Nostalgia ebook

Rozdział 1

Czasem śni mi się, że jestem w małym pomieszczeniu o białych ścianach. Powoli te ściany przybliżają się i jak zasłony trzepoczą wokół. W pokoju są dwa małe okienka, a za nimi szarość. W jednym z okien widać nęcące promyki słońca, ale są one złudne, zwiastują burzę. Za drugim z okien widać ponury, szary krajobraz, ale stały, niezmienny, trwały.

– Nie wiem, które z okien wybrać. – Powiedziawszy to Amalia odczuła coś w rodzaju zdziwienia, że się do tego przyznała.

– Gdy mówisz takie rzeczy, ogarnia mnie strach – rzekła na to jej siostra Angelika.

Podobna do porcelanowej lalki siedziała na kanapie pokrytej liliowym adamaszkiem, ustawionej na wprost kominka, w samej tylko białej koszulce i pończochach. Dzień był wiosenny, ale wyjątkowo chłodny i w kominku płonął ogień.

Amalia nie usiadła na kanapie, lecz przy oknie. Na szybie srebrzyły się krople deszczu, który pojawił się nie wiadomo skąd i odszedł nie wiadomo dokąd. Dobrze widoczne z tego miejsca krzewy różane, które latem okrywały się silnie pachnącymi białymi kwiatami, wyglądały jak obsypane pokruszonym szkłem albo kryształkami lodu. W ogrodzie było szaro i sennie.

Odwróciła się gwałtownie od okna, bo miała ochotę otworzyć je na oścież, mimo że była przemarznięta. Obojętnie rozglądała się po pokoju. Mieszkająca w niedalekim Kesselbrunn Sybille von Eben nie lubiła tu przebywać, ponieważ panowało w nim wciąż rokoko, jak powiedziała kiedyś ze wzgardą. Amalia stanęła na samym środku dywanu z założonymi rękoma. Patrzyła, jak za oknem chwiały się na wietrze wierzchołki wysmukłych brzóz.

Nagle zaskrzypiały drzwi. Ukazała się w nich krępa postać ciotki Gunhildy. Była ubrana w suknię w kolorze ciemnego, głębokiego fioletu. Burza rudych włosów spiętych grzebieniem dziwnie kontrastowała z bladą twarzą, delikatną i dumną zarazem.

– Powinnyście już jechać do Kesselbrunn. Myślałam, że jesteście gotowe – odezwała się oschle.

Amalia bez słowa zbliżyła się do kominka, gdzie uderzył w nią podmuch gorąca od ognia. Spojrzała w zawieszone nad nim wielkie lustro. Na drzwiach szafy wisiała jej bogato haftowana biała suknia. Z niechęcią myślała o tym, że w Kesselbrunn spotka Lothara von Eben. Została z nim zaręczona jeszcze w dzieciństwie, gdy jej ojciec, Maximilian von Brill, mógł pochwalić się sporym majątkiem. Roztrwonił go jednak, oddając się hazardowi. Gdy wyszło na jaw, że Werdelau tonie w długach, spodziewano się, że Lothar von Eben, powróciwszy do domu z długich wojaży, odwoła zaręczyny, lecz tak się jednak nie stało. Ponieważ Amalia skończyła osiemnaście lat coraz głośniej mówiono o ślubie i wstępnie wyznaczono jego datę na wrzesień następnego roku. Kiedy ciotka mówiła o tym jak o wybawieniu, Amalię zaczynał dławić lęk.

Gunhilda krzątała się po pokoju, ponaglając Angelikę, która nie mogła zdecydować się, którą suknię włożyć, z tą wcześniej upatrzoną z białego muślinu było coś nie tak. Gunhilda niemal zawsze wyglądała, jakby wybierała się na bal, chociaż niezmiernie rzadko opuszczała Werdelau. Nie przyjmowała też gości z wyjątkiem von Ebena. W ciągu ostatnich pięciu lat tylko raz pojechała do miasta, do Wormditt. Była starszą siostrą matki Amalii, Sieglinde, czyli Sigi, i kiedy wcześnie owdowiała, ku rozpaczy siostry powróciła do Werdelau, gdyż należało w połowie do niej. Nie była tu dobrze traktowana, a Sigi nie wahano się nazywać osobą zimną i bezwzględną. Jednak Gunhilda stała się panią całego Werdelau, gdy Amalia miała dwanaście lat, a Angelika dziesięć. Wówczas to Maximilian i Sieglinde von Brill zginęli w wypadku na polowaniu.

Amalia wyciągnęła ręce do ognia. Poprzez palce prześwitywał złoto-czerwony blask podobny do blasku słonecznego. Poprzedniego wieczoru, gdy kładła się do łóżka, miała dziwne uczucie, zdawało się jej, że w jej ciele tkwią kawałeczki lodu, które powoli zaczynają tajać. Cała obolała zgasiła świecę i chciała usnąć, przez długi czas bez skutku. Stopy ciążyły jej jak ołowiane kule, czuła, jakby do rąk przywiązano jej dwa kamienie. Obudziła się bardzo wcześnie. Przypomniała sobie swój sen: stała przy stole, na którym jarzyły się świece, ubrana w długą i ciężką szatę. Nagle poczuła na policzku dłoń zimną jak stal. Odwróciwszy się, spojrzała w oczy osoby, której twarz dotykała prawie jej twarzy. To był Lothar von Eben. Rozejrzała się po komnacie – malowane plafony, supraporty. To było Kesselbrunn. Śniło jej się wesele. Wiedziała, że to zły znak. I nagle lodowatym strumieniem ogarnęła ją trwoga. Nawet teraz, przy kominku, z trudem wyrwała się z tego letargu.

