30,99 zł
Czy można przeżyć tę samą miłość w innym życiu? W zatłoczonym, pulsującym intensywnymi barwami i miejskim gwarem Waranasi ich drogi krzyżują się przypadkiem. Ona – muzułmanka. On – hinduski bramin. Ich spojrzenie trwa zaledwie chwilę, ale wystarcza, by poruszyć coś, co zdaje się pamiętać więcej niż jedno życie. Miłość Mohabbat i Nilkanta od początku jest zakazana. Dzielą ich religia, tradycja i świat, który nie wybacza takich wyborów. A jednak coś każe im wierzyć, że ich historia zaczęła się dawno temu – w innym czasie, w innym ciele. Czy można przeciwstawić się przeznaczeniu? Czy miłość jest silniejsza niż strach, pamięć i śmierć? Poruszająca, zmysłowa i duchowa opowieść o uczuciu, które nie zna granic – ani czasu, ani życia.
Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi lub dowolnej aplikacji obsługującej format:
Liczba stron: 112
Tamara Tokaj
W innym czasie, w innym ciele
Gdy przebierasz palcami koraliki różańca,
przesuwasz też koraliki hinduskiej mali[1]
i muzułmańskiego tasbih[2].
Gdy oddychasz,
Twój oddech szepcze imię jednego Boga,
nawet gdy Jego nazwa przeczy jedności.
Gdy opowiadasz,
palce przechodzą od koralika do koralika,
tworząc sznur czyjejś historii.
Dziwisz się,
że czyjaś opowieść może być Twoją.
IndieWaranasiStyczeń 2020 roku
Wśród półtora miliona mieszkańców wtulonego w Ganges miasta, wśród dzwonków kapłanów, od nastu lat mijają się w odległości metrów lub kilometrów Mohabbat i Nilkant.
Pewnego razu ich spojrzenia spotykają się.
Nilkant zatrzymał się, by przez chwilę chłonąć spojrzeniem spokój rzeki. Od widoku łodzi uciekł dalej, na drugi brzeg Gangesu, którego pustka zawsze karmiła jego spojrzenie. Grzebano w niej samobójców, ale w Nilkancie nie budziła ona smutku, lecz tęsknotę. Ta pustka była znakiem zapytania, zrównoważeniem dla pełnej życia drugiej strony rzeki, którą znał od dziecka. Żył tu w zgiełku tego miejsca – wykrzyknika. Wśród dłoni wymieniających między sobą uściski i rupie.
Wśród uśmiechów, grymasów złości, postaci medytujących nad brzegiem Gangesu w swojej wewnętrznej ciszy, dzwonków kapłanów, cienia chroniących ich od słońca parasoli, śpiewanych bhadźanów[5], pławionych bawołów, łodzi wypełnionych pielgrzymami lub turystami, błagalnych spojrzeń żebraków, mocnego wzroku sadhu[6], w trzasku płonącego drewna, którego ogień trawi ciała umarłych. Chłonąc czyjeś nawoływania, śmiech i płacz, otulając się cudzym milczeniem. Przebiegając wzrokiem po codziennie uzupełnianych sążniach drewna przeznaczonego na stosy pogrzebowe.
Przypomniał sobie oburzenie Amerykanina, który niedawno przy okazji gry w internecie pytał go:
– Jak możesz codziennie patrzeć na spalanie trupów nad rzeką?
Powoli przesunął wzrokiem po słupach dymu na Manikarnika Ghat[7], po wianuszku osób otaczających płonący stos.
– Przecież to tylko przebieralnia – odpowiedział wówczas Jackowi. – Umiera tylko twoje ciało. Zużyte ubranie wrzucasz w ogień.
Między nimi zapadła chwila ciszy. Wrócili do gry. Zaraz potem pokrzykiwali w ożywieniu.
