Polska po II wojnie światowej ebook

Polska po II wojnie światowej

Magdalena Zelmańska-Recław

Polska po II wojnie światowej

Polska po II wojnie światowej

@mz_learning_know

Tytuł: Polska po II wojnie światowej

Tytuł serii: Hit na klasówkę

Autor: @mz_learning_know

Copyright © 2026 Magdalena Zelmańska-Recław ISBN: 978-83-68792-02-7

Gdańsk, 2026

Początki władzy komunistów w Polsce

Nowa Polska

Straty poniesione przez Polskę w czasie II wojny światowej to:

– śmierć ok. 6 mln polskich obywateli, w tym ok. 3 mln narodowości żydowskiej,

– zrujnowanie wielu miast,

– skradzione lub zniszczone bezcenne dobra kultury.

Terytorium powojennej Polski było o 20% mniejsze od obszaru II Rzeczypospolitej.

Polska utraciła Kresy Wschodnie.

Do Polski przyłączono Śląsk, Pomorze, Warmię i Mazury, określane jako Ziemie Odzyskane.

Ziemie Odzyskane – w powojennej Polsce określenie na ziemie na zachodzie i północy kraju (Mazury, Pomorze, Śląsk, Warmia, Ziemia Lubuska), które stanowiły ziemie odebrane Niemcom.

Polacy przez całą II wojnę światową walczyli po stronie aliantów, ale:

– alianci zdecydowali, że Polska zostanie uzależniona od ZSRS,

– mimo zwycięstwa aliantów, wojna dla Polski zakończyła się klęską.

Po wojnie Polskagraniczyła z:

– Niemcami (granica zachodnia), granica została oparta na Odrze i Nysie Łużyckiej. Do Polski przyłączono: Śląsk, całe Pomorze oraz Warmię i Mazury (miasta Gdańsk, Olsztyn, Szczecin, Gliwice, Wrocław),

– Czechosłowacją (granica południowa), Czechosłowacji zwrócono Zaolzie – południowa granica Polski wróciła do stanu z września 1938 r.,

– ZSRS (granica wschodnia i północna), Polska utraciła na rzecz ZSRS całe Kresy Wschodnie (Wileńszczyznę, Polesie, Wołyń) z głównymi miastami: Wilnem, Grodnem, Lwowem.

Stalin i polscy komuniści chcieli, by Polska stała się państwem jednolitym narodowościowo. Masowo przesiedlano ludność.

Z Ziem Odzyskanych wysiedlono Niemców do Niemiec (ok. 3 mln).

Z Kresów Wschodnich na Ziemie Odzyskane przesiedlono Polaków (ok. 1,5 mln). Kilka milionów obywateli polskich pozostało na Kresach Wschodnich mimo wcielenia tego obszaru do ZSRS.

Z ziem polskich do ZSRS przesiedlono Ukraińców, Białorusinów i Litwinów (ok. 550 tys.).

Więźniowie niemieckich obozów koncentracyjnych wracali na Zachód (ok. 2 mln).

Część Polaków została na Zachodzie (ok. 500 tys.).

Walka z UPA – akcja „Wisła”

Po wojnie na obszarach Polski walkę o utworzenie własnego państwa kontynuowała Ukraińska Powstańcza Armia.

UPA:

– dokonywała napadów na posterunki wojskowe i milicyjne,

– starała się powstrzymać wywózkę ludności ukraińskiej do ZSRS,

– mordowała polską ludność cywilną (prowadziło to do akcji odwetowych na Ukraińcach).

Aby pozbawić UPA materialnego wsparcia od jej zwolenników, w ramach akcji „Wisła” (1947 r.) wysiedlono ludność ukraińską (do ZSRS lub na Ziemie Odzyskane).

Polacy wobec komunistów

Przed II wojną komuniści byli w Polsce partią nielegalną, skompromitowaną współpracą z ZSRS, a przez to mało popularną w społeczeństwie.

Po wojnie Polacy w większości byli przeciwnikami władzy komunistów zależnych od Sowietów.

Ze względu na powojenną biedę i zniszczenie kraju Polacy chcieli stworzenia państwa opiekuńczego. Komuniści twierdzili, że takie stworzą.

Postawy polskiego społeczeństwa wobec komunistów

Legalna opozycja – Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL) ze Stanisławem Mikołajczykiem na czele. Mikołajczyk chciał utrzymać suwerenność kraju i demokrację poprzez:

– zwycięstwo PSL w wyborach,

– współpracę z komunistami.

Popierała go większość społeczeństwa.

Poparcie dla władz komunistycznych

Zapowiadane przez komunistów reformy miały zwolenników wśród:

– chłopów,

– robotników,

– inteligencji o poglądach lewicowych.

Komuniści zapowiadali:

– bezpłatne szkolnictwo,

– opiekę medyczną,

– likwidację bezrobocia,

– likwidację analfabetyzmu.

Rosła siła Polskiej Partii Robotniczej (PPR), której liderem był Władysław Gomułka.

Walka zbrojna z komunistami

Zbrojny opór wprowadzaniu rządów komunistycznych stawiała część żołnierzy podziemia. Liczyli na pomoc Zachodu. Komuniści – wspierani przez Sowietów – prowadzili z podziemiem krwawą walkę.

Stanisław Mikołajczyk – polski polityk, przywódca PSL