Uzyskaj dostęp do tej i ponad 240000 książek od 14,99 zł miesięcznie
BÓG ZAPOMNIAŁ O TYM MIEJSCU JUŻ TRZECIEGO DNIA STWORZENIA.
Jest listopad 1788 roku. Królestwo Rzeczypospolitej kona, a na wschodnich rubieżach Łodzi, pośród nieprzebytych lasów wiskickich, powstaje kolonia Olechów. Rzuceni w głuszę osadnicy pod wodzą Jana Kaczmarka szukają wolności, podpisując pakt z krakowską kapitułą. Nie wiedzą jednak, że ziemia, na której przyszło im budować dom, żywi się krwią, a czarne olchy płaczą posoką.
Bagniska Olechówki kryją w sobie pradawny mrok. Olszynowce, Wodniki i leśne demony to dopiero początek. Kiedy świat wokół zaczyna się zmieniać – przechodząc przez pruski rygor, wiek pary, fabryczny dym Łodzi, wojenną apokalipsę aż po betonowe labirynty z wielkiej płyty – odwieczne zło nie znika. Ono ewoluuje.
Ród Kaczmarków zostaje związany z tą ziemią krwawym dziedzictwem. Przekazywany z pokolenia na pokolenie pakt i perłowo-srebrzyste blizny czynią z nich jedyny żywy mur chroniący ludzkość przed nienasyconą otchłanią.
Olechów, ród z błota i olch to mroczna, epicka saga historyczna dark fantasy trwająca przez stulecia – pełna ponurej determinacji, ludzkiego uporu i nieustającej walki o przetrwanie na granicy dwóch światów.
CZY JEDNAK MOGĄ OBRONIĆ RUBIEŻ, GDY ZIEMIA ŻĄDA KOLEJNYCH OFIAR?
Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:
Liczba stron: 290
Rok wydania: 2026
Odsłuch ebooka (TTS) dostępny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacjach Legimi na:
OLECHÓW,
RÓD Z BŁOTA I OLCH
Saga Historyczna Dark Fantasy
Kamil Motyl
Tytuł książki: OLECHÓW, RÓD Z BŁOTA I OLCH Autor: Kamil Motyl
Wydawca: Kamil Motyl Łódź
Copyright © Kamil Motyl, Rok Wydania, 2026
Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie i kopiowanie niniej-szej publikacji lub jej części bez pisemnej zgody autora i wydawcy jest zabronione.
Projekt okładki: Kamil Motyl
Redakcja i korekta Kamil Motyl
Skład i łamanie: Kamil Motyl
Wydanie I
Łódź, 2026
ISBN 978-83-950107-0-5
Druk i oprawa: Drukarnia FOTOIDRUK ul. Fabryczna 26
Kalety 42-660
Rozdział 1: Ściana płaczących drzew
Mgła nadciągająca od strony lasu wiskickiego nie miała w sobie nic
z poetyckiej melancholii. Śmierdziała zgniłym sitowiem, siarkowym
wyziewem trzęsawisk i mokrym, zimnym futrem drapieżnika, który
cierpliwie wyczekuje na swoją kolej. Był listopad roku Pańskiego 1788,
a wschodnie rubieże włości kapituły krakowskiej wyglądały tak, jakby
Bóg zapomniał o nich już trzeciego dnia stworzenia, tuż przed od-
dzieleniem lądu od wód.
Jan Kaczmarek splunął w rudą maź, która z cichym mlaśnięciem
pochłonęła jego ślinę. Otarł wierzchem dłoni nos, raniąc policzek o
twarde, zesztywniałe od mrozu włosie kożucha.
– Ziemia obiecana – wycharczał pod nosem, czując, jak wilgoć
powoli, lecz bezlitośnie przesiąka przez znoszone, natłuszczone
dziegciem skórznie. – Libera ko-lo-nia. Niech nagły szlag jasny trafi
krakowskich kanoników, a tego całego Pawła Olechowskiego w
pierwszym rzędzie.
