Spacer po Milanówku, t. 1 ebook

Patroni medialni 1 OO-lecia Milanówka

IC

Radio dla Ciebie

Spacer po Milanówku 1

Helena Wesołowska

Rysunki

Katarzyna Chrudzimska

Towarzystwo Miłośników Milanówka

1995

Redakcja i skład komputerowy

Andrzej Pettyn

Konsultacja stylistyczna

Teresa Kasztelanie

Towarzystwo Miłośników Milanówka

05-822 Milanówek

Skrytka pocztowa 59

© Copyright by Towarzystwo Miłośników Milanówka

Milanówek 1995

Na okładce znajduje się rysunek przedstawiający willę Borówka.

ISBN 83-903757-0-2

WSTĘP

Towarzystwo Miłośników Milanówka rozpoczyna niniejszą publikacją pt. Spacery po Milanówku, cykl wydawniczy, którego celem jest zainteresowanie społeczeństwa naszym miastem, takim, jakie jest ono obecnie — w jakim źyjemy, z odniesieniem do przeszłości. Będzie to więc przewodnik, który pomoże nam pogłębić wiedzę o historii i ludziach miasta, o walorach architektonicznych obiektów zabytkowych i nowszych, a także poinformuje o dniu dzisiejszym Milanówka w kontekście obiektów, znajdujących się na trasie poszczególnych spacerów.

Autorką pomysłu Spacerów po Milanówku jest Helena Wesołowska, wieloletnia nauczycielka Szkoły Podstawowej nr 1, zapalona turystka i przewodniczka wycieczek — głównie młodzieżowych. Dla tych właśnie młodych turystów opracowała blisko dwadzieścia lat temu sześć spacerów, którymi wędrowała z coraz innymi grupami młodzieży szkolnej. Opis tych tras pozostał w nieopublikowanym maszynopisie.

Obecnie, Helena Wesołowska dokonała niezbędnych poprawek i uzupełnień, korzystając m.in. z niepublikowanych lub mało znanych materiałów źródłowych, a także wspomnień mieszkańców. Autorka składa serdeczne podziękowanie przede wszystkim: Zofii Iwaszkiewicz, ^lalinie Markiewicz i Zofii Żuławskiej, członkom Ośrodka Mielizna Świa-towego Związku żołnierzy Armii Krajowej Andrzejowi Kiełkiewiczow\ i Mieczysławowi Trząskiemu oraz Andrzejowi Pettynowi za zebranie i przekazanie wielu cennych informacji wzbogacających wiedzę o ludziach Milanówka.

Zarząd Towarzystwa Miłośników Milanówka dziękuje Katarzynie Chrudzimskiej za artystyczne wykonanie rysunków, które przyczyniły się do wzbogacenia edytorskiego publikacji, Teresie Kasztelanie za wkład w ostateczną redakcję Spaceru.

Specjalne podziękowanie składam Zofii Żuławskiej za udostępnienie wielu ważnych dokumentów i informacji oraz Andrzejowi Pettynowi, który pełnił funkcję koordynatora i redaktora wydawnictwa, a ponadto wykonał skład komputerowy całości. Bez jego udziału — miałoby ono nikłe szanse ukazania się. Podkreślić jednocześnie wypada, że udział wszystkich osób wspópracujcych przy niniejszej publikacji był bezinteresowny i miał na celu pogłębienie wiedzy o naszym mieście i o jego ludziach. Przyświecała im myśl utrwalenia wizerunku miasta w pamięci obecnych i przyszłych pokoleń.

