Odzyskana. Namaluj słowami dobre życie ebook

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Często słyszę, że jestem dziwna

Wiem to

Powoli zaczynam to lubić

W sumie nawet wiem, że może to być inspirujące

Jednak cena jest wysoka

Ludzie nie są w stanie zrozumieć

Wydają wyroki

Rzucają kamieniami

Nie potrafią usłyszeć

Zaprzeczają emocjom

Mówią: „dziwnie reagujesz”

Może tak być

Słuchaj siebie

Ty wiesz, co Twoja reakcja mówi o Tobie, bo przecież jest Twoja

Nikt nie zrozumie traumy, jeśli jej nie przeżył

To nie oznacza, że nie możesz czuć

Możesz

Wybierz, proszę, wysłuchanie!

Zacznijmy od źródła słowa „satysfakcja”. Wyraz ten pochodzi od łacińskiego słowa satisfactio, które składa się z dwóch elementów: satis, czyli ‘dość, wystarczająco’, i facere, czyli ‘robić, czynić’. „Robić życie dość” – dość dobrym, przyjemnym, szczęśliwym. Satysfakcja według tej definicji to zadowolenie, stan psychiczny człowieka, który osiągnął coś, na czym mu zależało, i dążył do tego przez jakiś czas. Wielu badaczy podkreśla, że satysfakcja z życia jest skorelowana z jakością bliskich i bezpiecznych relacji z innymi ludźmi.

Satysfakcja z życia to zgodnie z myślą Johna Locka zadowolenie z życia ujmowanego jako całość. Czasami jest ona łączona z jakością życia. Dla Elżbiety Skrzypek jakość życia człowieka to „suma jego starań, zmagań, walki toczonej często z samym sobą, to umiejętność dokonywania trafnych wyborów, to także zdolność do kompromisów, to przede wszystkim umiejętność podejmowania decyzji i przyjmowania ich konsekwencji z całą odpowiedzialnością”2. Autorka nadmienia, że na jakość życia ma wpływ również to, jak widzą nas inni. Pojęcie jakości życia jest bardzo szerokie i obejmuje zarówno wartości materialne, jak i niematerialne, w tym duchowe. Ciekawe jest to, że ocena własnej satysfakcji z życia zależy od tego, jak postrzegamy nasze możliwości osiągnięcia tego, co jest nam potrzebne do życia. W swojej codziennej pracy spotykam ludzi, którzy pochodzą z rodzin dotkniętych syndromem DDA (dorosłe dziecko alkoholika). Często przepełnieni są wstydem. W ich domach obowiązywała zasada: nie mów, nie czuj, nie ufaj – bądź jak ryba, która znika w mętnej wodzie niedomówień i tajemnic.

Kiedy rodzi się w Tobie przekonanie, że jesteś gorsza, że nikt Cię nie przyjmie, przestajesz czynić swoje życie przyjemnym. Możliwe, że nawet nigdy nie zaczęłaś go czynić przyjemnym dla siebie, ponieważ uznałaś, że nie jesteś dość dobra, by mieć marzenia i wprowadzać w życie to, na czym Ci zależy. Wiele z nas postanawia przecież nie sięgać po wiele rzeczy, bo uznajemy, że nie są dla nas lub nam się nie należą. Toczymy ciągłe walki wewnętrzne na wojnie zwanej „czy mogę sobie na to pozwolić?”. Same sobie często nie pozwalamy. Niska samoocena i brak poczucia sprawstwa stają się szlabanami, które nie pozwalają wyruszyć w drogę ku dobremu życiu. Jakby coś nie pozwalało brać dla siebie. Możliwe, że dzieje się tak dlatego, że drugie znaczenie słowa „satysfakcja” to ‘rekompensata’, czyli spłacenie długu, naprawienie szkody, przywrócenie równowagi. W tym znaczeniu nie jest to uczucie, ale czynność przywracająca porządek. Często odmawiamy sobie prawa do szczęścia, gdyż uznajemy, że nam się nie należy lub że najpierw musimy zadbać o wszystkich wokół. Stajemy się wtedy ogrodniczkami, które potrafią tylko pracować w pocie czoła, ale nie potrafią odpocząć i cieszyć się własnym ogrodem. Satysfakcja to moment, w którym uznajesz, że Twój „dług” nie istnieje i masz prawo do zwykłych przyjemności. Wiele osób, które pochodzą z domów pełnych alkoholu i przemocy, postanawia walczyć o innych, w nie swojej sprawie, i odmawia sobie prawa do szczęścia. To rodzaj masochizmu lub może nawet wewnętrznego przymusu ratowania świata kosztem siebie. Chodzi o głęboko zakorzenione przekonanie, że własne szczęście jest niedostępne, że przeszłość cały czas ciągnie do tyłu. Spotykam często takie osoby. Mówią, że bez wielu rzeczy sobie poradzą, że „najpierw muszą zadbać o innych”, że „jeszcze nie teraz”. Porusza mnie, kiedy patrzę na to, jak odmawiają sobie zwykłych przyjemności, wybierają tylko rzeczy praktyczne, użyteczne, potrzebne, niezbędne do życia. Pracują z pochylonymi głowami. Jak ogrodniczka skoncentrowana na pielęgnacji ogrodu, w którym nie można cieszyć się życiem, trzeba ciągle coś robić. Kiedy patrzę na takie osoby z boku, mam wrażenie, że cierpienie mają bardziej oswojone niż satysfakcję z życia. Warto zauważyć, że droga do satysfakcji zaczyna się od uznania, że własne potrzeby są ważne, ponieważ ich zaspokajanie jest właśnie „robieniem” dobrostanu w sobie i sprawianiem, że życie staje się dobre.