– Nie bluźnij, Janie – dobiegł go cichy, drżący głos z wnętrza skle-
conego naprędce szałasu. Maryna siedziała na stercie suchych gałęzi
świerkowych, tuląc do piersi zawinięte w wełniany łachman niemowlę.
Dziecko nie płakało. Było zbyt zimno na płacz. Nawet noworodki w
tej głuszy szybko uczyły się, że głośny oddech przyciąga to, co kryje
się w ciemnościach. – Kanonik dał nam wolność od pańszczyzny.
Przecie podpisałeś kontrakt olęderski na własne oczy. Dziewięć lat
wolnizny, Janie...
– Wolność, Maryna, to ma ptak w powietrzu, dopóki go jastrząb
nie dopadnie – warknął chłop, sięgając po oparty o pień olchy topór.
– A myśmy dostali nie wolność, jeno prawo do zdechnięcia z głodu
na tym bagnie, o ile pierwej nie utopimy się w gównie po uszy. Albo o
ile te... te cholerne drzewa nas nie pożrą.
Przyjrzał się swojemu narzędziu. Ciężki, żelazny łeb o szerokiej,
brodatej klindze, wykuty przez kowala ze Rzgowa, lśnił matowo w si-
5 nym, półmrocznym świetle popołudnia. Trzonek z jesionowego
drewna był gładki, wyślizgany od potu jego własnych dłoni. To była
jego jedyna prawdziwa tarcza. Jedyny glejt, który cokolwiek znaczył w
tym pierwotnym, leśnym chaosie.
Obszar, na którym stali, stanowił północną, najbardziej dziką i
niedostępną część lasu wiskickiego. To tutaj, pośród gęstwiny olch,
świerków i dębów, swoje źródła brała Olechówka – kapryśna, mean-
drująca rzeczka, która u schyłku XVIII wieku nie przypominała ure-
gulowanego kanału, lecz była siecią zdradzieckich rozlewisk, podmo-
kłych młak i czarnych oczek wodnych, pokrytych kożuchem rzęsy.
To było królestwo olchy. Drzewa te, o pniach czarnych jak węgiel i
sękatych gałęziach przypominających powykręcane reumatyzmem
palce, sterczały z wody niczym armia potępieńców. Miejscowi szeptali,
że olsza płacze krwią, gdy się ją ścina. Jan uważał te opowieści za
babskie gadanie, dopóki trzy dni temu sam nie uderzył po raz pierw-
szy w pień na skraju wytyczonej mu huby.
Nim jeszcze pierwszy raz dotknął stopą olechowskiego błota, Jan
Kaczmarek pamiętał inny las — bukowy, suchy, pański las pod
Rzgowem, w którym jako chłopiec pańszczyźniany zbierał chrust dla
dworskiej kuchni. Pamiętał plecy ojca pochylone nad każdym zago-
nem cudzej ziemi i matkę, która umarła od gorączki połogowej, bo
ekonom nie chciał dać koni, by po akuszerkę jechać w porze żniw.
Pamiętał dzień, w którym stanął przed włodarzem z prośbą o zgodę
na ożenek z Maryną, córką karczmarza spod Lutomierska, i usłyszał
w odpowiedzi tylko śmiech oraz polecenie, by wracał do roboty, bo
pan jeszcze nie zdecydował, komu wolno się żenić na jego ziemi.
Kiedy więc jesienią roku 1787 do Rzgowa dotarła wieść, że kra-
kowska kapituła szuka osadników gotowych zasiedlić bagniste, bez-
pańskie rubieże na wschód od Łodzi, Jan nie potrzebował długo my-
śleć. Wieść niosła ze sobą słowo, które brzmiało jak zaklęcie: wolni-
zna. Dziewięć lat bez czynszu, własna chata, prawo do karczowania
lasu na własny rachunek i, co najważniejsze, wolność osobista — za-
6 pisana czarno na białym, pod pieczęcią, której żaden ekonom nie
mógł podważyć.
