Wydawca: Fabryka Słów Kategoria: Fantastyka i sci-fi Język: polski

Ja inkwizytor. Głód i pragnienie ebook

Jacek Piekara

3.91428571428571 (35)

Uzyskaj dostęp do tej
i ponad 20000 książek
od 6,99 zł miesięcznie.

Wypróbuj przez
7 dni za darmo

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:

e-czytniku (w tym Kindle) kup za 1 zł
tablecie  
smartfonie  
komputerze  
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Czytaj i słuchaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Liczba stron: 368 Przeczytaj fragment ebooka

Odsłuch ebooka (TTS) dostępny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacji Legimi na:

Androida
iOS
Czytaj i słuchaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?

Ebooka przeczytasz na:

Kindlu MOBI
e-czytniku EPUB
tablecie EPUB
smartfonie EPUB
komputerze EPUB
Czytaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Czytaj i słuchaj w chmurze®
w aplikacjach Legimi.
Dlaczego warto?
Zabezpieczenie: watermark Przeczytaj fragment ebooka

Opis ebooka Ja inkwizytor. Głód i pragnienie - Jacek Piekara

OTO ON, INKWIZYTOR I SŁUGA BOŻY CZŁOWIEK GŁĘBOKIEJ WIARY

Oto świat, w którym Chrystus zszedł z Krzyża i objął władzę nad ludzkością.

Świat tortur, stosów i prześladowań.

Mogę być waszym najgorszym koszmarem, jeśli tylko zechcecie.

Imię jego Mordimer Madderdin - przed sąd inkwizycyjny posłał dziesiątki ludzi.

Nawet nie przypuszczasz, ile rzeczy da się wyrzeźbić za pomocą jednego dłuta.

Opinie o ebooku Ja inkwizytor. Głód i pragnienie - Jacek Piekara

Cytaty z ebooka Ja inkwizytor. Głód i pragnienie - Jacek Piekara

dramatyczny upadek tych, którzy do tej pory byli dla niej nieosiągalni z uwagi na pochodzenie lub majątek. Przecież nie ma rozkoszniejszej rzeczy dla sługi niż możliwość pastwienia się nad swym panem, którego dotknął hiobowy los. Nie ma rozkoszniejszej rzeczy dla żebraka, niż przyglądać się upadkowi tego, kto do tej pory dawał mu jałmużnę. Tacy właśnie są ludzie i nigdy się nie zmienią. Być może w przyszłości będą potrafili chytrzej i zręczniej ukrywać uczucie satysfakcji z klęski bliźniego, ale sama złośliwa radość pozostanie.
poza tym w jego towarzystwie zdecydowanie bardziej rzucałbym się w oczy. Zwłaszcza że, jak sam opowiadał, usiłował się już bezskutecznie zaprzyjaźnić z nowymi służącymi Fischbachów, a więc kto wie czy go nie zapamiętali. Niski, mały stół, przy którym siedzieli słudzy Fischbachów, przytulony był do samego rogu sali. Zauważyłem, że pomimo iż całe wnętrze było naprawdę zatłoczone, obok tego stołu wyglądało zdecydowanie luźniej. Pozostałe ławy i stoły przypominały rzucone
ulicę i spojrzałem na bezchmurne niebo, które dzisiaj przybrało odcień najczystszego lazuru. Co prawda gdzieś tam daleko, na samym horyzoncie, malowały się pasma lapisu zwiastujące jutrzejszy deszcz, ale nie sądziłem,
milczącą, jej rodziny. Tyle tylko, że taki porywacz nie wysyłał potem listów z okrutnymi groźbami oraz pieniędzy. Tutaj więc musiało dojść do prawdziwego, nieudawanego porwania, a jego motywy, nie mówiąc już
wiadomo przecież, że, niestety, wszystko na tym grzesznym świecie z czasem staje się nużące i nudzące i choć staralibyśmy się ile sił, by w zużyty materiał tchnąć świeżego ducha, to podobna sztuczka nigdy nam się nie uda...
No i tak to właśnie jest ze ślicznymi dziewczętami. Otaczający je świat zaczynają wyraźnie postrzegać dopiero wtedy, kiedy ten świat zaczyna je ranić. Dlatego z punktu widzenia śledczego zdecydowanie przydatniejsze są brzydule, gdyż one przez całe życie pilnie obserwują otoczenie, patrząc, gdzież mogłyby uwić dla siebie małe, bezpieczne gniazdko. A ślicznotki? One nie muszą niczego wypatrywać, bo przecież cały świat należy do nich!

Fragment ebooka Ja inkwizytor. Głód i pragnienie - Jacek Piekara

O Mordimerze Madderdinie

Płomień i krzyż – tom 1Ja, inkwizytor. Wieże do niebaJa, inkwizytor. Dotyk złaJa, inkwizytor. Bicz BożyJa, inkwizytor. Głód i pragnienieSługa BożyMłot na czarowniceMiecz AniołówŁowcy dusz
Dokument chroniony elektronicznym znakiem wodnym

Wiewióreczka

Chciałem wracać do domu na obiad, kieliszek wina i harce z pewną młodą damą, a zamiast tego musiałem torturować siedzącego przede mną człowieka. Parszywe zajęcie, powiadam wam, mili moi... I to zajęcie, o które wcale nie prosiłem.

