Uzyskaj dostęp do tej i ponad 240000 książek od 14,99 zł miesięcznie
Czas zatarł ślady na alpejskich ścieżkach, lecz nie jest w stanie osłabić tego,
co ks. Krzysztof Grzywocz zostawił w naszych sercach i umysłach…
Mija dekada od zaginięcia ks. Krzysztofa, a on wciąż nam towarzyszy. Jest obecny w słowach, w których – z właściwą sobie prostotą i wrażliwością – odsłania sens ciszy, uczy modlitwy i przypomina o bezcennym darze spotkania oraz dojrzałej przyjaźni. Przede wszystkim jednak prowadzi nas do Boga czułego i bliskiego. To mądrość, którą warto smakować bez pośpiechu, by wypełnić codzienność tym, co naprawdę cenne i istotne.
Zatrzymaj się przy tych tekstach i usłysz Chrystusa, który wytrwale i z miłością woła cię po imieniu. Odzyskaj nadzieję na dalszą drogę i bądź dobrej myśli…
Pamięci ks. Krzysztofa Grzywocza w 10. rocznicę zaginięcia
Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:
Liczba stron: 126
Rok wydania: 2026
Odsłuch ebooka (TTS) dostępny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacjach Legimi na:
ks. Krzysztof Grzywocz
Bądź dobrej myśli
Słowa nadziei na dalszą drogę
Wybór i opracowanie Joanna Pakuza
Wydawnictwo WAM
W związku ze zbliżającą się dziesiątą rocznicą zaginięcia księdza Krzysztofa Grzywocza (17 VIII 2027 r.), pragnąc uczcić jego pamięć, oddajemy w ręce czytelników wybór myśli z jego książek, które dotychczas ukazały się w Wydawnictwie WAM. To powrót do słów dobrze znanych, a jednak wciąż potrzebnych, które są jak cichy punkt oparcia w świecie, w którym tak łatwo zachwycamy się tym, co powierzchowne, i gubimy się w tym, co drugorzędne.
Ksiądz Krzysztof przez lata prowadził nas w stronę tego, co w życiu najistotniejsze – przypominał o wierze w Boga, który jest Stwórcą zarówno tego, co dostrzegalne, jak i tego, co niewidzialne. Cierpliwie podkreślał, że to właśnie w duchowej głębi, u początku wszelkiego wzrostu leży prymat Boga – Boga, który jest niczym żywe Źródło. Gdy czerpiemy z Niego oraz trwamy w wiernej, cichej modlitwie, rodzi się i rozwija się w nas przestrzeń zdolna przyjąć drugiego człowieka, a dojrzała relacja i bezcenny dar przyjaźni przestają być jedynie ludzkim trudem, a stają się miejscem uświęcenia.
Słowa te nie chcą nas pouczać ani zachwycać formą. Mają pomóc nam zatrzymać się w biegu i delikatnie odsunąć na bok to, co nieistotne. Kto bowiem chce żyć naprawdę, potrzebuje dotrzeć do istoty rzeczy – żyć w bliskości Boga, który nazwał nas przyjaciółmi, który mówi do nas w ciszy serca. Gdy żyjemy w Jego bliskości, zyskujemy otuchę i uczymy się – jak podpowiada tytuł książki – „być dobrej myśli” odnośnie do naszego życia, tego, co tu i teraz, oraz tego, co przed nami.
Książka składa się z siedmiu rozdziałów1. Całość otwiera fundament wszelkiej nadziei: doświadczenie Boga, który jest czuły i bliski człowiekowi, oraz wezwanie do odwagi zajrzenia w głąb siebie. Dalsze rozdziały przypominają, jak ważna jest w naszym życiu cisza i jak wiele mówi do nas stworzony przez Boga świat… jeśli tylko potrafimy słuchać… Ksiądz Krzysztof z niezwykłą prostotą pisał też o modlitwie – pokazywał jej różne twarze, od chwil cichej adoracji po głęboką kontemplację, w której uczymy się trwać w obecności Boga w naszej codzienności. Kolejne strony mówią o powołaniu do miłości, z którym mierzą się zarówno księża, jak i małżonkowie, a całą tę drogę wieńczy temat serca stworzonego do tworzenia głębokich więzi.
Życzymy, by ta publikacja stała się okazją, by odetchnąć, usłyszeć cichy głos Boga i z łagodnością popatrzeć na własne życie.
