Brutalna prawda o korporacji - Dlaczego system działa, bo ty się zgadzasz i ile naprawdę cię to kosztuje ebook

INTRO

W korporacji wszystko ma sens.

Tak mówią.

Sens mają cele kwartalne.Sens mają KPI.Sens mają spotkania, które mogłyby być mailem.Sens ma nawet uśmiech, który ćwiczysz w windzie.

Tylko ty czasem nie masz sensu.

Bo jesteś „zasobem”.Brzmi technicznie.Neutralnie.Jak drukarka.

• Masz działać.• Masz być dostępny.• Masz się rozwijać.• Masz nie zadawać zbyt wielu pytań.

Korporacja nie jest zła.Korporacja jest logiczna.

To ty jesteś emocjonalny.

Na początku jest ekscytacja. Nowa karta dostępu. Nowy laptop. Nowa tożsamość. Wreszcie „poważna praca”. Wreszcie LinkedIn przestaje być miejscem marzeń, a staje się miejscem autopromocji.

Dodajesz zdjęcie w koszuli.Piszesz „Proud to join”.Dziękujesz za „amazing opportunity”.

• Nikt nie wie, czym dokładnie się będziesz zajmować.• Ty też nie wiesz.• Ale brzmi dobrze.

Pierwsze tygodnie to onboarding. Czyli proces, w którym uczysz się, że nic nie jest oczywiste, a wszystko jest procedurą.

Jest handbook.Jest kultura organizacyjna.Jest misja.Jest wizja.

Wizja jest zawsze wielka.Ty jesteś zawsze mały.

Dowiadujesz się, że firma jest jak rodzina.

• Rodzina, w której możesz zostać zwolniony przez Excela.• Rodzina, w której feedback to prezent.• Rodzina, w której każdy jest liderem, ale nikt nie odpowiada.

Zaczynasz mówić ich językiem.

Nie masz już problemów.Masz wyzwania.

Nie masz presji.Masz dynamiczne środowisko.

Nie jesteś zmęczony.Jesteś „wymagany”.

Najgorsze jest to, że działa.

Bo pieniądze wpływają.Bo karta medyczna jest.Bo multisport jest.Bo open space wygląda nowocześnie na zdjęciach.

• Płacą ci wystarczająco, żebyś nie odszedł.• Za mało, żebyś był wolny.• Dokładnie tyle, żebyś kredytował swoje przywiązanie.

Zaczynasz mierzyć życie w kwartałach.

Q1 był ciężki.Q2 będzie przełomowy.Q3 to sezon urlopowy.Q4 to „push”.

Twoje życie prywatne zaczyna mieć roadmapę.

Spotkanie z przyjaciółmi trzeba „zreschedulować”.Weekend jest „slotem”.Sen jest „zasobem”.

• Nawet wypalenie ma deadline.• Nawet frustracja jest wpisana w kalendarz.• Nawet bunt musi przejść przez approval.

W korporacji uczysz się najważniejszej rzeczy: jak być profesjonalnym.

Profesjonalizm to sztuka mówienia „oczywiście” w sytuacjach, w których masz ochotę powiedzieć coś zupełnie innego.

To zdolność bycia uprzejmym wobec ludzi, którzy sabotują twój projekt, a potem zapraszają cię na kawę.

To talent do uśmiechu podczas calla, kiedy kamera pokazuje tylko twarz, a nie pięści pod biurkiem.

• Profesjonalizm to kontrolowana frustracja.• To elegancka rezygnacja.• To ambicja w garniturze.

A potem przychodzi moment, w którym zaczynasz rozumieć.

Że to nie jest miejsce pracy.To system.

System, który nagradza lojalność wobec procesu, nie wobec sensu.System, w którym najważniejsze jest to, żeby coś się działo.Nieważne czy ma to sens.

• Ruch jest ważniejszy niż kierunek.• Prezentacja jest ważniejsza niż treść.• Ton głosu jest ważniejszy niż prawda.

I w tym wszystkim jesteś ty.

Ambitny.Zmęczony.Trochę cyniczny.

Czasem mówisz, że to tylko etap.Czasem wierzysz, że to coś więcej.

Częściej nie wiesz już, czy to ty grasz rolę, czy rola gra tobą.

Ta książka nie pomoże ci awansować.Nie nauczy cię negocjować podwyżki.Nie pokaże, jak zarządzać czasem.

Ona tylko zrobi jedną rzecz.

Zdejmie filtr.

• Zobaczysz mechanizmy.• Zobaczysz siebie.• Zobaczysz, że to nie przypadek.

Bo korporacja nie jest potworem.

Jest lustrem.

A lustra bywają brutalne.