Dwie godziny później z bawialni w Kesselbrunn widziała przez półotwarte drzwi właśnie tę salę ze swego snu, dość słabo oświetloną przez dwa świeczniki rozmieszczone na stole. Cieszyła się, że siedzi nie tam, ale w tym przestronnym pokoju z biało lakierowanymi meblami o dyskretnych złoceniach i zielonkawym piecu kaflowym z reliefami. Na perłowych ścianach wisiało kilka obrazów o tematyce rodzajowej oraz portrety Ebenów. Podobizny hrabiego Ebena, jego brata i pięciu sióstr zajmowały miejsce nad fortepianem. Hrabia Christoph we fryzurze á la Caracalla, w czerwonym fraku z czarnymi wyłogami, zielono-białej kamizelce, z chustką na szyi i żabotem stał oparty o balustradę tarasu, trzymając w ręce książkę, za jego plecami widać było kamienną wazę z rozłożystą agawą. Jego młodszy brat Alexander został sportretowany z psem na tle pejzażu, w oliwkowym surducie i czarnych butach ze sztylpami, w kapeluszu á la Bolivar; spoglądał przed siebie nieco zaczepnie. Najstarsza z sióstr von Eben, Eleonora siedziała w brązowym fotelu ubrana w batystową suknię przewiązaną złotym paskiem wysadzanym perłami. Constanze w wieńcu laurowym na głowie, w powłóczystej sukni á l’antique i błękitnym płaszczu zarzuconym niedbale na ramiona sportretowana została w parku, na tle rozwichrzonych malowniczo drzew. Natomiast trzy najmłodsze siostry z kwiatami i piórami we włosach malarz przedstawił jako muzy: Lavinię w białej szacie ozdobionej przy dekolcie kameą, trzymającą lirę – jako Erato, Sybille podobnie ubraną, a trzymającą flet – jako Euterpe, zaś Florę w białej sukni i liliowym szalu, z nutami w prawej ręce – jako Polihymnię.

– Muszę się wam pochwalić, jak piękny prezent dostałam od Augusty – odezwała się hrabina von Eben. – Chustę haftowaną błyszczącymi nićmi w rajskie ptaki i kwiaty. Jest naprawdę zachwycająca, równie jak ta przepaska na włosy, którą zrobiła dla Flory. To prawdziwe cuda!

Amalia była przekonana, że zaczerwieniła się ze zdenerwowania. W Kesselbrunn zawsze nazywano ją jej trzecim imieniem, ochrzczono ją jako Amalia Christina Augusta, a każde imię dostała po jakiejś krewnej, zdaje się, że owa Augusta była szczególnie bliska von Ebenom. Tak czy inaczej, powinna przyzwyczaić się do tego, że w towarzystwie chwalono jej talent do tkania, szycia i haftowania. Hrabina von Eben lubiła się powtarzać. Ale nikt nie wiedział, z jak niewielkim zapałem Amalia zabierała się do tych zajęć, wszyscy zgodnym chórem podziwiali jej starannie wykonane dzieła. Bardzo wiele osób bywających w Kesselbrunn dostało od niej jakiś drobny prezent, rękawiczki, chusteczkę, wstążkę.

Jak tylko można było, Amalia wstała od stołu i przeniosła się na sofę ustawioną przy klasycystycznym piecu. Czuła się zmęczona i senna, z całych sił pragnęła już wracać do domu. Powieki jej ciążyły, ogarniało ją dziwne odrętwienie. Szybko dołączyli do niej młodzi Ebenowie: Lothar i jego siostra Undine. W przeciwległej części pokoju przystąpiono do gry w karty. Hrabia nie odmówiłby sobie rozegrania choćby jednej partyjki, a nachylony nad stolikiem wyglądał jak ogromny sęp, oczy błyszczały mu tak mocno, jakby były ze szkła. Hrabina Dorothea kręciła się za plecami grających, wachlując się koronkową chusteczką, co było raczej wyrazem znudzenia, nie podenerwowania. Flora także nie uczestniczyła w grze, co jakiś czas tylko zerkała w karty ściskane w rękach przez grających, niejednokrotnie uśmiechając się z satysfakcją.

Lothar obserwował to, co się działo, z pewnym politowaniem. Amalia wiedziała doskonale, jakie było jego zdanie o tego typu rozrywkach, ale nie musiał się obawiać. Nigdy nie brała kart do ręki, nasłuchała się pomstowania Gunhildy na tego, który przy stoliku karcianym przepuścił majątek.

Lothar uśmiechał się uprzejmie, ale jego spojrzenie pozostawało chłodne, tak jak zawsze. Rozmowę powadziła jego siostra. Była zmarznięta i okrywając się szalem z haftowanej gazy, narzekała na pogodę. Amalia nie znała drugiej osoby, która potrafiłaby tak długo mówić o pogodzie takim tonem, jakby rozważała jakieś filozoficzne zawiłości. Siedząc pomiędzy nimi na śliskim jedwabiu, walcząc z sennością, poczuła się ciężka, uwięziona, z tego mułu nie mogła rzucić się w powietrze, kątem oka schwyciła Angelikę podobną do figury ze śniegu.

Wreszcie jakimś cudem goście zaczęli się rozjeżdżać, pogaszono światła, jadalnia zatonęła w mroku. Amalia przez chwilę stała w westybulu, drżąc z zimna, nim przygotowano konie. W czasie drogi nie zasnęła jednak, patrzyła na czarny las ogarnięty mgłą. W domu panowała nocna, głucha cisza. Tylko w sieni i na korytarzu paliło się światło. Amalia natychmiast udała się do swego pokoju, znów czując się strasznie senna. Opadła na łóżko, zdjąwszy jedynie pantofelki. A jednak zaraz poczuła się tak, jakby nie miała siły nawet na to, aby zasnąć. W nieskończoność przewracała się z boku na bok w ciężkiej pościeli. Gdy rano otworzyła oczy zdziwiła się, że jednak zaskoczył ją sen. Słyszała dochodzący z ogrodu śpiew ptaków. W pokoju panował półmrok, z którego wyłaniały się meble. Rzuciwszy pospieszne spojrzenie na zegarek, odkryła, że zbliża się pora obiadowa. Zerwała się z łóżka, otulając się szalem, i gwałtownym ruchem odsunęła grube, ciemne zasłony. Promienie słońca wdarły się do pokoju. Był jasny, słoneczny dzień. Drzewa majaczyły w słońcu, niebo miało kolor czystego błękitu, gdzieniegdzie powleczone było białymi, delikatnymi jak pajęczyna chmurami. Długą chwilę stała przy oknie i patrzyła na ogród, mrużąc oczy. Oślepiał ją intensywny blask promieni słonecznych. Zapadła w jakieś odrętwienie, zamknęła oczy, nie poruszała się. Nagle jednak coś ją rozbudziło. Ocknęła się, otworzyła oczy, spojrzała przed siebie. Ujrzała stojącego niedaleko domu, pod drzewem Lothara. Widać było, że z kimś rozmawia, jednak tę osobę osłaniał gruby pień drzewa i Amalia nie mogła jej dostrzec. Chciała już odejść od okna, gdy nagle ta osoba wychyliła się zza drzewa. Była to dziewczyna o jasnych jak zboże włosach, połyskujących w słońcu. Angelika. Stała pod jabłonią, rozmawiała z Lotharem i śmiała się. Lothar nie wspominał wczoraj, że tu przyjedzie.

