Polska w latach II wojny światowej. Hit na klasówkę ebook

Polska w latach

II wojny światowej

@mz_learning_know

Tytuł: Polska w latach II wojny światowej

Tytuł serii: Hit na klasówkę

Autor: @mz_learning_know

Copyright © 2025 Magdalena Zelmańska-RecławISBN: 978-83-978939-2-4

Gdańsk, 2025

Spis treści

1.Polska pod okupacją niemiecką

2.Polska pod okupacją sowiecką

3.Władze polskie na uchodźstwie

4.Polskie Państwo Podziemne

5.Ziemie polskie w latach 1943–1944

6.Powstanie warszawskie

@mz_learning_know

Bibliografia / Warto przeczytać

Polska pod okupacją niemiecką

Rozbiór ziem polskich

Pod koniec września 1939 r. III Rzesza i ZSRS podpisały traktat o przyjaźni i granicy.W jego wyniku II Rzeczpospolita została podzielona między oba państwa.Granica niemiecko-sowiecka przebiegała wzdłuż Sanu, Bugu, Narwi i Pisy.

Obie strony zobowiązały się do zwalczania polskiego ruchu oporu.

Niemieckie zdobycze

Do III Rzeszy wcielono bezpośrednio: Pomorze, Wielkopolskę, Łódzkie, północne Mazowsze, polską część Górnego Śląska i Suwalszczyznę.Z pozostałych ziem utworzono Generalne Gubernatorstwo (GG) ze stolicą w Krakowie.Na jego czele stał Hans Frank – generalny gubernator, urzędujący na Wawelu.Teren GG podzielono na cztery dystrykty.

Po inwazji Niemiec na ZSRS w czerwcu 1941 r.:

obszar

GG

powiększono o

dystrykt Galicja

ze Lwowem,

Białostocczyznę

, dotąd zajętą przez ZSRS,

przyłączono do III Rzeszy

.

Na ziemiach wcielonych do III Rzeszy

Niemcy prowadzili przyspieszoną germanizację tych obszarów.Elementami brutalnej polityki nazistów były:

eksterminacja polskich elit

(inteligencji, ziemian, duchowieństwa, powstańców śląskich),

masowe egzekucje

– w pierwszych miesiącach zabito kilkadziesiąt tysięcy osób,

wywłaszczenia

(pozbawianie majątków)

i wysiedlenia

– ponad 860 tys. Polaków przeniesiono do GG,

zmuszenie pozostałych do

niewolniczej pracy

, odebranie praw obywatelskich i politycznych.

Na Śląsku i Pomorzu wielu Polaków zmuszano do podpisania niemieckiej listy narodowej (folkslisty).Dawała ona lepsze warunki bytowe, ale oznaczała obowiązek służby w armii niemieckiej.

Szczególnie prześladowano polskich duchownych – wielu trafiło do obozów koncentracyjnych lub zostało zamordowanych.

Walka z elitą narodu w GG

W GG Niemcy dążyli do zniszczenia polskiej inteligencji:

listopad 1939 r.

– aresztowanie 183 profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego i innych uczelni,

akcja AB (1940 r.)

– masowe aresztowania i egzekucje działaczy społecznych, artystów, urzędników; mordy m.in. w

Palmirach

(zginęli m.in. Maciej Rataj – były marszałek sejmu, i Janusz Kusociński – medalista olimpijski),

lipiec 1941 r. – Lwów

– rozstrzelanie profesorów Uniwersytetu Jana Kazimierza i Politechniki Lwowskiej wraz z częścią rodzin (m.in. Kazimierz Bartel – matematyk i pięciokrotny premier II RP, Tadeusz Boy-Żeleński – lekarz i literat).

Masowy terror

Niemcy stosowali powszechny terror, by zastraszyć ludność:

egzekucje publiczne

,

łapanki

– zatrzymywanie i rozstrzeliwanie przypadkowych osób,

zasada odpowiedzialności zbiorowej

– karano rodziny, sąsiadów, całe wsie podejrzane o wspieranie partyzantów lub osób należących do ruchu oporu.

Przykłady:

Wawer (1939)

– rozstrzelanie 107 przypadkowych osób,

Michniów (1943)

– całkowita pacyfikacja wsi; prawie wszyscy mieszkańcy zginęli, najmłodsza ofiara miała 9 dni,

Zamojszczyzna (1942–1943)

– wysiedlenie ok. 300 wsi i zastąpienie ich niemieckimi kolonistami.

Niemcy prowadzili także rabunek dzieci „wartościowych rasowo”, czyli uznawanych za mające cechy aryjskie – ok. 200 tys. dzieci odebrano polskim rodzinom.Po wojnie do Polski wróciło jedynie ok. 30 tys. z nich.

Niemieckie katownie

Postrach budziło gestapo – niemiecka policja polityczna, stosująca brutalne tortury.Najbardziej znane miejsca kaźni:

al. Szucha w Warszawie

,

Pawiak

,

Zamek w Lublinie

,

więzienie przy

ul. Montelupich w Krakowie

.

Wielu więźniów mordowano lub kierowano do obozów koncentracyjnych.

Niszczenie polskiej kultury

Niemcy zamykali