Uciekli nocą, bez pozwolenia, z dobytkiem zmieszczonym na jed-
nym, pożyczonym wozie. Jan niósł wtedy przez bród na rzece Ner
córeczkę sąsiadów, bo powódź zabrała most, a w ciemności za ple-
cami słyszał już szczekanie psów dworskiej pogoni. Maryna, brze-
mienna wtedy ich pierwszym dzieckiem, nie powiedziała ani słowa
skargi przez całą drogę — tylko raz, gdy zatrzymali się na popas pod
Pabianicami, spytała cicho, czy aby na pewno tam, dokąd idą, jest co
jeść. Jan nie umiał wtedy odpowiedzieć. Wiedział tylko, że cokolwiek
czeka ich na Olechowie, nie może być gorsze od pewności codziennej
niewoli.
Pierwsze tygodnie na bagnie nie przypominały niczego, co obiecy-
wał pergamin podpisany później w Pabianicach. Kanonik dał im gra-
nice huby wyznaczone kołkami wbitymi w błoto, ale nie dał drogi,
nie dał studni, nie dał nawet pewności, że grunt, na którym stanie ich
chata, nie zapadnie się zimą. Pierwszy szałas, który zbudowali z gałęzi
świerkowych i naciągniętej skóry, przeciekał przy każdym deszczu, a
Jan całymi nocami nasłuchiwał, czy z głębi lasu nie dobiega ten sam,
drżący jęk, który miejscowi z Wiskitna nazywali płaczem olch. Nie-
liczni sąsiedzi — bo nazwać ich tak można było z dużą przesadą, sko-
ro najbliższa olęderska rodzina mieszkała o dobre pół mili — ostrze-
gali go już pierwszego dnia, żeby nie zapuszczał się zbyt głęboko w
stronę zakola rzeki, gdzie las gęstniał, a ziemia, jak mówili, „pamiętała
za dużo”.
Jan śmiał się z tych ostrzeżeń. Śmiał się, dopóki nie zobaczył na
własne oczy, jak z pnia olchy, w który uderzył toporem, trysnęła krew.
Tej nocy ucieczki, gdy przeprawiali się przez bród na Nerze, Jan
zderzył się jeszcze z czymś, o czym nigdy nikomu nie opowiedział —
nawet Marynie. Na drugim brzegu, pośród wierzb, stał starzec w
łachmanach, z twarzą tak pomarszczoną, że przypominała korę stare-
go drzewa, i patrzył na niego bez słowa, dopóki Jan nie przeszedł
7 obok z dzieckiem na rękach. Dopiero później, już na Olechowie, zro-
zumiał, że to spojrzenie nie było spojrzeniem żebraka ani pustelnika.
Było to spojrzenie kogoś — albo czegoś — co już wtedy wiedziało,
dokąd Jan zmierza, i czekało cierpliwie, aż on sam to odkryje.
Maryna pamiętała tę noc inaczej niż mąż. Dla niej najstraszniej-
szym momentem nie była przeprawa przez bród ani widmowy starzec
na brzegu — był to chwila, gdy usłyszała za plecami głos dworskiego
fornala, wołającego ich imiona przez mgłę, tak wyraźnie, jakby stał
tuż obok. Jan chwycił ją wtedy za rękę i pociągnął naprzód, nie po-
zwalając się odwrócić, choć sam też słyszał ten głos. Dopiero wiele
lat później, już na Olechowie, zrozumieli oboje, że to nie był żaden
fornal, tylko coś, co nauczyło się naśladować ludzkie głosy, by zwabić
zbłąkanych wędrowców w głąb trzęsawiska — pierwsze ostrzeżenie,
którego wtedy, w swojej desperacji, nie potrafili jeszcze odczytać.
Przez pierwsze miesiące na Olechowie Jan nauczył się też czegoś,
czego żaden kontrakt olęderski nie mógł mu obiecać: że prawdziwa
wartość ziemi nie leży w jej urodzajności, lecz w tym, ile krwi, potu i
determinacji człowiek jest gotów w nią włożyć. Każdy wykarczowany
krzak, każdy osuszony sążeń bagna, każda belka wniesiona do budo-
wanej chaty stawały się częścią umowy równie wiążącej jak ta spisana
krwią w komnacie kanonika — umowy między człowiekiem a ziemią,
która, jeśli się ją uszanuje, potrafi w końcu wynagrodzić trud stokrot-
nie, ale jeśli się ją zlekceważy, odbiera bezlitośnie wszystko, co się jej
dało.
