Wylecz chrapanie ebook

Niniejsza książka ma charakter wyłącznie edukacyjno-informacyjny i nie stanowi poradnika z zakresu medycyny, chirurgii, psychologii ani dietetyki. Przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian w leczeniu, ćwiczeniach fizycznych bądź diecie należy się skonsultować z lekarzem.

Moim pacjentom, którzy zawsze byli dla mnienajlepszymi nauczycielami.

Wszystkim dorosłym i dzieciomcierpiącym na jeszcze niezdiagnozowanezaburzenia oddychania podczas snu.

„Najlepsi lekarze zapobiegają chorobom,przeciętni – leczą je przy pierwszych objawach,najgorsi zajmują się nimi, gdy już się w pełni rozwiną”.Huangdi neijing (Kanon medycyny Żółtego Cesarza), około 2600 r. p.n.e.

„Siła wyobraźni może zmienić medycynę z leczeniaw zapobieganie chorobom”.Christian Guilleminault

„Celem medycyny jest zapobieganie chorobomi przedłużanie życia, jej ideałem zaś wyeliminowaniepotrzeby korzystania z usług lekarza”.William J. Mayo

Współczesna medycyna stoi dziś przed wyzwaniami, które wymagają nie tylko stałego rozwoju technologicznego, szczególnie w zakresie diagnostyczno-terapeutycznym, ale przede wszystkim pogłębiania zrozumienia patofizjologicznych mechanizmów najczęściej występujących chorób, szczególnie tych cywilizacyjnych. Wielu pacjentów niestety zmaga się z brakiem ostatecznej diagnozy, funkcjonując w systemie opieki zdrowotnej z diagnozami cząstkowymi. Diagnostyka jest rozproszona pomiędzy liczne specjalności, co nierzadko prowadzi do fragmentarycznego leczenia i braku pełnej oceny czynników powodujących dane zaburzenie. Dlatego też pojawia się konieczność (specjalistyczna, medyczna, ale też typowo „ludzka”) integracji wiedzy w ramach wielu specjalności oraz poszukiwania (często skomplikowanych) zależności, które łączą na pozór odległe jednostki chorobowe.

Książka, którą trzymasz, Czytelniku, w rękach, została napisana z przekonaniem, że medycyna jest nauką o przyczynach danego zachorowania, a nie jedynie analizą widocznych objawów. Z tego względu istotną część niniejszej książki stanowi szczegółowa analiza relacji pomiędzy zaburzeniami fizjologicznymi a ich kliniczną ekspresją. To ważne relacje, które w praktyce de facto decydują, zarówno o samym przebiegu choroby, jak i o ostatecznym efekcie terapeutycznym. Szczególny nacisk położono na zagadnienia kardiologiczne (tj. nadciśnienie, zawał, poziom cholesterolu), pulmonologiczne (m.in. trudności w oddychaniu, nadciśnienie płucne, przewlekły kaszel), gastroenterologiczne (np. refluks), neurologiczne (np. ból kończyn, drętwienie nóg, zawroty głowy, demencję), endokrynologiczne (cukrzyca, menopauza, niski poziom testosteronu i inne), otolaryngologiczne (np. trudności w oddychaniu przez nos, suchość w ustach), urologiczne (częste oddawanie moczu), stomatologiczne (zgrzytanie zębami w nocy, dzwonienie w uszach, paradontoza itp.), psychologiczno-psychiatryczne (tj. bezsenność, zespół stresu pourazowego), reumatologiczne (np. reumatyzm), dermatologiczne (atopowe zapalenie skóry), oftalmologiczne (zespół suchego oka, jaskra itp.), przewlekły ból (np. głowy), hepatologiczne (niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby), onkologiczne, ginekologiczno-położnicze, nefrologiczne oraz pediatryczne (przerost migdałków, wady zgryzu itd.). Jak widzimy, wielość zagadnień jest imponująca. Nie dzieje się tak bez przyczyny – następuje tu analiza relacji pomiędzy mechanizmami patofizjologicznymi zachorowań.

W centrum tego wszystkiego – tej machiny zależności i „kontaktów” – stoi pacjent, którego układy i narządy współpracują w dynamicznej równowadze. Naruszenie jej rzadko bywa zjawiskiem izolowanym. Dlatego zrozumienie związku między stanem ogólnoustrojowym a chorobami sercowo-naczyniowymi, metabolicznymi, oddechowymi czy neurologicznymi wymaga podejścia systemowego.

