Marzę o rzuceniu wszystkiego na trzy miesiące - Jak zrobić sobie przerwę od pracy bez wysadzania życia w powietrze ebook

INTRO

Jest środa, 14:37. Otwierasz kalendarz i widzisz, że do końca dnia zostały jeszcze dwa spotkania, jedna rzecz „na szybko”, trzy wiadomości oznaczone jako pilne i zadanie, które miało być gotowe wczoraj. Ktoś właśnie wysyła ci kolejne „masz minutkę?”, co w języku biurowym oznacza zwykle od siedemnastu minut do utraty chęci do życia. Patrzysz na ekran i nagle pojawia się myśl.

A gdyby tak po prostu przestać?

Nie na zawsze. Bez dramatycznego wyjazdu w Bieszczady, zmiany imienia na Ernesto i sprzedaży całego majątku w celu hodowania alpak. Po prostu na trzy miesiące. Dziewięćdziesiąt dni bez statusów, deadline’ów, kwartalnych celów, poniedziałkowych odpraw i odpowiadania na wiadomości zaczynające się od „wracam z delikatnym przypomnieniem”.

Brzmi przepięknie.

Potem odzywa się drugi głos.

„A kredyt?”

Trzeci dorzuca: „A praca?”

Czwarty: „A ubezpieczenie?”

Piąty, który najwyraźniej jest rzecznikiem prasowym katastrofy, pyta: „A jeśli po powrocie już nigdy nie znajdziesz pracy, skończą ci się pieniądze, wszyscy o tobie zapomną i będziesz mieszkać w namiocie pod marketem?”

W ciągu trzydziestu sekund niewinna fantazja o trzymiesięcznej przerwie przechodzi więc drogę od hamaka na portugalskim wybrzeżu do bezdomności.

Mózg lubi dynamikę.

Problem polega na tym, że pomiędzy „pracuję bez przerwy” a „rzucam wszystko i znikam” istnieje całkiem sporo możliwości. Można zrobić sobie dłuższy urlop. Można wziąć urlop bezpłatny. Można wykorzystać przerwę między dwiema pracami. Można zaplanować trzy miesiące wolnego po zakończeniu dużego projektu. Można przejść na jakiś czas na mniejsze obciążenie, jeśli charakter pracy i pracodawca na to pozwalają. Można wreszcie świadomie odejść z pracy, ale zrobić to tak, żeby konto bankowe nie dostało palpitacji.

Trzymiesięczna przerwa nie musi być ucieczką.

Może być projektem.

Spokojnie. Nie takim projektem, który zaczyna się od stworzenia tablicy w Notion, pięciu kolorów etykiet i cotygodniowego spotkania ze sobą pod tytułem „Sabbatical Steering Committee”. Chodzi tylko o to, żeby przed wyłączeniem służbowego laptopa wiedzieć mniej więcej, z czego będziesz żyć, co stanie się z twoją pracą, jakie koszty nadal będą przychodziły i co właściwie chcesz zrobić z odzyskanym czasem.

Bo trzy miesiące brzmią romantycznie głównie wtedy, kiedy wyobrażasz sobie trzeci tydzień.

Pierwszy jest łatwy. Śpisz. Jesz śniadanie o 10:43, ponieważ nagle okazuje się, że można. Idziesz na spacer we wtorek o jedenastej i patrzysz z fascynacją na ludzi siedzących w kawiarniach.

„Kim oni są? Czy nikt tu nie pracuje?”

Po dwóch tygodniach układ nerwowy zaczyna powoli rozumieć, że nikt nie oczekuje od ciebie prezentacji do siedemnastej. Po miesiącu możesz odkryć coś znacznie dziwniejszego: kiedy znikają obowiązki, trzeba samemu zdecydować, co zrobić z dniem.

To bywa trudniejsze, niż się wydaje.

Praca jest męcząca, ale dostarcza struktury. Mówi, kiedy wstać, gdzie być, czym się zajmować, kiedy można zjeść obiad i dlaczego w czwartek o 9:00 trzy dorosłe osoby dyskutują przez czterdzieści minut o nazwie pliku. Kiedy praca znika, odzyskujesz wolność, ale razem z nią dostajesz odpowiedzialność za własny czas.

I nagle okazuje się, że samo „niepracowanie” nie jest jeszcze planem.

