Brutalna prawda o pracy „z pasji” - Dlaczego marzenie o wolności często zamienia się w presję, tożsamość i życie bez granic ebook

INTRO

„Rób to, co kochasz, a nie przepracujesz ani jednego dnia w życiu.”

Najbardziej niebezpieczne zdanie XXI wieku.

Brzmi jak cytat z kubka za 39,99.Jak coś, co wisi w coworku między rośliną doniczkową a neonem „Dream Big”.

I działa.

Bo kto nie chce kochać swojej pracy?Kto nie chce wstawać rano z motylami w brzuchu, zamiast z uciskiem w klatce piersiowej?

Problem polega na tym, że praca „z pasji” to nie bajka.To bardzo sprytna umowa społeczna.

Tylko że nikt jej z tobą nie podpisuje.

• Mówią ci, że masz szczęście, że możesz robić to, co lubisz.• Nie mówią, że za to szczęście zapłacisz brakiem granic.• Nikt nie wspomina, że pasja nie zna godzin pracy.

Kiedyś praca była pracą.Była czymś, co się kończyło o 16:00.

Teraz praca jest tobą.

Twoim profilem.Twoją marką osobistą.Twoim Instagramem.Twoją tożsamością.

Jeśli coś nie wyjdzie — to nie projekt się nie udał.To ty się nie udałeś.

Pasja to genialny wynalazek systemu.

Bo kiedy pracujesz z przymusu, narzekasz.Kiedy pracujesz z pasji, czujesz się winny, że narzekasz.

• Skoro to kochasz, to czemu jesteś zmęczony?• Skoro to twoje marzenie, to czemu masz dość?• Skoro wybrałeś, to czemu czujesz się uwięziony?

Nie wypada być ofiarą własnych marzeń.

A jednak.

Praca „z pasji” to bardzo elegancka forma eksploatacji.Dobrowolnej.Uśmiechniętej.Z motywacyjnym podcastem w tle.

Nagle nadgodziny to „rozwój”.Brak pieniędzy to „etap”.Przemęczenie to „commitment”.

I zaczynasz wierzyć, że jeśli boli — to znaczy, że rośniesz.

To nie jest książka o tym, żeby rzucić wszystko i iść w Bieszczady.To nie jest manifest przeciwko ambicji.To nie jest terapia dla wypalonych.

To jest spojrzenie bez filtra.

Na to, co się dzieje, kiedy hobby staje się fakturą.Kiedy talent staje się KPI.Kiedy „kocham to” zamienia się w „nie mam wyjścia”.

• Pasja jest piękna, dopóki nie musi zarabiać.• Marzenie jest lekkie, dopóki nie musi utrzymać czynszu.• Wolność jest ekscytująca, dopóki nie zależy od algorytmu.

Wmawia się nam, że praca z pasji to najwyższy poziom samorealizacji.

Może.

Ale może to też najwyższy poziom utożsamienia się z produktem, którym jesteś ty sam.

A kiedy produktem jesteś ty — reklamacja boli bardziej.

Ta książka nie powie ci, co robić.Nie da planu wyjścia.Nie poda pięciu kroków do odzyskania balansu.

Zrobi coś gorszego.

Pokaże ci mechanizm.

I zostawi cię z nim sam na sam.

Jeśli w trakcie czytania poczujesz lekki dyskomfort — to dobrze.Jeśli pomyślisz: „to przesada” — jeszcze lepiej.Jeśli pomyślisz: „to o mnie” — witaj.

Bo brutalna prawda o pracy „z pasji” jest taka:

Nie zawsze pracujesz dlatego, że kochasz.Czasem kochasz dlatego, że już za dużo w to włożyłeś, żeby przestać.

A teraz zaczynamy.

Rozdział 1 – Pasja jako nowa religia

Kiedyś pytano: „Gdzie pracujesz?”

Dziś pytają: „Co cię kręci?”

To brzmi niewinnie.Ale w tle jest osąd.

Jeśli nie masz pasji — coś z tobą nie tak.Jeśli masz pracę tylko dla pieniędzy — jesteś podejrzany.

Pasja stała się nową religią klasy średniej.

• Musisz ją odkryć.• Musisz ją rozwijać.• Musisz w nią wierzyć.

I najlepiej ewangelizować nią innych.

Nie wystarczy być księgowym.Musisz być „miłośnikiem optymalizacji finansowej”.

Nie wystarczy robić zdjęcia.Musisz „opowiadać historie światłem”.

Nie wystarczy gotować.Musisz „tworzyć doświadczenia kulinarne”.

Brzmi lepiej.Czuje się lepiej.

Ale działa jak każda religia.

Obiecuje sens.

W zamian oczekuje poświęcenia.

Kiedy twoja praca jest pasją, przestaje być wymienna.

Nie możesz jej po prostu zmienić.Nie możesz powiedzieć: „to już nie dla mnie”.

Bo to tak, jakbyś powiedział: „to już nie ja”.

• Krytyka projektu staje się krytyką twojej tożsamości.• Spadek sprzedaży staje się spadkiem twojej wartości.• Zmęczenie staje się dowodem słabej wiary.