Obturacyjny bezdech senny nie stanowi tu wyjątku. Według niektórych szacunków na bezdech może cierpieć nawet 20% Polaków, przy czym zdecydowana większość pozostaje nieświadoma problemu. Pomimo tego, zaburzenia oddychania w czasie snu rzadko stanowią pierwszy trop diagnostyczny, co opóźnia wdrażanie odpowiedniego leczenia i zwiększa ryzyko powikłań.

Książka powstała także jako odpowiedź na rosnącą potrzebę zdobywania nowej wiedzy zarówno wśród specjalistów, jak i pacjentów, którzy coraz częściej poszukują wiedzy pozwalającej im lepiej rozumieć zalecenia terapeutyczne. Dlatego materiał przedstawiono z dbałością o równowagę między precyzją kliniczną a przystępnością języka. Znajdziesz tu więc, drogi Czytelniku, zarówno odniesienia do aktualnej literatury medycznej, jak i komentarze dotyczące praktycznych implikacji diagnostycznych i terapeutycznych.

Warto podkreślić, że medycyna, mimo swoich empirycznych podstaw, jest nauką stale rozwijającą się – nieustannie redefiniującą własne narzędzia diagnostyczno-terapeutyczne, a czasem nawet podstawowe założenia. Dlatego też niniejsza książka nie jest zamkniętym zbiorem odpowiedzi na wszystkie pytania, lecz przewodnikiem po aktualnym stanie wiedzy.

Jeżeli ta publikacja zachęci Cię, drogi Czytelniku, do stawiania nowych pytań klinicznych, krytycznej oceny dostępnych dowodów oraz poszukiwania przyczyn zachorowań, a nie jedynie ich widocznych manifestacji – spełni swój cel. Tylko taka postawa, wykorzystująca podejście interdyscyplinarne, pozwala nam skuteczniej zapobiegać, diagnozować i leczyć.

prof. dr hab. n. med. Piotr Henryk Skarżyński

Medycynę zachodnią często utożsamia się z leczeniem wszelkich dolegliwości za pomocą produktów przemysłu farmaceutycznego. Na niemal wszystko istnieje jakaś tabletka. Lekarze przepisują pacjentom najróżniejsze medykamenty, ponieważ w naszej kulturze, kiedy coś nas trapi, oczekujemy szybkiego i prostego rozwiązania. Rzecz w tym, że leczone w taki sposób schorzenia są w istocie objawami innych problemów, które się ignoruje. Dostarczanie środków zaradczych na owe objawy stało się istną żyłą złota dla wielkich koncernów farmaceutycznych. Żeby móc zacząć wywierać znaczący wpływ na czyjś ogólny stan zdrowia, trzeba tymczasem zająć się prawdziwą przyczyną.

Obturacyjny bezdech senny (OBS) to pospolite, acz poważne schorzenie, w którym podczas snu występują powtarzające się przerwy w oddychaniu, trwające nawet po kilkanaście sekund. Szacuje się, że w Amerykach Północnej i Południowej na to zaburzenie cierpi w sumie aż 37% dorosłych mieszkańców, czyli około170 milionów osób. Choć bezdech może wynikać z wielu czynników anatomicznych lub fizjologicznych, nieregularne oddychanie i wahania poziomu tlenu skutkują, jak dowodzi literatura naukowa, przewlekłym stanem zapalnym, który wpływa na wszystkie układy organizmu. Objawy zależą od tego, który z nich przestaje działać prawidłowo. Nieleczony OBS może wywoływać rozmaite schorzenia-objawy, na przykład nadciśnienie tętnicze, udar mózgu, zawał serca, zastoinową niewydolność serca, arytmię, problemy z pamięcią, przyrost masy ciała, impotencję, bóle głowy, refluks, cukrzycę, wysoki poziom cholesterolu, depresję czy zapalenie stawów. Ponieważ wielu z tych przypadłości nie kojarzono wcześniej z OBS, ważne jest, by rzucić światło na zaburzone procesy fizjologiczne, które stanowią jego przyczynę bądź skutek lub w inny sposób są z nim powiązane. Okazuje się, że prawdopodobieństwo wystąpienia OBS jest większe wśród osób, które już cierpią na określone schorzenia (objawy) – będące zarazem ostrzeżeniem przed możliwością pojawienia się problemów z drogami oddechowymi.

