Dziewięć żyć kota z księgarni ebook

Kot ma dziewięć żyć.

Przez trzy się bawi,

przez trzy się włóczy,

a ostatnie trzy spędza z ludźmi.

– stare brytyjskie porzekadło

Moja znajomość z mężczyzną, który przygarnął pod swój dach mnie – bezimiennego kota – zakończyła się, zanim nadał mi imię.

Wciąż uważam go za dziwaka. Upartego, porywczego zgorzknialca. Mimo wszystko dni, które przy nim spędziłem, wydają mi się najspokojniejszymi i najszczęśliwszymi ze wszystkich ośmiu żyć, które przeżyłem.

Poznałem go w moim trzecim życiu, najważniejszym z dziewięciu. Wspominam je najlepiej ze wszystkich.

Tak po prawdzie ani pierwszego, ani drugiego życia nie zaliczyłbym do udanych. W pierwszym ledwie egzystowałem, w drugim wiodło mi się odrobinę lepiej... ale w żadnym z nich nie otrzymałem prawdziwego imienia.

Prawdziwe imię... Ludziom może wydawać się to dziwne, ale jego posiadanie lub brak wpływa na wartość kociej duszy czy też na jej rangę. Daje ono mądrość godną oświeconych i majestat władcy. To ono najbardziej różni nas, koty o dziewięciu życiach, od istot, które dysponują tylko jednym.

Oczywiście mógłbym nie mieć prawdziwego imienia, ale pozbawiony go kot jest jedynie bezmyślną, ciemną istotą, częścią pospólstwa. Choćby nawet ośmiokrotnie powracał do życia, jego biedna dusza nigdy nie wzniesie się ponad status dzikiej bestii.

Dobrze jest otrzymać prawdziwe imię możliwie wcześnie, ale mnie nie było łatwo go zdobyć. Dlatego tak bardzo mi zależało, żeby on nadał mi je w trakcie mojego trzeciego życia.

On był jednak skrajnie nieodpowiedzialny. Choć osobiście sprowadził mnie do swojego domu, opiekę nade mną zostawił żonie, a kiedy rozmawiał z kimkolwiek poza nią – nawet członkami własnej rodziny – albo wybuchał gniewem, albo rzucał jakimiś marnymi żarcikami.

Dlatego nawet w trzecim życiu nie doczekałem się imienia. Wchodzenie bez niego w czwarte uwłaczałoby całemu mojemu jestestwu.

Nie widząc lepszego wyjścia, postanowiłem pożyczyć sobie jego imię, Kinnosuke, i uczynić je swoim prawdziwym imieniem.

Od tamtej pory nie posłużyłem się nim ani razu. Zmarnowałem kolejne życie, a potem następne. I jeszcze jedno, i kolejne.

Dopiero przy ósmym wcieleniu zdałem sobie sprawę, że życie pozbawione jest sensu. To ludzie okrutnie je sobie komplikują. Większości zwierząt do szczęścia wystarczą pełen brzuch i odpowiednia ilość snu. Życie bez głodu i lęku przed zjedzeniem przez inne zwierzę – dla ludzi to za mało?

Tymczasem wielu z nich próbuje sięgać po to, co poza ich zasięgiem: czy to pieniądze, czy sens życia. Ilu z nich cierpi tak naprawdę? Nie mam pojęcia. Potem wielu z nich umiera, często nagle, nie osiągnąwszy nawet części ze swoich wielkich pragnień.

Najlepiej w ogóle o niczym nie marzyć. Jeśli spotka nas jakaś tragedia, lepiej się jej poddać. Uznać, że wyczerpaliśmy swój zapas szczęścia. Wtedy nawet śmierć kogoś bliskiego można skwitować krótkim: „Nie moja sprawa”. Nad wyraz praktyczne podejście, nie?

Czy on też tak uważał?

Czasem się nad tym zastanawiam, ale odpowiedzi nie mogę być pewien, bo koty nie rozumieją ludzkich zachowań.

Tak jak ludzie nie rozumieją kocich.

Zacząłem swoje ostatnie, dziewiąte życie. Bez względu na to, jak żałośnie się zakończy, kolejnego nie będzie. A mimo to postanowiłem przeżyć je obojętnie, na nikogo i na nic nie licząc.

Mama, nieświadoma tego negatywnego nastawienia, wylizywała mnie równie troskliwie jak pozostałe rodzeństwo.

Urodziłem się pod chramem sintoistycznym w deszczowy, dziwnie zimny dzień. Nie lało mi na głowę, ale ponieważ nie od razu wróciły do mnie wspomnienia i doświadczenia poprzednich ośmiu żyć, ten chłód budził we mnie lęk, przez który drżałem na całym ciele.

Mama nadal wylizywała mnie, jakby próbowała pocieszyć, a rodzeństwo przysunęło się bliżej. Na ciepło i bezwarunkową miłość bliskich mogłem liczyć w każdym ze swoich żyć, dobrze wiedziałem jednak, że niebawem ich stracę. Nie zamierzałem więc przywiązywać się do nich, a jedynie obserwować rozwój wydarzeń.

