O znakomitych mężach czyli co pisarze wczesnochrześcijańscy pisali o pisarzach wczesnochrześcijański ebook

Tytuł tego tomu może wydawać się dziwny. Z jednej strony termin „znakomity mąż”, z drugiej strony historia literatury chrześcijańskiej. Taka jednak jest treść książki: „znakomici mężowie”, jej bohaterowie, to głównie pisarze wczesnochrześcijańscy, tak jak ich widzieli inni pisarze wczesnochrześcijańscy Zachodu i Wschodu (fragment Przedmowy).

Specyficznym gatunkiem literatury patrystycznej są katalogi pisarzy zatytułowane de viris illustribus (o znakomitych mężach) lub podobnie. Przedstawiamy grupę tych pisarzy, którzy niejako mimochodem, spisali pierwsze podręczniki patrologii pisząc o „znakomitych mężach”, czyli głównie o pisarzach chrześcijańskich, czasami znanych osobiście lub z lektur dzieł, a czasami tylko z drugiej ręki, tak jak ich postrzegali. Korzystali oni, świadomie czy nieświadomie, z tradycji greckiej biografii perypatetyckiej poprzez łacińskiego pisarza Swetoniusza i w jakiś sposób także przez Cycerona, który w Brutusie zamieścił katalog sławnych oratorów. Takie biografie tworzyli perypatetycy, a potem wymienieni pisarze łacińscy, których – jak sam się chwali – naśladuje Hieronim, pierwszy autor de viris chrześcijańskich; jego zaś naśladują inni, a więc: Gennadiusz w V w. w Galii, Izydor z Sewilli i Ildefons z Toledo, obydwaj w wieku VII w Hiszpanii; ich z kolei naśladują z odpowiednimi, oczywiście, modyfikacjami, inni pisarze w średniowieczu, renesansie i czasach nowożytnych.

O autorach

Św. Hieronim ze Strydonu (331/347 – 420) – doktor Kościoła, egzegeta, polemista, autor cennych Listów. Tłumacz Pisma Świętego z hebrajskiego i greckiego na łacinę (Wulgata).

Gennadiusz z Marsylii (zm. ok. 500) – kapłan, teolog i historyk. Kontynuował dzieło św. Hieronima O sławnych mężach. Autor dzieł teologicznych i prawnych.

Św. Izydor z Sewilli (ok. 560–636) – święty, doktor Kościoła. Około 619 roku został arcybiskupem Sewilli. Zasłynął z reform Kościoła na Półwyspie Iberyjskim, był doradcą kilku królów wizygockich, wykazał się dobroczynnością wobec biednych, wspierał klasztory. Autor Etymologii; – pierwszej encyklopedii chrześcijańskiej. Współcześnie patron internetu.

Św. Ildefons z Toledo (607– 667) – święty, ojciec Kościoła, opat klasztoru w Agala. Od roku 657 arcybiskup Toledo. Wybitny teolog Hiszpanii wizygockiej, autor pierwszego traktatu maryjnego na Zachodzie.

Ebedjesu – właściwie Abdiszo bar Bericha (zm. 1318) – metropolita Nisibis w Syrii. Teolog i kanonista, ostatni z wielkich pisarzy nestoriańskich piszących w języku syryjskim.