– Dłuto, sztuk jedna. Nożyce krawieckie, jedna para... – powiedziałem i spojrzałem na mężczyznę przywiązanego do fotela, który obserwował mnie z przerażeniem, z pobladłą i wykrzywioną twarzą. – Nawet nie przypuszczasz, ile rzeczy da się wyrzeźbić za pomocą jednego dłuta. Nie wiesz, jak wiele da się przykroić oraz przyciąć za pomocą jednej pary nożyc – kontynuowałem z łagodnym zamyśleniem.

Usłyszałem, że mężczyzna szczęka zębami, i wtedy zobaczyłem mokrą plamę rozlewającą się po jego spodniach.

– Zmoczyłeś się – oznajmiłem, a on gorliwie przytaknął.

Miał wybałuszone, pełne strachu oczy i czoło zroszone grubymi kroplami potu. Od czasu do czasu gwałtownie mrugał, kiedy pot wpływał mu pod powieki. Przypominał zająca złapanego w sidła, który kuli się i wariuje ze strachu, gdy widzi, że do jego pułapki zbliża się głodne wilczysko. Szkoda, że ani nie byłem głodny, ani nie byłem wilkiem. Byłem zaledwie człowiekiem znudzonym oraz znużonym wykonywanym zajęciem. Przysiadłem na krześle naprzeciwko mojego więźnia. Mogłem rozczulać się nad własnym losem, lecz pocieszający dla mnie mógł być przynajmniej fakt, iż jest to los lepszy od losu mej ofiary. Cóż, źle powiedziane. Nie mojej ofiary, lecz ofiary własnej nieudolności oraz nieuczciwości. Człowiek siedzący przede mną nazywał się Tomasz Purcell (wszyscy jednak nazywali go Świńskim Ryjem ze względu na fizys przypominającą dorodnego knura) i zainwestował ogromne sumy w liczne przedsięwzięcia. Problem wynikał z dwóch faktów. Po pierwsze nie do końca jasne było, co to są za przedsięwzięcia; po drugie zainwestowane sumy nie należały do Tomasza Purcella, lecz spółki, która powierzyła mu fundusze. W spółce tej zasiadali poważni ludzie, a kiedy poważnym ludziom giną poważne sumy, to poważnie się oni niepokoją. Tak więc zaniepokojeni wspólnicy najpierw grzecznie namawiali Purcella do rozliczeń, potem kazali go pobić, później wreszcie połamali mu ręce i wyrwali kilka zębów, by udowodnić, że naprawdę nie żartują. Wreszcie, zrozpaczeni perspektywą nieodzyskania nigdy całości zainwestowanych pieniędzy, zdecydowali się skorzystać z najbardziej parszywego rozwiązania: wynajęli mnie.

Tomasz Purcell mógł sobie drżeć ze strachu, szczękać zębami i szczać w spodnie, lecz nie zmieniało to faktu, że był twardym, nieustępliwym człowiekiem. Bo ktoś, kto uporczywie nie oddaje długu, pomimo że podobna decyzja kosztowała go już wiele zdrowia oraz wiele bólu, naprawdę zasługuje na szacunek. Albo rzeczywiście był bez grosza, a wtedy będzie cierpiał na darmo, a ja również na darmo umęczę się po łokcie, by skłonić go do czegoś, czego nie jest w stanie zrobić. Skutkiem obaj będziemy niezadowoleni z efektu.

– Nie zabijajcie mnie, panie, błagam was... – wyjęczał.

– O zabijaniu nie ma nawet mowy – zapewniłem go serdecznie. – Jesteś otwartą inwestycją, Tomaszu, i beztroskie jej zamykanie byłoby niewskazane z punktu widzenia interesów twoich wierzycieli. Uwierz mi, że potrafię bardzo długo utrzymać cię przy życiu. Inna sprawa, czy to trzymanie się życia będzie ci się podobało i czy po tym, co z tobą zrobię, nie będziesz raczej prosił o szybką śmierć. Ale nie, nie. – Pomachałem mu przed nosem wskazującym palcem. – O uśmierceniu cię, jak już wspomniałem, nie ma nawet mowy.

– Możecie mnie zabić, możecie mnie zamęczyć, ale nie oddam długów, bo nie mam na razie pieniędzy. Prosiłem przecież: dajcie mi trochę czasu, a zarobię. Oddam wszystko. Co do jednego piekielnego groszaka! – Podniósł głowę i wbił we mnie wzrok. – Zarobię i oddam, przysięgam – powtórzył żarliwie. – Tylko dajcie mi trochę czasu! Przecież sami wiecie, że oddałem, ile miałem. Powiedzieli wam? No powiedzcie szczerze: wiecie o tym, że wyprułem się do żywego mięsa, żeby oddać, ile tylko mogłem?