W tradycyjnej pracy możesz nienawidzić szefa.W pracy z pasji nienawidzisz siebie.

Bo przecież to ty wybrałeś.

To twoje marzenie.Twój pomysł.Twój branding.

Religia pasji ma swoje święta.

Premiera produktu.Nowy kurs online.Wystawa.Launch.

Ma swoich proroków.

Ludzi, którzy „poszli za głosem serca” i teraz sprzedają webinary o tym, jak iść za głosem serca.

Ma swoje herezje.

• „Może jednak etat nie jest taki zły.”• „Może nie chcę monetyzować wszystkiego.”• „Może nie muszę robić z hobby biznesu.”

To zdania, które wypowiada się szeptem.

Bo w świecie pasji etat to zdrada.

Stabilność to brak odwagi.Granice to brak zaangażowania.

Największym sukcesem tej religii jest to, że wmówiła nam, że cierpienie ma sens.

Jeśli jesteś zmęczony — to znaczy, że budujesz coś wielkiego.Jeśli nie śpisz — to znaczy, że jesteś ambitny.Jeśli nie masz życia prywatnego — to znaczy, że jesteś oddany.

Oddany czemu?

Projektowi.Wizji.Algorytmowi.

Pasja daje ci poczucie wyjątkowości.

Nie jesteś trybikiem.Jesteś twórcą.

Ale twórca bez przerwy tworzy.Bo inaczej przestaje być twórcą.

I nagle okazuje się, że twoja „wolność” polega na tym, że możesz pracować o każdej porze.

• W weekend, bo „i tak byś o tym myślał”.• W nocy, bo „kreatywność nie zna godzin”.• Na wakacjach, bo „to tylko szybki post”.

Religia pasji nie potrzebuje bata.

Ma coś lepszego.

Poczucie sensu.

A sens to najtrudniejszy łańcuch do zerwania.

Bo kiedy czujesz, że to twoje powołanie, przestajesz zadawać pytania.

Czy to się opłaca?Czy to mnie niszczy?Czy ja w ogóle jeszcze to lubię?

Zamiast tego pytasz:

Jak mogę robić więcej?Jak mogę być lepszy?Jak mogę jeszcze mocniej?

I w tym „jeszcze” zaczyna się problem.

Bo pasja, która miała być ogniem, zaczyna być pożarem.

A ty jesteś jednocześnie strażakiem i paliwem.

• Sam podkładasz pod siebie kolejne zadania.• Sam usprawiedliwiasz brak odpoczynku.• Sam tłumaczysz, że „teraz jest intensywnie, potem będzie lżej”.

Potem rzadko nadchodzi.

Religia pasji ma jeszcze jedną cechę.

Nie uznaje przeciętności.

Jeśli coś robisz z pasji, musisz być w tym dobry.A najlepiej wybitny.

Bo skoro to twoje „coś”, to jak możesz być średni?

I zaczyna się wyścig.

Z innymi.Z rynkiem.Z algorytmem.

Ale najbardziej — z własnym wyobrażeniem o sobie.

Kiedyś praca była rolą.Teraz jest misją.

A misji się nie porzuca.

Misję się kontynuuje.Nawet kiedy przestaje mieć sens.

Bo jeśli to nie jest twoja pasja — to kim jesteś?

I to jest pytanie, które w tej książce będzie wracać.

Nie po to, żebyś znalazł odpowiedź.

Po to, żebyś zobaczył, jak bardzo boisz się jej nie mieć.

Rozdział 2 – Kiedy hobby dostaje fakturę

Na początku to było niewinne.

Robiłeś to po pracy.Dla relaksu.Dla siebie.

Nikt nie oceniał.Nikt nie płacił.Nikt nie oczekiwał.

I właśnie dlatego to było czyste.

Hobby jest bezpieczne, bo nie musi się bronić.

Może być średnie.Może być nieregularne.Może być bez sensu.

Nikt nie pyta: „jaki masz target?”.Nikt nie mówi: „to się nie skaluje”.

Potem ktoś powiedział:„Powinieneś na tym zarabiać.”

I coś pękło.

Może to był komplement.Może sugestia.Może presja.

Ale w momencie, w którym twoje hobby dostaje pierwszą fakturę, przestaje być niewinne.

• Kiedy przyjmujesz pieniądze, przyjmujesz oczekiwania.• Kiedy wystawiasz rachunek, wystawiasz siebie.• Kiedy podpisujesz umowę, podpisujesz nową wersję swojej tożsamości.

Nagle to, co było zabawą, zaczyna być usługą.

Klient nie kupuje twojej pasji.Klient kupuje efekt.

Nie interesuje go twój proces twórczy.Nie interesuje go, że „dziś nie czujesz flow”.

Interesuje go termin.

Hobby mogło być kapryśne.Biznes nie może.

I zaczyna się subtelna przemiana.

Już nie pytasz: „czy mam ochotę?”.Pytasz: „czy to się sprzeda?”.

Już nie tworzysz tego, co cię kręci.Tworzysz to, co się klika.