Tamtej nocy zasnąłem wsłuchany w odgłos deszczu uderzającego o ziemię i liście drzew.

Ta ziemna, wilgotna dziura poniżej chramu była naszym domem. Moim, mamy, dwóch starszych sióstr i starszego brata. Tamta czwórka miała albo bure, albo rude futra w plamki, tylko ja byłem cały czarny, włącznie z poduszeczkami łap. Mama była zachwycona tym jednolitym umaszczeniem.

– Jesteś taki piękny, czarniutki jak heban... – mruczała.

Siostry uważały podobnie, ja jednak nosiłem to umaszczenie od lat, więc nie widziałem w nim nic wyjątkowego.

– Niewdzięcznik – burczał brat, wylizując swoje futerko. Moja obojętność była dla niego niezrozumiała.

Ssąc mleko mamy, zacząłem odzyskiwać wspomnienia. Przypominałem sobie, co spotkało mnie w ciągu ośmiu dotychczasowych żyć. Z każdym odzyskanym w ten sposób doświadczeniem robiłem się coraz bardziej ostrożny względem innych. Nawet wobec mamy i rodzeństwa, których powinienem darzyć zaufaniem.

Mimo to nie porzucili mnie. Dbali o mnie i chronili, chociaż nie zasługiwałem na ich miłość. Widząc to, zacząłem się nad czymś zastanawiać.

Rodzice kochają swoje dzieci bezgranicznie, nie oczekując nic w zamian. Ich miłość pomaga potomstwu w rozwoju, dodaje mu sił, by przetrwać, a później przechodzi na kolejne pokolenia. Rodzice zdają się kochać nade wszystko, nie zważając na własne dobro. Ale czy to naprawdę miłość?

Nonsens. Nie istnieje coś takiego jak bezgraniczna miłość. Mylimy ją z obowiązkiem wynikającym z roli, jaka została nam przypisana w rodzinie. Ktoś taki jak ja – istota, która skończyła większość żyć w sposób raczej tragiczny – pojęcie prawdziwej miłości mógł spokojnie włożyć między bajki.

A rzeczy bezużyteczne najlepiej jest ignorować. Zapomnieć o nich. Warto o tym pamiętać, kiedy chce się przeżyć. W tej kwestii jesteśmy znacznie mądrzejsi niż ludzie.

Dlatego nie zamierzam już na nikim polegać.

Niech nikt mnie nie rusza.

Mam już dosyć ludzi.

Urodziłem się w porze deszczowej.

Nie wiem gdzie dokładnie. W jakiejś wiosce na końcu świata. Ze szczytu niewysokiego pagórka dało się dostrzec domki rozrzucone wśród pól ryżowych, rozciągających się po okolicznych wzgórzach. Nawet w środku dnia niewiele się tam działo. Po lasku na pagórku, gdzie stał chram, nie kręcił się właściwie nikt. Promienie słoneczne, przeciskające się przez gęstą warstwę liści, zapewniały przyjemne ciepło, a w powietrzu unosił się zapach ziemi i wody. Miła odmiana po zgiełku i smrodzie Tokio, gdzie przyszło mi kiedyś mieszkać.

W chramie żyło nam się całkiem wygodnie. Raz na jakiś czas przychodził tam jednak człowiek, najpewniej stróż, i sprzątał nad naszymi głowami, strasznie przy tym hałasując. Ponoć nienawidził zwierząt, włącznie z kotami. Mama opowiadała, że kiedyś przechodziła w pobliżu jego domu, a on wściekł się i przegonił ją stamtąd. Od tamtej pory powtarzała nam: „Nikomu się nie pokazujcie”. Mając w pamięci twarz człowieka, który mnie kiedyś sprał, postanowiłem posłuchać jej rady.

Poznając kolejne niebezpieczne miejsca oraz te, których lepiej było unikać, całą rodziną włóczyliśmy się po okolicznych wzgórzach, szukaliśmy jedzenia i zmienialiśmy nieznane tereny we własne terytorium.

Nadszedł czerwiec, a wraz z nim koniec naszych spacerów. Wędrówki w promieniach słońca szybko męczyły. Ziemia stała się zbyt gorąca, by po niej chodzić. Dni zaczęliśmy więc spędzać pod posadzką chramu, a na łowy wychodziliśmy wieczorami.

Mniej więcej w tym czasie przyszło nam odstawić mleko i przejść na pokarm stały. Mama przez zabawę uczyła mnie i rodzeństwo sztuki polowania.

W ciągu swoich ośmiu żyć zebrałem sporo doświadczenia, więc tak naprawdę nie musiałem uczyć się niczego nowego. Nie wiedziałem, ile żyć mieli za sobą moja mama i rodzeństwo – bo koty nie dzielą się takimi informacjami z innymi – ale uważałem się za znacznie lepszego łowczego niż moje siostry czy brat.

