Agata Christie

Zmarła w 1976 r. brytyjska prozaiczka i dramatopisarka odznaczona w 1971 r. Orderem Imperium Brytyjskiego. Autorka klasycznych powieści detektywistycznych i twórczyni takich niezapomnianych bohaterów jak panna Marple i Herkules Poirot. Aghata Christie to również jedna z najpopularniejszych pisarek wszechczasów. Figuruje w Księdze rekordów Guinnessa jako najlepiej sprzedająca się powieściopisarka w historii. Jej utwory zajmują trzecie miejsce, po dziełach Szekspira i Biblii, w rankingu najczęściej publikowanych tytułów. Książki Christie to dziś już absolutna klasyka i kanon gatunku, sprzedany w blisko dwumiliardowym nakładzie i tłumaczeniu na około sto języków. Jej najsłynniejsza sztuka, Pułapka na myszy, po raz pierwszy wystawiona w Londynie w 1952 r. była grana ponad 20 tys. razy. Niektóre obyczajowe fabuły wydawała pod pseudonimem Mary Westmacott.

Agatha Mary Clarissa Miller urodziła się w 1890 r. w Torquay w hrabstwie Devon jako najmłodsze z trojga dzieci Fredericka (Freda) Millera i jego żony Clarissy. Sama pisarka wiele lat później określiła swoje dzieciństwo, spędzone w zamożności i bezpieczeństwie, jako bardzo szczęśliwe. Od małego uwielbiała czytać Agatha Christie książki, próbowała też swoich sił w pisaniu; w wieku 10 lat stworzyła swój pierwszy wiersz. Po śmierci ojca pisarki w 1901 r. sytuacja finansowa rodziny znacznie się pogorszyła, jednak wciąż Clarissa i jej córka mogły pozwolić sobie na względnie komfortowe życie. W 1902 r. Agatha zaczęła naukę w żeńskiej szkole Miss Guyer's w Torquay, jednak źle znosiła szkolną dyscyplinę. W 1905 r. przeniosła się, by kontynuować edukację, do Paryża. Niedługo po powrocie do Anglii wyjechała wraz z matką do Kairu, który był wtedy modnym wakacyjnym kierunkiem brytyjskiej elity. Była to pierwsza z jej wielu dalekich podróży. Szczególnie intensywnie pisarka zwiedzała świat u boku swojego drugiego męża, który był archeologiem. Później, pisząc swoje książki, Agatha Christie nie raz wykorzystywała doświadczenia zdobyte podczas tych wypraw – np. Morderstwo w Orient Ekspresie powstało w Stambule, będącym przystankiem w jej podróży legendarnym pociągiem.

W 1914 r. Agatha poślubiła Archibalda Christie. W czasie I wojny światowej pracowała w Czerwonym Krzyżu. W 1919 r. urodziła swoje jedyne dziecko, córkę Rosalindę Margaret. Małżeństwo zakończyło się w 1928 r. rozwodem w atmosferze lekkiego skandalu, gdyż już tydzień po odzyskaniu wolności były mąż pisarki ożenił się ze swoją kochanką, będącą powodem rozstania pary. Na szczęście dwa lata później Agatha znalazła trwałe szczęście u boku poznanego w Iraku (i sporo od niej młodszego) archeologa Maxa Mallowana.

Pierwsze książki Agathy Christie

Zanim zaczęła publikować Agatha Christie książki, które uczyniły z niej gwiazdę pierwszej wielkości, przez kilka lat borykała się z odmowami wydawców. Miała jednak wystarczająco dużo pewności siebie i optymizmu, by się nie zniechęcać. Ponieważ zawsze lubiła czytać detektywistyczne historie, postanowiła w końcu spróbować własnych sił na tym polu. Okazało się, że była to decyzja, która zmieniła jej całe życie.

Agatha Christie i Poirot

W 1920 r. pisarce udało się w końcu opublikować powieść Tajemnicza historia w Styles. Jest to pierwsza książka, w której pojawia się, kultowa już dziś postać, belgijskiego detektywa, Herkulesa Poirot. Agatha Christie wykreowała małego detektywa nie szczędząc humoru, co było nową jakością w historii gatunku. Mimo wszystko, sukces przebiegłego Belga nie był natychmiastowy. Dopiero trzecia historia, której bohaterem był Poirot, Zabójstwo Rogera Ackroyda, przyniosła początkującej autorce znaczący rozgłos. Dzięki kolejnym przygodom Herkulesa Poirot, Agatha Christie została niekwestionowaną gwiazdą i prawdziwą królowa kryminału. Jego postać pojawia się aż w 30 fabułach przez nią napisanych, a ostatnia z nich pt. Kurtyna, zakończona śmiercią detektywa, ukazała się rok przed jej śmiercią. Co ciekawe, książka ta powstała wiele lat przed publikacją, najprawdopodobniej w czasie II wojny światowej, i czekała na moment, w którym pisarka będzie miała już ostatecznie dość swojego najsłynniejszego bohatera. Jednak mimo śmierci pisarki i samego detektywa, jego postać wciąż jest wyjątków żywa w popkulturze. Powstało wiele ekranizacji filmowych i telewizyjnych na podstawie najsłynniejszych powieści Christie tj: Morderstwo w Orient Expressie, A.B.C, Śmierć na Nilu, Pięć małych świnek, zaś serial z Davidem Suchetem w roli małego Belga, to dziś prawdziwa klasyka. Postać Herkulesa Poirot Agathy Christie w drugiej dekadzie XXI w. na kartach trzech powieści wskrzesiła także Sophie Hannah.

Agatha Christie i książki o pannie Marple

Wielką sympatią czytelników zyskała również Panna Marple, jedna z najoryginalniejszych bohaterek w historii literatury detektywistycznej. Postać wścibskiej i naprawdę starej panny, rozwiązującej najbardziej zagmatwane zagadki, wzorowana podobno na babce pisarki, po raz pierwszy pojawiła się w 1930 r. w fabule zatytułowanej Morderstwo na plebanii. Podobnie jak w przypadku Herkulesa Poirot, Agatha Christie książki o pannie Marple pisała przez cała swoją długą karierę, lecz ostatnie śledztwo swojej bohaterki przygotowała dużo wcześniej. Powieść ta zatytułowana Uśpione morderstwo ukazała się w 1976 r., po śmierci pisarki.