Oczywiście wiedziałem o tym. Purcell zwrócił spółce część pieniędzy, ale jak mi powiedziano, nie było tego wiele ponad dwadzieścia procent należności, więc wspólnicy zostali jedynie w niewielkim stopniu pocieszeni. A w zamian za to zaostrzył im się apetyt na więcej.

– Nie wynajęto mnie, bym z tobą negocjował, Tomaszu – odparłem. – Zostałem poproszony o odzyskanie pieniędzy, nie o przyniesienie mglistych obietnic. Bo za mgliste obietnice nic nie można kupić oprócz, w twoim przynajmniej wypadku, bardzo dużej dawki bólu...

– Nie mam – powtórzył z zajadłością. – Nic nie mam!

To była do pewnego stopnia, przynajmniej od oficjalnej strony, prawda. Tomasz Purcell był bankrutem. Jak zostałem poinformowany, nawet meble w mieszkaniu, które wynajmował, nie należały do niego. Jednak moi zleceniodawcy przypuszczali, iż Purcell wcale nie utracił powierzonych mu funduszy.

– Widzicie, mistrzu inkwizytorze, podejrzewamy, że było mianowicie tak – tłumaczył mi Hieronymus Bosch, wiecznie nachmurzony szef spółki. – Purcell wycofał większość funduszy przed spadkiem koniunktury, a nas poinformował, że wycofać zdołał jedynie część, którą zresztą grzecznie zwrócił. W ten sposób rzucił nam kość zamiast mięsa, żebyśmy się tym zatkali i nie cisnęli go dalej.

– To tak trudno sprawdzić, czy zyskał, czy stracił? Przecież muszą być jakieś dokumenty...

Bosch skrzywił usta i wzruszył ramionami.

– Wierzcie mi: trudno. Purcell to szczwany lis. Tak mianowicie wszystko poplątał, zamotał i zmieszał, że nasi księgowi do dziś się sprzeczają, czy naprawdę stracił pieniądze, czy też zdołał je wycofać przed załamaniem rynku.

Cóż, musiałem mu wierzyć na słowo, bo chociaż w przesławnej Akademii Inkwizytorium poznawaliśmy pewne procesy rządzące światem handlu, to jednak, jak możecie się domyślać, mili moi, stanowiło to zaledwie margines marginesu naszych zainteresowań. Dziwne mi się wydawało, że biegli rachmistrze nie potrafią określić na podstawie dokumentów, czy Świński Ryj fundusze zyskał, czy stracił, ale też nie zamierzałem sprzeczać się z Boschem. Bo jeśli w niuansach postępowania Purcella zgubił się nawet tak wytrawny kupiec jak imć Hieronymus, to trudno sobie wyobrazić, by w tych machinacjach połapał się wasz uniżony sługa, który jeśli już miał w ręku księgi, to święte, a nie rachunkowe. Teraz więc chodziło tylko o to, by dowiedzieć się, gdzie oraz ile schował Tomasz Purcell. Może oddał komuś na przechowanie? A może zainwestował?

– Dlaczego nie uciekłeś z miasta, Tomaszu? Przecież tak robią niewypłacalni dłużnicy. Masz zapewne wielu znajomków, którzy choć nie pożyczyliby ci grosza, to może przechowaliby cię przez kilka miesięcy. Dlaczego nie uciekłeś, hmmm?

– Bo jestem uczciwym człowiekiem – sapnął. – Naprawdę chcę oddać wszystkie długi. Chcę na nie zapracować, a zapracować mogę tylko tu, w Hezie.

– Przypuszczam, że sprawy mają się inaczej, Tomaszu. – Zacząłem spokojnymi ruchami zdzierać ostrzem dłuta drewno z blatu stołu. Schodziło długimi, cienkimi paskami. – Przypuszczam, że ukryłeś gdzieś majątek, gdzieś tu, w Hezie, i nie chcesz bez niego opuścić miasta. A wiesz przecież, że jesteś śledzony, prawda? Boisz się pójść po pieniądze, boisz się również bez nich wyjechać. Taaaak... – Szarpnąłem dłutem mocniej.

Purcell, widząc ten gest, aż jęknął.

– Zdumiewająco ostre. – Pokręciłem głową. – Zresztą – spojrzałem na mężczyznę i uśmiechnąłem się – sam pewnie zobaczysz... Jestem tu właściwie po to, by zdjąć z ciebie ciężar tego strasznego lęku – kontynuowałem. – Powiedz, Tomaszu, czy nie łatwiej będzie ci żyć, wiedząc, że nic ci nie zagraża? Czy tak naprawdę, w głębi serca, nie przyznajesz sam przed sobą, że majątek, który ukryłeś, ciąży ci niczym grzech pierworodny? Pomyśl, o ile łatwiejsze byłoby twoje życie, gdyby nie te żałosne pieniądze! Nie musiałbyś się już bać, że ktokolwiek ci je odbierze, że ktokolwiek będzie cię bił, łamał ci kończyny czy wyrywał zęby. Byłbyś szczęśliwy i bezpieczny, Tomaszu. Nie obracałbyś się w panice przez ramię na ulicy, nie podskakiwał na dźwięk niespodziewanego hałasu, nie kulił się, widząc, że ktoś obcy idzie w twoją stronę. Byłbyś bezpieczny. Mógłbyś zacząć wszystko od nowa...

