Brutalna prawda o pokoleniu IKEA -Dlaczego mamy wszystko, a wciąż czujemy, że to za mało ebook

INTRO

Pokolenie IKEA.

Brzmi jak promocja.

Jak kolekcja wiosna-lato.

Jak coś, co możesz złożyć w trzy godziny, jeśli nie zgubisz śrubki.

To nie jest pokolenie.

To jest instrukcja obsługi życia.

W obrazkach.

Bez słów.

Bez emocji.

Bez gwarancji.

To pokolenie wychowane między kredytem a Pinterestem.

Między ratą 0 procent a lękiem 100 procent.

Między „będzie dobrze” a „oby tylko nie stracić pracy”.

Urodzeni w czasach, w których wszystko było możliwe.

A potem okazało się, że możliwe jest głównie zadłużenie.

Dorastali w mieszkaniach z meblościanką.

Dorośli w kawalerkach z aneksem.

Zmienili „nie rusz, bo się zepsuje” na „złożę to sam, przecież to proste”.

To pokolenie:

• Które wierzy, że życie da się urządzić jak salon w katalogu.

• Które myśli, że relacje też mają instrukcję montażu.

• Które kupuje minimalizm w dwunastu kartonach.

• Które chce być wolne, ale na kredyt.

• Które mówi, że nie potrzebuje wiele, ale potrzebuje wszystkiego w odpowiednim kolorze.

Pokolenie IKEA nie chce dramatu.

Chce jasnych ścian.

Chce drewnianej podłogi.

Chce rośliny w rogu, która nie umiera.

Chce związku, który nie wymaga terapii.

Chce pracy, która nie zabija.

Chce życia, które wygląda dobrze na zdjęciach.

I nie za bardzo wie, co zrobić, gdy coś nie pasuje do schematu.

Bo instrukcja nie przewidziała kryzysu egzystencjalnego.

Nie było rysunku „płacz w łazience po 23:00”.

Nie było śrubki opisanej jako „utrata sensu”.

Nie było klucza imbusowego do skręcania tożsamości.

To pokolenie nauczyło się, że wszystko jest tymczasowe.

Umowa.

Mieszkanie.

Relacja.

Praca.

To pokolenie żyje w trybie „na razie”.

• Na razie jesteśmy razem.

• Na razie tu mieszkamy.

• Na razie tu pracuję.

• Na razie jestem szczęśliwy.

„Na razie” to ich religia.

Stabilizacja to słowo z poprzedniej epoki.

Rodzice mieli kredyt na 30 lat.

Oni mają umowę na 12 miesięcy.

Rodzice mieli jedną pracę.

Oni mają trzy kompetencje i cztery wypalenia.

Rodzice mieli jedno małżeństwo.

Oni mają trzy aplikacje randkowe i lęk przed zobowiązaniem.

Pokolenie IKEA nie chce cierpieć.

Chce się rozwijać.

Nie chce być biedne.

Chce być elastyczne.

Nie chce się kłócić.

Chce komunikować potrzeby.

Nie chce się starzeć.

Chce się dobrze konserwować.

A potem przychodzi rzeczywistość.

I nie jest z płyty MDF.

Nie da się jej przetrzeć wilgotną ściereczką.

Nie ma ładnego wykończenia.

Ma za to chaos.

I pęknięcia.

I nierówne ściany.

Pokolenie IKEA jest zmęczone.

Ale nie przyzna się.

Bo zmęczenie nie wygląda dobrze.

Bo zmęczenie nie pasuje do estetyki.

Bo zmęczenie to coś, co powinno się „ogarnąć”.

Oni ogarniają wszystko.

Budżet.

Dieta.

Plan treningowy.

Plan dnia.

Plan B.

Plan C.

Nie ogarniają tylko pustki.

Bo pustka nie ma checklisty.

To pokolenie żyje w permanentnym projekcie.

Projekt: Ja.

Projekt: Związek.

Projekt: Kariera.

Projekt: Mieszkanie.

Projekt: Dziecko.

Projekt: Pies.