Zarząd Towarzystwa Miłośników Milanówka zamierza w najbliższym czasie wydać kolejne zeszyty Spacerów po Milanówku, w których będą opisane inne trasy. Będziemy wdzięczni wszystkim, którzy zechcą już teraz nawiązać z nami kontakt i przekazać cenne, a niekiedy mało znane informacje o historii swoich domów, ulic, a także rodzin lub osób związanych z Milanówkiem. Zbyt mało wiemy o ludziach, którzy tu mieszkali, pracowali czy tworzyli i są zasłużeni nie tylko dla naszego miasta i miejscowego społeczeństwa, ale również i dla kraju. Prosimy o krytyczne uwagi dotyczące pierwszego Spaceru. Można je kierować pod adresem: Towarzystwo Miłośników Milanówk — MOK, 05 - 822 Milanówek, ul. Kościelna 3. Jeżli ktoś chce nawiązać z nami kontakt osobisty i podzielić się swoimi informacjami czy uwagami, prosimy o podanie telefonu lub adresu, obiecujemy, że zgłosimy się. Towarzystwo Miłośników Milanówka zaprasza na pierwszy spacer ulicami: Kościelną, Słowackiego, Krakowską, Wielki Kąt, Spacerową, Słowackiego, Starodęby, Mickiewicza, Kościuszki, Krakowską.

W imieniu Zarządu TMM Prezes prof. dr hab. Mirosawa Opałło

Milanówek, w kwietniu 1995 r.

Szanowni Czytelnicy!

Niniejszy dodruk,,Spaceru po Milanówku nr 1”, w celu uniknięcia dodatkowych kosztów, prawie w całości wykonano z klisz pierwszego wydania. Dlatego też błędy zauważone po ukazaniu się ,,Spaceru” w 1995 r. umieszczono w erracie na końcu książki. Prosimy więc o wprowadzenie poprawek w swoim egzemplarzu. Presja mieszkańców naszego miasta na TMM, aby dodrukować pewną ilość egzemplarzy w związku z obchodami 100-lecia Milanówka, była tak wielka, że zdecydowaliśmy się na taką właśnie formę. Za niedogodność przepraszamy Czytelników. Wierzymy, że kiedyś uda nam się wydać wszystkie „spacery” łącznie w jednym tomie bez błędów. Będziemy wdzięczni Czytelnikom za ewentualne dalsze poprawki, sprostowania, uzupełnienia itp., które prosimy kierować pod adresem: Towarzystwo Miłośników Milanówka, MOK, ul. Kościelna 3, 05 - 822 Milanówek.

Zarząd TMM Milanówek, w marcu 1998 r.

Trasa nr 1 prowadzi ulicami: Kościelną, Słowackiego, Krakowską, Wielki Kąt, Spacerową, Słowackiego, Starodęby, Mickiewicza, Kościuszki, Krakowską.

Na trasie spaceru znajduje się największe skupisko pomników przyrody, wille wpisane do rejestru zabytków, a także pozostające pod opieką konserwatora.

Wyruszamy sprzed siedziby Miejskiego Ośrodka Kultury przy ul. Kościelnej 3.

Cały plac przy ul. Kościelnej 3, sięgający aż do ul. Krakowskiej, w planach rozbudowującego się Letniska Milanówek, był przeznaczony na teren rekreacyjny. Po dzień dzisiejszy na frontonie budynku, nad drzwiami wejściowymi od ul. Kościelnej, znajduje się tabliczka z okresu międzywojennego z nazwą "Osada Rozrywka". Budynek przy ul. Kościelnej 3, przy którym znajdujemy się (całkowicie odremontowany w 1994 r. przez władze miasta), zbudowano w 1906 r. z przeznaczeniem na sklep, który prowadził Jan Inkielman. Nie powinno więc nikogo dziwić, że drzwi wejściowe do budynku prowadziły bezpośrednio z ulicy.

Po I wojnie światowej, kiedy Jan Inkielman przeniósł swój sklep na ul. Dworską (obecnie ul. Piłsudskiego), budynek ten stał się siedzibą Milanowskiego Towarzystwa Letniczego, skupiającego właścicieli willi z terenu Milanówka. Towarzystwo powstało w 1908 r. i miało na celu (5) "zbliżenie członków swoich na gruncie towarzyskim i pieczę o udogodnienie i upiększenie całej miejscowości letniczej Milanówka". Odbywały się tu spotkania towarzyskie, grano w brydża.