Tak przyszli do Jerycha. Gdy wraz z uczniami i sporym tłumem wychodził z Jerycha, niewidomy żebrak, Bartymeusz, syn Tymeusza, siedział przy drodze. Ten słysząc, że to jest Jezus z Nazaretu, zaczął wołać: „Jezusie, Synu Dawida, ulituj się nade mną!”. Wielu nastawało na niego, żeby umilkł.
Lecz on jeszcze głośniej wołał: „Synu Dawida, ulituj się nade mną!” Jezus przystanął i rzekł: „Zawołajcie go!” I przywołali niewidomego, mówiąc mu: „Bądź dobrej myśli, wstań, woła cię”.
On zrzucił z siebie płaszcz, zerwał się i przyszedł do Jezusa. A Jezus przemówił do niego: „Co chcesz, abym ci uczynił?” Powiedział Mu niewidomy: „Rabbuni, żebym przejrzał”. Jezus mu rzekł: „Idź, twoja wiara cię uzdrowiła”. Natychmiast przejrzał i szedł za Nim drogą.
Mk 10,46–52
Wiara nie zaczyna się od pojęć, lecz od Doświadczenia – od spotkania z Bogiem, który jest przejmująco realny. To Bóg, który nie zniewala nas ani nam nie rozkazuje, ale prowadzi nas do wolności i przyjaźni. Jest obecny w naszej zwyczajnej codzienności: w cichej modlitwie, w szumie wiatru, w zapachu lasu i w prostych gestach ludzkiej bliskości.
Słowo, które nas budzi każdego poranka, to słowo Jego błogosławieństwa. Ksiądz Grzywocz przypomina nam, że Bóg nie czeka, aż zasłużymy na Jego troskę – On kocha pierwszy, odnajdując nas w naszej kruchości i zwracając się z czułością do naszego serca.
Zwróćmy uwagę, co mówią uczniowie, którzy byli na górze Tabor i zobaczyli Pana w chwale Ojca: „Zbudujemy tu namioty” (por. Mk 9,5). Podobnie w innych fragmentach Biblii: „Ten, który rozkazał ciemnościom, by zajaśniały światłem, zabłysnął w naszych sercach, by olśnić nas jasnością poznania chwały Bożej na obliczu Chrystusa” (2 Kor 4,6). Oto jest pierwsze, najbardziej pierwotne i bytowe doświadczenie człowieka. Mistrz Eckhart przypomina: jeżeli głęboko doświadczasz Boga – nic tego stanu nie naruszy, wtedy cały świat pachnie właśnie Nim. Jeżeli spotykasz Stwórcę nie rozumem, ale samą głębią bytu – swojego i całego stworzenia – wtedy cały świat roztacza woń Bożej obecności. Bóg jest tak rzeczywisty! Wszystko ci o Nim mówi. Wszystko jest Nim przeniknięte.
Franciszek, cytując św. Jana Pawła II, pisze: „Duch Święty posiada nieograniczoną możliwość działania, właściwą umysłowi Bożemu, który potrafi znaleźć rozwiązanie nawet najbardziej złożonych i nieprzeniknionych sytuacji ludzkiego życia” (Laudato si’ 80). Często mam podobne doświadczenie – ulegam pesymizmowi, myśląc: „Co to będzie? Wszędzie kłopoty, małżeństwa się sypią, nie ma powołań… Jak to będzie?”. A jednak tam, gdzie my widzimy koniec, On zawsze jest na początku. Jesteśmy świątynią Ducha Świętego. Nikt nas nie zniszczy.
Pierwszym wymiarem spotkania z chwałą Bożą jest realność. […] Wierzę w Boga, który JEST. Kiedyś pewna dziennikarka powiedziała mi: „Wy, chrześcijanie, macie takiego nierealnego Boga…”. Odpowiedziałem: „Ja w takiego Boga nie wierzę. Takiego Boga nie ma! Wierzę w Boga, który jest realny. Jeżeli pani mówi o Bogu nierealnym, to ja w takiego Boga nie wierzę”. Bóg jest źródłem wszelkiej realności – człowiek, który odchodzi od Boga, jednocześnie oddala się też od niej.
