Maneki-neko. Japoński sekret szczęścia i pomyślności ebook

Tytuł oryginału: Maneki Neko. El libro japonés de la buena fortuna

MANEKI NEKO: Copyright © 2025 by Nobuo Suzuki

Copyright © for this edition by Wydawnictwo Otwarte 2026

Copyright © for the translation by Małgorzata Kafel

Opieka wydawnicza: Ewelina Tondys

Opieka redakcyjna: Anna Małocha, Dagmara Małysza

Przyjęcie tłumaczenia: Aleksandra Luberda

Adaptacja makiety na potrzeby wydania: Andrzej Choczewski / Wydawnictwo JAK, Agnieszka Gontarz

Ilustracje w książce: →

Adiustacja: Kamila Zimnicka / Wydawnictwo JAK

Korekta: Barbara Gąsiorowska / Wydawnictwo JAK, Kamila Zimnicka / Wydawnictwo JAK

Promocja i marketing: Dominika Szczerek

Projekt okładki: Asia Wójtowicz (front i wszystkie ilustracje), Agnieszka Gontarz

ISBN 978-83-8399-599-1

www.otwarte.eu

Dystrybucja: SIW Znak. Zapraszamy na www.znak.com.pl

Wydanie I, Kraków 2026

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotował Jan Żaborowski

Dzień, w którym decydujesz się to zrobić, jest twoim szczęśliwym dniem.

Przysłowie japońskie

WprowadzenieSzczęście nie jest kwestią przypadku

Pomyślność i zły los to kwestie, które zawsze mnie fascynowały. Od dziecka zastanawiałem się, dlaczego niektórym ludziom nic nie wychodzi, podczas gdy inni zawsze osiągają swoje cele. Czyżby istnieli bogowie, którzy nagradzają jednych, a o innych zapominają albo ich karzą? Może to po prostu kwestia przypadku?

To by było bardzo niesprawiedliwe, mówiłem sobie.

Dorastając, zaczynałem jednak zdawać sobie sprawę, że osoby, które twierdzą, że mają pecha, zazwyczaj różnią się od tych, które pomagają swojemu szczęściu.

Te pierwsze zawierzają swój los siłom zewnętrznym, takim jak gry losowe. Czekają, aż los się do nich uśmiechnie, ponieważ nie wierzą, że mają na niego wpływ. Są bierne. Potrafią przeżyć życie w oczekiwaniu na pomyślny wiatr.

Osoby z tym drugim podejściem – i dla nich jest ta książka – dają z siebie wszystko, żeby osiągnąć jak najlepszy rezultat. Nie oznacza to, że zawsze odnoszą sukces, a jednak nie szczędząc wysiłków, starają się stwarzać sprzyjające okoliczności, dostrzegać nadarzające się okazje i otaczać się ludźmi, którzy mogą im pomóc w spełnieniu pragnień.

Osoby z drugiej grupy kierują się w życiu japońską dewizą ganbatte, którą można przetłumaczyć jako „staraj się ze wszystkich sił”. Japończycy mówią ganbatte!, gdy chcą dodać komuś otuchy przed trudnym zadaniem albo pocieszyć osobę znajdującą się w ciężkiej sytuacji.

Wyrażenie to stanowi zachętę do dalszego wysiłku i dawania z siebie wszystkiego. To postawa da­leka od polegania na szczęściu i powierzania wyniku przypadkowi, skłonności pobrzmiewającej w językach, w których ludzie życzą sobie nawzajem „powodzenia!”. Ganbatte jest wezwaniem do dołożenia starań, aby to, czym się właśnie zajmujemy, wykonać najlepiej jak to możliwe.

Nic dziwnego, że ganbatte jest jednym z ulubionych powiedzeń Japończyków. Zachęca nas do tego, byśmy się nie poddawali, choćby przeszkody, z którymi się mierzymy, wydawały się nie do pokonania.

Ta wytrwałość jest częścią mentalności Japończyków. Dzięki niej był możliwy tak zwany cud gospodarczy – szybka odbudowa kraju po drugiej wojnie światowej. Ta sama cecha pozwala Japończykom podnieść się po każdej klęsce żywiołowej.