Dziś musiał powalić pierwszego giganta. Ogromną, starą olchę,
która dominowała nad zakolem rzeki, rzucając cień na ich prowizo-
ryczne obozowisko. Jej korzenie, grube jak uda dorosłego mężczyzny,
wczepiały się w bagnisty brzeg, a u ich nasady woda kotłowała się i
syczała, wydzielając bąble cuchnącego gazu.
– Zostań w szałasie – rzucił krótko do żony. – I pilnuj ognia. Jak
zgaśnie, to mgła nas zeżre.
8
Wykroczył na wąski pas twardszego gruntu. Każdy krok wymagał
uwagi. Torfowe błoto uginało się pod jego ciężarem, wydając z siebie
głębokie, gardłowe tchnienia. Las wokół niego milczał. Nie było tu
słychać ptaków, nie szumiały wiewiórki. Jedynie sporadyczny, suchy
trzask pękającej pod naporem mrozu gałęzi przerywał tę nienaturalną,
gęstą ciszę.
Jan podszedł do drzewa. Olcha była potężna. Jej kora, pokryta po-
rostami i szarym mchem, zdawała się pulsować w rytm jakiegoś po-
wolnego, podziemnego serca. Chłop splunął w dłonie, ujął topór
oburącz, uniósł go nad ramię i z całej siły rąbnął w pień.
TUK.
Dźwięk był głuchy, jakby uderzył w mokrą glinę, a nie w twarde
drewno. Jan poczuł, jak wibracja przechodzi przez jego przedramiona
aż do ramion, mrowiąc nieprzyjemnie w stawach. Szarpnął za trzonek,
by uwolnić ostrze, ale stal siedziała mocno.
– Co za licho... – mruknął.
Nagle z nacięcia w drzewie trysnęła ciecz. Nie były to jasne, ży-
wiczne soki, jakich spodziewałby się o tej porze roku. Z rany w pniu
zaczęła sączyć się gęsta, lepka, ciemnoczerwona posoka. Pachniała
rdzą, stęchłą krwią i żelazem. Spływała po czarnej korze szeroką
strużką, skapując wprost do płynącej poniżej Olechówki. W miejscu,
gdzie czerwone krople uderzały o taflę rzeki, woda zaczęła gwałtow-
nie wrzeć. Syczała, pieniła się, a jej rdzawy nurt w mgnieniu oka
przybrał barwę świeżej rzeźnickiej juchy.
Jan zamarł z dłonią zaciśniętą na trzonku topora.
Z głębi lasu dobiegł go przeciągły, drżący jęk. Nie był to wiatr. To
brzmiało tak, jakby setki gardeł jednocześnie wydały z siebie lament,
który wznosił się z samych trzewi bagnistej ziemi. Pnie okolicznych
olch zaczęły się poruszać. Choć bezwietrzna dotąd cisza wciąż dławi-
ła okolicę, gałęzie drzew nad głową Jana zaczęły gwałtownie smagać
powietrze, zrzucając ostatnie, zgniłe liście wprost w krwawy nurt rze-
ki.
9
– Janie! – wrzasnął Maryna z szałasu. Jej głos był pełen czystego,
zwierzęcego przerażenia. – Janie, ratuj! Pod ziemią coś idzie!
Chłop szarpnął topór z niesamowitą siłą, wyrywając go z pnia wraz
z kawałkiem zakrwawionego drewna. Obrócił się na pięcie i zamarł.
Bagnisty grunt wokół zakola Olechówki zaczął falować niczym
wzburzone morze. Warstwy mchu i torfu pękały, ukazując kryjącą się
pod spodem czarną, oleistą maź. Z tych szczelin zaczęły wyłaniać się
kształty.
Jan widział w swoim życiu wiele: dziki w lasach rzgowskich, wście-
kłe psy, a nawet dezerterów z carskich i pruskich pułków, którzy po-
trafili być gorsi od bestii. Nic jednak nie mogło przygotować go na to,
co wyłaziło właśnie z trzęsawiska.
