Windykator. Dobra Wola ebook

DOBRA WOLA

Sebastian Brzeziński

Windykator, tom 1

Spis treści

Rozdział pierwszy. Herbata

Rozdział drugi. Dwie księgi

Rozdział trzeci. Szkoła

Rozdział czwarty. Pokój pana Penna

Rozdział piąty. Szyb numer dwa

Rozdział szósty. Rogatka

Rozdział siódmy. Lód

Rozdział ósmy. Zasada lustra

Rozdział dziewiąty. Saldo

Okładka

Początek

Rozdział pierwszyHerbata

Dłużnicy dzielą się na dwa rodzaje. Jedni uciekają, a drudzy czekają na mnie z herbatą. Przez dwadzieścia lat w zawodzie nauczyłem się, że gorsi są ci drudzy. Kolonia Dobra Wola czekała z herbatą. Zarządca stał przy śluzie w świeżo wyprasowanej koszuli, a za jego plecami czterdzieści osób uśmiechało się tak, jakby ćwiczyły to od rana. Kompania nie dostała od nich ani grosza od czternastu miesięcy. Przez ostatnie dziewięć nie dostała nawet odpowiedzi na wezwania, więc spodziewałem się chudych twarzy i pustych magazynów. Zanim zszedłem po trapie, sprawdziłem swoje saldo, jak przed każdą robotą. Byłem winien Izbie trzysta czterdzieści jeden tysięcy dwieście osiemnaście koron. Lubię znać tę liczbę dokładnie, bo przypomina mi, że sam siedzę po obu stronach stołu. Bruno zszedł za mną i stanął dwa kroki z tyłu, tam gdzie zawsze. Jest tak duży, że ludzie przy nim mówią ciszej, a to bardzo ułatwia rozmowy o pieniądzach.

– Pan Gallard? – Zarządca wyciągnął do mnie rękę. – Zrobiliśmy herbatę.

Wziąłem kubek, bo odmowa niczego by nie zmieniła. Herbata była prawdziwa, parzona z liści, a nie z proszku. W kolonii, która od ponad roku nie płaci za dostawy, taka herbata mówi więcej niż wszystkie księgi.

Przełożyłem kubek do lewej ręki i dopiero wtedy uścisnąłem dłoń zarządcy. Spojrzał na moją rękawiczkę, ale zaraz odwrócił wzrok. Wszyscy tak robią, a ja nigdy jej nie zdejmuję, nawet do powitania. Tutaj zresztą nikt by się nie zdziwił, bo w hali przy śluzie panował taki chłód, że para z kubków wisiała w powietrzu jak dym.

– Elias Hart – przedstawił się zarządca. – W imieniu kolonii witamy pana na Krze.

Mówił „w imieniu kolonii” i „witamy”, jakby za jego plecami stał notariusz. Miał około sześćdziesięciu lat, siwe włosy i plecy proste jak u kogoś, kto całe życie pilnuje, żeby się nie zgarbić. Kołnierzyk jego koszuli był sztywny od prasowania. W hali, gdzie oddech zamarzał na wąsach, ktoś musiał wstać wcześnie, żeby tak go wyprasować.

Zanim wypiłem drugi łyk, wygłosiłem formułę. Ustala ją Izba i nie wolno jej skracać, nawet jeśli dłużnicy znają ją na pamięć.

– Nazywam się Gideon Gallard – powiedziałem. – Jestem windykatorem Izby Rozrachunkowej, licencja numer cztery tysiące dwieście jeden. Działam na zlecenie Kompanii Castell, która żąda od kolonii Dobra Wola czterech milionów siedmiuset dwóch tysięcy trzystu szesnastu koron. Od tej chwili mam prawo wejść do każdego pomieszczenia i zająć każdą rzecz, która ma wartość.

Czterdzieści osób wysłuchało tego w milczeniu. Nikt nie przestał się uśmiechać, co samo w sobie było ciekawe. Przy kwocie liczonej w milionach ludzie zwykle przestają, a niektórzy zaczynają płakać.

– Znamy tę kwotę – odpowiedział Hart. – Uważamy, że jest błędna. Dług kolonii został spłacony piętnaście miesięcy temu co do grosza. Mamy na to pokwitowania.

– Wszyscy mają pokwitowania.

– Nasze są prawdziwe.

– To też mówią wszyscy – powiedziałem.