Nilkant skręcił w cień uliczki tak wąskiej, że z trudem można było się tu z kimś minąć. Starannie omijając stopą gnijącą skórkę banana, o mało co nie wpadł na rosłego mężczyznę z groźnie ściągniętymi brwiami. Właśnie ucichł jego krzyk: „Ram Satya hai!”[8]. Przyciśnięty do muru Nilkant pozwolił przebiec obok mężczyznom niosącym na ramionach ciało, które za chwilę miało zacząć znikać w płomieniach. Przykrywająca je czerwona tkanina dotknęła jego twarzy.
– Bóg jest prawdą? – powtórzył cicho, bezwiednie kładąc dłoń na świętej nici[9] owiniętej wokół jego ramienia.
Przesunął spojrzeniem po teraz już pustej uliczce i nagle dostrzegł, że nie jest sam. Z na wpół otwartych drzwi tuż obok dotknęło go spojrzenie spowitej w czerń, smukłej postaci. Patrząc w jej oczy, czuł, że spada w głąb tajemnicy. Pragnął, by to trwało wiecznie. Nie mógł oderwać oczu od znikającej w oddaleniu dziewczyny. Przez chwilę miał wrażenie, że ruch jej głowy oznacza pragnienie odwrócenia się ku niemu.
– Spójrz jeszcze raz – błagał w ciszy.
Gdy dziewczyna zniknęła, zanurzając się w labirynt uliczek, próbował pojąć, czemu stał jak wryty, pozwalając jej oddalać się, czemu nie pobiegł za nią. Może dlatego, że jestem braminem[10] – pomyślał. Absurdem byłoby w mojej sytuacji biec za muzułmanką. Zacisnął dłoń w pięść, czując gniew.
– Spotkałam dziś bramina – szepnęła Mohabbat, nachylając się ku swojej przyjaciółce.
– Bramina w Waranasi? Przecież nad rzeką można się o nich potykać. Tylu ich tam – zaśmiała się Nazira, marszcząc zabawnie nos.
– Mój był młody. – Mohabbat spowolniła swoją wypowiedź przy ostatnim słowie.
Przyjaciółka spojrzała na nią czujnie.
– Ty chyba…
– Tylko spojrzeliśmy na siebie… Ale jak! Jeszcze pali mnie jego spojrzenie.
Nazirze uśmiech znikł z twarzy.
– Mohabbat, uważaj. Nie darmo słyszymy od matek, abyśmy opuszczały powieki.
Nazira niespokojnie obserwowała śmiech przyjaciółki. Obawiała się jej lekkomyślności. Przecież poeci mówią o oczach jak o lustrze duszy – pomyślała. Złowi ją ktoś tym spojrzeniem.
– Przestań. – Mohabbat poczuła brak zrozumienia. Rozzłościła się. – I jak mam ci powiedzieć o jego nagim torsie? – drażniła przyjaciółkę. – Przeciętym złotą nicią, opalonym… – Mówiąc to i jednocześnie się śmiejąc, łapała przyjaciółkę za dłonie, którymi ta zatykała uszy.
– Nie chcę o tym słyszeć!
Poważna mina Naziry śmieszyła Mohabbat.
– Dlaczego? Przecież nie zakocham się w nim – uspokajała Nazirę.
Absurdem byłoby w moim przypadku, będąc muzułmanką, pokochać bramina – pomyślała, wciąż jeszcze widząc przed sobą cienistą uliczkę i jego oczy pełne zachwytu. Odchodząc, czuła na plecach spojrzenie jak palące słońce. Zawahała się, pragnąc jeszcze raz spojrzeć na niego. Jednak zamiast odwrócić głowę, przyspieszyła kroku. Jakby w ucieczce.
Szły z Nazirą w stronę rikszy, trzymając się za ręce. Z całej mnie widział tylko oczy, stopy w sandałach, może dłonie – pomyślała. Ze złością czuła na sobie czerń spowijającej ją abai[12]. Nikab[13] dławił jej włosy, odsłaniając tylko oczy. Nie pierwszy raz buntowała się, że za sprawą Allaha pochodziła z tak konserwatywnej rodziny. Z zazdrością spojrzała na Nazirę. Jej wolno było chodzić z odsłoniętą twarzą. Czerń zastępowała kolorami.