Lubię myśleć o naszym życiu jak o ogrodzie. Każda z nas uprawia ziemię. Taką, jaką dostała. To dziedzictwo. Rodzice przekazali nam to, co mieli. Porusza mnie to, kiedy myślę, że żyzność ziemi jest efektem relacji człowieka z nią. Jest efektem procesów, które zachodzą powoli, czasami latami. Nie każda ziemia rodzi od razu owoce. Są takie miejsca, które przez lata były zaniedbane, wyjałowione, zadeptywane albo zalewane tym, czego nie były w stanie przyjąć. Podobnie może być z nami. Jeśli dorastałaś w atmosferze lęku, chaosu czy przemocy, nauczyłaś się przede wszystkim, jak walczyć o przetrwanie, a nie jak czerpać radość z życia. Możliwe, że nie dostałaś w dziedzictwie ziemi miękkiej i delikatnej, gotowej na przyjęcie nasion pięknych kwiatów. Przekazano Ci to, co można było przekazać. Możliwe, że ziemia Twojego dziedzictwa jest zbita i trudna w uprawie. Możliwe, że zanim mogłaś zdecydować, co na niej posadzisz, już były w niej zadomowione chwasty, których ktoś wcześniej nie umiał usunąć. Możliwe, że zanim zaczniesz świadomie uprawiać ogród swojego życia, potrzebujesz zrozumieć, w jakiej ziemi masz zapuszczone korzenie, co możesz z niej czerpać, a czego nie dostałaś w pakiecie na start.

Możliwe, że masz sporo chwastów w głowie, głęboko zapisanych przekonań, że „twoje potrzeby się nie liczą, dla nikogo nie jesteś ważna” albo że „musisz bardziej dbać o innych niż o siebie”. Słowo „chwast” wywodzi się od „chwytania”, co oznacza również ‘zrozumienie’. Dzięki zrozumieniu swojej przeszłości możesz przestać z nią samotnie walczyć. Chwasty mają zdolność rozbijania i nawożenia trudnej do uprawy gleby, w ten sposób przygotowują miejsce dla nowych roślin. Mają ważną funkcję w ekosystemie. Z zasady nie lubimy chwastów. Bardzo chcemy, żeby nasz ogród był czysty i piękny. Jednak zdrowy ekosystem nie musi być sterylnie czysty. Czy masz tak, że kiedy widzisz chwast, przestajesz cieszyć się kwiatami?

Jeśli pochodzimy z trudnych domów i w przeszłości byłyśmy negatywnie oceniane przez otoczenie, to naturalne jest, że rozgaszcza się w nas wstyd. Wstyd to emocja społeczna, nie powstaje w izolacji, powstaje w relacji. Kiedy jesteśmy zawstydzane za to, że jesteśmy inne, i w efekcie tracimy przynależność do grupy, potem w dorosłym życiu jesteśmy w stanie zrobić dużo, by przynależeć do tych „fajnych” i „interesujących”. Ukrywamy więc siebie i to, co w nas kruche, by nikt już nie mógł nas skrzywdzić, budujemy w środku ogrodu coś w rodzaju szklarni, do której nikt nie ma dostępu. Koncentrujemy się na ochronie zamiast na życiu. Przestajemy dbać o kwiaty w miejscach, w których jest dobrze i bezpiecznie, za to ciągle szukamy aprobaty tam, gdzie nie możemy jej dostać. Chwasty mogą się wtedy rozrastać, ponieważ nie mamy siły i energii, żeby się nimi zająć. Im jest ich więcej, tym więcej mamy powodów do wstydu. Zamiast o tym mówić, popadamy w negatywne myśli o sobie. To błędne koło wchodzenia w coraz większy cień swojego życia.

W ujęciu jungowskim Cień to wszystko, czego w sobie nie akceptujemy i co spychamy do nieświadomości. Chwasty to bagaż przeszłości, trudne emocje i tajemnice, które ukrywamy, bo myślimy, że tylko piękne i zawsze „dowożące” jesteśmy możliwe do przyjęcia. Tak jak Cień, chwasty rosną w miejscach, których nie chcemy pokazywać światu. Im mniej światła, tym więcej rośnie w ciszy. Znasz taki paradoks, że jeśli czegoś się wstydzisz, to wolisz się schować, zamiast o tym porozmawiać? Im bardziej jesteś w ciszy, tym bardziej to, co ukrywasz, zaczyna mówić za Ciebie. Wstyd zaczyna zagłuszać całe doświadczenie miłości, które było w relacji. Może nawet zagłuszyć te momenty, w których ktoś naprawdę był przy Tobie z całą swoją troską, akceptacją i uznaniem. Jeśli postanowisz posłuchać wstydu, przestaniesz widzieć, że ktoś nadal jest blisko i nadal chce być, nawet jeśli widzi chwasty. To niewidzialne odsuwa nas od tego, co realne. Myślę, że nikt poza Tobą nie oczekuje, że będziesz miała idealne życie i że dopiero gdy będzie ono idealne, stanie się przepustką do tego, byś mogła cieszyć się tym, kim jesteś.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępnytylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

2 E. Skrzypek, Jakość i efektywność, Lublin 2000, s. 238. ↩