Wright Lawrence

Amerykański reporter, publicysta, scenarzysta i pisarz, a w wolnym czasie również klawiszowiec w zespole bluesowym WhoDo. Laureat wielu nagród, w tym tej najcenniejszej dla każdego dziennikarza – Pulitzera. Członek Council on Foreign Relations, Society of American Historians oraz American Academy of Arts and Sciences. Stały współpracownik New Yorkera, autor wielu poczytnych tytułów dokumentalnych oraz dwóch fabuł, które nie doczekały się jeszcze przekładu na język polski. W nadwiślańskich księgarniach znaleźć można jednak najsłynniejsze książki, których autorem jest Lawrence Wright: Szatan w naszym domu, Wyniosłe wieże i Droga do wyzwolenia. Ważną cześć jego dorobku stanowią także wysoko cenione utwory sceniczne, w tym głośny monodram Moja podróż do Al-Kaidy przeniesiony na ekran przez Alexa Gibneya, oraz scenariusze filmów fabularnych.

Urodzony w 1947 r. Lawrence Wright to bez wątpienia jeden z najwybitniejszych współczesnych amerykańskich autorów non fiction, którego książki są znane i cenione na całym świecie. Na swoją niemałą renomę pracuje niestrudzenie od kilku dekad i od dawna jego nazwisko stanowi gwarancję najwyższej literackiej i dziennikarskiej jakości, co ostatecznie przypieczętowała przyznana mu w 2007 r. Nagroda Pulitzera, będąca bezdyskusyjnym potwierdzeniem mistrzostwa w reporterskim i literackim fachu. Pisarz ukończył Uniwersytet Tulane w Nowym Orleanie oraz Uniwersytet Amerykański w Kairze, a swoją karierę reporterską zaczynał na początku lat 70-tych w The Race Relations Reporter. Niemal dekadę później stał się członkiem zespołu Texas Monthly, a następnie prestiżowego magazynu The Rolling Stone. W 1992 r. dołączył do autorów The New Yorker, z którym związany jest do dziś, a jego teksty zamieszczane na łamach tego periodyku zostały docenione licznymi nagrodami, w tym trzema National Magazine Awards.

Lawrence Wright książki zaczął wydawać jeszcze pod koniec lat 70-tych, jednak prawdziwy rozgłos zdobył dopiero kilkanaście lat później, a niekwestionowaną gwiazdą stał się w połowie pierwszej dekady nowego stulecia za sprawą fenomenalnych Wyniosłych wież. Al-kaida i atak na Amerykę. Co ciekawe, choć najbardziej znany jest jako pisarz i reporter, laureat Pulitzera z 2007 r. ma również wiele innych talentów. Pisze bardzo udane, wystawiane na amerykańskich i zagranicznych scenach, sztuki, a także scenariusze filmowe oraz we współpracy z Alexem Gibneyem tworzy filmy na kanwie własnych tekstów. Jeszcze zanim wydał Lawrence Wright Wyniosłe wieże na The New Yorker Festival premierę miał jego monodram pt. Moja podróż do Al-Kaidy, na którego podstawie powstał dla HBO film dokumentalny pod tym samym tytułem. Na teatralnej scenie można było zobaczyć także inny monodram autora, poświęcony porwaniu izraelskiego żołnierza The Human Scale. Poza tym spod jego pióra wyszło jeszcze 5 dramatów, w tym Camp David i Cleo poświęcony kręceniu Kleopatry, legendarnej hollywoodzkiej produkcji z niezapomnianą Elizabeth Tylor w roli tytułowej. Lawrence Wright to także m.in. współautor scenariusza filmu fabularnego Zemsta z udziałem Denzela Washingtona, Bruce’a Willisa i Annette Bening.

Lawrence Wright i Szatan w naszym domu, czyli kulisy śledztwa w sprawie przemocy rytualnej

Jedna z najważniejszych pozycji, których autorem jest Lawrence Wright, Szatan w moim domu, amerykańską premierę miała w 1994 r., jednak po polsku ukazała się ponad dwie dekady później. Jest to mocny, świetnie udokumentowany reportaż o sprawie Paula Ingrama i jego rodziny, która wstrząsnęła Stanami Zjednoczonymi pod koniec lat 80-tych i stała się przyczynkiem do wielu ważnych dyskusji społeczno-naukowych oraz dotyczących amerykańskich procedur prawnych i procesowych. W reportażu Szatan w moim domu Lawrence Wright skrupulatnie i z prawdziwym narracyjnym talentem opisał zadziwiające śledztwo i proces przeciwko szanowanemu w lokalnej społeczności stróża prawa, Paulowi Ingramowi, którego początkowo jedna z córek, a następnie kolejne dzieci, oskarżyły najpierw o wykorzystywanie seksualne, późnej zaś o zmuszanie do udziału w satanistycznych rytuałach. Mechanizm eskalacji coraz bardziej drastycznych zarzutów kierowanych już nie tylko wobec Ingrama, ale i wobec innych osób, niepokojąco przypomina spiralę histerii znaną chociażby z procesów w Salem i sam w sobie stanowi niezwykle ciekawy przedmiot analizy, której autor bez wątpienia jest prawdziwym mistrzem.

Lawrence Wright i Wyniosłe wieże, czyli Al-Kaida i atak na Amerykę

Tytułem, który wyniósł pisarza do statusu supergwiazdy były wydane w 2006 r. Wyniosłe wieże skoncentrowane wokół wydarzeń 11 września 2001 r. Przenikliwy, wyważony, a przy tym świetnie napisany reportaż o źródłach jednego z najtragiczniejszych wydarzeń w najnowszej historii USA szybko stał się międzynarodowym bestsellerem, przynosząc autorowi całkowicie zasłużone uznanie czytelników oraz krytyki, a w 2007 r. najcenniejszą z dziennikarskich nagród, Pulitzera. W Polsce Wyniosłe wieże ukazały się, podobnie jak i inspirowany książką serial w doborowej obsadzie nakręcony dla Hulu, dopiero w 2018 r.

Lawrence Wright i Droga do wyzwolenia, czyli scjentologia, Hollywood i pułapki wiary

Kolejna wyjątkowa głośna książka i przyznać trzeba – odważna – książka tego autora pochodzi z 2013 r. Zatytułował ją znacząco Lawrence Wright Droga do wyzwolenia. Scjentologia, Hollywood i pułapki wiary. Jest to chyba najbardziej rzetelny i wyczerpujący dokument analizujący fascynujący i przerażający zarazem fenomen Kościoła Scjentologicznego. Co więcej, jeden z nielicznych, bowiem groźby pozwów od mogącej pozwolić sobie na najdroższych prawników sekty, skutecznie blokowały wiele publikacji dotyczących Kościoła Scjentologicznego. W 2015 r. na podstawie książki powstał film dokumentalny HBO w reżyserii Alexa Gibneya, którego Lawrence Wright był współproducentem.