Leczenie objawów nigdy nie wyeliminuje samego schorzenia, natomiast zajęcie się ich praprzyczyną może pomóc pacjentowi wieść zdrowsze życie, bez konieczności przyjmowania wielu przepisanych leków. Zapobiegnie jednocześnie negatywnemu wpływowi leżących u podłoża wszystkiego problemów z drogami oddechowymi na inne układy organizmu. Niniejsza książka, napisana w ciągu ostatnich pięciu lat, powstała, by umożliwić pacjentom pomóc samym sobie. Czas odejść od sięgania po tabletki na poszczególne objawy. Aby usunąć przyczynę swoich dolegliwości, trzeba wyleczyć zaburzenie oddychania.

Jeszcze lepszym podejściem niż leczenie przyczyny jest profilaktyka. Problemów zdrowotnych powszechnych u dzieci nie należy uznawać za normalne dla tego wieku. Coraz więcej dowodów wskazuje, że wiele wad anatomicznych powiązanych z zaburzeniami oddychania podczas snu (ZOPS) u dorosłych można by wyeliminować dzięki interwencji w okresie wczesnego dzieciństwa i korekcie dróg oddechowych. Rozwiązanie tego typu problemu u dziecka w wieku od dwóch do trzech lat umożliwiłoby organizmowi optymalny wzrost i rozwój. Nie ma sensu odkładać leczenia ortodontycznego do czasu zakończenia wzrostu kości szczęki, by dopiero wtedy próbować prostować zęby i zmniejszać ich stłoczenie. Z pewnością możemy zrobić coś lepszego. Zdrowsze życie, do którego wszyscy dążymy, już od najmłodszych lat powinno być wolne od leków i ich skutków ubocznych.

Niniejsza książka omawia dowody potwierdzające związek przyczynowo-skutkowy między ZOPS a licznymi schorzeniami współwystępującymi i powiązanymi. To nowatorskie podejście daje nam wyjątkową możliwość leczenia praprzyczyny wielu powszechnych schorzeń, a jednocześnie zapobiegania niemałej liczbie dodatkowych przypadłości, które mogłyby się rozwinąć w następstwie ignorowania prawdziwej przyczyny. Jeśli kanarek w kopalni węgla zachoruje, czy górnicy próbują go uzdrowić, czy raczej ustalić, jaki trujący gaz za to odpowiada1? Czas przestać leczyć kanarka.

Czytelnicy zaciekawieni rzeczywistą przyczyną swoich schorzeń będą musieli się poddać diagnostyce dróg oddechowych, co wymaga badania snu w nocy. Można je wykonać w specjalistycznym laboratorium (klinice zaburzeń snu) lub we własnym zakresie, zabierając do domu odpowiednie urządzenie. Dostęp do tej szeroko rozpowszechnionej techniki nie stanowi obecnie żadnego problemu. Zebrane informacje natychmiast pomogą pacjentowi określić, jak dobrze śpi. Jeśli badanie snu wykaże ZOPS, możliwe są rozmaite formy leczenia zależne od konkretnych czynników utrudniających oddychanie.

Zważywszy na mnogość zmiennych anatomicznych, fizjologicznych i behawioralnych, które przyczyniają się do zaburzeń drożności dróg oddechowych, łatwo się domyślić, że nigdy nie znajdziemy jednego uniwersalnego rozwiązania tego problemu. Skuteczna terapia może wymagać zastosowania więcej niż jednej metody leczenia.

Dzięki rozwojowi nauki zajmującej się zdrowiem dróg oddechowych pracownicy służby zdrowia są dziś w stanie gromadzić bardziej kompleksowe dane anatomiczne i fizjologiczne niż kiedyś. Te dodatkowe informacje pomagają specjalistom od snu i oddychania lepiej zrozumieć problemy pacjenta i ich konkretne przyczyny. Choć dostępnych może być wiele metod leczenia, istnieje wyłącznie jedna prawidłowa diagnoza. Tylko trafne wskazanie przyczyny daje realne szanse na powodzenie wybranej terapii. Jesteśmy już blisko opracowania skuteczniejszego podejścia do zagadnienia normalizacji dróg oddechowych pacjenta przy jednoczesnej poprawie jego ogólnego stanu zdrowia i zapobieganiu przyszłym chorobom. Wiele uczelni stomatologicznych i medycznych powoli zmierza we właściwym kierunku, ale ich program nauczania w zakresie badania i udrażniania dróg oddechowych nie osiągnął jeszcze pożądanego poziomu. Pacjenci, którzy rozumieją związek między prawidłowym oddychaniem a stanem zdrowia, mogą jednak sami zostać swoimi rzecznikami. Książka ta ma na celu pomóc im podjąć rozmowę z lekarzami na ten temat. To naprawdę nie jest trudne!