Amalia odwróciła się od okna i usiadła na łóżku. Nie miała najmniejszej chęci, aby wyjść do nich do ogrodu. Zaczęła czesać włosy. Ociągała się, jak mogła, wreszcie jednak się umyła i ubrała, po czym zeszła na dół. Chwilę stała w sieni, nim wyszła w słońce.

– Nareszcie wstałaś – zawołała Angelika, machając chusteczką. – Zmarnowałaś mnóstwo pięknego dnia.

– Lepiej nie myśleć, ile czasu marnujemy, śpiąc – dodał z szerokim uśmiechem Lothar, gdy tylko się przywitał.

– Jestem na nogach już od świtu – rzekła Angelika, zwracając się bardziej do Lothara niż do Amalii.

Lothar nie zwrócił na to uwagi.

– Przepraszam za tę niespodziewaną wizytę – powiedział grzecznie i bardzo powoli – ale przywiozłem Angelice jej chusteczkę z monogramem, którą zostawiła wczoraj w bawialni.

Potem Angelika zaproponowała, by napić się herbaty w altance, gdzie dołączyła do nich Gunhilda wystrojona w jasnożółtą suknię.

Lothar nie zabawił jednak długo. Gdy tylko odjechał, Gunhilda kazała szykować obiad. Amalia uciekła od towarzystwa siostry i udała się do stajni, gdzie konie powitały ją cichym rżeniem. Pogładziła grzywę brązowej klaczy i przytuliła się do jej umięśnionej aksamitnej szyi. Czuła się jak ktoś, kto błądził po labiryncie i ostatecznie stracił nadzieję na odnalezienie wyjścia, nie miała pojęcia, skąd przyszło to wrażenie osaczenia. Koń spokojnie obwąchiwał jej rękę. W chłodnej stajni panowała niesamowita cisza, podobna do ciszy kościelnej. Poczuła się tu o wiele lepiej i wkrótce wróciła do domu. Po obiedzie zajęła się haftami i pracowała aż do kolacji.

Nie znosiła tych wspólnych posiłków, gdy przy stole panowała nieprzyjemna atmosfera. Zmuszała się do jedzenia, unikając ciemnych i złowrogich spojrzeń Gunhildy. Angelika nie odezwała się ani słowem, co jakiś czas przesuwała nożem po szklance, a Amalia czuła to na swoich plecach.

Gdy została w jadalni sama, schowała czyste naczynia w kredensie i złożyła obrus. Panowała zupełnie głucha i martwa cisza. Czuła jakiś niepokój, poszła więc szybko do swego pokoju. Przebrawszy się w koszulę nocną, usiadła przy oknie zapatrzona w płomyk świecy odbijający się w szybie. Wreszcie ogarnęło ją znużenie, więc położyła się do łóżka. Wkrótce zmorzył ją sen. Ale nie przyniósł odpoczynku. Był gwałtowny, dziwny, niepokojący. Śniło się jej, że stoi na szczycie stromego zbocza. Wszędzie wokół tylko szare, nagie głazy, rumowisko. Czuła strach. W dole zobaczyła Angelikę stojącą na wielkim głazie na półce skalnej z przerażeniem we fiołkowych oczach. Miała białą sukienkę. A ta sukienka miała znamiona krwi… Rozległ się krzyk, rozerwał ciszę jak wystrzał… I Amalia obudziła się zlana zimnym potem. Siedziała na łóżku w swoim własnym pokoju, ale jeszcze czuła napięcie i strach ze snu, nie mogła się uspokoić, trzęsły się jej ręce, była przerażona. Bała się zasnąć powtórnie. Jednak znużenie okazało się silniejsze od strachu.

Wreszcie nastał ranek, pochmurny i smętny. Niebo było szare, a drzewa skąpane w popielatej mgle. Amalia obudziła się z uczuciem jakiegoś dziwnego lęku. Pamiętała ciągle swój straszny sen. Przez cały dzień nie mogła znaleźć sobie miejsca. Do tego jeszcze doszło zastanawiające zachowanie Angeliki. Gdy nastał już zmierzch, weszła do pokoju Amalii i nie zwracając na nią uwagi, podeszła do okna, po czym zdjęła pończochy i usiadła na krześle, wpatrując się tępo w szybę.

Amalia próbowała sobie wmawiać, że kiedy jest się zmęczonym, o wiele łatwiej ulec dręczącym, uporczywym myślom. Gdy nadeszła noc, położyła się do łóżka bez kolacji. Długo nie mogła zasnąć. Wpatrywała się w żarzące na kominku węgle, które wyglądały jak czerwone, roziskrzone oczy, błyszczące w ciemnościach… Zacisnęła powieki i ogarnął ją jakiś bliżej nieokreślony lęk. Słyszała, jak gałęzie poruszane wiatrem uderzały w szybę. Tak jakby ktoś pukał w oko… Otwórz! Otwórz! Wiatr zawodzący w kominie przypominał ludzki jęk… Wpuść mnie! Wpuść… Amalia nakryła się szczelnie kołdrą i nie śmiała otworzyć oczu. Wkrótce jednak zasnęła. Podniosła powieki, gdy słońce stało wysoko na niebie. Czuła się wyspana i spokojna, wczorajsze lęki zniknęły. Przestała myśleć o złych snach, oddaliły się od niej i wreszcie zniknęły z zasięgu jej wzroku jak małe wysepki okresowo zalewane przez wodę.

Nadeszło lato i zaczęła spędzać sporo czasu poza domem, często wybierała się po obiedzie na konną przejażdżkę. Kiedyś towarzyszyła jej Undine von Eben, ale nie była zbyt wprawną amazonką i więcej się na to nie odważyła. Lothar przyjeżdżał teraz do Werdelau częściej, zwykle proponował Amalii, by przeczytała na głos wybraną przez niego książkę. Amalia siadała posłusznie na fotelu blisko otwartych okien, a on stawał za jej plecami i niekiedy opierał rękę na jej ramieniu. Porównywała to do wędrówki przez ciemny las, czułaby to samo, gdyby szedł za nią krok w krok, w całkowitym milczeniu.