Rozdział 1 – Jesteś zasobem, nie bohaterem

Pierwszy mit, który sprzedano ci razem z laptopem, jest prosty.

Jesteś ważny.

Twoje kompetencje są kluczowe.Twój wkład jest nieoceniony.Twoja obecność robi różnicę.

Brzmi pięknie.

Zwłaszcza kiedy masz 26 lat i świeżo wyprasowaną koszulę.

Tylko że system nie działa na bohaterach.System działa na wymienialności.

• Jeśli jutro znikniesz, ktoś przejmie twoje zadania.• Jeśli odejdziesz, powstanie rekrutacja.• Jeśli zostaniesz, budżet się dostosuje.

To nie jest atak.To matematyka.

W korporacji nie jesteś osobą.Jesteś funkcją.

Twoje imię jest w mailu.Twoja rola jest w strukturze.Twoje emocje są poza zakresem obowiązków.

Na spotkaniu nikt nie mówi: „Rafał jest dziś zmęczony”.Mówią: „Projekt ma opóźnienie”.

• Projekt nie ma dzieci.• Projekt nie ma kryzysu egzystencjalnego.• Projekt nie zastanawia się, czy to wszystko ma sens.

Ty tak.

Ale to twój prywatny feature.

W HR-owym słowniku jesteś „talentem”.W Excelu jesteś kosztem.W prezentacji jesteś „headcountem”.

Headcount.

Słowo, które brzmi jak statystyka w grze komputerowej.

I trochę nią jesteś.

Masz level.Masz skillset.Masz performance review.

Jeśli dowozisz — rośniesz.Jeśli nie — „rozważamy dalszą współpracę”.

Wszystko jest eleganckie.Nikt nie krzyczy.Nikt nie rzuca papierami.

To nie dramat.To proces.

• Najbardziej brutalne rzeczy w korporacji dzieją się spokojnie.• Największe decyzje zapadają bez emocji.• Najgorsze maile zaczynają się od „Hi”.

Zaczynasz więc inwestować w swoją wartość.

Szkolenia.Certyfikaty.Dodatkowe projekty.

Robisz więcej, żeby znaczyć więcej.

Tylko że system nie premiuje znaczenia.System premiuje dopasowanie.

Jeśli jesteś zbyt ambitny — jesteś zagrożeniem.Jeśli jesteś zbyt cichy — jesteś niewidzialny.Jeśli jesteś idealny — jesteś drogi.

Optimum to bycie wystarczającym.

• Wystarczająco dobrym.• Wystarczająco lojalnym.• Wystarczająco zmęczonym, żeby nie kombinować.

Kiedyś myślałeś, że będziesz zmieniał świat.

Teraz zmieniasz slajdy.

I robisz to dobrze.

Bo nauczyłeś się jednej rzeczy: przetrwanie to sztuka bycia potrzebnym, ale nie niezastąpionym.

Niezastąpieni są niebezpieczni.Tworzą zależności.Zakłócają skalowalność.

Korporacja kocha skalowalność.

Nie kocha dramatów.

Więc zaczynasz grać bezpiecznie.

Nie wychylasz się za bardzo.Nie krytykujesz publicznie.Nie mówisz, że coś jest bez sensu — mówisz, że „można to zoptymalizować”.

• Uczysz się języka, który nie rani.• Uczysz się tonu, który nie pali mostów.• Uczysz się milczenia, które jest strategią.

W pewnym momencie przestajesz pytać „czy to ma sens?”.

Zaczynasz pytać „czy to przejdzie?”.

To subtelna zmiana.

Ale to ona definiuje twoją transformację.

Już nie jesteś idealistą.Jesteś operatorem.

Wiesz, że najważniejsze jest przetrwać reorganizację.Przetrwać zmianę dyrektora.Przetrwać „nową strategię”.

Bo strategie się zmieniają.

Ty zostajesz.

A przynajmniej taką masz nadzieję.

Paradoks polega na tym, że im dłużej jesteś w systemie, tym bardziej on jest w tobie.

Zaczynasz oceniać siebie jak projekt.

Czy dowożę?Czy rozwijam się?Czy mam roadmapę życia?

• Nawet swoje marzenia wpisujesz w KPI.• Nawet swoje relacje analizujesz jak raport.• Nawet swoje zmęczenie traktujesz jak bug.

I w tym wszystkim nadal wierzysz, że jesteś kimś więcej niż zasobem.

Może jesteś.

Tylko system nie potrzebuje, żebyś był kimś więcej.

Potrzebuje, żebyś był dostępny.

Na mailu.Na Teamsach.Na callu o 17:30, który „potrwa tylko chwilę”.

Chwila to najdłuższa jednostka czasu w korporacji.

Ale spokojnie.

