O istocie pojęć ebook

Czym jest pojęcie? Czy stanowi ono jedynie ogólną nazwę, skrót myślowy, czy też posiada określoną strukturę psychiczną i logiczną? W klasycznym studium O istocie pojęć Kazimierz Twardowski (1866-1938) podejmuje jedno z fundamentalnych zagadnień filozofii – analizę różnicy między wyobrażeniem a pojęciem oraz próbę ścisłego określenia natury przedstawień nienaocznych.

Punktem wyjścia jest tradycyjne rozróżnienie między tym, co można przedstawić naocznie, a tym, co dostępne jest wyłącznie w myśleniu pojęciowym. Twardowski – odwołując się do Arystotelesa, Descartesa i współczesnych sobie badaczy – pokazuje, że pojęcie nie jest „uboższą” formą wyobrażenia, lecz złożonym kompleksem psychicznym, którego istotnym składnikiem są tzw. sądy przedstawione. W ten sposób proponuje oryginalną i precyzyjną teorię, łączącą psychologię aktu poznawczego z analizą logiczną.

Autor rozróżnia pojęcia analityczne i syntetyczne, omawia rolę abstrakcji, pojęcia negatywne oraz znaczenie myślenia symbolicznego. Wskazuje również, w jaki sposób klasyczna logika – poprzez definicję i teorię pojęć logicznych – potwierdza jego stanowisko. Rozważania te prowadzą do ważnych konsekwencji dla teorii sądu, definicji i rozumowania.

O istocie pojęć to tekst zarazem klarowny i wymagający – modelowy przykład lwowsko-warszawskiej kultury filozoficznej – analitycznej, zdyscyplinowanej i wolnej od niejasności terminologicznych. Dla badaczy filozofii, logiki i historii myśli stanowi nie tylko dokument epoki, lecz żywy wkład w debatę nad strukturą myślenia.

To klasyczne dzieło Kazimierza Twardowskiego pozostaje jednym z najważniejszych polskich głosów w dyskusji nad naturą pojęcia i wciąż inspiruje do namysłu nad tym, czym naprawdę jest myślenie.

Spis treści

Przedmowa 5
I. Przedstawienia naoczne (wyobrażenia) i nienaoczne (pojęcia) 7
II. Sądy przedstawione 15
III. Definicja pojęcia. Główne rodzaje pojęć 20
IV. Myślenie symboliczne i hemisymboliczne 26
V. Z logiki pojęć 29
VI. O niektórych innych teoriach pojęć 32