Któregoś ciepłego dnia wróciła z przejażdżki do domu wcześniej, bo nad lasem gromadziły się groźne, burzowe chmury. Cisza była niezwykła, nawet liść nie drgnął. Natomiast w sieni rozlegała się muzyka fortepianowa – Angelika zapewne grała w salonie, zdradziła ten zamiar przy śniadaniu. Gunhilda już drugi dzień nie wstawała z łóżka, gdyż wyjątkowo boleśnie skaleczyła się w stopę. Amalia zamierzała zajrzeć do jej sypialni, by zapytać, czy nie podać herbaty, ale coś ją kusiło, by udać się najpierw do salonu. Angelika co dwa, trzy takty zacinała się, a wtedy rozlegał się tłumiony śmiech. W tym śmiechu było coś przerażającego. Amalia minęła ustawione w galerii mlecznobiałe rzeźby i otworzyła drzwi do pokoju. Ujrzała, że przy fortepianie siedzi Lothar, trzymając na kolanach grającą Angelikę. Jej biała suknia była podwinięta, odsłaniając jedną nogę w pończoszce cieniutkiej jak mgiełka. Nie miała pantofelków. Jakież ona ma maleńkie stopy – pomyślała Amalia i przeniosła wzrok na jej dłonie, drobne i wąskie; można było się dziwić, że są w stanie objąć oktawę. Angelika zerwała się na równe nogi i przylgnęła do ściany, wyraźnie pobladła, ale oczy miała pozbawione jakiegokolwiek wyrazu, utkwiła je w obrazach rozwieszonych po drugiej stronie pokoju. Lothar wstał ciężko z krzesła, unikając spojrzenia Amalii. W pokoju zapanowała grobowa cisza. Amalia poczuła się nagle strasznie zmęczona. Minęła brzeg dywanu i nie swoim głosem rzuciła w stronę siostry:

– Dlaczego tak stoisz? Natychmiast idź do swojego pokoju!

Angelika wybiegła prędko z pokoju. Jej pantofelki leżały pod fortepianem – kremowobiałe, ozdobione perełkami i różowymi kwiatkami.

Lothar zamierzał coś powiedzieć, ale Amalia przerwała mu ruchem ręki.

– Proszę, abyś opuścił ten dom – rzekła zupełnie spokojnym tonem.

– Wysłuchaj mnie najpierw, przecież nie możesz…

– Oszczędź mi tego – wyszeptała, cofając się w głąb pokoju. Gdzieś daleko rozległ się huk pioruna. W szyby zaczął walić wściekle deszcz.

Lothar zbliżył się do niej i schwycił jej rękę. Dotyk jego palców sprawił, że przez jej ciało przebiegł dreszcz wstrętu. Poczuła w sercu dziką mściwość.

– Jeszcze raz proszę, abyś opuścił mój dom – powiedziała lodowato i ku jej zdumieniu Lothar odwrócił się bez słowa i wyszedł z salonu. Przez chwilę jego kroki odbijały się od marmurowych schodów, a potem słychać już było tylko rozszalały deszcz.

Następnego ranka nie wiedziała, że przed pałac zajechały konie, bo bardzo długo spała. Z trudem zwlekła się z łóżka i nie mając najmniejszej ochoty na śniadanie, zeszła do jadalni. Wyjęła z kredensu szklankę i nalała sobie mleka ze stojącego na stole porcelanowego dzbanka. Żuła chleb, jak gdyby była to glina. Wreszcie uznała, że dość tej udręki i wyszła na werandę. Tam natknęła się na Gunhildę białą jak prześcieradło.

– Wczorajszego wieczoru na powóz von Ebena zwaliło się drzewo – powiedziała, ściskając w rękach chustkę.

***

Nadszedł wrzesień. W powietrzu unosił się chłód, drzewa okrywały się złotem. Krótkie dni ustępowały nocom, dłużącym się w bezsenności. Spodziewano się, że zima będzie długa i mroźna, bo dzień św. Bartłomieja był tego roku upalny. Amalia często chodziła na spacer do lasku nad jeziorem, gdzie siadała na trawie wśród złotych liści i patrzyła przed siebie.

– To nie twoja wina – powtarzała Gunhilda bez końca, tak jak i tego dnia, gdy Amalia leżała na lodowatej posadzce, czując się okropnie, słysząc, jak z dworu dochodziło syczenie wiatru. Na niebie lśnił srebrzysty księżyc, zdający się widzieć wszystko.

– Gdybym nie kazała Lotharowi jechać w taką pogodę, nic by mu się nie stało – powiedziała słabym głosem.

– To był wypadek, powtarzam to jeszcze raz – rzuciła Gunhilda niecierpliwie. Po chwili dodała już innym głosem: – Nie mogę już dłużej zwlekać, by powiedzieć ci, że prawdopodobnie trzeba będzie sprzedać Werdelau. Myślę też, że powinnaś pojechać na jakiś czas do mojej krewnej Johanny von Gansen do Muhrlitz.

Amalia wróciła do swego pokoju i położywszy się na łóżku, zaczęła płakać. Bolało ją całe ciało, serce kołatało jak oszalałe. Mimo że okryła się pierzyną, było jej przeraźliwie zimno, zdawało jej się, że w jej ciele tkwią kawałki lodu. Ogień na kominku ledwie się tlił, w pokoju było lodowato. Za oknem wiatr ryczał okropnie i giął drzewa. Lęk przed tym, co będzie, jak czarny cień trzepotał nad jej głową. Teraz często nadchodziły dni, gdy lęk nie opuszczał jej, sunął za nią krok w krok, czuła niemal jego uścisk na ramieniu. Popadła w straszną melancholię, a wszystkie krzywdy i bóle stanęły jej przed oczami. Czuła, jakby była owinięta w siatkę, która tym bardziej się zaciska, ile ona bardziej się szamocze. Zrozumiała, że musi wyjechać. Dokądkolwiek, byle jak najdalej stąd.

***

Pewnej nocy miała sen: zdawało jej się, że znalazła się gdzieś, gdzie wszystko było białe. Lecz nie był to śnieg czy mgła. Jakby ktoś owinął krajobraz prześcieradłem. Czysta, niczym nieskażona biel kłuła w oczy i zdawała się płynąć. Nagle z tej bieli wyłoniła się postać. Była to dziewczyna z rozpuszczonymi włosami, w długiej sukni, z wiankiem kwiatów na piersi. Stanęła przed Amalią, która rozpoznała jej twarz. Angelika nie poruszała się dłuższy czas. Nagle w powietrzu rozległ się cichy krzyk. Na kwiatach splecionych w wianek były kropelki krwi. Amalia zorientowała się, że trzyma w rękach coś ciężkiego. Angelika odwróciła się i zniknęła. Dźwięk pozostał…

Obudziła się zlana zimnym potem. W skroniach jej pulsowało, a serce biło szybko i uderzało w pierś jak kamień. Leżała, patrząc na okno, za którym rozpościerał się mrok.

