Mądrość dawnej Japonii. Ponadczasowe lekcje życia ebook

Tytuł oryginału

The Wisdom of Ancient Japan. Timeless Lessons to Live By

First published in Great Britain in 2025 by Michael O’Mara Books Limited,

9 Lion Yard, Tremadoc Road, London SW4 7NQ

Text and illustrations copyright © Michael O’Mara Books Limited 2025

Copyright for the Polish language edition © Lira Sp. z o.o., Warszawa 2026

Redaktorka prowadząca: Ewa Kubiak

Redakcja: Magdalena Jabłonowska

Korekta: Monika Simińska, Magdalena Jabłonowska

Projekt okładki: Natasha Le Coultre

Ilustracja na okładce: Utagawa Hiroshige II, dzięki uprzejmości Ashmolean Museum of Art and Archaeology/Heritage Images za pośrednictwem Getty Images

Kaligrafia japońska: Kyoko Okada, tworząca pod pseudonimem 千彩 (Chisai)

Producenci wydawniczy: Magdalena Wójcik- Zienkiewicz, Wojciech Jannasz

Wydawca: Marek Jannasz

Lira Publishing Sp. z o.o.

al. J.Ch. Szucha 11 lok. 30, 00-580 Warszawa

www.wydawnictwolira.pl

Wydanie pierwsze

Warszawa 2026

ISBN: 978-83-68817-90-4

Wydawnictwa Lira szukaj też na:

Wprowadzenie

W Japonii mądrość często żyje w ciszy, ukryta w codziennych rytuałach, przekazywana poprzez stare powiedzenia, lub znajduje odzwierciedlenie w zmieniających się porach roku. Te lekcje nie są krzykliwe ani spektakularne, lecz łagodne, wyważone i głęboko ludzkie. Dorastając w Japonii, zrozumiałam, że te nauki, przekazywane z pokolenia na pokolenie, kształtują nie tylko nasze życie, ale także to, jak budujemy relacje, jak troszczymy się o innych i jak odnajdujemy sens w codzienności. Ta książka jest zbiorem prawd delikatnych, a jednocześnie pełnych mocy. Na jej kartach znajdziesz sześćdziesiąt wpisów, od przysłów po koncepcje kulturowe. Niech każdy z nich zaprosi cię do refleksji i ofiaruje krótkie chwile połączenia się z samym sobą, z innymi i z tym, co naprawdę ważne. Spraw, aby te strony stały się przestrzenią, w której możesz się zatrzymać, ponownie wejrzeć w siebie i dostrzec ukrytą tam mądrość.

A-un

阿吽

Powitaj początek i koniec

A-un to pierwsza i ostatnia głoska, wdech i wydech, początek i kres kosmosu. Znajdujemy je symbolicznie u strażników świątynnych — jeden ma usta otwarte (阿, a), drugi zamknięte (吽, un). A-un odzwierciedla dualizm i cykliczność obecną we wszystkich rzeczach, to światło i cień, bezruch i ruch, obecność i nieobecność. Uosabia synchronię, której doświadczamy, gdy poruszamy się w harmonii z naturalnymi rytmami i przyjmujemy zarówno początek, jak i zakończenie, rozumiejąc, że życie istnieje w przestrzeni pomiędzy nimi. Wypróbuj ćwiczenia oddechowe: weź głęboki wdech i spokojnie wypuść powietrze. Pomyśl nad niedawnym początkiem lub końcem czegoś. Oddychaj podczas tej refleksji bez osądzania — po prostu usiądź w ciszy sam ze sobą.

Ishin-denshin

以心伝心

Pielęgnuj porozumienie dusz

Ishin-denshin to porozumienie bez słów, które płynie bezpośrednio z serca do serca. Wywodzi się z filozofii zen i przypomina nam, że prawdziwe zrozumienie nie zawsze ich wymaga, czasem najgłębsze więzi się czuje, ale o nich nie mówi. W chwilach milczenia komunikujemy się poprzez energię, intuicję i szczerość. Pomyśl o relacjach, w których słowa są zbędne: jak pielęgnujesz takie porozumienie? Zaufaj cichemu językowi serca i pozwól, by obecność przemówiła tam, gdzie słowa nie wystarczają.

Ibasho

居場所

Bądź tam, gdzie czujesz się jak w domu

Ibasho to przestrzeń, w której czujemy się fizycznie i emocjonalnie jak we własnym domu. To nie tylko sama lokalizacja, ale miejsce obecne w nas samych i w relacjach z innymi, w którym czujemy się bezpiecznie i możemy być naprawę sobą. Ibasho zachęca nas do poszukiwania relacji i otoczenia, które przynoszą ukojenie sercu i wywołują głębokie poczucie przynależności. Przyjrzyj się miejscom i ludziom, dzięki którym czujesz się jak u siebie w domu: czy odnajdujesz dzięki nim swoją autentyczność i wewnętrzny spokój? Świadomie twórz takie przestrzenie, aby pozostać wiernym temu, kim naprawdę jesteś.

Genki

元気

Połącz się ze swoją wewnętrzną energią

W języku japońskim słowo genki jest częścią frazy, którą tłumaczy się „jak się masz”? Ma ono jednak znacznie głębszy sens wywodzący się ze znaczeń znaków składowych, oznaczających „podstawową energię człowieka”, „podstawowy stan”. Odszukaj swoje genki, aby ponownie odnaleźć energię, która cię krzepi wewnętrznie, jest twoim sprzymierzeńcem i bazą twojego fundamentu. Pytaj o genki innych, aby pielęgnować znaczące więzi i tworzyć przestrzeń dla wspólnej refleksji nad energią, która napędza nas wszystkich. Uznawszy głębię, jaka kryje się w genki, pogłębimy naszą świadomość dotyczącą energii życiowej, która pozwala pielęgnować życzliwość, autentyczność i większe poczucie więzi w codziennym życiu.

Arigatō

有難う

Wdzięczność to cenny dar