Projekt: Drugi pies, bo pierwszy się nudzi.

Wszystko jest projektem.

Nic nie jest przeznaczeniem.

Przeznaczenie jest zbyt romantyczne.

Za mało produktywne.

Za mało mierzalne.

Pokolenie IKEA chce mierzyć.

Kroki.

Kalorie.

Postępy.

Wyniki.

Polubienia.

Siebie też by zmierzyli.

Najlepiej w centymetrach sukcesu.

• Ile zarabiasz.

• Gdzie byłeś.

• Co masz.

• Jak wyglądasz.

• Z kim jesteś.

I czy to się opłaca.

Opłacalność to nowa moralność.

Nie pytają „czy to dobre”.

Pytają „czy to ma sens”.

A sens musi być praktyczny.

Musi się zwrócić.

Emocjonalnie.

Finansowo.

Wizerunkowo.

Pokolenie IKEA nie chce wielkich historii.

Chce wygodnych.

Nie chce rewolucji.

Chce ergonomii.

Nie chce dramatu.

Chce balansu.

Balans to ich święty Graal.

Work-life balance.

Life-work balance.

Balance w relacji.

Balance w wydatkach.

Balance w uczuciach.

I tak balansują.

Na cienkiej półce z płyty wiórowej.

Udają, że to lite drewno.

To pokolenie nauczyło się, że wszystko można wymienić.

Mebel.

Partnera.

Pracę.

Miasto.

Tożsamość.

Wystarczy sprzedać, oddać, wystawić.

Wystarczy zrobić miejsce na coś nowego.

Ale nikt ich nie nauczył, że siebie nie da się oddać do punktu zwrotów.

Nie ma paragonu na osobowość.

Nie ma gwarancji na spokój.

Nie ma opcji „złóż jeszcze raz”.

Pokolenie IKEA jest racjonalne.

Zbyt racjonalne.

Analizuje.

Porównuje.

Sprawdza opinie.

Czyta recenzje.

Ogląda rankingi.

Chce wiedzieć, czy dobrze wybrało.

Bo najgorsze, co może się wydarzyć, to wybrać źle.

Nie przeżyć źle.

Wybrać źle.

To pokolenie boi się złych decyzji bardziej niż złych ludzi.

Bo złą decyzję można sobie wypominać latami.

Zły człowiek to tylko doświadczenie.

Pokolenie IKEA ma wszystko.

I ciągle ma wrażenie, że coś mu umyka.

Ma Netflixa.

Ma Spotify.

Ma dostawę jedzenia.

Ma terapię online.

Ma aplikację do medytacji.

Ma kalendarz Google.

Nie ma spokoju.

Nie ma pewności.

Nie ma fundamentu.

Ma za to piękne wnętrze.

I coraz większy lęk, że to tylko dekoracja.

To nie jest książka o meblach.

To jest książka o ludziach, którzy próbują siebie skręcić.

Z instrukcją z internetu.

Z poradnikiem z Instagrama.

Z cytatem motywacyjnym nad biurkiem.

To książka o tych, którzy:

• Chcą być inni, ale mieszczą się w trendzie.

• Chcą być wolni, ale boją się ryzyka.

• Chcą być dojrzali, ale nie chcą dorosnąć.

• Chcą mieć wszystko poukładane, bo w środku mają chaos.

• Chcą miłości bez bólu.

• Chcą sukcesu bez kosztu.

• Chcą życia bez rys.

Pokolenie IKEA nie jest złe.

Jest przerażone.

Nie jest płytkie.

Jest zagubione w estetyce.

Nie jest leniwe.

Jest przeciążone oczekiwaniami.

Ale to nie jest książka, która będzie ich głaskać.

To nie jest terapia.

To nie jest poradnik.

To nie jest instrukcja montażu szczęścia.

To jest lustro.

Bez filtra.

Bez wygładzania.

Bez rabatu.

Jeśli coś w tej książce zaboli, to dobrze.

Jeśli coś wywoła nerwowy śmiech, to jeszcze lepiej.

Bo może pierwszy raz ktoś nie spróbuje sprzedać ci półki.