Październik. Deszcz zalewał okno, zalewał cały świat. Długimi, przezroczystymi strugami, jak soplami lodu. W pokoju było chłodno, mimo że w kominku palił się ogień. Amalia zajmowała się tkaniem i w zamyśleniu kiwała głową. Słyszała, jak na dworze jęczał wiatr, zupełnie jak w tej starej piosence:

Wróć, Irido, w rodzinne strony

Już zakwitły pierwsze bzy

Na wieży śpiewają dzwony

Ptaki na wiosnę wracają, a ty?

W lustrze wody twoja twarz powraca

Na wieży śpiewają srebrne dzwony

Wicher jęczy, a kołowrotek się obraca

Irida już nie wróci w rodzinne strony!

Wiatr po omacku dobijał się do domu, szukając drzwi. Nie wróci już Irida. Nie wróci Amalia.

Odwróciła głowę do ściany i płakała cicho, tylko przez chwilę.

Rozdział 2

Dzień był pochmurny i zanosiło się na deszcz. Amalia stanęła na werandzie, patrząc przed siebie na gęsty las spowity szarą mgłą. Johanna udała się do swojego pokoju, by trochę się zdrzemnąć, potem miały jechać na przyjęcie w pobliskim dworze Lunwald. Amalia była teraz jej damą do towarzystwa. Do jej obowiązków należało głównie czytanie książek, haftowanie i granie na fortepianie – całe szczęście, że miała w repertuarze kilka walców i ecossaise. Nie było to przecież nic ciężkiego, ale często wieczorem była tak zmęczona, że ledwo mogła ustać na nogach.

Przypomniało się jej, jak opuszczała Werdelau, jak stała w swoim pokoju, myśląc, że nie będzie tam już płakała i modliła się, już nigdy nie zmorzy jej tam sen. Gdy wyszła z domu, po niebie rozpływała się różowa poświata, a ziemię rozjaśniało szarawe światło. Chciała tylko jak najdalej stąd odjechać, odganiała od siebie wspomnienia, chciała znaleźć się poza ich zasięgiem, uciec przed ich natarczywością. Im była dalej, tym bardziej traciły barwę, wyłaniały się szare, mętne. Ale im była dalej, tym częściej powracały. Gdy wreszcie znalazła się w Muhrlitz, poczuła się bezradna i samotna, nie widziała już sensu w tym uciekaniu, wspomnienia zawsze ją doganiały.

Weszła do jadalni, gdzie w kominku płonął ogień, a jego ciepło przeniknęło przez jej suknię. Wyciągnęła zesztywniałe dłonie i przysunęła się bliżej. Skwierczenie płomieni usypiało ją.

– Widzę, że jesteś bardzo zmęczona – rzekła Edwina Dark, opierając się o gzyms kominka. Była nianią dwojga dzieci Gansenów, które spały teraz w kołysce. Amalia spojrzała na nią i odparła cicho:

– Po prostu miło jest posiedzieć przy ogniu i marzyć. – Mówiąc to, przyglądała się bacznie Edwinie. Dziewczyna miała w sobie coś dziwnego i tajemniczego. W jej smukłej twarzy uwagę przykuwały duże, jasnozielone czy też szmaragdowe, oczy. Usiadła na krześle, prosto, na kolanach położyła szydełko. Była bardzo powściągliwa i nie odzywała się wiele. Co jakiś czas zerkała niechętnie w stronę kołyski.

Amalia wzięła okrycie i udała się do sieni. Tam wkrótce dołączyła do niej Johanna, pachnąca lawendą, ubrana w aksamitną, ciemnozieloną suknię z hiszpańskimi rękawami i tiulową krezą. Gdy wychodziły na zewnątrz, na moment zawahała się, po czym ucałowała Amalię w policzek.

Trzymały się za ręce, bo drogę pokrywał śliski, pobrużdżony lód. Czarny las skąpany był w sinej mgle, gęstej, rozsnutej niby wielka pajęczyna. Księżyc rzucał na drzewa blade, chłodne światło. Amalia czuła wyraźnie ostry zapach rzeki. Nagle świat wydał jej się obcy, zimny i daleki. Stała się małą cząstką przerażającej bieli. Przed jej oczami stał obraz czarnej wody, płynącej z hukiem pomiędzy urwistymi brzegami, toczącej swe spienione fale z furią i dziką radością, ta woda pędziła ku niej wzburzona, bała się, że nie będzie mogła się jej oprzeć.

Powóz sunął lekko, spod końskich kopyt sypał się srebrzyście śnieg. Las opadał wstęgą ku kościołowi, który tonął w zupełnym mroku. Cisza była przenikliwa i zarazem straszna. Ziemia jakby zamarła w oczekiwaniu.

W Lunwald było równie cicho. Do dworu wprowadził je wyraźnie zakłopotany służący. Poruszał się zupełnie bezszelestnie, w dłoni dzierżył srebrny lichtarz stanowiący jedyne źródło światła na klatce schodowej i korytarzu. W salonie nie było śladu po zapowiedzianych gościach. Przy stole siedziała pani domu, przypominająca rusałkę Philippina von Mirbach, jej małżonek Eckhard stał zaś przy kominku, przyciskając do piersi szklany dzbanek z winem.

– Przyjęcie zostało odwołane – rzekł z zadowoleniem. Następnie ukłonił się sztywno i wyszedł z pokoju.

Philippina wstała z krzesła i drżącym głosem zaczęła przepraszać, a następnie częstować zimną kawą. W jej ponurych oczach wzbierały łzy i gdy wypiła pół filiżanki, zaczęła przeraźliwie szlochać. Nie dało się jej w żaden sposób uspokoić, wreszcie nadeszły służące i zabrały ją do jej sypialni.

Johanna ujęła Amalię za rękę i opuściły salon. Spotkały na korytarzu lokaja przypominającego zaczajonego w ciemnościach wielkiego kota. Odprowadził je aż do powozu. Dwór odpłynął jak okręt w wieczorną mgłę.