– Nie mam, nic nie mam, na gniew Pana naszego, nic nie mam!

– To nieprawda, Tomaszu! – rzekłem zdecydowanym tonem. – Zostało ci jeszcze bardzo wiele. Zostało ci zdrowie i została ci przyszłość, którą możesz ulepić wedle własnej woli. Jeżeli szybko nie oddasz pieniędzy, będę zmuszony wszystkiego tego cię pozbawić. Stracisz majątek, który ukradłeś, ale stracisz również zdrowie oraz przyszłość. Zabiorę ci wszystko, Tomaszu. Rozumiesz mnie? – Przyklęknąłem naprzeciwko niego, uniosłem palcami brodę i spojrzałem prosto w oczy. – Wszystko, co masz, i wszystko, co mógłbyś kiedykolwiek mieć, oraz wszystko, co spodziewałbyś się mieć.

– Jezus Maria – wyjęczał, a po pucułowatych policzkach ciekły mu łzy.

– Pomyśl, drogi Tomaszu, czyż twoje życie nie było łatwiejsze, zanim – podkreśliłem mocno to słowo: – ukradłeś pieniądze? Czy zagrabiona fortuna przyniosła ci szczęście, spokój i zadowolenie? – Zawiesiłem głos. – A może odwrotnie? Może jedynie ból, strach oraz kłopoty? Jesteś wykształconym człowiekiem, Tomaszu, więc pomyśl rozsądnie, kiedy bardziej cieszyłeś się z boskiego daru, jakim jest życie: teraz czy przed kradzieżą? Teraz? Kiedy teoretycznie jesteś bogaty, lecz praktycznie siedzisz związany w fotelu i zostaniesz poddany torturom przekraczającym ludzkie pojęcie? Teraz, kiedy zagraża ci doświadczenie cierpienia, którego, wyznam ci szczerze, wytrzymać się nie da? – Umilkłem, by miał czas zastanowić się nad wypowiedzianą przeze mnie kwestią na temat cierpienia. – Czy jednak szczęśliwszy byłeś przedtem? Kiedy nie miałeś złota, lecz mogłeś cieszyć się życiem, miłością, towarzystwem przyjaciół...

Znowu zamilkłem, tym razem na dłużej.

– Jeśli nie oddasz pieniędzy, Tomaszu, ja spowoduję, że już nigdy i nic cię nie rozweseli – powiedziałem dobitnie i rzeczowo. – Rozumiesz mnie? Stracisz nie tylko złoto, które ukryłeś, bo wydobędę, naprawdę wydobędę z ciebie, gdzie ono jest, lecz utracisz również zdrowie. Pomyśl: przecież złoto zarobisz jeszcze nie raz i nie dwa w życiu, a zdrowie? – Szczęknąłem nożycami tuż obok jego uszu i gdyby nie trzymające go więzy, chyba wyskoczyłby z fotela pod sam sufit. – Powiedz, Tomaszu, kto wynagrodzi ci obcięte palce, mięso zdarte do samej kości, wyłupione oczy? Czy sądzisz, że parę nędznych sztuk złota jest naprawdę tego warte? Przecież to zaledwie żółty metal, Tomaszu, nic poza tym.

– Nie mam, nie mam... – wybełkotał.

– Wiem, że tak naprawdę chciałbyś mi już wszystko powiedzieć i oddać zrabowany majątek – szepnąłem łagodnie. – Przeszkadzają ci tylko dwie rzeczy: resztki głupiego, całkowicie niepotrzebnego uporu, może też zmieszane z poczuciem wstydu, iż zostaniesz przyłapany na tak długotrwałym kłamstwie. Nie masz się czego wstydzić, Tomaszu, gdyż prawda oswabadza. Któż wie o tym lepiej niż my, inkwizytorzy?

Dopiero teraz dowiedział się, że jestem inkwizytorem. Nie mógł zblednąć bardziej, gdyż skóra jego twarzy już dawno przybrała kolor bielidła, ale oczy niemal wyszły mu z orbit, a źrenice przypominały czarne koła.

– Jako inkwizytor wiem, że tak naprawdę, w głębi serca, jesteś uczciwym człowiekiem, Tomaszu. Uczciwym, który jednak pobłądził i potrzebuje pomocy, by wejść z powrotem na jasną, prostą ścieżkę. Pomocy, a nie obelg i bicia ze strony tych chamów. – Machnąłem pogardliwie w stronę wejścia, gdzie za drzwiami czekali przedstawiciele jego wierzycieli. – Ja ci oferuję pomoc, Tomaszu.

Nalałem wino do kubka i delikatnie przytknąłem mu krawędź naczynia do ust.

– Jestem tu twoim jedynym przyjacielem – stwierdziłem. – Jedynym i ostatnim, który wyprowadzi cię z awantury, w jaką się wplątałeś. Musisz mi jednak pomóc.