Tylko pokaże, że ściana jest krzywa.

I że nie wszystko da się zakryć rośliną w doniczce.

Rozdział 1 - Estetyka zamiast tożsamości

Pokolenie IKEA nie zaczyna od pytania „kim jestem”.

Zaczyna od pytania „jak to wygląda”.

Wygląd to fundament.

Kolor ścian.

Styl ubrań.

Feed na Instagramie.

Biurko.

Kubek.

Nawet sposób mówienia.

To pokolenie nauczyło się, że tożsamość jest wizualna.

Jeśli coś wygląda spójnie, to znaczy, że ma sens.

Jeśli coś jest ładne, to znaczy, że jest dobre.

Jeśli coś jest minimalistyczne, to znaczy, że jest świadome.

To złudzenie działa zaskakująco długo.

Możesz nie wiedzieć, czego chcesz od życia.

Ale możesz wiedzieć, że chcesz jasną kuchnię.

Możesz nie wiedzieć, kim jesteś.

Ale możesz wiedzieć, że jesteś „raczej skandynawski”.

Styl zastąpił charakter.

Estetyka zastąpiła poglądy.

Moodboard zastąpił autobiografię.

• Masz neutralne kolory, więc jesteś spokojny.

• Masz czarną garderobę, więc jesteś poważny.

• Masz rośliny, więc jesteś wrażliwy.

• Masz książki na półce, więc jesteś inteligentny.

• Masz winyl, więc masz duszę.

To proste.

Zbyt proste.

Pokolenie IKEA żyje w świecie, w którym wszystko można wyrazić obrazem.

Nastrój.

Przekonania.

Poglądy polityczne.

Orientację.

Ambicję.

Wystarczy odpowiedni kadr.

Odpowiednie światło.

Odpowiedni podpis.

I nagle jesteś kimś.

Przynajmniej przez 24 godziny.

Estetyka daje kontrolę.

Tożsamość jest chaotyczna.

Estetyka jest przewidywalna.

Tożsamość się zmienia.

Estetyka ma paletę kolorów.

Pokolenie IKEA woli paletę niż chaos.

Woli styl niż prawdę.

Bo prawda bywa brzydka.

A brzydota nie klika się dobrze.

To pokolenie nauczyło się zarządzać wrażeniem.

Nawet jeśli nie potrafi zarządzać emocjami.

Nawet jeśli nie wie, czy kocha, czy tylko nie chce być samo.

Nawet jeśli nie wie, czy ta praca ma sens, czy tylko dobrze wygląda w CV.

CV też jest estetyką.

LinkedIn też jest wnętrzem.

Profil randkowy to showroom.

Pokazujesz najlepsze ujęcie.

Najlepszy kąt.

Najlepsze zdanie.

Reszta jest w magazynie.

Niewidoczna.

Czasem nawet dla ciebie.

• Wybierasz filtr, zanim wybierzesz partnera.

• Wybierasz dzielnicę, zanim wybierzesz styl życia.

• Wybierasz markę, zanim wybierzesz wartości.

• Wybierasz vibe, zanim wybierzesz odpowiedzialność.

I tak budujesz siebie.

Z inspiracji.

Z inspiracji innych ludzi, którzy też się inspirują.

Nikt już nie chce być przypadkowy.

Przypadkowość jest podejrzana.

Chaos jest nieprofesjonalny.

Improwizacja jest ryzykowna.

Pokolenie IKEA chce mieć spójność.

Spójność to waluta.

Jeśli jesteś spójny, jesteś wiarygodny.

Jeśli jesteś wiarygodny, jesteś bezpieczny.

Jeśli jesteś bezpieczny, jesteś akceptowalny.

Akceptowalność to nowa wolność.

Ale jest problem.

Tożsamość nie jest spójna.

Jest sprzeczna.

Jest niekonsekwentna.

Jest czasem głupia.

Czasem mała.

Czasem wielka.

Estetyka tego nie znosi.

Estetyka wymaga porządku.

Więc pokolenie IKEA porządkuje siebie.