Mohabbat westchnęła. Nawet nie wie, jak piękne mam usta – przeszło jej przez myśl, ale szybko zganiła się. Przecież nigdy go nie zobaczę! Machnęła ręką, odganiając myśl jak natarczywego moskita. Oglądając się za mijającym je braminem, poczuła karcący wzrok Naziry.
– Nie myśl, że go szukam. – Pieszczotliwie pogładziła policzek przyjaciółki, myśląc o tym, że jej można dotknąć tylko przez materiał. – To nie był on – dodała z niezrozumiałym dla siebie smutkiem.
Jeszcze nigdy w życiu nie widziałem tylu dziewczyn w nikabach – dziwił się Nilkant, wracając z uniwersytetu. Dziewczyny uciekały w bok spojrzeniem, opuszczały powieki, rzadko odpowiadały spojrzeniem na spojrzenie. Jednak był pewien, że żadne nie należało do niej. Skąd wiesz? – pytał sam siebie. Przecież wszystkie wyglądają tak samo. Okutane kokonem czerni, z motylim trzepotem dłoni, jasną smugą stóp.
Wiedział. Poznawał po tym, że w odpowiedzi na ich spojrzenia jego serce nie biegło na oślep przed siebie.
Nie zauważył, kiedy zawędrował w tę samą uliczkę co wczoraj. Tylko tym razem nikt nie biegł z umarłym na noszach. I drzwi domu, przy którym wówczas stał, pozostawały głucho zamknięte. Czekał. Dziś śmierć nie spotka się tu z miłością – przeszło mu przez myśl. Z jaką miłością? – żartował sam z siebie i z tej całej daremności czekania, ze śmieszności zaglądania w twarze muzułmanek, z uporczywego odtwarzania w myślach żaru spojrzenia i malejącej czarnej sylwetki. Krótka ta nasza historia – pomyślał. Jaka historia? – żachnął się. Co może mnie łączyć z muzułmanką?
Mimo to, jakby przebierając kolejno sto osiem koralików mali, zastanawiał się, które z muzułmańskich imion mogłaby nosić. Salima, Husna, Aziza, Sadika, Nusrat, Farha, Nazima, Salena, Wahida, Tarika… Pieścił je językiem, czekając, aż jego serce zdradzi mu swoim przyspieszonym rytmem to właściwe. Jej imię. Wyobrażał sobie, że woła za nią w pustej uliczce, a ona odwraca się powoli ku niemu.
Z rozmyślań wyrwał go zapach przechodzącej blisko niego krowy. Bezwiednie dotknął jej grzbietu, głaszcząc ją łagodnie w nadziei, że pomoże mu znaleźć dziewczynę. Jaka krowa zechce pomóc hindusowi w poszukiwaniu muzułmanki? – pomyślał, sam z siebie kpiąc. Z ociąganiem zaczął zmierzać w kierunku domu.
Gdy Mohabbat podążała ku miejscu, gdzie wczoraj spotkała bramina, nie wiedziała, czego ma się spodziewać. Przecież nie chciała z nim rozmawiać. Zabrakłoby jej odwagi choćby na spojrzenie. Mimo to weszła w cień uliczki. Widok krowy zamiast młodego bramina rozśmieszył ją. Poczuła ciepło nozdrzy szukających jedzenia w jej dłoni. Machinalnie pogłaskała zwierzę, patrząc, jak za zakrętem znika młody chłopak w obcisłych dżinsach i T-shircie z logo Banaras Hindu University. Może to mój bramin – pomyślała. Mój? Nie rozumiała toku swojego rozumowania. Co mogę mieć z nim wspólnego? – Była zła na siebie.