Amalia wcisnęła zlodowaciałe ręce w mufkę. Gdy powóz zbliżył się do lasu, targnął nią dziwny lęk, drzewa wyglądały jakoś dziwnie w mdłym świetle. Zaraz zobaczyła budynek kościelny. Wyglądał obco i strasznie; okna były czarne, a wieże ginęły w gęstej chmurze. Kościół wydawał się w tym mroku ogromny i potężny. Nagle zza ciężkich chmur wypłynął blady księżyc. Przebił się przez czarne witraże i zasnuł światłem ołtarz. Pewnie powlókł widmowym światłem błękitną szatę jednej ze świętych na trochę wyblakłym obrazie. Po chwili księżyc zniknął. Amalia poczuła się nagle bardzo samotna. Ale nie myślała już o strachu.

Dwór pogrążony był w mroku. W środku panowało nocne milczenie, od czasu do czasu dało się usłyszeć, jak drzewa gięły się pod naporem wiatru, i wtedy Amalii zdawało się, że gdzieś o mury domu ocierają się miękko skrzydłami ptaki. Przez szparę w drzwiach do sypialni sączyło się drżące światło, Johanna otworzyła je cicho i z jakąś obawą. Było tam ciepło od dużego ognia rozpalonego na kominku i wielu świec poustawianych na stole oraz wzdłuż łóżka nakrytego baldachimem z żółtej satyny. W powietrzu unosił się zapach różanego olejku. Zatrzymała się przy kominku i rozpuściwszy popielate włosy, długą chwilę patrzyła przed siebie głęboko zamyślona, aż wreszcie przypomniała sobie, że nie jest w pokoju sama.

– Uczesz mi włosy – powiedziała z roztargnieniem, odchodząc od kominka. Usiadła przy lustrze psyche umocowanym w ramie mającej kształt liry. Za jej plecami wisiała wspaniała tapiseria, którą odziedziczyła po swoich przodkach.

Amalia wzięła srebrną szczotkę i zaczęła rozczesywać jej piękne, jedwabiste włosy pachnące rumiankiem. Szybko jednak Johanna zerwała się z krzesła i usiadła na łóżku. Amalia wyciągnęła rękę po książkę leżącą obok na stoliku, ale Johanna dostrzegła to kątem oka i pokręciła głową.

– Możesz iść się położyć, dziękuję – powiedziała, po czym opuszką palca delikatnie przejechała po policzku Amalii. Miała jakieś pięć poduszek i chyba sypiała na siedząco.

Amalia ostrożnie zamknęła drzwi i szybko przeszła korytarz. Teraz także zdawało się jej, że słyszy dochodzący zza okien lekki szmer ptasich skrzydeł. W jej pokoju było dość chłodno. Stanęła przy oknie, mając niejasne wrażenie, że ktoś ją wołał. Nie chciała się jeszcze kłaść i po krótkim wahaniu wyszła na korytarz i zeszła po schodach. Zajrzała do jadalni, gdzie Edwina przykryta wełnianym szalem spała w fotelu przy kominku, na którym tlił się czerwony żar. Przypomniała sobie, że słyszała kiedyś, jak plotkowano o niej i Eckhardzie z Lunwald. Wzruszając ramionami, skierowała się do sieni i zaraz wyszła na dwór. Zaczął padać drobny śnieg. Nie było widać lasu. Bardzo daleko płynęła wzburzona ciemna woda, po szarych, śliskich głazach. Nagle poczuła czyjś dotyk na ramieniu i zimny dreszcz przebiegł po jej plecach. Powoli odwróciła głowę. Przed nią stał Anton von Gansen, małżonek Johanny, ze świecą w ręku.

– Widziałem cię, jak wychodziłaś – powiedział. – Tak długo nie wracałaś, że zaczęłam się bać. Co ci jest? – spytał, bo zaświeciwszy świecą w jej twarz, ujrzał, że oczy ma półprzymknięte, a policzki pobladłe.

– Nic, po prostu jestem zmęczona. W każdym razie dziękuję, że czekał pan na mnie ze świecą. Dobranoc. – To powiedziawszy, poszła do swego pokoju, przemarznięta do szpiku kości.

***

Był środek zimy, gdy Amalia wracała sama z kościoła. Johanna leżała w łóżku, bo bolała ją głowa, ostatnio zdarzało się coraz częściej, że przez cały dzień nie opuszczała swojego pokoju i nie chciała niczyjego towarzystwa.

Gęsta mgła otulała niebo i las. Było bardzo zimno, Amalię bolały policzki i ręce. Szła bardzo powoli, ostrożnie stąpając po śliskiej drodze. Zauważyła, że zza zakrętu białej drogi wyłoniła się jakaś postać. Najpierw widziała tylko czarny punkcik, potem jednak zorientowała się, że idzie ku niej jakiś mężczyzna. Był to Anton. Amalia zatrzymała się, jakby wrosła w śnieg, nie była w stanie ruszyć się z miejsca. Anton pozdrowił ją gestem ręki i po chwili zbliżył się do niej.

– Miło z twojej strony, że na mnie czekasz – rzekł, uśmiechając się lekko.

Amalia skinęła tylko głową.

– Widzę, że wracasz z kościoła – mówił dalej Anton – przykro mi, że ci przeszkodziłem – bełkotał.

Amalia wreszcie oderwała stopy od śniegu i zaczęła iść.

– Przecież wracam – stwierdziła, czując się głupio. Patrzyła w las.

– Pozwolisz, że będę ci towarzyszył?

Teraz Anton ocknął się z odrętwienia i zaczął zachowywać się zupełnie normalnie. Przez całą drogę opowiadał, jak to on, różne historyjki, śmiejąc się przy tym głośno. Amalia prawie nic nie mówiła, nie słuchała, o czym prawił. Cały czas zastanawiała się, dlaczego szedł w jej stronę. Nie miała jednak odwagi go o to zapytać.

Gdy doszli do dworu, niespodziewanie wyszło słońce. Amalia udała się do sypialni Johanny, ale została stamtąd wyrzucona, więc przyłączyła się do Edwiny pilnującej dzieci. Przez okna wdzierały się delikatnie promienie słońca. W pewnej chwili padły wprost na Edwinę, lekko złocąc jej włosy i twarz. Amalia spostrzegła, że jest blada i zamyślona.

– Wiesz – odezwała się cicho Edwina – myślę, że poszukam sobie innej posady.

– Chcesz opuścić Muhrlitz?