Hart skinął głową, jakby przyznawał mi rację w sprawie pogody. Potem odwrócił się do ludzi za swoimi plecami i ktoś wystąpił z grupy. Była to drobna kobieta w swetrze tak grubym, że ginęła w nim cała. Pod pachą trzymała trzy zeszyty w twardych okładkach, takie, jakich nie widziałem od czasów szkoły.

– Nora Lind – przedstawił ją Hart. – Prowadzi księgi kolonii od pierwszego dnia.

– Wszystko jest tutaj – powiedziała Nora Lind. – Każda wpłata od założenia kolonii, z datą i kwotą. Pokwitowania są w trzecim zeszycie, wklejone po kolei.

– Na papierze?

– Komputer w kolonii należał do Kompanii. Zeszyty należą do mnie.

Podała mi je oburącz, jak podaje się coś, co może się rozsypać. Zauważyłem popękaną skórę na kostkach jej palców. Taka skóra pęka od zimna, a nie od pracy. Zeszyty przejął ode mnie Bruno. W jego dłoniach wyglądały jak notesiki, które dzieci noszą w kieszeni.

Zapytałem o rezydenta. Każda kolonia ma przedstawiciela Kompanii, który przyjmuje wpłaty i podpisuje pokwitowania. To z nim powinienem rozmawiać w pierwszej kolejności, bo zna obie księgi. Rezydent Dobrej Woli nazywał się Oskar Penn.

– Pan Penn wyjechał – powiedział Hart.

– Kiedy?

– Ponad rok temu. Szczegóły przekażemy panu jutro, razem z resztą dokumentów.

Odpowiedział od razu, jakby ćwiczył tę odpowiedź od trzech tygodni. Mniej więcej tyle czasu „Ulga” była widoczna na ich niebie. Zapamiętałem to sobie obok herbaty.

* * *

Zlecenie dostałem na Rogatce, stacji przy węźle, przez który przechodzi cały ruch do tego układu. Radca Kompanii Castell nazywał się Adrian Voss i przyjął mnie w biurze z oknem na węzeł. Za oknem nie było nic do oglądania, bo węzła nie widać gołym okiem. Mimo to każdy radca na Rogatce chce mieć okno w tę stronę, bo za takie biuro płaci się najwięcej.

Voss miał wypielęgnowane dłonie i mówił tak gładko, że trudno było zapamiętać, co właściwie powiedział. Poczęstował mnie kawą, której nie tknąłem. Potem wyświetlił na ścianie dane kolonii. Na lodowym księżycu, który krąży wokół gazowego olbrzyma zwanego Kotłem, mieszkało trzysta osiemnaście osób. Kolonia wydobywała deuter, czyli paliwo do reaktorów. Robiła to wydajniej niż większość podobnych zakładów w sektorze.

– Pozycja jest przeterminowana od czternastu miesięcy – powiedział Voss. – Kolonia nie reaguje na wezwania. Rezydent również nie reaguje. Oceniamy, że doszło do zerwania kontraktu z udziałem przedstawiciela Kompanii.

– Rezydent przeszedł na stronę kolonii?

– Nie wykluczamy tego. – Voss uśmiechnął się, jakbym powiedział coś niestosownego. – Prosimy pana o odzyskanie pełnej kwoty. Najpierw w urobku i sprzęcie, a dopiero potem w zasobie ludzkim.

W ten sposób radcy nazywają ludzi, kiedy chcą ich gdzieś przewieźć. Voss przesunął palcem po ścianie i wyświetlił listę nazwisk. Było na niej sześć osób w wieku od czternastu do piętnastu lat.

– W ciągu dwóch lat te osoby osiągną wiek produkcyjny – powiedział. – Kontrakty zwrotne przygotujemy z wyprzedzeniem, jeśli zajdzie potrzeba.

Nie zapytałem, co znaczy „wiek produkcyjny”, bo wiedziałem to od dziecka. Zapytałem o prowizję. Kompania płaciła sześć procent od odzyskanej kwoty, a koszty podróży były po mojej stronie. To niezbyt hojne warunki, ale przy czterech milionach sześć procent daje sumę, którą widać nawet na moim saldzie. Podpisałem umowę bez czytania, bo czytałem ją już wcześniej, w innych biurach i z innymi nazwiskami.

Voss odprowadził mnie do drzwi. Powiedział jeszcze, że Kompania ceni sobie dyskrecję i szybkość, w tej właśnie kolejności. Odpowiedziałem, że ja cenię sobie dokładność, a on uznał to za żart.

Przez całą rozmowę ani razu nie wspomniał, że rezydent wyjechał z Kry. Według Kompanii Oskar Penn wciąż tam był i milczał razem z całą kolonią.