15 lutego 2020

Książka ta powstała z myślą o szerokim gronie czytelników i szczególnie powinna zaciekawić wszystkich pacjentów oraz osoby zainteresowane poprawą jakości życia. Nie jest to podręcznik medyczny przeznaczony dla pracowników służby zdrowia, choć dla niektórych z nich może stanowić przydatne wprowadzenie do tematu. Przed zmianą aktualnie przepisanych metod leczenia lub leków pacjent zawsze powinien się skonsultować z lekarzem.

Projekt nazwany Kwestionariuszem Lamberga (KL) narodził się w 2014 roku. Jako stomatolog mam wielu pacjentów cierpiących na zaburzenia oddychania związane ze snem, w większości kierowanych do mnie przez innych lekarzy, by ocenić możliwość zastosowania terapii aparatem doustnym. Pacjentów tych można ogólnie podzielić na trzy kategorie: z nietolerancją stałego dodatniego ciśnienia w drogach oddechowych (CPAP), odrzucających tę terapię z przyczyn psychologicznych oraz tych, którzy od początku wyrażają preferencje dla terapii aparatem doustnym. Pierwsza wizyta zawsze obejmuje analizę historii leczenia, a także kompleksowe badanie fizyczne dróg oddechowych.

Szybko się zorientowałem, że u większości tych pacjentów leczono po kilka schorzeń naraz – zacząłem je sobie wynotowywać i tak powstała lista przedstawiona w tabeli 1. Niektórzy byli pod opieką nawet 12 specjalistów. Na pytanie, jakie leki przyjmują, zwykle wyciągali starannie wydrukowany spis, który zawsze nosili przy sobie niczym paszport, i prosili, żeby im go zwrócić po skopiowaniu. Zrozumiałem, że nie są to typowi nowi pacjenci stomatologiczni. „Toto, mam wrażenie, że nie jesteśmy już w Kansas” – by zacytować Dorotkę z Czarnoksiężnika z Oz.

Tabela 1. 168 problemów zdrowotnych związanych z zaburzeniami oddychania podczas snu, takimi jak bezdech senny lub chrapanie

Ankyloglosja funkcjonalna

Astma

Bezsenność

Blok przedsionkowo-komorowy

Ból mięśniowo-powięziowy

Ból ucha

Bóle głowy

Bruksizm senny

Celiakia

Centralna surowicza chorioretinopatia

Choroba afektywna dwubiegunowa

Choroba Alzheimera

Choroba Hashimoto

Choroba Leśniowskiego-Crohna

Choroba Meniere’a 

Choroby nerek

Choroba Parkinsona

Choroba przyzębia

Choroby serca

Choroba wieńcowa

Choroby małych naczyń mózgowych

Choroby naczyń mózgowych

Choroby sercowo-naczyniowe

Chrapanie

Ciążowy obturacyjny bezdech senny

Cukrzyca (głównie typu 2, rzadziej cukrzyca ciążowa)

Częstoskurcz komorowy

Demencja

Depresja

Dławica piersiowa

Dna moczanowa

Duszność

Duszność nocna

Duże zaburzenia depresyjne

Dysbioza jelitowa

Dysfunkcja dna miednicy

Dysfunkcja śródbłonka

Egzema

Enureza (moczenie nocne)

Erozja szkliwa

Fibromialgia

Inne nowotwory

Jaskra

Kamienie żółciowe

Klasterowe bóle głowy

Krzywe zęby

Łagodny przerost gruczołu krokowego

Łuszczyca

Łysienie telogenowe

Miastenia

Migotanie przedsionków

Mikrognacja

Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów

Nadaktywność pęcherza moczowego

Nadciśnienie indukowane ciążą

Nadciśnienie tętnicze pierwotne

Nadciśnienie płucne

Nadciśnienie tętnicze

Nadmierna senność w ciągu dnia

Nadpotliwość

Neuropatia cukrzycowa

Neuropatia obwodowa

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba trzustki

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby

Niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby

Niearterytowa przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego (NAION)