Dlatego ta książka nie będzie namawiać cię, żebyś jutro wszedł do biura, położył identyfikator na biurku szefa i powiedział: „Muszę odnaleźć siebie”. Zwłaszcza jeśli „odnalezienie siebie” będzie wymagało pieniędzy na czynsz, jedzenie, paliwo, rachunki i okazjonalną kawę kosztującą tyle, ile kiedyś kosztował obiad.

Nie będziemy też robić z przerwy zawodowej luksusu dostępnego wyłącznie ludziom, którzy odziedziczyli mieszkanie po babci i przypadkiem mają drugi dochód z aplikacji sprzedanej Google’owi.

Przerwa kosztuje.

Ale kosztuje również życie bez przerwy.

Koszt może pojawić się w postaci ciągłego zmęczenia, odkładania ważnych decyzji, poczucia, że rok składa się głównie z pracy przeplatanej weekendami regeneracyjnymi, podczas których człowiek próbuje wrócić do stanu umożliwiającego rozpoczęcie kolejnego poniedziałku. Czasem nie potrzebujesz nowego systemu produktywności. Potrzebujesz okresu, w którym nie musisz być produktywny.

To jednak nie znaczy, że trzy miesiące są zawsze najlepszym rozwiązaniem. Czasami wystarczą trzy tygodnie. Czasami problemem nie jest brak długiej przerwy, tylko konkretna praca, szef, zakres obowiązków albo sposób organizacji dnia. Czasami dłuższa przerwa jest dobrym pomysłem, ale nie teraz, tylko za pół roku, kiedy zbudujesz poduszkę finansową i domkniesz zobowiązania.

Ta książka ma ci pomóc odróżnić fantazję ucieczkową od realnego planu.

Bo „rzucę wszystko” jest fantastycznym zdaniem.

Ma tylko fatalny arkusz kalkulacyjny.

Zajmiemy się więc pieniędzmi, ale bez zamieniania życia w dział controllingu. Policzymy, ile naprawdę kosztują trzy miesiące bez wynagrodzenia, gdzie ukrywają się wydatki, o których łatwo zapomnieć, i jak zbudować margines bezpieczeństwa, żeby drugi miesiąc przerwy nie upłynął pod hasłem „ciekawe, czy można przeżyć na makaronie i punktach lojalnościowych”.

Przyjrzymy się także pracy. Jak rozmawiać z pracodawcą o dłuższej przerwie. Kiedy lepiej poprosić o urlop bezpłatny, kiedy wykorzystać moment zmiany pracy, a kiedy odejście jest decyzją racjonalną, a nie tylko reakcją na wyjątkowo paskudny wtorek. Porozmawiamy o powrocie, luce w CV, poczuciu wypadnięcia z obiegu i tym dziwnym lęku, że po trzech miesiącach branża rozwinie się tak bardzo, że wszyscy będą już pracować holograficznie, a ty nadal będziesz pytać o hasło do Wi-Fi.

Będzie też o samej przerwie.

Bo bardzo łatwo poświęcić pierwszą połowę wolnego czasu na „ogarnięcie zaległości”, a drugą na przygotowywanie się do powrotu. W ten sposób trzy miesiące można profesjonalnie zamienić w dwutygodniowy odpoczynek otoczony sześćdziesięcioma dniami administracji.

To nie jest cel.

Nie będziemy budować idealnej przerwy. Nie musisz przez trzy miesiące objechać Azji, nauczyć się hiszpańskiego, przebiec półmaratonu, napisać powieści, zrobić kursu nurkowania i wrócić jako „nowa wersja siebie”.

Możesz wrócić jako ta sama wersja.

Tylko wyspana.

I to już byłby całkiem solidny rezultat.

Najważniejsze pytanie nie brzmi więc: „Czy mogę sobie pozwolić na trzy miesiące wolnego?”

Brzmi: „Co musiałoby się wydarzyć, żebym mógł zrobić to odpowiedzialnie?”

To ogromna różnica. Pierwsze pytanie często kończy się szybkim „nie”. Drugie uruchamia planowanie. Może potrzebujesz sześciu miesięcy przygotowań. Może dziewięciu. Może wystarczy ograniczyć kilka kosztów, zebrać odpowiednią rezerwę, porozmawiać z pracodawcą i wybrać rozsądny moment.