• Zaczynasz optymalizować swoje marzenia pod SEO.• Uczysz się pisać pod algorytm.• Zmieniasz styl, bo „rynek tego chce”.

I mówisz sobie, że to tylko strategia.

Tylko że strategia powoli zaczyna rządzić treścią.

Kiedyś twoje hobby było miejscem ucieczki od presji.

Teraz jest jej źródłem.

Masz deadline.Masz zobowiązania.Masz klientów.

A przede wszystkim masz rachunki.

I nagle pasja musi utrzymać czynsz.

To jest moment, w którym romantyzm się kończy.

Bo jeśli twoje hobby nie zarobi w tym miesiącu, to nie ma „okej, zrobię to dla funu”.

Jest stres.

• „A jeśli się nie sprzeda?”• „A jeśli nie będzie zleceń?”• „A jeśli to był przypadek?”

Kiedyś robiłeś coś, bo lubiłeś.Teraz musisz lubić to wystarczająco, żeby wytrzymać lęk.

Hobby bez pieniędzy daje wolność.Hobby z pieniędzmi daje odpowiedzialność.

I odpowiedzialność jest ciężka.

Nagle okazuje się, że musisz być nie tylko twórcą.

Musisz być marketingowcem.Sprzedawcą.Księgowym.Specjalistą od social mediów.Ekspertem od podatków.

• Tworzysz w dzień.• W nocy wystawiasz faktury.• W weekend uczysz się reklamy.

I mówisz: „to część procesu”.

Tak, to część procesu.

Procesu, w którym pasja przestaje być spontaniczna.

Zaczynasz kalkulować.

Czy to się opłaca?Czy to przyciągnie klientów?Czy to zwiększy zasięgi?

Z czasem orientujesz się, że tworzysz mniej dla siebie.

A więcej dla odbiorców.

I to jest najcichsza strata.

Bo nikt ci tego nie odbiera siłą.

Oddajesz to dobrowolnie.

Za możliwość powiedzenia:„Utrzymuję się z tego, co kocham.”

To brzmi dumnie.

Ale ma swoją cenę.

Kiedy hobby było twoje, mogłeś je porzucić na miesiąc.

Kiedy jest biznesem, nie możesz.

Bo przerwa oznacza spadek.Spadek oznacza stratę.Strata oznacza panikę.

I tak zaczyna się pętla.

Robisz więcej, żeby zarobić więcej.Zarabiasz więcej, żeby utrzymać więcej.Utrzymujesz więcej, więc nie możesz przestać.

• Wchodzisz głębiej, bo już za dużo zainwestowałeś.• Dokładasz godzin, bo „to się zwróci”.• Tłumaczysz sobie, że to przejściowe.

Przejściowe bywa latami.

Najbardziej ironiczne jest to, że często zaczynasz tę drogę, żeby mieć wolność.

„Nie chcę pracować dla kogoś.”„Chcę robić coś swojego.”„Chcę decydować.”

I faktycznie decydujesz.

Decydujesz, że będziesz pracować dłużej.Decydujesz, że nie weźmiesz urlopu.Decydujesz, że jeszcze jeden projekt.

Wolność bez granic szybko zamienia się w chaos.

A chaos w zmęczenie.

W pewnym momencie łapiesz się na myśli, której boisz się wypowiedzieć.

„Może bardziej lubiłem to, kiedy to było tylko hobby.”

To zdanie jest niebezpieczne.

Bo podważa całą narrację.

Jeśli przyznasz, że było lepiej, kiedy to nie było pracą, to co to mówi o twojej decyzji?

• Że się pomyliłeś?• Że romantyzowałeś?• Że dałeś się ponieść wizji?

Łatwiej jest więc iść dalej.

Jeszcze jeden klient.Jeszcze jeden projekt.Jeszcze jedna kampania.

I tak hobby z fakturą przestaje być hobby.

Staje się systemem.

Systemem, który wymaga stałej produkcji.

A produkcja nie zna sentymentu.

Nie obchodzi jej, czy dziś masz ochotę.Nie obchodzi jej, czy jesteś zmęczony.Nie obchodzi jej, czy to nadal kochasz.

Obchodzi ją wynik.

I w tym momencie zaczyna się prawdziwa brutalna prawda:

Pasja, która miała być twoim schronieniem, stała się twoim miejscem pracy.

A z miejsc pracy się nie ucieka.

Bo trzeba zapłacić czynsz.

Rozdział 3 – Granice, których nie ma

W klasycznej pracy są drzwi.

Wchodzisz.Wychodzisz.Zamykasz za sobą.

To nie jest idealne rozwiązanie.Ale przynajmniej jest fizyczne.

Praca z pasji nie ma drzwi.

Ma Wi-Fi.

I to wystarczy.

Możesz pracować wszędzie.Możesz pracować zawsze.Możesz pracować „tylko chwilę”.

Najniebezpieczniejsze słowa w tej branży to:„To zajmie pięć minut.”

• Pięć minut odpowiedzi na maila.• Pięć minut poprawki.