Wycinają fragmenty, które nie pasują.

Wygładzają krawędzie.

Redukują intensywność.

Uspokajają temperament.

Bo temperament trudno zestawić z beżem.

Bo złość źle wygląda przy świecy zapachowej.

Bo zazdrość nie pasuje do minimalistycznej sypialni.

Więc chowają to.

W szufladzie.

Pod łóżkiem.

Za drzwiami, które też są białe.

To pokolenie wierzy, że jeśli zmieni przestrzeń, zmieni siebie.

Nowe mieszkanie.

Nowe miasto.

Nowa kanapa.

Nowy początek.

Nowy ja.

• Przeprowadzka jako terapia.

• Remont jako oczyszczenie.

• Zakupy jako redefinicja.

• Nowa fryzura jako przemiana duchowa.

To działa.

Na chwilę.

Bo estetyka daje iluzję ruchu.

Masz poczucie, że coś się zmienia.

Nawet jeśli w środku wszystko stoi w miejscu.

Pokolenie IKEA jest mistrzem zmiany dekoracji.

Ale panicznie boi się zmiany decyzji.

Zmienić kolor ścian łatwo.

Zmienić partnera trudniej.

Zmienić przekonania najtrudniej.

Więc zostają przy tym, co można przestawić.

Co można skręcić.

Co można odkręcić.

Bo to bezpieczne.

Bo to przewidywalne.

Bo to nie wymaga konfrontacji z pytaniem „kim jestem, gdy nikt nie patrzy”.

To pytanie jest niewygodne.

Nie ma do niego instrukcji.

Nie ma do niego inspiracji.

Nie ma do niego rabatu.

Pokolenie IKEA żyje w epoce personal brandingu.

Każdy jest marką.

Każdy jest projektem.

Każdy jest opowieścią.

Problem w tym, że opowieść jest redagowana.

Usuwasz to, co nie pasuje do narracji.

Zostawiasz to, co się sprzedaje.

A potem zaczynasz wierzyć w własną kampanię.

• Jesteś autentyczny, ale w granicach trendu.

• Jesteś odważny, ale tylko w bezpiecznych tematach.

• Jesteś wrażliwy, ale estetycznie.

• Jesteś ambitny, ale nie za bardzo.

To pokolenie chce być wyjątkowe.

Ale nie chce być wykluczone.

Chce być inne.

Ale nie chce być samotne.

Więc balansuje.

Między sobą a odbiorem.

Między prawdą a wizerunkiem.

Między tym, co czują, a tym, co publikują.

I tak mija im życie.

W dobrze oświetlonych kadrach.

W schludnych wnętrzach.

W relacjach, które wyglądają stabilnie.

Ale czasem są tylko dobrze zaaranżowane.

Estetyka daje komfort.

Tożsamość daje niepokój.

Pokolenie IKEA wybiera komfort.

A potem dziwi się, że czuje pustkę.

Bo pustka nie ma koloru.

Nie ma stylu.

Nie ma hashtagów.

Jest cicha.

I nie daje się wyciszyć świecą sojową.

Rozdział 2 - Związek jak abonament

Pokolenie IKEA nie zakochuje się.

Ono subskrybuje.

Związek to usługa.

Relacja to pakiet.

Bliskość to plan miesięczny z opcją rezygnacji.

Nie chodzi o to, że nie czują.

Czują bardzo dużo.

Tylko wszystko ma warunki.

Regulamin.

Okres próbny.

Możliwość wypowiedzenia.

Miłość przestała być przysięgą.

Stała się funkcjonalnością.

• Jeśli działa, zostaję.

• Jeśli przestaje działać, aktualizuję.

• Jeśli mnie ogranicza, anuluję.

• Jeśli mnie nie rozwija, zmieniam plan.

To nie jest cynizm.

To jest lęk przed stratą kontroli.

Rodzice mieli jedno małżeństwo i pięć kryzysów.

Oni wolą pięć relacji i zero formalności.

Bez wspólnego nazwiska.

Bez wspólnego kredytu.

Bez wspólnej odpowiedzialności, której nie da się odinstalować.