A może po dokładnym policzeniu wszystkiego stwierdzisz, że trzy miesiące nie są ci potrzebne.

Też dobrze.

Celem nie jest rzucenie pracy.

Celem jest odzyskanie poczucia, że nie jesteś do niej przyspawany.

Bo kiedy wiesz, że możesz zrobić sobie przerwę, praca przestaje wyglądać jak tunel bez wyjścia. Pojawiają się drzwi. Nie musisz przez nie natychmiast wychodzić.

Wystarczy wiedzieć, gdzie są.

Rozdział 1 - Nie chcesz rzucić wszystkiego. Chcesz, żeby wszystko na chwilę przestało cię potrzebować

Najczęściej zaczyna się niewinnie. Nie od załamania, dramatycznego maila do zarządu ani demonstracyjnego wyrzucenia laptopa przez okno. Zaczyna się w poniedziałek rano, kiedy patrzysz na kalendarz i próbujesz zrozumieć, dlaczego twoje życie pomiędzy 8:30 a 17:00 zostało podzielone na prostokąty. Jeden prostokąt mówi „status”. Drugi „sync”. Trzeci „catch-up”. Czwarty również jest statusem, ale tym razem dotyczącym poprzedniego statusu.

I wtedy po raz kolejny myślisz:

„Chciałbym na trzy miesiące zniknąć.”

Nie umrzeć. Nie uciec przed rodziną. Nie rozpocząć nowego życia jako producent sera na Sycylii.

Po prostu nie być przez chwilę potrzebnym wszystkim naraz.

To ważne rozróżnienie, bo marzenie o długiej przerwie bardzo często nie oznacza, że nienawidzisz pracy. Możesz nawet lubić to, co robisz. Możesz dobrze zarabiać, mieć sensownego szefa, ciekawy zespół i służbowy ekspres do kawy, którego jakość przekracza standardy przemysłowe. Problemem nie musi być praca sama w sobie.

Problemem może być brak końca pracy.

Nie chodzi tylko o godziny spędzone przy komputerze. Chodzi o pozostawanie w gotowości. Myślenie o rzeczach, które trzeba zrobić jutro. Sprawdzanie wiadomości wieczorem „tylko na sekundę”. Przypominanie sobie pod prysznicem, że nie wysłałeś pliku. Otwieranie laptopa w niedzielę, bo skoro i tak przypomniała ci się jedna rzecz, to można ją przecież szybko załatwić.

Słowo „szybko” wykonało w historii pracy biurowej więcej nadgodzin niż większość ludzi.

Sama długość dnia roboczego mówi więc niewiele. Można pracować osiem godzin i mieć poczucie, że praca zajmuje dwanaście. Można pracować intensywnie przez sześć i po zamknięciu komputera faktycznie przestać. Różnicę robi granica.

Jeśli twoja granica przypomina przejście dla pieszych namalowane kredą podczas ulewy, nic dziwnego, że zaczynasz fantazjować o radykalnym rozwiązaniu.

Trzy miesiące wolnego są dla mózgu bardzo atrakcyjną wizją, ponieważ brzmią wystarczająco długo, żeby wydarzyło się coś prawdziwego. Tydzień urlopu? Pierwsze dwa dni dochodzisz do siebie, trzeciego zaczynasz odpoczywać, czwartego przypominasz sobie, że urlop ma koniec, a szóstego sprawdzasz już pogodę na poniedziałek, jakby od temperatury miało zależeć twoje dalsze istnienie.

Dwa tygodnie brzmią lepiej.

Trzy miesiące brzmią jak reset systemu.

I właśnie dlatego warto najpierw ustalić, czego właściwie od tego resetu oczekujesz.

Co dokładnie chcesz przerwać?

Wyobraź sobie, że jutro dostajesz trzy miesiące płatnego wolnego. Nie musisz nic organizować. Przelew przychodzi jak zwykle. Nikt nie może do ciebie pisać w sprawach służbowych. Twoje stanowisko czeka. Zaczynasz w poniedziałek.

Co czujesz jako pierwsze?

Jeżeli odpowiedź brzmi „ulgę”, świetnie. Teraz trzeba ustalić, z czego konkretnie ta ulga wynika.

Może najbardziej cieszy cię myśl, że nie musisz rano wstawać.