W czasie okupacji budynek ponownie pełnił funkcję sklepu warzywnego (1944). Po wojnie w budynku znalazło swoją siedzibę Stronnictwo Demokratyczne oraz m.in. Przymusowe Stowarzyszenie Prywatnych Właścicieli Nieruchomości. Obecnie gospodarzem budynku jest Miejski Ośrodek Kultury (MOK). Od 1961 r. miał tu swoją siedzibę Oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, w ramach którego działały utworzone jeszcze w 1952 r. szkolne koła PTTK oraz koła przy zakładach przemysłowych. Oddział organizował piesze i rowerowe rajdy turystyczne, których celem było głównie poznanie bliskich okolic. W latach 1961-1987 działał klub Wodnik pod opieką prof. Haliny Markiewicz (którego członkowie odbywali spływy kajakowe), a w latach 1964-1968 klub Matragona organizował wędrówki wysokogórskie. Z inicjatywy prof. UW Jerzego Ślizińskiego odbywały się spotkania krajoznawczo-kulturalne z udziałem gości z kraju i z zagranicy. Oddział prowadził kursy organizatorów turystyki i przewodników. W ostatnich latach Oddział organizował prace kół terenowych w okolicy. Członkowie oddziału tradycyjnie biorą udział w różnych rajdach turystycznych bliskich i dalekich. Prezesami Oddziału byli: Mieczysław Kopytowski, Aleksander Botwinionek, Zygmunt Pomierny, Daniela Abramczuk, Leszek Piotrowski i obecnie Maria Swolkień-Osiecka.

Zatrzymajmy się na chwilę przy MOK-u (3). Warto wiedzieć o nim więcej, gdyż spełnia ważną rolę w rozwijaniu różnorakich zainteresowań młodszych i starszych mieszkańców Milanówka, zwłaszcza w tzw. edukacji kulturalnej i wychowaniu przez sztukę. Zakres zadań, jakie realizuje MOK w budynku przy ul. Kościelnej 3 (i w kilku innych budynkach miasta) jest nader szeroki. Ośrodek prowadzi zespołowe i indywidualne formy aktywności twórczej (m.in. pracownia plastyczna, nauka gry na instrumentach, kursy tańca, rytmika, fotografia artystyczna). Ponadto działają kluby: szachowy i brydżowy oraz Klub Seniora. Członkowie tego ostatniego zbierają się raz w tygodniu. W programie klubu m.in. są spotkania towarzyskie, wspólne wyjazdy do teatrów, udział w koncertach, wycieczkach turystycznych itp.

W ramach MOK-u działa sekcja teatralna w dwóch grupach - w pierwszej dziecięcy teatr amatorski, w drugiej - młodzieżowa grupa teatralna. Sekcja teatralna upowszechnia wiedzę o teatrze i zamierza wystawiać przygotowane przez dzieci i młodzież sztuki teatralne - nawiązując w ten sposób do tradycji powojennych. MOK ma wiele powodów do satysfakcji, gdyż np. zespół rockowy Słowo reprezentuje zupełnie niezły poziom i odniósł sukcesy w RFN i we Włoszech. W zasadzie wszystkie zajęcia prowadzi się w MOK bezpłatnie, a jeśli nawet w niektórych przypadkach pobiera się opłaty, są one symboliczne i przeznacza się je na pokrycie kosztów materiałowych (np. w czasie zajęć plastycznych). Jeśli do tego dodamy, że MOK prowadzi konkursy plastyczne, fotograficzne, pamiątkarskie, to wypada wyrazić uznanie dla organizatorów sekcji i klubów za ogromne zaangażowanie i pomysłowość a także dla Władz Miasta, które - doceniając potrzebę tego rodzaju zajęć rozwijających potrzeby kulturalne mieszkańców - dbają o udostępnianie na ten cel niezbędnych środków finansowych. Tak czy inaczej działalność MOK-u przy dużym zaangażowaniu pracujących tam osób oraz po pięknie przeprowadzonej modernizacji budynku przy ul. Kościelnej 3 napawa optymizmem na przyszłość.