Niedoczynność tarczycy

Niedrożność nosa

Nieprawidłowe ustawienie szczęki

Niespecyficzne choroby zapalne jelit

Nietrzymanie moczu z parcia

Niewydolność serca

Nieżyt nosa

Nieżyt nosa w ciąży

Niski poziom testosteronu

Nocna dławica piersiowa

Nocne ataki paniki

Nocne skurcze nóg

Nocne zaburzenia rytmu serca

Nokturia

Obniżone IQ u dzieci

Obniżone libido

Obrzęk plamki żółtej

Obrzęk tarczy nerwu wzrokowego

Okresowe zaburzenia ruchowe kończyn

Osteoporoza

Padaczka

Podwyższony poziom cholesterolu

Poranne złe samopoczucie

Problemy behawioralne u dzieci

Problemy neurobehawioralne

Problemy społeczne u dzieci

Problemy szkolne u dzieci

Próchnica zębów

Przedwczesna śmierć

Przedwczesny poród

Przełyk Barretta

Przemijający atak niedokrwienny

Przerost komór serca (w zależności od mechanizmu obejmujący lewą, prawą lub obie komory)

Przewlekła choroba nerek

Przewlekła obturacyjna choroba płuc

Przewlekłe bóle głowy

Przewlekłe podrażnienie oczu

Przewlekły kaszel

Przyrost masy ciała

Psychoza

Rak piersi

Rak płaskonabłonkowy

Rak płuc

Rak prostaty

Rak przełyku

Refluks krtaniowo-gardłowy

Reumatoidalne zapalenie stawów

Sarkoidoza

Schizofrenia

Schyłkowa niewydolność nerek

Spływanie wydzieliny z nosa

Stan przedcukrzycowy

Stan przedrzucawkowy

Stany lękowe

Starte zęby

Stłoczone zęby

Stożek rogówki

Stwardnienie rozsiane

Szumy uszne

Tętniak aorty

Toczeń rumieniowaty układowy

Trombofilia

Trudna ciąża

Twardzina skóry

Ubytek pamięci

Udar mózgu

Udar niedokrwienny

Upośledzenie funkcji wykonawczych

Utrata słuchu

Wada zgryzu

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wyszczerbione zęby

Zaburzenia erekcji

Zaburzenia funkcji poznawczych

Zaburzenia krzepnięcia krwi

Zaburzenia lękowe z napadami paniki

Zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego

Zaburzenia wzrostu u dzieci

Zakrzepica żył głębokich

Zapalenie płuc

Zapalenie stawów

Zastoinowa niewydolność serca

Zatorowość płucna

Zawał serca

Zawroty głowy

Zespół deficytu uwagi (ADD)

Zespół jelita drażliwego (IBS)

Zespół metaboliczny

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)

Zespół nakładania

Zespół nieszczelnego jelita

Zespół opadającej powieki (ptoza)

Zespół policystycznych jajników (PCOS)

Zespół Sjögrena

Zespół stresu pourazowego (PTSD)

Zespół suchego oka (ZSO)

Zespół Z – współwystępowanie OBS i zespołu metabolicznego

Zgaga

Zmęczenie

Uświadomiłem sobie, że konieczne będzie niestandardowe podejście. Zacząłem zbierać informacje na temat prawdopodobieństwa wystąpienia u pacjentów zaburzeń oddychania podczas snu (ZOPS), zwłaszcza obturacyjnego bezdechu sennego (OBS), w zależności od innych schorzeń. Nazywa się to określaniem współczynnika ryzyka lub ilorazu szans wystąpienia konkretnego schorzenia, jeśli występuje już inne. Uznałem to za bardzo skuteczny sposób „znakowania” pacjentów z mojej ogólnej praktyki stomatologicznej na podstawie ich typowej i często zgłaszanej historii leczenia.

Projekt Kwestionariusza Lamberga (KL) rozrastał się wraz z gromadzeniem dowodów znajdowanych w literaturze naukowej. Kwestionariusz powstał jako rozszerzenie dokumentacji medycznej, którą już dysponowałem. Aby ułatwić dostęp do tych informacji, wszystkie powszechnie leczone schorzenia zostały podzielone na kategorie według odpowiednich specjalizacji medycznych. Na koniec odbyłem wiele rozmów z samymi lekarzami-specjalistami, by się dowiedzieć, skąd się bierze dostrzegany przeze mnie rozdźwięk między badaniami naukowymi a obecnym sposobem praktykowania medycyny. Chciałem zrozumieć, dlaczego podmioty świadczące usługi opieki zdrowotnej wydają się bardziej zainteresowane leczeniem objawów, a mniej oceną i eliminowaniem przyczyn schorzeń. Nie zawsze spotykało się to z oczekiwanym przeze mnie odbiorem.