Problem w tym, że z ciała kociaka energia wręcz się wylewa. Zachowuje się ono inaczej niż ciało dorosłego. Kiedy próbowałem się hamować, nie atakowałem dostatecznie mocno, a kiedy się przykładałem – uderzałem za mocno. Moje wspomnienia i ruchy ciała nie szły ze sobą w parze. Żeby odzyskać pełnię umiejętności, musiałem oddawać się tym zabawom, nawet jeśli nie miałem na nie ochoty. Nie wiem, czy siostry domyślały się tego, ale generalnie nie wchodziły mi w drogę. Obojętnie patrzyły, jak kierowany instynktem gonię za kołyszącym się ogonem wypoczywającej mamy i łapię go między przednie łapy. Jeśli zdarzyło mi się uderzyć lub ugryźć za mocno, upominała mnie szturchnięciem.

Polowaliśmy na pasikoniki i myszy polne, piliśmy wodę z rzeki. Uciekaliśmy i chowaliśmy się przed ludźmi, a kiedy nie mieliśmy wyjścia i musieliśmy zejść do wioski, uważaliśmy na samochody.

Pewnego wieczoru, kiedy wszystkie te drobiazgi zaczęły mi wchodzić w krew, jedna z sióstr wróciła ze spaceru i poinformowała z radością:

– Znalazłam miejsce z jedzeniem!

U podnóża pobliskiego wzgórza pojawili się nowi ludzie. Wprowadzili się do domu, który od lat stał pusty, ale niedawno został odnowiony i przygotowany do zamieszkania. Siostra twierdziła, że obcy człowiek przyniósł jej jedzenie, kiedy drzemała przy wiejskiej dróżce, w cieniu drzewa.

Najpewniej przyjechali z miasta. Zdawali się zaskoczeni widokiem bezpańskich kotów i, w przeciwieństwie do rolników, nie mieli nas za „podłych złodziei, co srają po polach i kradną suszące się ryby”.

Każde dziko żyjące zwierzę marzyło o możliwości zdobywania pożywienia bez odrobiny wysiłku. Mama, brat i siostry byli zachwyceni tą perspektywą. Zamierzali wybrać się we wskazane miejsce następnego dnia.

Ja jednak szybko ostudziłem ich zapędy.

Ludzie kiedyś znikną, a ci, którzy dokarmiają bezpańskie koty, często o nich zapominają. Pod wpływem kaprysu rozpieszczają zwierzęta, a gdy te zaczynają być choćby odrobinę kłopotliwe, bez skrupułów je porzucają. Przekonywałem, że poleganie na ludziach w kwestii codziennego wyżywienia może okazać się niebezpieczne.

Żadne z nich – ani siostry, ani brat, ani nawet mama – nie zwracało uwagi na moje ostrzeżenia.

– Dzięki nim nie będziemy głodować, nawet jeśli niczego nie uda nam się upolować, prawda?

Odnosiłem wrażenie, że myśleli bardzo krótkowzrocznie i nie rozumieli nic z tego, co im mówiłem.

Wtedy zrozumiałem. Oni wszyscy przeżywali swoje pierwsze życie.

Nie wiedzieli, że ludzie są zmienni jak chorągiewki, a wygodne życie nie będzie trwać wiecznie. Ich beztroskie podejście stanowiło jaskrawy dowód na to, że znali ludzi znacznie słabiej niż ja.

Głupcy, ignoranci, naiwniacy! Doskonale wiedziałem jednak, że choćbym nawet wyrzucił z siebie frustrację i niesmak, które się we mnie kotłowały, i tak nie dałbym rady ich powstrzymać.

Koniec końców od następnego dnia cała rodzina zaczęła kręcić się wokół domu, w którym nakarmiono jedną z sióstr. Ja uparcie trwałem przy swoim i całe dnie spędzałem pod posadzką naszego chramu.

Ach, znów to samo.

Odchodzą, ledwie zaczynam im ufać. Dziesiątki razy mówiłem sobie, że nie powinienem oczekiwać niczego innego, a mimo to w głębi serca tliła mi się nadzieja, że tym razem się uda. Że dziewiąte życie będzie inne.

Może dałem się omamić miłości mamy i rodzeństwa, a może to kwestia wspomnień spychanych z początkiem każdego nowego życia w otchłań zapomnienia? Niestety nie mogłem nic z tym zrobić.

Nadal polowałem na owady i wróble, a moja rozleniwiona rodzina codziennie krążyła do tamtego domu i z powrotem.

Aż pewnego dnia nie wrócili do chramu.

Było późne lato. Zdążyłem trochę podrosnąć i nauczyłem się zdobywać jedzenie na własną łapę, a oni nagle przestali się pojawiać. Nie wiedziałem czemu. Byłem jednak przekonany, że ich zniknięcie ma jakiś związek z ludźmi.

Może zostali przez kogoś przygarnięci i mnie porzucili?

Nie było sensu zastanawiać się nad tym. Uznałem, że będę samotnie przesiadywał w kryjówce pod podłogą, gdzie – mimo wysokiej temperatury na zewnątrz – zapanował dziwny chłód.

Nie zamierzałem dać się udomowić. Nie zamierzałem też ich szukać. W pewnym momencie każdy zostaje sam. Poleganie na innych to oznaka słabości. Tak jak ufanie im. Powtarzałem sobie, że kiedy zapomnę o tej regule, zacznę pogrążać się w rozpaczy i będę cierpiał.

Samotność poznałem aż za dobrze.