Pokolenie IKEA chce miłości.

Ale nie chce być uwięzione.

Chce bliskości.

Ale nie chce zależności.

Chce partnerstwa.

Ale bez ciężaru.

Miłość musi być wygodna.

Dopasowana.

Ergonomiczna.

Jak sofa z funkcją spania.

Związek powinien:

• Wspierać rozwój.

• Dawać przestrzeń.

• Nie ograniczać.

• Nie wymagać zbyt wiele.

• Być bezpieczny, ale ekscytujący.

To lista życzeń.

Nie człowiek.

Człowiek jest chaosem.

Ma swoje traumy.

Ma swoje lęki.

Ma swoje przyzwyczajenia.

Nie zawsze pasuje do wizji.

A wizja jest ważniejsza niż realność.

Pokolenie IKEA nie boi się samotności.

Boi się złego wyboru.

Bo samotność można zagłuszyć.

Pracą.

Siłownią.

Serialem.

Nową znajomością.

Zły wybór to porażka.

A porażka boli bardziej niż pustka.

Więc testują.

Porównują.

Sprawdzają opcje.

Randka to research.

Relacja to projekt pilotażowy.

Bliskość to negocjacja.

• Czy mamy wspólne cele.

• Czy pasujemy lifestylem.

• Czy nasze wartości się nie gryzą.

• Czy to ma potencjał długoterminowy.

Brzmi rozsądnie.

Bardzo rozsądnie.

Za rozsądnie.

Bo miłość rzadko jest rozsądna.

Jest niepraktyczna.

Jest czasem niewygodna.

Jest nierówna.

A pokolenie IKEA nie lubi nierówności.

Lubi balans.

Wkład emocjonalny powinien być równy.

Zaangażowanie powinno być proporcjonalne.

Jeśli jedna strona daje więcej, druga czuje presję.

Jeśli jedna strona kocha mocniej, druga czuje dyskomfort.

Miłość przestaje być ryzykiem.

Staje się transakcją.

Nieświadomą.

Ale wyczuwalną.

To pokolenie mówi dużo o komunikacji.

O granicach.

O potrzebach.

To dobrze.

Naprawdę.

Tylko czasem za tym wszystkim kryje się jedno zdanie, którego nie chcą wypowiedzieć:

Nie chcę cierpieć.

A bez cierpienia nie ma głębi.

Jest tylko wygoda.

Wygoda jest przyjemna.

Ale płaska.

Pokolenie IKEA często kończy relacje nie dlatego, że jest źle.

Tylko dlatego, że przestało być idealnie.

Nie ma dramatu.

Nie ma zdrady.

Nie ma przemocy.

Jest nuda.

Jest różnica w tempie.

Jest brak iskry.

A iskra musi być.

Bo bez iskry nie ma historii.

Bez historii nie ma sensu.

Więc odchodzą.

Cicho.

Kulturalnie.

Dojrzale.

Z komunikatem:

To nie ty.

To ja.

Albo:

Potrzebuję przestrzeni.

Albo:

Jesteśmy na różnych etapach.

W rzeczywistości często chodzi o jedno.

To już nie daje tego samego dopaminy.

Pokolenie IKEA wychowało się na natychmiastowości.

Jeśli coś nie daje efektu, zmieniasz.

Jeśli coś przestaje ekscytować, szukasz nowego bodźca.

Relacja też podlega temu mechanizmowi.

Miłość musi być dynamiczna.

Musi się rozwijać.

Musi dawać poczucie progresu.

Jak aplikacja, która co miesiąc wprowadza nowe funkcje.

Tylko że ludzie nie aktualizują się na zawołanie.

Czasem stoją w miejscu.

Czasem mają gorszy rok.

Czasem nie mają siły.

A pokolenie IKEA nie ma cierpliwości do stagnacji.

Bo stagnacja przypomina im o czymś, czego panicznie się boją.

O byciu przeciętnym.

Przeciętność to wróg.

Związek nie może być „po prostu dobry”.

Musi być wyjątkowy.

Musi być inspirujący.