Poszukiwanie optymizmu w epoce pesymizmu. Europa Wschodnia – przeczucia i prognozy ebook

Drogi Tomasie,

w naszych czasach każda szczera książka, czy to wspomnienia, czy rozmowy z przyjacielem lub kolegą po piórze, nieuchronnie narażona jest na ryzyko przeobrażenia się w literaturę konfesyjną (confessional literature). Z Tobą jednak spodziewam się tego niebezpieczeństwa uniknąć, ponieważ, po pierwsze, jako partner w rozmowie jesteś dla mnie o wiele ciekawszy niż moja biografia czy przeżycia osobiste, po drugie zaś, proponowany przeze mnie przedmiot tej rozmowy jest nazbyt poważny i złożony, by mierzyć go wyłącznie indywidualnym doświadczeniem. Chodzi bowiem o formułowane w Europie Wschodniej prognozy, w których dysydenci, opozycjoniści, krytycy społeczni, pisarze i komentatorzy polityczni z naszego regionu (nazwijmy go Europą Środkowo-Wschodnią) zarówno w XX wieku, jak i obecnie określili położenie, możliwości, los oraz przyszłość Europy i świata. Takich prognostyków – tyleż konserwatywnych i reakcyjnych, co liberalnych i demokratycznych – nigdy nie brakowało w Rosji przechodzącej dziś bodaj najcięższą próbę w całej swojej historii. Miały ich wielu również Polska i Litwa, ale zacznijmy od Rosji, przede wszystkim zaś od rosyjskiej inteligencji.