Edwina otarła pozłoconą twarz.

– Uważam, że najwyższy czas to zrobić. – Wzięła oddech, nim powiedziała: – Gdy tu przyjechałam, czułam się, jakbym długo tonęła, a ktoś nagle wyłowił mnie na brzeg.

Amalia siedziała cicho, głowę oparła na dłoniach. Czuła, jak od Edwiny płynął smutek. Słońce oświetliło obrus haftowany w białe gęsi.

Edwina stanęła przy oknie.

– Teraz jestem pewna, że nigdy nie wpadłam do żadnej rzeki – powiedziała.

Amalia podeszła do niej i położyła rękę na jej ramieniu.

– Zobacz, jak śnieg skrzy się w słońcu. – Nie wiedziała, dlaczego o tym mówi.

Gdy Edwina poszła karmić dzieci, Amalia zajęła się szyciem. Rychło jednak porzuciła tę pracę i usiadła przy kominku. Ogień był złocisty jak zachodzące słońce, szemrał jak rzeka płynąca wśród zielonej trawy. Ta myśl obudziła w niej tęsknotę za wiosną. Pomyślała o pachnących, ukwieconych łąkach, które powlekała rubinowa łuna. Przypomniała sobie, jak w Werdelau w ciepłe wiosenne wieczory wracała ze spaceru.

Nagle zdało się jej, że ktoś ją zawołał. Wyszła z pokoju, chociaż wiedziała, że to tylko złudzenie. Doszła aż do skraju białej drogi wiodącej do kościoła. Za nią stał ciemny, milczący dwór, wyglądający na opustoszały i samotny. Od tego patrzenia ukłuło ją coś w sercu.

Wróciła, gdy było już niemal zupełnie szaro. Podeszła do dworu od strony ogrodu. Z okien salonu płynęło jasne światło po srebrzystym, puszystym śniegu. Anton naprawiał okiennicę, a jego twarz tonęła w ciepłym blasku. Spostrzegł ją, więc się zatrzymała, choć odruchowo chciała uciekać do domu. Anton zawołał ją po imieniu i spokojnie do niego podeszła. U jej stóp leżały złote smugi. Było niezwykle cicho. Anton otrzepał śnieg z rękawów i zaczął opowiadać, co robił przez cały dzień.

Amalia podeszła do samych okien. W salonie nie było nikogo. Gdzieś w głębi domu ktoś nucił wesołą piosenkę. Płynęło na nią spokojne, złociste światło. Poczuła, że Anton ujął jej dłoń. Stali tak przez chwilę obok siebie, ogarnięci błogą radością. Potem Amalia pożegnała się i poszła do domu. Zamknęła drzwi i usiadła przy ogniu w jadalni.

Za jakiś czas przyszła Edwina, której udało się uspokoić wrzeszczące dzieci, a zaraz potem służąca Helena, która zajęła się nakrywaniem do stołu, śpiewając przy tym piosenkę o trefnisiu króla:

A królowa miała tak piękne modre oczy,

Że ich płomień trefnisiowi do serca wpadł!

Amalia starała się nie patrzeć w ogień, bo zdało jej się, że kawałki kory przypominają ludzkie postacie albo płatki kwiatów zatopione w bursztynie.

Helena niespodziewanie urwała piosenkę i powiedziała z uśmiechem:

– Dziś pani wysłała mnie na Lunwald i przyniosłam stamtąd nowinę. Nie chciałam wierzyć własnym uszom!

– Czego się dowiedziałaś? – spytała Amalia, chociaż w gruncie rzeczy to jej nie obchodziło.

– Gunhilda, ta, co mieszka nad rzeką, spodziewa się dziecka, które podobno jest pana Eckharda – odparła, spoglądając na Edwinę, która siedziała nieruchomo, trzymając w palcach jedwabne nitki. Przez chwilę patrzyła milcząco przed siebie, a następnie pochyliła głowę nad robótką. Amalia widziała wyraźnie, że plączą jej się palce.

Helenie szybko znudził się temat i udała się do kuchni, śpiewając głośno:

A królowa miała tak piękne modre oczy,

Że ich płomień trefnisiowi do serca wpadł!

***

Amalia spała niespokojnie, było jej zimno, jakby leżała na przemokniętym od wody posłaniu. Nagle zdało się jej, iż ktoś usiadł u wezgłowia i zaczął gładzić jej włosy, niemalże czuła czyjeś palce zaczepiające się delikatnie w puklach rozsypanych na poduszce. Otaczała ją ze wszystkich stron cisza, płynął ku niej jak gdyby chłodny powiew rzeki i zarazem ciepło płonącego opodal ognia. Wtem ocknęła się ze snu i usiadła na łóżku. Obejrzała się za siebie, lecz nie było tam nikogo, pokój tonął w mroku. Mimo to zdawało się jej, że wciąż jeszcze czuje czyjś dotyk na swoich włosach. Wstała i okrywszy się szalem, zbliżyła się do okna. Na niebie rozlewała się powoli słaba jasność. Skłębione, groźne obłoki poprzecinane były białymi wstęgami, Amalia ulegała wrażeniu, że nie spogląda na niebo, ale na rozkołysane morze przetaczające swe wzburzone fale. Panowała głęboka cisza, nawet ptaki nie śpiewały.

Odsunęła się od okna i na moment przycupnęła przy kominku, dotykając popiołu. Wróciła do łóżka, lecz nie zasnęła. Czuła, że jej serce drży, jakby coś miało się wydarzyć. Obróciła się na bok, prawie tęskniąc za tym, by znów poczuć, jak czyjeś palce gubią się w strumieniach jej włosów…

***

Pewnego dnia Amalia i Edwina siedziały przy kominku i szyły. Palił się złocisty ogień, czuły się ciepło i bezpiecznie, nie miało teraz dla nich znaczenia, że na zewnątrz pada gęsty śnieg. W pokoju było cicho i nawet trochę sennie.

Edwina miała na palcu pierścionek z cyrkonem. Mówiła, że traci barwę, gdy nadchodzi burza. Kamień miał głęboką żółtą barwę, lśniły w nim czerwone płomienie ognia. Amalia miała wrażenie, że zaczynają się rozlewać jak krew…

Nagle drzwi się otworzyły i do pokoju wbiegła blada, przerażona dziewczyna. Amalia poznała, że to Hedy, służąca z Lunwald.

– Stało się coś strasznego! – krzyczała histerycznie.

