Karl Ove Knausgård

Norweski prozaik, jeden z najgłośniejszych skandynawskich pisarzy minionej dekady. Przez wielu uznawany za prawdziwego mistrza pióra. Doceniany i wielokrotnie nagradzany w kręgu kultury nordyckiej, zdobywca Norweskiej Nagrody Krytyków Literackich i Nagrody Brage. Za sprawą wywołującego wiele kontrowersji cyklu Moja walka Karl Ove Knausgard zyskał na początku drugiej dekady XXI w. międzynarodowy rozgłos. Knausgard jest szóstym twórcą wyróżnionym udziałem w norweskim projekcie Future Library.

Karl Ove Knausgard urodził się w 1968 r. w Oslo. Dorastał na wyspie Tromoy w średniozamożnej rodzinie nauczyciela i pielęgniarki. Już we wczesnej młodości przejawiał szerokie zainteresowania humanistyczne. Na uniwersytecie w Bergen zgłębiał tajniki sztuki i literatury. Zanim ukazały się jego pierwsze książki, Karl Ove Knausgard przez kilka lat szukał swojej życiowej drogi, próbując różnych zawodów i zbierając doświadczenia. Przez pewien czas uczył w szkole średniej, pracował w klinice psychiatrycznej oraz na platformie wiertniczej. Cały czas też pisał.

Karl Ove Knausgard i książki

Pod koniec lat 90-tych pisarz przeprowadził się do Sztokholmu. W 1998 r. debiutował powieścią Ute av verden (Poza światem). Już za sprawą tej pierwszej, bardzo ciepło przyjętej przez krytykę i czytelników, książki Karl Ove Knausgard zyskał duży rozgłos w rodzinnym kraju i całej Skandynawii. Przyniosła mu ona powszechne uznanie i Norweską Nagrodę Krytyków Literackich, po raz pierwszy w historii, zresztą, przyznaną debiutantowi. Od 1999 r. przez trzy lata autor Mojej Walki, będący wówczas wschodzącą literacką gwiazdą, współredagował Vagant, powstały ponad dekadę wcześniej norweski magazyn literacki. W 2004 r. w ręce czytelników oddał Karl Ove Knausgard Wszystko ma swój czas, drugą powieść swojego autorstwa. Ta niezwykła, napisana w nawiązującej do traktatu filozoficznego poetyce, wykorzystująca biblijne motywy historia ugruntowała jego pozycję na skandynawskim rynku literackim. Książka została doceniona nominacjami do wielu nagród, m.in. do Nagrody Literackiej Rady Nordyckiej i Międzynarodowej i Dublińskiej Nagrody Literackiej. Na stronach Wszystko ma swój czas Karl Ove Knausgard bez wątpienia udowodnił swoją pisarską klasę i dowiódł, że status najbardziej obiecującego norweskiego autora nie został mu przyznany na wyrost. Pisarz został nawet zaproszony do redagowania nowego tłumaczenia Biblii na norweski.

Karl Ove Knausgard i Moja walka

Dopiero jednak dzięki wydanemu w 2009 r. pierwszemu tomowi autobiograficznego cyklu zatytułowanego Moja walka Karl Ove Knausgard stał się jednym z najgłośniejszych pisarzy drugiej dekady nowego tysiąclecia. Do 2011 r. ukazało się 6 części serii, a całość liczyła ponad 3500 stron. Poza niewątpliwymi walorami literackimi, międzynarodową sławę publikacja zawdzięczała towarzyszącym jej licznym kontrowersjom. Już sam tytuł, identyczny z autobiografią Adolfa Hitlera (Mein Kampf), zapewnił książce zainteresowanie mediów. Także jej wyjątkowo osobisty, wręcz intymny, charakter stanowił pewne wydarzenie w świecie literackim, szczególnie, że autor bez ogródek we wszystkich 6 tomach opowiada też o całej swojej rodzinie i przyjaciołach. Bliscy pisarza niejednokrotnie dawali wyraz swojemu niezadowoleniu z tego powodu, jednak koncepcja artystyczna cyklu okazała się dla niego ważniejsza niż stosunki rodzinne. Aby powstała Moja walka, Karl Ove Knausgard położył na szali nawet swoje małżeństwo, które w dłuższej perspektywie nie przetrwało tego artystycznego eksperymentu. W 2016 r. od Knausgarda odeszła żona, matka czwórki jego dzieci. Bez względu na cenę, jaką mu przyszło późnej zapłacić, nie da się ukryć, że cykl był dla autora prawdziwą trampolinie do międzynarodowego sukcesu. W samej tylko, liczącej 5 mln obywateli, Norwegii sprzedano 450000 jego egzemplarzy.

Cztery pory roku Karla Ovego Knausgarda

Po sukcesie Mojej walki pisarz kontynuował to, w czym ewidentnie był świetny, czyli pisanie o sobie. W 2015 r. tomem Jesień Karl Ove Knausgard zapoczątkował nowy, będący tym razem tetralogią, cykl autobiograficzny. Złożona z osobistych dokumentów: zapisków, pamiętników czy listów, narracja ma jednak zupełnie innych charakter niż Moja walka. Skomentowana ilustracjami słynnej norweskiej graficzki Vanessy Baird uderza czułością wobec życia i ludzi. Drugi tom, Zima, ukazał się jeszcze w 2015 r. , a dwa kolejne, zatytułowane Wiosna i Lato, Karl Ove Knausgard wydał w następny roku. Od tamtego czasu na rynku nie pojawiła się żadna nowa fabuła jego autorstwa, jedynie eseje, m.in. monografia najsłynniejszego norweskiego artysty Edwarda Muncha.