Może że nikt nie będzie czegoś od ciebie chciał.

Może że nie masz spotkań.

Może że możesz przez dwa miesiące podróżować.

Może że wreszcie będziesz mieć czas dla dzieci, partnera, rodziców albo siebie.

A może sama myśl o otwarciu służbowej poczty powoduje w tobie emocję zbliżoną do tej, którą człowiek czuje, kiedy dentysta mówi: „Możemy spróbować bez znieczulenia”.

To są zupełnie różne problemy.

I wymagają zupełnie różnych rozwiązań.

Jeśli najbardziej brakuje ci snu, trzy miesiące wolnego mogą pomóc, ale prawdopodobnie potrzebujesz również zmiany codziennego rytmu po powrocie.

Jeśli problemem jest konkretny szef, przerwa da ci trzy spokojne miesiące, po których wrócisz do dokładnie tego samego szefa. Będzie wypoczęty. Ty również. Konflikt będzie mógł rozpocząć drugi sezon.

Jeżeli natomiast od lat pracujesz bez dłuższej przerwy, odkładasz podróż, ważny projekt osobisty albo zwyczajnie masz poczucie, że życie przecieka ci pomiędzy kolejnymi kwartałami, wtedy trzymiesięczna pauza może być dokładnie tym, czego potrzebujesz.

Najpierw jednak nazwij problem.

Nie „mam dość”.

To jest wynik.

Potrzebujemy źródła.

Spróbuj dokończyć zdanie:

Najbardziej chcę przerwy od...

Nie od „wszystkiego”. To zbyt wygodne. Wszystko jest dużym działem i trudno znaleźć do niego kierownika.

Od czego konkretnie?

Od terminów? Odpowiedzialności? Spotkań? Bycia dostępnym? Codziennych dojazdów? Presji wyniku? Ludzi? Branży? Rutyny? Braku czasu dla siebie?

To pierwsze ćwiczenie nie ma cię przekonać, żebyś zrezygnował z pomysłu przerwy. Wręcz przeciwnie. Ma sprawić, żebyś nie używał bardzo dużego rozwiązania do bardzo małego problemu.

Jeżeli boli cię ząb, nie musisz sprzedać mieszkania.

Chociaż przez pierwsze siedem minut bólu człowiek jest gotowy rozważyć również tę opcję.

Urlop nie naprawi wszystkiego

Jedna z najbardziej kuszących fantazji brzmi tak: „Gdybym miał trzy miesiące wolnego, wszystko bym sobie poukładał”.

Prawdopodobnie nie wszystko.

I bardzo dobrze.

Nie musisz podczas jednej przerwy naprawiać kariery, małżeństwa, snu, kondycji, garderoby, relacji z ojcem, znajomości francuskiego oraz szafki pod zlewem.

Przerwa nie jest turnusem remontowym całego człowieka.

Jeżeli wejdziesz w nią z listą czterdziestu sześciu rezultatów, bardzo szybko stworzysz sobie nową pracę. Tym razem bez wynagrodzenia.

Poniedziałek: rozwój osobisty.

Wtorek: sport.

Środa: fotografia.

Czwartek: kurs językowy.

Piątek: analiza dalszej ścieżki zawodowej.

Weekend: regeneracja po intensywnym odpoczywaniu.

Gratulacje. Zostałeś swoim własnym korporacyjnym przełożonym.

Dlatego zanim zaczniesz planować przerwę, wybierz jeden główny powód i maksymalnie dwa dodatkowe.

Na przykład:

- chcę odpocząć po kilku latach intensywnej pracy; - chcę odbyć dłuższą podróż, której nie da się zmieścić w zwykłym urlopie; - chcę spokojnie zdecydować, jaki ma być mój następny krok zawodowy.

Albo:

- chcę spędzić więcej czasu z rodziną; - chcę odzyskać normalny rytm dnia; - chcę przez jakiś czas nie mieć zawodowych zobowiązań.

To wystarczy.

Nie musisz wrócić po trzech miesiącach z doktoratem, kaloryferem na brzuchu i certyfikatem instruktora nurkowania.