Edwina zbliżyła się do niej i spojrzała w jej szeroko rozwarte ze strachu oczy. Nie była w stanie nic z niej wydobyć. Hedy drżała na całym ciele i zaczęła spazmatycznie szlochać. Gdy do pokoju weszła najstarsza córka Johanny, Edwina kazała jej zostać przy Hedy.

– Muszę się dowiedzieć, co takiego się stało – powiedziała, wybiegając na korytarz. Za nią podążyła Amalia. Odwróciła się jeszcze na chwilę w drzwiach i widziała, jak Hedy siedzi przy kominku i histerycznie szlocha, ukrywając twarz w dłoniach.

W sieni spotkały Helenę.

– Powiedz, co się dzieje – zwróciła się do niej Edwina.Helena zrobiła się biała jak śnieg.

– Podobno Gunhildę zastrzelił jej mąż. – Powiedziawszy to, zaczęła płakać.

Edwina ruszyła na dwór. Gestem ręki przywołała Amalię i kazała jej ze sobą iść. Amalia nie chciała, ale nie słuchając jej lub nie słysząc, Edwina pociągnęła ją za sobą. Poszły zboczem wzgórza, zaraz skręciły w las bukowy. Drzewa były pobielone szronem, majaczyły w szarym półmroku. Niebo było granatowe, a nawet gdzieniegdzie, nad samym lasem granatowo-czarne, zdawało się spadać na ziemię. Przebiegły buczynę na przełaj i mijały teraz zagrody wtulone w cień gęstego szpilkowego lasu. Pomiędzy drzewami migała biel lodu na rzece. Wiatr rzucał Amalii w twarz mokre płatki śniegu. Miała wrażenie, że idą już strasznie długo i że to nigdy się nie skończy. Wreszcie zatrzymały się przed niewielkim szarym budynkiem ze słomianym dachem. Okna były czarne i puste, wyzierała przez nie samotność i zimny strach.

Amalia kuliła się na śniegu. Przed budynkiem stali ludzie, rozpoznała twarz księdza. Głosy dopływały do niej z oddali. Chciała uciekać, ale nie była w stanie się ruszyć. Usłyszała ponury głos księdza i zaraz potem jego modlitwy. Drzwi budynku otworzono. Na ziemi w izbie leżała jakaś postać pod czarnym płaszczem, twarz przykrywał kaptur. Amalia widziała to wszystko przez sekundę, ale to wystarczyło, by poczuła, że ogarniają ją fale mdłości. Nie mogła opanować płaczu. Zdawało się jej, że od budynku płyną lodowate strumienie. Edwina podtrzymała ją ramieniem. Amalia oprzytomniała i stała obok niej struchlała ze strachu. Wreszcie odwróciły się i poszły w stronę Muhrlitz. Gdy przemierzały bukowy las, panował już zupełny mrok, a niebo zszarzało.

Gdy stanęły przed dworem, Amalia odczuła wielką ulgę. Po raz pierwszy przyszło jej na myśl, że może się tutaj czuć bezpiecznie.

Przypomniała sobie Gunhildę nakrytą płaszczem jak całunem. Była martwa i zimna jak drewno wyrzucone przez morze na brzeg. Ten obraz wzburzonego morza i Gunhildy nakrytej płaszczem zaczął ją prześladować.

– Boję się – szepnęła do Edwiny. – Nie wiem dlaczego, ale boję się.

***

Przerwała tkanie i wyjrzała przez okna. Białe pola złociły się w słońcu, a drzewa pochylały swe gałęzie ciężkie od śniegu. Oparła dłonie na szybie, były szorstkie i obolałe, pełne zadrapań i małych blizn. Niechętnie odwracając się od okna, przejechała palcami po sukni, niemiłej w dotyku.

Johanna spała w swoim pokoju, więc postanowiła wyjść z domu. Idąc, czuła pod stopami puszysty śnieg i miała wrażenie, że idzie boso. Otuliła się szczelniej płaszczem i zeszła na drogę wiodącą do kościoła. Nie doszła tam jednak, tylko skręciła ku małej polance teraz zasłanej grubą warstwą śniegu. Stanęła wśród buków, patrząc na zmurszały mur starej wieży. Było tu tak cicho, że niemal niebezpiecznie. Podeszła do szarego pnia i spojrzała na wieżę. Opowiadano, że ukazują się w niej duchy. Nie była pewna, czy jest w niej teraz miejsce na lęk.

Nagle poczuła, że ktoś położył rękę na jej ramieniu. Powoli odwróciła się. Za szarym pniem stał Anton i przyglądał się jej ze zdumieniem.

– Co tu robisz? – spytał szybko. – Czy ci nie zimno?

Amalia dopiero teraz poczuła, że zmarzły jej dłonie i stopy. W ustach miała posmak mokrego śniegu.

– Sama nie wiem, dlaczego tu przyszłam – powiedziała po chwili. – Może chciałam pójść do kościoła, a może chciałam być sama…

Anton uczynił taki ruch ręką, jakby chciał odejść, lecz Amalia zatrzymała go. Uśmiechnął się lekko i przybliżył się do niej. Panowała zupełna cisza. Kiedy zaczęli rozmawiać, wydawało się, że buki przysłuchują się im w milczeniu.

– Powiedz mi, czy myślisz o mnie czasem? – spytał cicho Anton. – Powiedz mi prawdę.

Amalia poruszyła się niespokojnie.

– Tak, czasem – odezwała się ledwie słyszalnie.

Była przekonana, że spoglądają na nich w napięciu wszystkie buki. Anton objął ją ramieniem i roześmiał się, ale natychmiast odsunęła się ze zdziwieniem w oczach. Poczuła, że jest jej bardzo zimno.

– Chciałabym już stąd iść – powiedziała nieśmiało – zmarzłam.

Lecz Anton zatrzymał ją dziwnym spojrzeniem. W ułamku sekundy przysunął ją blisko do siebie i pocałował. Spuściła głowę, czując w całym ciele przytłaczający strach.

– Muszę już teraz iść – zawołał Anton i skinąwszy jej ręką, wyszedł z lasu.

Amalia rzuciła się w stronę dworu. Biegła przez głęboki śnieg jak w transie, aż wreszcie zamknęła za sobą drzwi salonu. Stała przez dłuższą chwilę oparta o nie, drżąc na całym ciele, była blada.

– Co się stało? – zawołała Edwina, ujmując jej zimne dłonie. – Gonił cię ktoś?