Trzymając się formy kwestionariusza, podzieliłem książkę na rozdziały odpowiadające poszczególnym specjalizacjom medycznym wraz z najczęściej leczonymi w ich ramach schorzeniami. Każdy z nich rozpoczyna się krótką listą zagadnień (pytań pochodzących z KL), które dotyczą typowych schorzeń w danej specjalizacji powiązanych z ZOPS. Druga część każdego rozdziału opisuje mechanizm łączący ZOPS z najczęstszymi schorzeniami, jakimi zajmuje się dana specjalizacja. Trzecią część każdego rozdziału, opatrzoną nagłówkiem Nieco statystyki, stanowi krótki przegląd danych statystycznych dotyczących częstości występowania określonych schorzeń, który ma na celu podniesienie świadomości społecznej. Osoby zajmujące się promocją zdrowia publicznego mogą wykorzystać te informacje w swoich prezentacjach. Z myślą o tych, którzy chcieliby pogłębić wiedzę na dany temat, każdy rozdział kończy się Przypisami, zawierającymi listę odsyłaczy do literatury naukowej oraz przedstawione tam najważniejsze wyniki badań klinicznych.

Projekt będzie się oczywiście rozwijał dalej, w miarę ujawniania dzięki badaniom naukowym nowych dowodów potwierdzających wpływ zaburzeń oddychania podczas snu na poszczególne układy naszego organizmu i nasze ogólne zdrowie.

Fachową terminologię medyczną w całej książce starałem się zastąpić językiem nieco bardziej potocznym, przystępniejszym dla czytelnika, natomiast terminy techniczne i skrótowce, których użycia nie dało się uniknąć, zostały wyjaśnione w Słowniczku (s. 250).

Jeden specjalistyczny termin, kluczowy dla tematyki tej książki, chciałbym zdefiniować już tutaj. Chodzi o współwystępowanie bądź współistnienie. W medycynie określa się tak obecność jednego lub więcej dodatkowych schorzeń towarzyszących schorzeniu podstawowemu. Schorzenie współwystępujące oznacza każdą dodatkową chorobę czy przypadłość. Co najważniejsze, termin ten sugeruje zarazem wzajemne oddziaływanie między owymi schorzeniami, które może pogarszać ich przebieg. Należy to odróżnić od zwykłego współistnienia w potocznym rozumieniu. Jeśli na przykład chory na cukrzycę spadnie z roweru i złamie nogę, wystąpią u niego równocześnie dwa problemy medyczne, ale zdecydowanie odrębne, których nie uznamy za współwystępujące w tym węższym, naukowym znaczeniu.

Schorzenia wymienione w Kwestionariuszu Lamberga współwystępują z zaburzeniami oddychania podczas snu, co oznacza, że są powiązane ze stwierdzonymi u pacjenta problemami z funkcjonowaniem dróg oddechowych. Mechanizmy leżące u podstaw tych powiązań oraz ich częstość występowania stanowią zasadniczą treść książki.

KWESTIONARIUSZ LAMBERGA wersja 14

Związek między chrapaniem i bezdechem sennym a zdrowiemwww.drlamberg.com

1: TRADYCYJNE PYTANIA PRZESIEWOWE

2: KARDIOLOGIA I MEDYCYNA NACZYNIOWA

3: PULMONOLOGIA

4: GASTROENTEROLOGIA

5: NEUROLOGIA

6: ENDOKRYNOLOGIA

7: OTOLARYNGOLOGIA

8: UROLOGIA

9: STOMATOLOGIA

10: PSYCHOLOGIA I PSYCHIATRIA

11: REUMATOLOGIA

12: DERMATOLOGIA

13: OKULISTYKA

14: PRZEWLEKŁY BÓL

15: HEPATOLOGIA

16: ONKOLOGIA

17: POŁOŻNICTWO (CIĄŻA)

18: NEFROLOGIA

19: PEDIATRIA (NIEWLICZANE DO OCENY)

Za każdą odpowiedź twierdzącą przyznaje się 1 punkt. Uzyskany wynik wskazuje na poziom ryzyka zaburzeń oddychania podczas snu.

Ryzyko wystąpienia zaburzeń oddychania podczas snu:1 NISKIE      2-3 ŚREDNIE      4+ WYSOKIE

Imię i nazwisko:

Data urodzenia:

Data:

Wynik:

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

1 Wysoka wrażliwość układu oddechowego kanarków, objawiająca się szybką i nasiloną reakcją na toksyczne gazy, była niegdyś wykorzystywana jako żywy wskaźnik zagrożeń w kopalniach (przyp. red.). ↩