Sprawdź, czy naprawdę potrzebujesz trzech miesięcy

Liczba „trzy miesiące” ma w sobie coś magicznego. Jest dłuższa niż urlop, ale nadal brzmi społecznie akceptowalnie. Rok wygląda już jak zmiana stylu życia. Trzy miesiące brzmią jak człowiek, który ma plan.

Tylko czy akurat tyle potrzebujesz?

Warto zrobić prosty test.

Wyobraź sobie trzy warianty:

Wariant A: trzy tygodnie całkowicie wolnego.

Bez pracy. Bez sprawdzania maila. Bez „będę pod telefonem, gdyby coś się działo”, bo wtedy nie jesteś na urlopie, tylko wykonujesz bardzo słabo płatny dyżur.

Czy to rozwiązałoby większość twojego problemu?

Jeśli tak, być może nie potrzebujesz trzymiesięcznej pauzy. Potrzebujesz porządnego urlopu, którego od pięciu lat sobie nie dałeś.

Wariant B: sześć tygodni.

To już wystarczająco długo, żeby naprawdę wyjść z rytmu zawodowego, pojechać gdzieś dalej albo zwyczajnie pobyć bez obowiązków.

Czy sześć tygodni daje ci to, czego szukasz?

Wariant C: trzy miesiące.

Co konkretnie pojawia się tutaj, czego nie daje sześć tygodni?

Jeżeli potrafisz odpowiedzieć, świetnie. Może chcesz spędzić miesiąc w domu, miesiąc podróżować i miesiąc przygotować się spokojnie do kolejnego etapu. To logiczne.

Jeżeli odpowiedź brzmi: „Po prostu trzy miesiące brzmią lepiej”, też mamy informację.

Nie każda potrzeba potrzebuje kwartału.

A może wcale nie chcesz odpocząć?

Jest jeszcze jedna możliwość.

Możliwe, że chcesz odejść.

Tylko boisz się wypowiedzieć to zdanie na głos.

Dlatego mózg proponuje wersję pośrednią: „Może zrobię sobie trzy miesiące wolnego”.

To znacznie mniej groźne niż: „Nie chcę już tutaj pracować”.

Warto to sprawdzić.

Wyobraź sobie, że po trzech miesiącach musisz wrócić dokładnie do tej samej pracy. To samo stanowisko. Ci sami ludzie. Ten sam zakres obowiązków. To samo biurko, które w twojej nieobecności prawdopodobnie zostanie przejęte przez roślinę.

Jak się z tym czujesz?

Jeśli myślisz: „W porządku, po prostu chcę odpocząć” — świetnie.

Jeśli pierwsza reakcja brzmi: „O Boże, nie” — problemem może nie być brak przerwy.

Problemem może być powrót.

To nie oznacza automatycznie, że masz składać wypowiedzenie. Oznacza tylko, że uczciwie analizujesz sytuację. Może potrzebujesz zmiany roli. Może zespołu. Może firmy. Może branży. Może sposobu pracy.

Trzymiesięczna przerwa jest świetnym narzędziem.

Nie jest jednak magiczną gumką do ścierania złej sytuacji zawodowej.

Test poniedziałku bez obowiązków

Zanim zrobisz jakiekolwiek ruchy, wykonaj jeszcze jedno ćwiczenie.

Opisz swój idealny zwyczajny dzień podczas przerwy.

Nie pierwszy dzień na Bali.

Zwykły wtorek w siódmym tygodniu.

Gdzie budzisz się rano? O której? Co robisz przed południem? Z kim jesteś? Czy podróżujesz? Uczysz się czegoś? Czy po prostu masz wolne? Ile wydajesz? Czy potrzebujesz samochodu? Czy jesteś w domu? Czy opiekujesz się dziećmi? Czy masz jakieś zobowiązania?

To ćwiczenie jest znacznie ważniejsze niż przeglądanie zdjęć hamaków.

Hamak jest bardzo dobry w marketingu.

Znacznie gorzej radzi sobie z opłacaniem ubezpieczenia i zakupem papieru toaletowego.

Jeżeli twój wymarzony dzień wygląda mniej więcej tak: wstaję bez budzika, ćwiczę, czytam, idę na spacer, gotuję, spotykam się z kimś i nie sprawdzam służbowego telefonu — możesz odkryć, że dużą część tej potrzeby da się przetestować jeszcze przed trzymiesięczną przerwą.