Zacytujmy […] Ewagriusza z Pontu, którego nazywa się jednym z pierwszych chrześcijańskich psychologów: „Kto właściwie troszczy się o siebie, o tego zatroszczy się Bóg”. Można to zrozumieć dwojako. Po pierwsze, że troska Boga jest warunkowa. Bóg czeka, aż się zatroszczę o siebie – wyśpię się, najem się, odpocznę, wypiję cappuccino – i wtedy mówi: „Zatroszczyłeś się, teraz Ja wchodzę”. Ale to niebezpieczny błąd polegający na tym, że miłość Boga jest zależna od mojej troski o siebie. Wynika z tego, że na miłość Bożą trzeba sobie zasłużyć. A na nią się nie zasługuje, Bóg zawsze nas kocha i obejmuje. Dopiero w przestrzeni miłości mówi o moim rozwoju, o moich błędach. Zawsze się troszczy o mnie. Jaki jest więc sens przytoczonego zdania? Jeżeli nie potrafię troszczyć się o siebie – to ten obraz projektuję i na ludzi, i na Boga. Jeżeli z kolei zatroszczę się o siebie, to zmieni się mój obraz Boga – pozwalam Mu troszczyć się o mnie. Pozwalam na to, żeby Bóg, Jego troska, wcieliła się – ale to musi być moja troska o siebie. Wtedy Bóg ma do dyspozycji instrument, dzięki któremu może wyrazić swoją troskę. Jeżeli – nawet nieświadomie – nie troszczę się o siebie, tworzę sobie obraz Boga, który nie troszczy się o mnie. Ta projekcja dotyczy też innych ludzi – oni też nie mogą się troszczyć o mnie. Jeśli ktoś by próbował, będę tego unikał. Zatroszcz się o siebie, a wtedy Bóg i inni zatroszczą się o ciebie. Można narzekać, że nikt się nie troszczy o mnie, ale nieświadomie robić wszystko, żeby nikt o mnie się nie zatroszczył, również Bóg.
[…] zdanie „Wołany czy niewołany, Bóg będzie” (vocatus atque non vocatus Deus aderit). Jung znalazł je kiedyś w Szwarzwaldzie na przydrożnym ludowym krzyżu. A potem kazał je umieścić nad wejściem do swojego domu w Kusnacht. Podobnie jest w jego pustelni w Bollingen: „Wołany czy niewołany, Bóg będzie”. Niezależnie od subiektywnych konstruktów, niezależnie od tego, czy będziemy Go wołać czy nie, Bóg będzie. Nie opuści nas. Tajemnicze zdanie, otwarte na różne interpretacje.
Polskie słowo „doświadczenie” dobrze oddaje specyfikę tego, w jaki sposób przeżywamy chwałę Pana – jako dojście „do świadczenia Boga”. Bóg bowiem świadczy. Chce nam w swojej świątyni – w miejscu, gdzie objawia swoją chwałę – zaświadczyć o sobie samym. To Doświadczenie nie jest moje. Nie ja je „produkuję”, nie jestem jego autorem. Mówimy o Doświadczeniu przez duże „D”, które zostało nam dane w Chrystusie. Z niego wypływa cała nasza chrześcijańska duchowość, ale na samym początku miało miejsce – nie subiektywne, lecz obiektywne – objawienie chwały Bożej. Oto Pan zstępuje z niebios, wciela się, wchodzi w ludzką rzeczywistość i pielgrzymuje w stronę człowieka.
Istnieje wiele […] zaburzeń wiedzy dotyczących relacji do Boga. Na przykład takie, że nie jestem w stanie stworzyć z Bogiem relacji przyjacielskiej. To ładnie brzmi, ale to przecież jest nierealne. Mogę być posłusznym sługą, ale przyjacielem? Mieć własne zdanie, z którym Bóg się liczy? Nie, ja muszę być sługą posłusznym, słuchać, co Bóg do mnie mówi jak generał do niezaradnego szeregowca. A przecież mamy prawo z Bogiem pertraktować – tak jak Abraham w Starym Testamencie, kiedy starał się ocalić Sodomę i Gomorę. Bóg zmieniał zdanie. To archetypiczna, symboliczna scena, pokazująca dojrzałość człowieka w relacji z Bogiem. A dla wielu osób to nierealne, że na taką samodzielność, niezależność mógłby Bóg człowiekowi pozwolić.
