Olga Tokarczuk

Urodzona w 1962 r. Olga Tokarczuk to bez wątpienia jedna z najwybitniejszych i najbardziej utytułowanych postaci polskiej literatury współczesnej. Choć Olga Tokarczuk książki pisze już ponad ćwierć wieku, jej twórczość daleka jest od schematu czy pisarskiej maniery. Pisarka wciąż potrafi zaskoczyć swoich czytelników zarówno formą, jak i tematyka swoich utworów. Z wykształcenia psycholożka, z zawodu prozatorka, z temperamentu Olga Tokarczuk jest właściwie poetką. Ten specyficzny, poetycki i nieoczywisty, sposób postrzegania i opisu rzeczywistości są znakiem szczególnym całej jej twórczości.

Najważniejsze książki Olgi Tokarczuk

Zanim zaczęła pisać książki, Olga Tokarczuk pracowała jako psycholog i próbowała swoich sił w małych formach prozatorskich. W 1993 r. ukazała się pierwsza powieść Olgi Tokarczuk Podróż ludzi Księgi. Debiut ten, choć nie wyniósł autorki na szczyt listy bestsellerów, został dostrzeżony i doceniony Nagrodą Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek. Dwa lata później do księgarń trafia E.E. Olgi Tokarczuk, opowieść o dorastaniu, magicznym i tajemniczym momencie przejścia między dzieciństwem a kobiecością, niewinnością a dojrzałością. Prawdziwy rozgłos, powszechne uznanie i deszcz nagród przynosi autorce jednak dopiero następna książka. Prawiek i inne czasy Olga Tokarczuk opublikowała w 1996r. i był on prawdziwym przełomem w jej literackiej karierze. Od tego czasu żadna z jej powieści nie przeszła bez echa. Olga Tokarczuk książek błahych czy nieistotnych pisać po prostu nie zwykła.

Poczesne miejsce w historii polskiej literatury pisarka zapewniła sobie nie tylko, wprowadzającymi nową jakość do gatunku, powieściami tj. Dom dzienny, dom nocny (1998), ale i mniejszymi formami, których jednym z najlepszych przykładów jest wybitny zbiór opowiadań Gra na wielu bębenkach czy esej Lalka i perła będący refleksją nad Lalką Bolesława Prusa. Ciekawą pozycją jest w bibliografii Tokarczuk Anna In w Grobowcach świata, powstała w ramach międzynarodowego projektu Mity. Uczestniczący w nim pisarze zostali poproszenie o stworzenie współczesnej literackiej wersji jednej z mitycznej opowieści. Książka Tokarczuk jest wariacją na temat sumeryjskiego mitu o Innanie i jej podróży do podziemnego świata.

Jednak prawdziwym kamieniem milowym byli w międzynarodowej karierze Tokarczuk Bieguni, wydana w 2007 r. powieść, która przyniosła jej nie tylko Nagrodę Nike, ale i, za sprawą międzynarodowego Bookera, prawdziwie światową rozpoznawalność. Olga Tokarczuk stałą się autorką nie tylko wybitną, ale i poczytną. Od lat świetnie sprzedają się nie tylko papierowe, ale też inne niż tradycyjne formaty książek Tokarczuk: ebooki i audiobooki.

Chociaż przez długi czas pozostawali Bieguni Olgi Tokarczuk szczytowym osiągnięciem, jej prawdziwe opus magnum powstało kilka lat później. W 2014 r. do rąk czytelników oddaje Olga Tokarczuk Księgi Jakubowe, niemal tysiąc stronicowe dzieło oparte na historii Jakub Franka i zebranej wokół niego społeczności wyznawców. Obecnie pisarka pracuje nad kolejną wielką powieścią, sagą historyczną osadzoną na Dolnym Śląsku. Nowa książka Tokarczuk będzie miał swoją premierę być może jeszcze w 2019 r.

Nagrody wszystkie Olgi Tokarczuk

Olga Tokarczuk to zdecydowanie jedna z częściej nagradzanych polskich autorek. Już za Prawiek i inne czasy Olga Tokarczuk została nominowana do Nagrody Nike 1997, a ostatecznie zdobyła Nagrodę Czytelników w tym konkursie. Ta sama książka Tokarczuk przynosi jeszcze Nagrodę Fundacji im. Kościelskich oraz Paszport Polityki. Do Nike pisarka dotychczas była nominowana aż sześciokrotnie, a główną nagrodę zdobyła dwa razy: za powieść Bieguni (2008) i Księgi Jakubowe (2015). Proza autorki przetłumaczona została również na wiele języków i szybko zyskała uznanie poza granica Polski. Największym dotąd sukcesem międzynarodowym pisarki jest przyznana jej w 2018 r. za powieść Bieguni The Man Booker International Prize . W marcu 2019 r. okaże się czy Oldze Tokarczuk przypadnie międzynarodowa nagroda Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, do której została nominowana za powieść Prowadź swój pług przez kości umarłych.

Ekranizacje książek Olgi Tokarczuk

Ponieważ książki Olgi Tokarczuk nie są w sposób oczywisty filmowe, ich przełożenie na język kina wymaga głębszej ingerencja niż prosta adaptacja tekstu na scenariusz. Być może dlatego, jak dotąd, powstały tylko dwie pełnometrażowe ekranizacje książek Tokarczuk. W 2003 r. premierę miał, oparty na opowiadaniu Tokarczuk, Żurek. Film ten został powszechnie uznany za bardzo udaną adaptację i doceniony wieloma nagrodami. Prawdziwym wydarzeniem filmowym, i to na skalę europejską, był natomiast Pokot, ekranizacja Prowadź swój pług przez kości umarłych Tokarczuk w reżyserii Agnieszki Holland i Kasi Adamik. Choć, ze względu na swoją wymowę, w Polsce film został oceniony jako kontrowersyjny, jury 67. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Berlinie uznało go za godnego Srebrnego Niedźwiedzia. Pokot został też zgłoszony jako polski kandydat do Oskara w 2017 r., a Agnieszka Holland wraz z Kasią Adamik za reżyserię odebrały Nagrodę na 42. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.