Weź tydzień lub dwa prawdziwego urlopu i zachowuj się dokładnie tak, jak planujesz podczas dłuższej pauzy.

Nie rób remontu.

Nie nadrabiaj wszystkich spraw urzędowych od 2019 roku.

Nie organizuj wesela kuzynowi.

Potraktuj ten czas jak próbę generalną.

Po tygodniu zobaczysz więcej niż po miesiącu fantazjowania.

Na dziś wystarczy jedno zdanie

Nie składaj jeszcze wypowiedzenia.

Nie kupuj biletu.

Nie sprzedawaj samochodu.

Nie ogłaszaj rodzinie, że od listopada jesteś „na sabbaticalu”, szczególnie jeśli nikt przy stole nie wie, czym dokładnie jest sabbatical, ale wszyscy już podejrzewają sektę.

Zrób jedną rzecz.

Napisz:

Chcę trzymiesięcznej przerwy przede wszystkim dlatego, że...

I dokończ bez poprawiania siebie.

Jeżeli pojawi się pięć powodów, wybierz najważniejszy.

Jeżeli nie potrafisz wybrać, masz jeszcze trochę diagnozy do wykonania.

Bo zanim zaczniesz organizować trzy miesiące bez pracy, warto wiedzieć, od czego właściwie robisz sobie wolne.

Inaczej bardzo łatwo wyjechać daleko.

I zabrać problem ze sobą.

Rozdział 2 - Wolność jest świetna, dopóki nie przychodzą rachunki

Pierwszy tydzień bez pracy wygląda znakomicie w wyobraźni. Budzisz się bez alarmu. Telefon milczy. Idziesz po kawę w środku dnia i z niewielką satysfakcją obserwujesz ludzi pędzących gdzieś z laptopami. Nagle należysz do tajemniczej grupy osób, które we wtorek o 11:20 siedzą w kawiarni i najwyraźniej nie mają żadnego status calla.

Czujesz wolność.

Potem przychodzi pierwszego.

Czynsz.

Rata.

Prąd.

Internet.

Ubezpieczenie.

Subskrypcja, o której zapomniałeś dwa lata temu, ale która nie zapomniała o tobie.

Wolność nadal jest przyjemna.

Po prostu zaczyna mieć tabelkę.

I właśnie w tym momencie marzenie o trzymiesięcznej przerwie powinno zamienić się w plan finansowy. Nie dlatego, że mamy zepsuć romantyzm. Przeciwnie. Im lepiej policzysz pieniądze wcześniej, tym mniej będziesz musiał o nich myśleć podczas wolnego.

Nic nie psuje zachodu słońca w Portugalii tak skutecznie jak nagłe pytanie:

„Moment. Kiedy właściwie pobiera mi ratę?”

Trzy miesiące wolnego kosztują więcej niż trzy miesiące życia

Najczęstszy błąd wygląda tak:

„Miesięcznie wydaję około 6000. Trzy miesiące to 18 000. Potrzebuję 18 000.”

Nie.

Prawdopodobnie potrzebujesz więcej.

Dlaczego?

Bo przerwa ma początek, środek i koniec. W okresie przygotowania mogą pojawić się dodatkowe koszty. W samej przerwie możesz wydawać inaczej. Po jej zakończeniu wynagrodzenie nie zawsze pojawi się następnego dnia.

Jeśli rzucasz pracę i po trzech miesiącach dopiero zaczynasz szukać kolejnej, trzymiesięczna przerwa może oznaczać cztery, pięć albo sześć miesięcy bez regularnego wpływu.

A jeśli twoja strategia brzmi „na pewno szybko coś znajdę”, pamiętaj, że „na pewno” jest bardzo pracowitym słowem.

Nie wpłaca jednak pieniędzy na konto.

Dlatego potrzebujesz trzech osobnych liczb:

1. koszt normalnego miesiąca; 2. koszt samej przerwy; 3. rezerwę po przerwie.

To dopiero daje prawdziwy obraz.

Ile naprawdę kosztuje twoje życie?

Nie zaczynaj od budżetu idealnego.

Nie twórz postaci, którą mógłbyś być, gdybyś od jutra gotował wszystko w domu, przestał kupować kawę, anulował wszystkie subskrypcje i poruszał się po mieście wyłącznie pieszo.

To nie jest twój budżet.

To fan fiction finansowe.