Przyjaciel chce nas wydobyć, żebyśmy mogli uciec z piekła lęku przed więzią. Wyciąga rękę i mówi: „Bądźmy przyjaciółmi. Ja cię wyzwoliłem”. Oto Jego chwała. W ten sposób rodzą się niepojęta wdzięczność, zachwyt oraz uwielbienie. Jestem wdzięczny, szczęśliwy, błogosławiony w objęciu Przyjaciela, nie tylko na poziomie intelektualnych przemyśleń. W przyjaźni z Synem, a nie w intelektualnym spotkaniu, nie na wykładach z teologii dogmatycznej na uniwersytecie w Rzymie czy w Paryżu, ale przez osobiste spotkanie, bycie z Nim dniem i nocą doświadcza się chwały, która jest przyjaźnią, jaką On mi daje. Pan posługuje się symboliką oblubieńczej miłości – daje nam czułe ludzkie słowa. Święty Jan od Krzyża wyjaśniał w swych dziełach, że noc ciemna, noc zmysłów, noc ducha, ma prowadzić do tego, by człowiek oczyścił w sobie wszystko, co przeszkadza mu w zrozumieniu, do jakiej miłości, do jakiej intymnej bliskości Bóg go powołuje. Doktor mistyczny nazwał tę bliskość relacją oblubieńca i oblubienicy. Pokazuje całą drogę oczyszczenia, przygotowania, wypalenia wszystkiego, co jest na poziomie zewnętrznym, zmysłowym. Jest to proces przygotowania człowieka do wyzwolenia się od jego własnych idei, które mu przeszkadzają, by uwierzyć i nie trwać w przekonaniu, że mogę ewentualnie oglądać Boga na wystawie, na obrazie, ale lepiej, żeby do mnie nie podchodził. Aby odejść od utożsamiania dogmatyki z książką o Bogu, a nie z osobistym spotkaniem z Bogiem. Istotą jest On, książka tylko opisuje pewne wydarzenie, ale podstawową prawdą jest fakt, że mogę być otoczony chwałą Boga, Jego przyjaźnią. Dlatego jest jasne, że nie ma poznania chwały bez spotkania z Panem.
Naiwni i niedoświadczeni ludzie zarzucają Bogu, że milczy. Ale co z tego, że milczy?! Milczy, ale nie odchodzi od człowieka. Wielu ludziom cisza kojarzy się z odejściem, z lekceważeniem, bo tak byli kiedyś przez kogoś potraktowani: „Kiedy matka się pogniewała, to nic nie mówiła, a kiedy rodzice się kłócili, wówczas w domu mieliśmy «ciche dni»”. Milczenie interpretowane jest tu jako kara, jako cisza odejścia, jako groźba… „Było cicho, gdy ojciec odszedł z domu”. Ale to nie jest przecież opowieść o Bogu. To nie jest Bóg! W Bogu milczenie jest skarbem.
W książce Bóg szukający człowieka Abraham Heschel pisze, że Bóg szuka człowieka, żeby mu objawić swą chwałę2. On chce, żebym doszedł do świadczenia, do Jego świadectwa o Jego chwale, o Jego pięknie, o Jego wspaniałości. Pojęcie chwały Pańskiej zrodziło się z doświadczenia prostych, wrażliwych na rzeczywistość ludzi, którzy twardo stąpali po ziemi i żyli blisko natury. Wędrowali, wykonując prozaiczne czynności, a wszystko to było przeniknięte chwałą Pańską, która im się objawiła. Dla nich to było realne spotkanie. W doświadczeniu chwały Pańskiej jest głębokie poczucie realności; przekonanie, że to, co przeżywam, nie jest fikcją, snem, mrzonką czy wymysłem, który jutro przeminie. […] Doświadczenie chwały Pańskiej rzuca na kolana, bo jest najbardziej realne ze wszystkiego.
Zapraszamy do zakupu pełnej wersji
Okładka
Strona tytułowa
Od redakcji
I. Bóg jest czuły
Przypisy
Okładka
Strona tytułowa
Prawa autorskie
© Wydawnictwo WAM, 2026
Opieka redakcyjna, wybór i opracowanie: Joanna Pakuza
Korekta: Bartosz Szpojda | bartoszszpojda.pl
Projekt okładki: Emilia Piechowicz | Poziomka Studio
Na okładce wykorzystano zdjęcie ks. Krzysztofa Grzywocza autorstwa Krzysztofa Kalinowskiego
Skład i opracowanie graficzne: Lucyna Sterczewska
ISBN 978-83-277-5277-2
WYDAWNICTWO WAM
ul. Kopernika 26 • 31501
Kraków
tel. 12 62 93 200
email: [email protected]
DZIAŁ HANDLOWY
tel. 12 62 93 254-255
e-mail: [email protected]
KSIĘGARNIA WYSYŁKOWA
tel. 12 62 93 260
e-mail: [email protected]
www.wydawnictwowam.pl
Opracowanie ebooka: Katarzyna Błaszczyk