A jednak kultura wysiłku nie wystarczy, by wieść życie, jakie sobie wymarzyliśmy. Potrzebna jest jeszcze szczypta magii: wiara, że możemy to osiągnąć.

I to właśnie moment, w którym na scenę wkracza maneki-neko – figurka przedstawiająca kota z uniesioną przednią łapą w geście przywołującym pomyślność. To jemu zawdzięcza tytuł ta książka.

Rytuały i przekonania, które przygotowują nas mentalnie na pomyślne scenariusze, stanowią cenną pomoc w kształtowaniu własnego losu.

W tej książce przywołuję najbardziej rozpowszechnione przekonania na temat tego, jak przyciągnąć szczęście, a także rytuały, amulety, tradycyjne praktyki i legendy. Uzupełniam je o poglądy ekspertów na sprawy przeznaczenia, sukcesu i powodzenia.

W miarę lektury stanie się jasne, że szczęście nie jest kwestią przypadku, lecz daniem z trzech składników, które w kulturze japońskiej uważa się za kluczowe:

1. WYSIŁEK. Wracając do ganbatte – nie ma lepszego losu niż ten, którego jesteśmy kowalami. Nieustanny wysiłek – słynny japoński kaizen – to warunek posuwania się naprzód i osiągania dobrych wyników.

2. WIEDZA. Znajomość praw będących kluczem do sukcesu, decydujących o tym, że zarabia się pieniądze bądź je traci, to drugi filar powodzenia. Na końcu książki znajdziecie listę publikacji poświęconych tym zagadnieniom.

3. WIARA. Jak mówi popularne powiedzenie, wiara czyni cuda. Trzecim składnikiem powodzenia jest przekonanie, że to, do czego dążymy, jest wykonalne. Nie sposób osiągnąć czegoś, co wcześniej nie wydawało się nam realnym celem.

Te trzy podstawowe komponenty pozwolą nam kierować swoim losem i nadawać życiu pożądany kształt.

Jeśli uważnie przeczytacie tę książkę i – choćby w niewielkim stopniu – zastosujecie w swoim życiu proponowane w niej rytuały, rady i techniki, na zmianę nie będziecie musieli długo czekać.

Witajcie w uniwersum maneki-neko!

Nobuo Suzuki

W dalszej części książki postaram się przybliżyć niektóre z wymienionych niżej symboli i przesądów.

Japońskie symbole i przesądy dotyczące powodzenia

Maneki-neko

Figurka kota z uniesioną łapą.

Daruma

Pozbawiona źrenic lalka przedstawiająca Bodhidharmę. Wypowiadając życzenie, należy namalować jej jedną źrenicę. Drugą domalowuje się po osiągnięciu celu.

Omikuji

Rodzaj horoskopu zapisanego na skrawku papieru. Zawiera on informację o tym, jaki los czeka nabywcę (zły, zwyczajny, szczęśliwy czy bardzo szczęśliwy), i kilka zdań na temat tego, czego może się on spodziewać w przyszłości.

Ema

Drewniane tabliczki, na których można zapisywać swoje pragnienia.

Ehomaki

Sushi maki – zgodnie z tradycją należy je jeść w dniu Setsubun, zwracając się w określonym kierunku, który zmienia się każdego roku.

Koinobori

Dekoracje w kształcie karpia rozwieszane w parkach i na brzegach rzek z okazji Dnia Dziecka. Symbolizują zdrowie dzieci. Legenda głosi, że karp płynący pod prąd może zmienić się w smoka.

Omamori

Amulety ochronne. Sprzedaje się je w sanktuariach i świątyniach. Zazwyczaj zapewniają określony rodzaj ochrony, na przykład przed problemami w małżeństwie, wypadkami samochodowymi itp.

Lalki na Hina Matsuri

Lalki, które ofiarowuje się w święto Hina Matsuri (Dzień Dziewczynki). Według mitologii choroby i zły los mogą być przenoszone z dzieci na lalki.

