Polacy podczas II wojny światowej ebook

Polacy podczas

II wojny światowej

@mz_learning_know

Tytuł: Polacy podczas II wojny światowej

Tytuł serii: Hit na klasówkę

Autor: @mz_learning_know

Copyright © 2025 Magdalena Zelmańska-RecławISBN: 978-83-978939-4-8

Gdańsk, 2025

Spis treści

1.Dwie okupacje

2.Władze polskie na uchodźstwie

3.Polskie Państwo Podziemne

4.Społeczeństwo polskie pod okupacją

5.Akcja „Burza” i powstanie warszawskie

6.Sprawa polska pod koniec wojny

@mz_learning_know

Bibliografia / Warto przeczytać

Dwie okupacje

Podział ziem polskich

28 września 1939 r. (czyli jeszcze podczas trwania kampanii wrześniowej) podpisano niemiecko-sowieckitraktat o granicach i przyjaźni.

Dokonano korekty ustaleń zawartych w pakcie

Ribbentrop–Mołotow – linię graniczną między okupantami przesunięto z Wisły na Bug.

Ziemie polskie zajęte przez Niemców:

ziemie wcielone bezpośrednio do III Rzeszy:

- Pomorze Gdańskie (także Wolne Miasto Gdańsk),

- Suwalszczyzna,

- ziemia łódzka,

- część Wielkopolski, Mazowsza i Górnego Śląska,

- okręg białostocki (od 1941 r. – po agresji Niemiec na ZSRS),

Generalne Gubernatorstwookupowane przez Niemców:

- większość Mazowsza z Warszawą,

- Małopolska (Kraków, Lublin, Radom),

- Polesie Lubelskie,

- Dystrykt Galicja ze Lwowem (Galicja Wschodnia) od 1941 r.

Volkslista – wprowadzona przez Niemców na terenie Polski lista narodowościowa, która określała stopień powiązania danej osoby z narodem niemieckim.

Volksdeutsch – pogardliwe określenie osoby, która dobrowolnie wpisała się na volkslistę dla osiągnięcia korzyści, co było jednoznaczne z wyrzeczeniem się polskości.

Po jakimś czasie na volkslistę wpisywano pod przymusem, np. pod groźbą wywiezienia do obozu koncentracyjnego.

Ziemie zajęte przez Sowietów:

- okręg wileński,

- rejon białostocki,

- tereny dzisiejszej Białorusi i zachodniej Ukrainy.

Władze tych terenów (wybrane w sfałszowanych wyborach) poprosiły o wcielenie ich ziem do ZSRS.

Cały ten obszar wcielono do ZSRS.

Okupacja niemiecka

Polityka okupanta niemieckiego na ziemiach wcielonych do III Rzeszy i w Generalnym Gubernatorstwie

Polaków na terenach wcielonych do III Rzeszy:

- masowo mordowano,

- zamykano w obozach koncentracyjnych lub więzieniach,

- wysiedlano do Generalnego Gubernatorstwa lub kierowano na przymusowe prace do Niemiec,

- pozbawiano praw obywatelskich,

- poddano pełnej germanizacji (likwidacja polskiego szkolnictwa, język niemiecki językiem urzędowym).

Generalne Gubernatorstwo miało być zapleczem rolniczym III Rzeszy. Polacy mieli tam być niewolnikami.

Władzę sprawował (rezydujący na Wawelu) gubernator Hans Frank. Był bliskim współpracownikiem Hitlera. Z powodu swojego okrucieństwa nazywany był „katem Polski”.

W Generalnym Gubernatorstwie:

- dopuszczano używanie języka polskiego,

- zachowano szkoły podstawowe i średnie zawodowe (uczono tylko czytania, pisania, podstaw matematyki i zawodu),

- ustanowiono polską policję, tzw. „granatową” policję (od koloru mundurów),

- publikowano prasę polskojęzyczną zwaną „gadzinówką”, była podległa okupantowi i publikowała treści propagandowe chwalące III Rzeszę.

Terror hitlerowski

Niemcy od początku wojny wprowadzili na ziemiach polskich brutalny terror. Chcieli jak najszybciej podporządkować sobie Polaków, w tym celu zaczęli od mordowania elit.

Wymordowali kilkadziesiąt tysięcy Polaków, głównie:

- działaczy politycznych,

- działaczy społecznych,

- powstańców (wielkopolskich i śląskich),

- nauczycieli,

- duchownych.

Na terenach wcielonych do III Rzeszy miejscami kaźni Polaków były:

- obóz koncentracyjny Stutthof (koło Gdańska),

- wieś Piaśnica (koło Wejherowa),

- Fort VII w Poznaniu.

Antypolskie działania w Generalnym Gubernatorstwie:

- Akcja Specjalna „Kraków” – w listopadzie 1939 r. aresztowanopolskich profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego i innych krakowskich uczelni. Wysłano ich do obozu koncentracyjnego, gdzie część z nich zmarła,

- akcja pacyfikacyjna „AB” – wiosną 1940 r. Celem akcji było zniszczenie polskich elit. W Palmirach (koło Warszawy) zamordowano przedstawicieli polskiej inteligencji (m.in. marszałka sejmu Macieja Rataja oraz mistrza olimpijskiego Janusza Kusocińskiego) i duchowieństwa.

Po wybuchu wojny Niemiec z ZSRS mordowanie polskich elit kontynuowano na wschodzie. W 1941 r. rozstrzelano część kadry naukowej lwowskich uczelni (m.in. pisarza i poetę Tadeusza Boya-Żeleńskiego).

Terror stosowany wobec całego polskiego społeczeństwa:

- łapanki (zatrzymywanie na ulicy przypadkowych osób, aresztowania, wywożenie do obozów koncentracyjnych lub do prac przymusowych),

- prace przymusowe (niewolnicza praca w rolnictwie lub przemyśle niemieckim),

- obozy koncentracyjne,

- publiczne egzekucje (zazwyczaj przypadkowych osób, wieszanych lub rozstrzeliwanych w odwecie za działania polskiego podziemia).

Symbole niemieckiej okupacji:

- więzienie Pawiak,

- areszt w siedzibie tajnej policji niemieckiejgestapo w alei Szucha w Warszawie.

Więźniów torturowano (by wymusić zeznania), mordowano lub przewożono do obozów koncentracyjnych.

Skutki niemieckiej polityki okupacyjnej:

- eksterminacja części ludności polskiej,

- wysiedlenia Polaków,

- zwiększenie aktywności polskiego ruchu oporu.

Okupacja sowiecka

Ziemie zajęte przez Sowietów:

- okręg wileński,

- rejon białostocki,

- tereny dzisiejszej Białorusi i zachodniej Ukrainy.

Mniejszości narodowe Kresów Wschodnich:

- były wrogo nastawione do polskich władz,

- chętnie wierzyły w hasła głoszone przez Sowietów,