Odłożyłem kubek na stół i wziąłem znowu w rękę dłuto. Zacząłem się nim bawić, przesuwając pręt pomiędzy palcami. Oczy mężczyzny śledziły każdy mój ruch.

– Mówiłem, że w oddaniu pieniędzy przeszkadzają ci dwie rzeczy. Czy wiesz, jaka jest ta druga z tych rzeczy?

Pokręcił głową, ciągle wpatrzony w ostrze migające w mojej dłoni.

– Strach, Tomaszu. Drugą rzeczą, która cię powstrzymuje, jest strach. Zastanawiasz się, co będzie, jeśli wyjawisz mi wszystko i zdecydujesz się oddać majątek. Co wtedy stanie się z twoim życiem, takie właśnie zadajesz sobie pytanie... – westchnąłem.

– I tak by mnie zabili – wydusił z siebie. – Nawet gdybym cokolwiek miał, a nie mam, i tak by mnie zabili... Nie darowaliby. Nigdy.

– Chyba że ktoś wstawiłby się za tobą, czyż nie? Ktoś, kogo szanują i kogo się... – skrzywiłem usta w nieznacznym uśmiechu – obawiają.

– Wy? Wy? A dlaczego... Dlaczego mielibyście zrobić coś podobnego?

– Bo zapłacono mi za efekty. Zapłacono mi za odzyskanie pieniędzy, nie za dręczenie cię, ani, Boże broń, zabicie. I im bardziej mi to zadanie ułatwisz, tym bardziej będę ci wdzięczny. Pójdę do domu, zjem obiad, napiję się wina, łaskawie pozwolę mej kobiecie, by mnie zadowoliła... Myślisz, że nie wolę właśnie tak spędzić dzisiejszego dnia, niż słuchać twoich krzyków, taplać się w twojej krwi i wąchać smród twego żywcem palonego ciała? – Wzruszyłem ramionami. – Nie lubię torturować ludzi i będę bardzo niezadowolony oraz bardzo rozżalony, kiedy mnie do tego przymusisz. A musisz wiedzieć, Tomaszu, że kiedy już zaczynam pracę, to – znowu pochyliłem się nad nim – podchodzę do niej zarówno solidnie, jak i z zapałem.

Zaczął bezgłośnie, acz rozpaczliwie płakać, a grube łzy znowu pociekły ciurkiem po jego policzkach i zmieszały się z kroplami potu.

– Każdy kiedyś popełnił błąd, Tomaszu – zapewniłem go łagodnie. – Każdy człowiek, również czcigodni święci naszego jedynego i prawdziwego Kościoła nie byli wolni od grzechu. Czyż nawet Apostołowie nie wspominali ze wstydem, że czasami dawali się ponieść zbytniej zapalczywości w oczyszczaniu z Żydów i pogan Jerozolimy oraz Rzymu? – Położyłem Purcellowi dłoń na głowie. – A ja dobrze wiem, że ciebie przymusiły okoliczności – rzekłem miękko – nie podłe serce, zła wola, podstępny umysł. Przecież ty chciałeś być uczciwym człowiekiem, Tomaszu, naprawdę chciałeś! – Podniósł na mnie załzawione oczy i zaczął potakiwać. – Tylko różne sprawy paskudnie się ułożyły – dokończyłem.

Położyłem Purcellowi dłoń na ramieniu.

– Poniosłeś wystarczającą karę za swoją nieostrożność. Pobito cię, złamano rękę, wyrwano zęby. To wystarczy. Nie ma sensu cierpieć dalej.

Przytulił policzek do mojej dłoni.

– Nie oddacie mnie im? – wyjąkał. – Puścicie mnie z Hezu? Przysięgam, nigdy już tu nie wrócę. Przysięgam wam! Nigdy!

– Gdzie ukryłeś pieniądze, Tomaszu? – Pogłaskałem go po głowie. – Powiedz, a sam zobaczysz, jak wielki ciężar spadnie ci z serca.

I wtedy, serdecznie łkając, wyjawił mi wszystko, co chciałem wiedzieć.

– Dobrze zrobiłeś – stwierdziłem, kiedy wysłuchałem już jego przerywanej szlochem spowiedzi. – Muszę jednak zbadać, czy to, co wyznałeś, jest prawdą. Każę teraz wysłać ludzi, by sprawdzili, czy złoto znajduje się, gdzie mówisz.

– Jest tam, jest tam, przysięgam wam! Na miłość Boga, błagam, nie zostawiajcie mnie z nimi!

– Będę w pokoju obok – zapewniłem. – I przyrzekam, że nikt do ciebie nie wejdzie. Jeśli powiedziałeś prawdę, możesz być spokojny.

Wyszedłem do drugiego pokoju w amfiladzie, gdzie rozparty na fotelu siedział gruby jurysta, przedstawiciel spółki, do której należeli wierzyciele Tomasza Purcella.

– Już? Jak wam poszło? – zagadnął niewyraźnie, bo miał pełne usta. Zapewne rodzynek, gdyż tuż obok na stoliku leżała tacka pełna tych owoców.