To dopiero początek.

Rozdział 2 – Spotkanie, które mogło być mailem

W korporacji czas nie płynie.

On się rezerwuje.

W Outlooku.W kalendarzu.W 30-minutowych blokach, które rozmnażają się szybciej niż twoja motywacja.

Spotkanie to świętość.Spotkanie to rytuał.Spotkanie to dowód, że coś się dzieje.

• Jeśli nie ma spotkania, to nie ma projektu.• Jeśli nie ma agendy, to i tak będzie dyskusja.• Jeśli jest agenda, nikt jej nie czytał.

Zaczyna się niewinnie.

„Quick sync”.„Alignment”.„Touch base”.

Słowa, które brzmią jak niewinne dotknięcie ramienia.A są jak godzina życia, której już nie odzyskasz.

Wchodzisz na calla.

Kamera włączona.Tło rozmyte.Uśmiech służbowy.

Ktoś mówi: „Poczekajmy minutkę, aż wszyscy dołączą”.

Ta minutka trwa zawsze pięć.

• Pięć minut ciszy.• Pięć minut patrzenia w miniaturki twarzy.• Pięć minut udawania, że sprawdzasz notatki, a nie Instagram.

Potem zaczyna się magia.

„Czy wszyscy widzą mój ekran?”„Nie słychać cię.”„Możesz powtórzyć?”

Technologia jest zaawansowana.Ludzie mniej.

Spotkanie trwa godzinę.

Decyzji brak.Konkluzji brak.Za to jest follow-up.

Follow-up to najpiękniejsze słowo w korporacyjnym słowniku.

• Oznacza, że nic nie zostało ustalone.• Oznacza, że wrócimy do tego później.• Oznacza, że nikt nie chce wziąć odpowiedzialności teraz.

Najciekawsze jest to, że wszyscy wiedzą.

Wiedzą, że to mogło być mailem.

Trzy akapity.Dwa punkty.Jedno pytanie.

Ale mail nie daje poczucia kontroli.

Spotkanie daje.

Na spotkaniu możesz mówić długo.Możesz mówić ogólnie.Możesz mówić tak, żeby nic nie powiedzieć.

• Najdłużej mówią ci, którzy mają najmniej do powiedzenia.• Najciszej siedzą ci, którzy wiedzą najwięcej.• Najwięcej notują ci, którzy nic z tym nie zrobią.

Jest moment, kiedy ktoś próbuje podjąć decyzję.

„Może zróbmy tak…”.

Zapada cisza.

Bo decyzja to ryzyko.

Ryzyko to odpowiedzialność.Odpowiedzialność to potencjalny błąd.

A błąd w korporacji nie jest tragedią.

Jest zapamiętany.

Więc krążymy.

Analizujemy.Rozważamy.Wracamy do tematu.

Spotkania mają jeszcze jedną funkcję.

Są teatrem.

Kto jest pewny siebie.Kto ma wpływ.Kto może przerwać komuś w połowie zdania i nikt się nie oburzy.

• Hierarchia jest widoczna w tym, kto mówi pierwszy.• Władza jest widoczna w tym, kto podsumowuje.• Strach jest widoczny w tym, kto mówi „zgadzam się” bez refleksji.

Uczysz się tej gry szybko.

Wiesz, kiedy wtrącić „dobry punkt”.Wiesz, kiedy potwierdzić coś, co i tak było oczywiste.Wiesz, kiedy milczeć, żeby nie wyjść na problematycznego.

Bo bycie problematycznym to ryzyko.

A w systemie, który kocha stabilność, ryzyko jest nieestetyczne.

Czasem spotkania są jeszcze gorsze.

Są inspirujące.

Townhall.All-hands.Quarterly update.

Slajdy.Wykresy.Uśmiechy.

„Mamy świetne wyniki.”„Czeka nas ekscytujący czas.”„Jesteśmy jak rodzina.”

Rodzina, która ma target.

• Każdy sukces jest zespołowy.• Każda porażka jest indywidualna.• Każda zmiana jest „szansą”.

Po takim spotkaniu wracasz do swojego biurka.

Masz więcej energii.

Na godzinę.

Potem wraca rzeczywistość.

Inbox pełen.Terminy krótsze.Priorytety zmienione.

I kolejne zaproszenie.

„Recurring meeting”.

Najgroźniejsze dwa słowa w kalendarzu.

Recurring oznacza, że coś, co nie ma sensu raz, nie będzie miało sensu co tydzień.

Ale będzie.

Bo nikt nie chce być tym, który zapyta: „Po co to?”.

W końcu przestajesz liczyć godziny pracy.

Zaczynasz liczyć godziny spotkań.

I odkrywasz coś niepokojącego.