* * *

Hart zaprowadził nas do sali zebrań, krótkim korytarzem wyciętym w lodzie. Ściany pokrywała warstwa izolacji, ale w miejscach, gdzie się wytarła, przez szarą piankę prześwitywał niebieski lód. Sala była niska i ciepła, z długim stołem złożonym z trzech mniejszych. Bruno musiał się pochylić, żeby nie zahaczyć głową o przewody pod sufitem. Usiadł przy drzwiach na skrzyni z narzędziami, bo krzesła trzeszczały już na sam jego widok.

Rozmawialiśmy przez godzinę. Hart opowiadał o kolonii, a ja słuchałem i liczyłem. Dobra Wola miała szesnaście i pół roku. Założyło ją dwieście czterdzieści osób, które podpisały wspólny kontrakt z Kompanią Castell. Kontrakt obejmował przelot, sprzęt wydobywczy, moduły mieszkalne oraz powietrze i wodę na pierwsze lata. Kolonia spłacała go z urobku, ratami co miesiąc, przez prawie piętnaście lat.

– Ostatnią ratę wpłaciliśmy piętnaście miesięcy temu – powiedział Hart. – Miesiąc później Kompania przysłała wezwanie na kwotę, którą pan wymienił. Odpowiedzieliśmy na nie i przedstawiliśmy dowody. Nikt ich nie przeczytał.

– Skąd pan wie, że nikt ich nie przeczytał?

– Bo kwota się nie zmieniła.

To był dobry argument. Słyszałem go już w kilkunastu koloniach i za każdym razem brzmiał równie przekonująco. Czasem miał za sobą prawdę, a czasem tylko dobrą pamięć do cudzych argumentów.

Potem zapytałem o herbatę. Zrobiłem to zwyczajnie, między jednym pytaniem o raty a drugim, tak jak pyta się o drogę.

– Mieliśmy zapas – odpowiedział Hart.

Nic więcej nie dodał, a ja też się nie odzywałem. Mam taki zwyczaj, że po każdej odpowiedzi czekam. Ludzie nie znoszą ciszy przy stole i prawie zawsze zaczynają ją wypełniać. W tym, co dopowiadają, jest zwykle więcej prawdy niż w samej odpowiedzi. Hart wytrzymał dłużej niż większość dłużników, których znałem. Dopiero po dobrej chwili dodał, że kolonia zawsze oszczędzała, a ludzie nie mają tu wielu przyjemności.

– Herbata starcza na długo, jeśli się ją dobrze przechowuje – powiedział.

Herbata z liści po półtora roku w magazynie pachnie kurzem, a ta pachniała jak świeża. Nie powiedziałem mu tego. Ta odpowiedź także była przygotowana, tylko gorzej niż poprzednia.

Nora Lind siedziała obok Harta i odzywała się tylko wtedy, kiedy padała jakaś liczba. Poprawiła go dwa razy. Raz chodziło o datę pierwszej wpłaty, a raz o liczbę założycieli, bo jeden z nich zmarł w drodze i nie wszedł do rejestru. Hart przyjął obie poprawki bez urazy. Kiedy się odzywała, rozpoznawałem ten sposób mówienia. Księgi prowadził ktoś, kto bardziej ufa liczbom niż ludziom. Znam ten typ, bo widuję go codziennie w lustrze.

Ludzie z hali przy śluzie przeszli za nami i stali teraz pod ścianami. Nikt ich o to nie prosił, a oni nie próbowali usiąść. Co jakiś czas ktoś dolewał mi herbaty, zanim zdążyłem o nią poprosić. Kiedy wychodziła z dzbanka, pachniała tak samo jak herbata, którą piłem kiedyś w porcie na Ziemi. Nie piłem takiej od lat, bo na moje saldo herbata z liści jest przyjemnością zbyt kosztowną.

Na koniec powiedziałem Hartowi, czego potrzebuję. Rano chciałem obejrzeć zakład i magazyny, a potem rejestr mieszkańców i wszystkie zapisy rezydenta. Księgi Nory Lind miałem przejrzeć jeszcze tej nocy.

– Przygotowaliśmy dla pana pokój – powiedział Hart. – Ciepły, z łazienką. Dla pańskiego towarzysza także.

– Śpię na statku.

– Na statku jest zimniej.

– Wiem – odpowiedziałem.

Nigdy nie śpię u dłużników. Po jednej nocy pod czyimś dachem trudniej mi potem liczyć jego rzeczy. Hart nie nalegał, bo był człowiekiem, który wie, kiedy przestać.