Stanąłem dwa kroki od niego i bez słowa wpatrzyłem się prosto w jego twarz. Najpierw poczerwieniał, sapnął, potem zakręcił się niespokojnie i wreszcie uniósł ciężki zad z fotela.

– Mistrzu inkwizytorze, raczycie mnie poinformować, czy dowiedzieliście się czegoś? – zapytał dużo grzeczniejszym tonem.

– Mam nadzieję – odparłem i opowiedziałem, co wyznał Purcell.

Jurysta pokręcił głową.

– Wiedziałem, wiedziałem, że sprzeniewierzył nasz majątek – rzekł. – A inni już wątpili, mówili, że może naprawdę stracił wszystko...

– Mieliście dobre wyczucie – pochwaliłem go. – Chociaż nie wyśpiewujmy peanów na chwałę dnia przed zachodem słońca. Wyślijcie ludzi, z łaski swojej, i niech sprawdzą, czy Tomasz powiedział prawdę. Jeśli okaże się, że nie, będę musiał zacząć od nowa. – Rozłożyłem ręce.

– Czy on... czy on... jest... – grubas zająknął się w zakłopotaniu i zakręcił młynka palcami.

– Żywy i zdrowy nie mniej niż wy – odparłem. – Tyle że nadal przywiązany do fotela.

– Jak to zdrowy, za waszym przeproszeniem? Nie musieliście go... no ten tam... Nic a nic?

Pokręciłem głową.

– Grzech ciążył mu bardziej, niż sądzicie – objaśniłem z uśmiechem. – I najbardziej na świecie pragnął się z niego wyspowiadać.

– Coś takiego! – Prawnik podrapał się po policzku. – No coś takiego, powiem wam...

– Torturujemy i zabijamy ludzi tylko wtedy, kiedy uznajemy to za niezbędnie konieczne – powiedziałem. – Wspomnijcie, czyż nasz Pan nie pragnął pojednania z ludem Jerozolimy i ludem Rzymu? Czyż nie kazał oczyścić z nich świata, dopiero kiedy splunęli na przyjaźnie wyciągniętą dłoń? My, inkwizytorzy, mamy brać przykład z Chrystusa, wobec tego oferujemy naszą przyjaźń wszystkim bliźnim. – Uśmiechnąłem się do jurysty i rozłożyłem ramiona, jakbym chciał zawrzeć w ich uścisku nie tylko jego samego, ale właśnie cały świat.

Zachrząkał zmieszany i uciekł wzrokiem.

– Oczywiście, oczywiście – wymamrotał. – Rzecz jasna... pewien jestem. Taaak, właśnie tak... A co to ja chciałem? Aha! Jeśli uprzejmie zechcielibyście zaczekać, póki nie sprawdzimy wszystkiego...

– Oczywiście. – Usiadłem w fotelu, który wcześniej opuścił, i wyciągnąłem nogi. – Zdrzemnę się chwilę, ale jak wrócicie, nie lękajcie się mnie zbudzić.

– Oczywiście, mistrzu inkwizytorze.

Kiedy usłyszałem, że zamyka drzwi, naprawdę przymknąłem oczy i wygodnie oparłem głowę na miękkim, obitym adamaszkiem oparciu. Miałem nadzieję, że Tomasz Purcell mówił prawdę, gdyż przymuszanie go do spowiedzi metodami nie tak miłosiernymi jak ta, którą zastosowałem, wcale mi się nie uśmiechało. W końcu Świński Ryj był zwyczajnym oszustem, nie heretykiem, czarnoksiężnikiem lub zapiekłym wrogiem naszej świętej wiary. Pechowe zrządzenie losu zmusiło mnie, bym zamiast ścigać stronników diabła, zarabiał na życie, przyjmując zlecenia podobne do tego, jakie wykonałem dzisiejszego dnia. Cały czas cierpliwie czekałem na służbowy przydział z biskupiej kancelarii, ale przecież trzeba było z czegoś żyć, czyż nie? A biskupia kancelaria może i wydawała salomonowo mądre decyzje, ale gdyby Salomon ferował je w takim tempie, to zapewne spierające się o dziecko kobiety zamieniłyby się w starowinki, nim zapadłby królewski wyrok. Tak więc wasz uniżony i pokorny sługa pracował w tej chwili dla mistrza Inkwizytorium, Teofila Dopplera, który to mistrz Doppler pośredniczył pomiędzy ludźmi mającymi kłopoty oraz pełną sakiewkę a pozostającymi bez przydziału inkwizytorami. Pośredniczył, nawiasem mówiąc, w zamian za zbójecko wysoki procent pobierany od każdego zlecenia. No ale ponieważ inkwizytorzy zazwyczaj spisywali się dobrze i uwalniali zleceniodawców od kłopotów (od nadmiernego ciężaru sakiewek zresztą uwalniali ich również, i to z wielką przyjemnością), więc usługi mistrza Dopplera cieszyły się sporym zainteresowaniem wśród bogatych mieszczan, szlachty, nawet arystokratycznych rodów. Musiałem brać pod uwagę tylko jedno: Doppler był lojalnym inkwizytorem, który o wszystkich zadaniach, wypełnionych czy nie, przyjętych czy odrzuconych, donosił do kancelarii biskupa Hez-hezronu. W związku z tym ostrzeżono mnie, że służba u Dopplera przypomina stąpanie po kruchym lodzie i jeśli zachowam się nie tak, jak oczekuje się od inkwizytora, to kto wie czy nie pożegnam się raz na zawsze nie tylko z atrakcyjnym przydziałem, ale może nawet z funkcją pracownika Świętego Officjum. A podobnego nieszczęścia chciałem uniknąć najbardziej na świecie, gdyż niczego w życiu nie ceniłem sobie bardziej niż możliwości wypełniania świętych obowiązków inkwizytora. No ale cóż, teraz musiałem spokojnie czekać, aż sprawy znowu przybiorą korzystny dla mnie obrót.