Senzaburu

W dosłownym tłumaczeniu znaczy to „tysiąc papierowych żurawi”. Dekoracja z nawleczonych na nitkę żurawi origami. Legenda głosi, że ten, kto wykona z papieru tysiąc tych ptaków, może prosić bogów o co tylko zechce, a jego życzenie się spełni.

Zobaczyć rankiem pająka

Ujrzenie pająka z samego rana uważa się za dobry znak.

Duże płatki uszu

Siedem japońskich bóstw szczęścia przedstawianych jest jako postacie o wielkich uszach, przede wszystkim Daikokuten. Dlatego panuje przekonanie, że duże uszy przynoszą szczęście.

Japońskie symbole i przesądy dotyczące niepowodzenia

Cyfry 4 i 9

Jednym ze sposobów wymawiania liczby cztery w języku japońskim jest „shi”, co brzmi tak samo jak rzeczownik „śmierć”. W przypadku dziewiątki źródłem negatywnych skojarzeń jest możliwość wymówienia tego liczebnika jako „ku”. Takie samo brzmienie ma czasownik „cierpieć”.

Gwizdanie w nocy

Panuje przekonanie, że gwizdanie w nocy przyciąga węże. Mówi się, że w przeszłości za pomocą gwizdów porozumiewali się między sobą złodzieje i bandyci.

Leżenie po posiłku

Znane przysłowie japońskie mówi: „Jeżeli będziesz się kładł po posiłku, żeby odpocząć, zamienisz się w krowę”.

Obcinanie paznokci wieczorem

Yotsume夜爪 (obcinać paznokcie wieczorem) wymawia się tak samo jak yotsume世詰め (twoja śmierć się zbliża).

Etymologia pomyślności

W języku japońskim występuje szczególne bogactwo słownictwa odnoszącego się do szczęścia i losu. W tym rozdziale przyjrzymy się znaczeniom tych pojęć i ich związkom z różnymi tradycjami odzwierciedlającymi sposób myślenia Japończyków.

Zacznijmy od krótkiego wprowadzenia do un i fuku.

Znak un (運), oznaczający „szczęście” lub „przeznaczenie”, występuje w wielu słowach opisujących różne poziomy pomyślności, na przykład:

Kouun (幸運) – szczęśliwy los

Kyōun (強運) – bardzo szczęśliwy los

Fuun (不運) – zły los

Znak un występuje ponadto w jednym z przysłów, które omawia się z uczniami w japońskich szkołach: un mo jitsuryoku no uchi (運も実力のうち). Tłumaczy się je następująco: „Szczęście jest również jedną z naszych zdolności”.

Fuku (福) to kolejny znak o zbliżonym znaczeniu. Można go tłumaczyć jako „los”. Jednym z pierwszych słów, jakie poznaje osoba ucząca się języka japońskiego, jest koufuku (幸福) – radość. Wydaje się interesujące, że rzeczownik „radość” w języku japońskim zawiera znak oznaczający „los”.

Wyrażenie fuku wo yobu (福を呼ぶ) oznacza dosłownie „wołać szczęście”. Sugeruje ono możliwość podjęcia inicjatywy lub działania polegającego na przyzywaniu szczęścia.

Młodzież posługuje się ponadto anglicyzmami:

Rakku (ラック) – szczęście; rzeczownik luck wymawiany po japońsku.

Rakki (ラッキー) – „szczęściarz” lub „szczęśliwy”; przymiotnik odnoszący się do osoby (mającej szczęście) lub przedmiotu (który je przynosi); odpowiednik lucky w języku angielskim.

Dalsza część w wersji pełnej

Spis treści

Okładka

Karta tytułowa

Karta redakcyjna

Spis treści

Wprowadzenie. Szczęście nie jest kwestią przypadku

Japońskie symbole i przesądy dotyczące powodzenia

Japońskie symbole i przesądy dotyczące niepowodzenia

Etymologia pomyślności

Punkty orientacyjne

Okładka

Strona tytułowa

Strona redakcyjna

Spis treści

Epigraf

Meritum publikacji