Zaraz jednak zaczęła się zastanawiać, jak mógłby mieć na imię. Przypomniała sobie trzy poprzeczne linie narysowane popiołem na jego czole. Śiwaita[16] – pomyślała. A jeśli śiwaita, to mogli mu dać któreś z imion Śiwy. Chyba nie Hara – ten, co niszczy… Uśmiechnęła się na samą myśl, że można by chcieć takiego imienia dla dziecka. Gangadhar – ten, co niesie Ganges na swoich włosach. Przez moment wyobraziła sobie swego bramina powstrzymującego włosami impet rzeki spadającej z nieba na ziemię. Może lepiej Mahadev, bóg bogów. Nie, na takie imię nie zasługuje. Było w nim coś bezbronnego. Za bardzo chciał, abym się odwróciła do niego – analizowała. Rudra? Nie, brakowało mu dzikości Rudry. Kapalin. Wzdrygnęła się na myśl, że szyję jej bramina mogłaby otaczać girlanda z ludzkich czaszek. To już stanowczo bardziej pasowałoby mu trzecie oko ukryte w imieniu Lalataksza. Nataradźa – ucieszyła się. Tak, to imię pasuje do lekkości jego sylwetki. Mógłby tańcem stwarzać świat. Przestraszyła się bluźnierstwa swych myśli. O, Allahu, wybacz mi i pomóż szukać Twego wybaczenia i miłosierdzia tak długo, jak długo będę żyć – wyszeptała w głowie.
Imię Allaha wypłoszyło z niej myśli i obrazy bramina. Ani jej Bóg, ani rodzice nie cieszyliby się z tego, co zaprzątało jej głowę. Rodzice, patrząc na nią, nigdy nie wpadliby na pomysł, że może wyobrażać sobie obcego bałwochwalcę, ale Bóg prześwietla jej myśli i serce. Przestraszyła się Jego wszechmocnego spojrzenia. Spuszczając wzrok i przyciskając dłonie do piersi, szybko ruszyła na poszukiwanie rikszy, by móc jak najszybciej ukryć się w domu. Z dala od spojrzeń miasta. Biegnąc, ganiła siebie za to, że oczy jej nie potrafią powstrzymać się od spoglądania na twarze mijających ją mężczyzn.
– Dzięki, że namówiłaś Dabira, by poszedł dziś z nami na ghaty. Bez twojego brata moi by mnie nie puścili. – Mohabbat tuliła się do ramienia przyjaciółki, radośnie spiesząc za jej bratem w kierunku rzeki.
– Sama bym nie opuściła Holika Dahan[18], choć jeszcze bardziej chciałabym przyjść na ghaty jutro – odpowiedziała pospiesznie Nazira.
Westchnęły jednocześnie, obawiając się, że jutrzejsze Holi wyda się rodzicom zbyt wyuzdane, by można było – nawet i pod męską eskortą – puszczać na miasto skromne muzułmańskie córki.
– Gdy byłam dziewczynką, sami mnie zabierali na Holi. Zaśmiewali się, wymazani farbą. Mnie smarowali. Robili zdjęcia. Ale już w zeszłym roku usłyszałam twarde: „Nie!”. „Przestałaś być dziewczynką” – powiedzieli. „Za duża jesteś, by każdy mógł cię farbą dotknąć. Zresztą to nie nasze święto. Niech hindusi świętują”.
Gdy cała trójka dotarła na miejsce, gdzie właśnie podpalano drewno i krowie placki, zmierzch otulił już ghaty i rzekę. Gryzący nozdrza dym wznosił się w górę. Jakie to zwycięstwo dobra nad złem? – pomyślała Mohabbat, dławiąc się dymem. Odeszła kilka kroków w stronę rzeki. Urzekł ją czar setek ognisk odbijających się w tafli wody.
Nagle z zamyślenia wyrwał ją krzyk. Jakiś odurzony już bhangiem[19] hindus szarpał się z Dabirem, wykrzykując, że muzułmanom nie wolno przychodzić na hinduskie święta. Mohabbat chciała podbiec, by pomóc Dabirowi, ale Nazira ją powstrzymała.
– Da sobie radę, nie wchodź między mężczyzn.
Stały wtulone w siebie, coraz bardziej przestraszone nasilającym się krzykiem. Teraz Dabira uderzył kolejny hindus. Ktoś wołał, że Holi to święto braterstwa. Ktoś inny krzyczał, że muzułmanin jest bratem psom, a nie hindusom. Mohabbat poczuła strach. Nawet dzieci wiedzą, jak niewiele trzeba, by między hindusami i muzułmanami doszło do przelewu krwi. Z ulgą przyjęła nagłą pomoc. Do bójki wtrąciła się trójka chłopaków w T-shirtach z logo uniwersytetu. Najpierw padły ciosy, potem argumenty. Jeden z nich podprowadził do dziewczyn poturbowanego Dabira.