Od odejścia prawnika minęły co najmniej cztery godziny i naprawdę przez ten czas zdołałem się solidnie zdrzemnąć. Jednak otworzyłem oczy, kiedy tylko usłyszałem kroki na schodach. Sądząc po odgłosach, mężczyzn było co najmniej kilku. Kiedy weszli, uśmiechnąłem się do własnych myśli, gdyż juryście towarzyszyło tym razem dwóch dostatnio ubranych mieszczan oraz jajogłowy osiłek o długich łapskach i brwiach nastroszonych niczym szczotki.

– Mistrzu najukochańszy! – Johann Waltz rozpromienił się, kiedy tylko mnie zobaczył. – Jest, wszystko jest, jak powiedzieliście. Ocaleni! Jesteśmy ocaleni!

Z tym ocaleniem zdecydowanie przesadzał, gdyż z tego, co wiedziałem, żadnemu ze wspólników nie groziło bankructwo z powodu złodziejstwa Purcella. No ale na pewno nikt nie lubi, gdy go okradają, choćby nawet było go stać na pałace o ścianach i dachach wykutych z czystego złota.

– Jednak trochę czasu minie, zanim się rozeznamy w tych papierzyskach – wtrącił drugi z mieszczan, zażywny staruszek z czerwonymi policzkami i przyciętą w prostokąt brodą. Nazywał się Brecht.

– Bardzo się cieszę, że mogłem wam w czymś usłużyć – powiedziałem uprzejmie i wstałem z fotela. – Pozwólcie teraz, że zajmę się Purcellem, jak wcześniej ustaliliśmy.

– Ależ oczywiście, oczywiście – odezwał się Waltz.

– Aha, a co mówiliście o papierzyskach? Jakie znowu papierzyska? – Odwróciłem się od progu.

Waltz uśmiechnął się pobłażliwie.

– Wiedzieliśmy, że najpewniej nie ukrył złota. Znaleźliśmy trochę kamyczków, reszta to weksle, obligacje, papiery kantorowe, listy wartościowe, nadania. – Machnął dłonią i westchnął. – Ciężko teraz powiedzieć, jaką to wszystko ma rzeczywistą wartość.

Przytaknąłem mądrze, wszedłem do pokoju i zamknąłem za sobą drzwi. Związany mężczyzna poderwał głowę, lecz szybko się uspokoił, kiedy mnie dostrzegł.

– Okazało się, że mówisz prawdę, Tomaszu – oznajmiłem serdecznie. – Bardzo się cieszę, że nie zawiodłeś mojego zaufania i mojej przyjaźni.

Odetchnął z głęboką ulgą.

– Wiecie, rzeczywiście, jakby kamień z serca... – usłyszałem szczerość w jego głosie. – Ale dotrzymacie słowa? – Nagle zaczął drżeć, a jego czoło znowu zaperliło się od potu. – Nie zabijecie mnie, prawda? Nie oddacie im? Powiedzcie. Nie oddacie, co?

– Oczywiście, że nie. Odprowadzę cię do rogatek, a dalej radź sobie sam. Twoja głowa w tym, żeby cię nie zdybali za Hezem, jeśli chcieliby kogoś za tobą posłać.

– O, już ja się nie dam złapać. – Wyraźnie mu ulżyło, kiedy usłyszał moje słowa.

– No i dobrze.

Widziałem, że aż zesztywniał, gdy wyciągałem zza pasa nóż (jak widać, nie do końca mi jeszcze ufał), ale ostrza potrzebowałem tylko, by rozciąć jego więzy, zamiast kłopotać się rozwiązywaniem supłów, które sam jeszcze niedawno zaplątałem. Kiedy już więzy opadły, Tomasz Purcell wstał i zaczął rozcierać zdrętwiałe ramiona. Potem, krzywiąc się, poskakał chwilę na jednej nodze, ale nic poważnego mu się nie stało, kiedy był związany. Zresztą, plącząc sznury, bardzo uważałem, by nie zacisnąć ich zbyt mocno, gdyż długotrwały nacisk na kończynę może człowieka doprowadzić nawet do trwałego kalectwa. A ja nie zamierzałem okaleczać Tomasza Purcella, chyba że byłoby to absolutnie konieczne.

– Oni... – Przełknął ślinę głośno i z wyraźnym trudem. – Oni czekają, prawda? – Podbródkiem wskazał drzwi.