To były trzy istoty. Na pierwszy rzut oka przypominały sękate, sta-
re kłody olchowe, które ktoś siłą uformował w pokraczne, humanoi-
dalne sylwetki. Ich ciała były chropowate, pokryte pancerzem z twar-
dej, czarnej kory, z której gdzieniegdzie wyrastały kępki zgniłego si-
towia i blade, jadowite grzyby. Zamiast rąk miały długie, potężne ra-
miona splecione z grubych, żywych korzeni, zakończone ostrymi jak
brzytwy, zdrewniałymi szponami. Ich twarze... nie, to nie były twarze.
To były pęknięcia w pniach, głębokie i nieregularne, wewnątrz któ-
rych tliło się upiorne, zielono-żółte światło bagnistego gazu. Te ślepia
patrzyły na Jana z nienawiścią tak starą i głęboką, jak sam las wiskicki.
Olszynowce. Demony puszczy, o których szeptali najstarsi chłopi
w Wiskitnie, zanim ich ziemie zostały odebrane i oddane pod oczyn-
szowanie. Pradawne straże, które nie tolerowały zapachu żelaza, potu
i dymu.
Największy z potworów, mierzący blisko osiem stóp wzrostu, wy-
dał z siebie dźwięk przypominający tarcie dwóch suchych, dębowych
konarów. Z jego rozwartej paszczy – szczeliny w drewnie – buchnęła
para o zapachu siarki i zgnilizny. Istota uderzyła korzeniastym ramie-
niem w ziemię.
10
Grunt pod nogami Jana natychmiast stracił swoją twardość. Zdra-
dzieckie ruchome piaski, kontrolowane wolą demona, otworzyły się
pod stopami chłopa. Jan poczuł, jak lewa noga zapada się po kolano
w lepką, zimną masa, która z niesamowitą siłą zaczęła wciągać go w
głąb bagna.
– Ty leśne ścierwo! – wrzasnął Jan, czując, jak adrenalina uderza
mu do głowy, tłumiąc strach.
Przechylił się do tyłu, przenosząc ciężar ciała na prawą, wciąż wol-
ną nogę. Olszynowiec ruszył na niego. Jego ruchy były kanciaste,
rwane, ale przerażająco szybkie. Z każdym krokiem istota stapiała się
z otoczeniem – wystarczyło, że na ułamek sekundy zatrzymała się
przy pniu drzewa, by stać się dla ludzkiego oka całkowicie niewidocz-
ną. Dopiero ruch gałęzi i błysk zielonych ślepi zdradzał jej pozycję.
Jan wiedział, że jeśli da się podejść, korzenie demona rozerwą go
na strzępy szybciej, niż on zdoła unieść topór.
Zamiast walczyć z wciągającym go bagnem, chłop chwycił za wi-
szącą u jego pasa skórzaną kaletę. Wyciągnął z niej krzesiwo i przygo-
towany wcześniej suchy hubiak, nasycony saletrą. Jednym sprawnym
ruchem uderzył stalą o krzemień. Snop iskier posypał się na hubkę,
która natychmiast zaczęła tlić się jasnym, czerwonym zarzewiem. Jan
nie marnował czasu. Rzucił żarzącą się masę na leżącą obok niego,
przygotowaną do rozpalenia ogniska stertę suchych gałęzi sosnowych,
które Maryna przyniosła z głębi suchego boru.
– Maryna! Ogień! – ryczał, podczas gdy błoto sięgało mu już do
uda.
Maryna, choć sparaliżowana strachem, nie była głupia. To była
chłopska córka, nawykła do walki o przeżycie. Wyskoczyła z szałasu,
trzymając w ręku garnek z gorącą, płynną smołą, którą Jan przygoto-
wał do uszczelniania dachu szałasu. Bez wahania wylała wrzący, czar-
ny płyn wprost na żarzące się sosnowe gałęzie, a potem rzuciła w
niepłonącą szczapę z wnętrza szałasu.
BUCH!
11