– Uciekajcie – szepnął.
Biegnąc obok Naziry i jej brata, Mohabbat odwróciła się. Jej bramin stał na tle płonącego ogniska, patrząc na nią w milczeniu.
Biegł raniutko w stronę ghatów, marząc, by ona też wymknęła się ze swego domu w nadziei na spotkanie. Nilkant czuł, że musi ponownie dotrzeć do tego samego miejsca, z którego wczoraj wieczorem uciekała spłoszona z przyjaciółką i pobitym muzułmaninem. Poczuł niepokój. Kim jest dla niej mężczyzna, w obronie którego wczoraj walczyłem ze swoimi? Swoimi? Co z tego, że jak i ja są hindusami, niektórzy nawet braminami? Wydali mu się obcy. Od myśli o nich przeszedł płynnie do obrazu nieznajomej. Znów tonął w jej spojrzeniu. Odwróciła się wczoraj do niego i zatrzymała w biegu, a czas stanął wraz z nią. Czuł rozpierającą radość, przekonany, że tak jak on dziewczyna biegnie teraz ku ghatom. Jakby się umówili. Coś przyciągało ich do siebie niczym ziemia spadający przedmiot. Na chwilę jednak dopadła go obawa. Czy wystarczy jej odwagi? Po wczorajszej bójce może się bać spotkania z hindusami. Rodzice nie wypuszczą jej z domu.
Nagle poczuł, jak coś spływa po jego twarzy. Minęła go roześmiana grupa nastolatków gwałtownie oblewających się farbami. Czerwień pyłu zmieniała obraz miasta. Biegł po różowopomarańczowych kałużach.
– Holi! – krzyknął radośnie, budząc śmiech w innych.
Chwilę po tym rzeka otworzyła przed nim swoją przestrzeń. Ogrom nieba i spokojna tafla wody poprzecinana z rzadka przepływającymi łodziami. Na jej tle na kamiennych ghatach zobaczył białą postać. Wpatrzoną w rzekę, odwróconą do niego plecami. Dotychczas znał ją tylko otuloną w czerń. Ubrała się na biało, by móc przyjąć na siebie kolory Holi – pomyślał. Rzeczywiście kolorowe plamy na abai wskazywały, że i ją po drodze obsypywano kolorami święta.
Zwolnił. Teraz, kiedy był już tak blisko niej, tracił odwagę. Powoli stawiał kroki, podchodząc cichutko. Jakbym się skradał – pomyślał. Gdy wyciągnął rękę, by dotknąć jej pleców, nagle odwróciła się w jego stronę. Jej twarz znalazła się tak blisko, że zabrakło mu tchu. Myślał, że znów zobaczy same oczy, więc zaskoczony patrzył na plamy czerwieni rozmazane na czole, na pomarańczowe maźnięcie, które ktoś w pośpiechu zostawił na jej ustach. Z ich milczenia wyłoniło się nagle coś tak znajomego, że nieopatrznie powiedział:
Zapraszamy do zakupu pełnej wersji
W innym czasie, w innym ciele
ISBN: 978-83-8423-898-1
Tamara Tokaj i Wydawnictwo Novae Res 2026
Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu wymaga pisemnej zgody Wydawnictwa Novae Res.
REDAKCJA: Angelika Kotowska-Kamińska
KOREKTA: Izabela Ornal
OKŁADKA: Oliwia Błaszczyk
Wydawnictwo Novae Res należy do grupy wydawniczej Zaczytani.
Grupa Zaczytani sp. z o.o.
ul. Świętojańska 9/4, 81-368 Gdynia
tel.: 58 716 78 59, e-mail: [email protected]
http://novaeres.pl
Publikacja dostępna jest na stronie zaczytani.pl.
Opracowanie ebooka Katarzyna Rek