– Ano czekają – odparłem zgodnie z prawdą.

Oszust odetchnął głęboko. Raz i drugi. Tak jakby szykował się do wielce niebezpiecznego skoku.

– Jesteście gotowi? – spytałem, gdy oczekiwanie się przeciągało.

– Tak, tak, wybaczcie, jestem gotowy.

Nacisnąłem klamkę i otworzyłem drzwi. Purcell aż sapnął, kiedy w prześwicie zobaczył jajogłowego osiłka. Ten natomiast bystro zerknął w naszą stronę, po czym wyszczerzył w uśmiechu wielkie, żółte zębiska, wyszczerbione na końcach niczym łopaty, którymi starano się kopać kamienie. Pokiwał na mojego towarzysza sękatym paluchem.

– Chodź no, rybeńko słodka, pogawędzimy troszeczkę – powiedział niepasującym do jego wyglądu oraz postury ciepłym, miękkim głosem.

Tomasz Purcell niemal przylepił się do moich pleców.

– Tak, mistrzu inkwizytorze, właśnie tak – odezwał się drugi mieszczanin. – Zostawcie, z łaski swojej, tego tu naszego przyjaciela i wspólnika w naszych rękach, a sami raczcie się udać do naszego kantoru albo, jeśli wolicie, jeszcze dziś wieczorem poślę do was posłańca ze ściśle wyliczoną sumą. A nawet – mrugnął do mnie – powiem, że będę zaszczycony, mogąc wam podsypać co nieco górką, jeśli was to nie urazi, za waszym przeproszeniem.

– Absolutnie nie urazi – rzekłem. – Jednak Purcella zabieram ze sobą, gdyż tak się z nim umówiłem. – Rozłożyłem ręce.

Oczy mieszczanina pociemniały, a jego na pozór dobroduszna twarz nagle przybrała niemal odpychający wyraz.

– Wpierw umawialiście się z nami – warknął.

– Na odzyskanie łupu i owszem – odparłem. – I wywiązałem się z porozumienia co do joty, czemu nie zaprzeczycie, choćbyście chcieli. Ale o Purcellu nie było mowy, to też przecież przyznacie. Czyż nie?

– Nie pomyśleliśmy, że...

– To, że nie pomyśleliście, to nie moja sprawa – przerwałem mu ostrym tonem. – Mam nadzieję, że nie macie intencji mnie zatrzymać?

Jajogłowy osiłek przesunął się o dwa kroki, tak że teraz zagradzał mi drzwi wyjściowe. Był półtorej głowy wyższy ode mnie, a na jego ramieniu mógłbym się huśtać niczym dziecko.

– Trzymajcie swojego psa na smyczy, panie Brecht, bo kiedy będę mu wyrywał zęby, to i wam może się przy okazji oberwać – rzekłem zimno.

– Ależ, mistrzu kochany... – wtrącił pierwszy mieszczanin, składając dłonie jak do błagania. – Po co te ostre słowa, po co kłótnie? Powiedzcie sami, czy jest się o co wadzić? O takiego tu obwiesia? Macie całkowitą rację, że nasz to jest błąd, żeśmy nie pomyśleli, iż zechcecie go sobie zabrać. – Przy słowach „nasz to jest błąd” uderzył się w pierś. – No ale skoro tak, to wam za niego zapłacimy. Ile chcecie? Sto koron wystarczy? I to już stanie umowa między nami, którą nikt nie będzie kłopotał mistrza Dopplera.

Ponieważ inkwizytorowi Dopplerowi musiałem oddawać sześćdziesiąt procent z sumy każdego kontraktu, propozycja była zaiste interesująca.

– Nie ma mowy – odparłem. – Inkwizytorskie słowo nie dym.

– Dwieście koron?

Uśmiechnąłem się jedynie.

– Ufam, panie Waltz, że nie chcecie obrazić mnie supozycją, iż inkwizytorskie słowo można sobie kupić niczym starą chabetę na targu.

Mieszczanin poczerwieniał tak mocno, jakby za chwilę miała go trafić apopleksja.

– Nie, oczywiście, że nic podobnego nie miałem na myśli – odrzekł pospiesznie.

Wymienił szybkie spojrzenia ze swoim towarzyszem. Brecht niechętnie dał znak osiłkowi i ten odstąpił od drzwi.

– Zabierajcie sobie tego łotra – burknął, wyraźnie niezadowolony z zakończenia sprawy.

– Dziękuję wam serdecznie. – Skinąłem głową i zerknąłem na chowającego się za moimi plecami oszusta. – Chodź, Tomaszu.

Wyszliśmy do sieni. Przed drzwiami kamienicy stał jeszcze jeden drągal – wypisz wymaluj braciszek jajogłowego osiłka – i Purcell znowu na jego widok przykleił się do moich pleców. Ale drągal był dobrze wytresowany, gdyż widząc nas zmierzających do drzwi, ustąpił z drogi.

– O Jezusie Bezlitosny! – westchnął oszust, kiedy wyszliśmy już na ulicę. – O święty Andrzeju Trucicielu, o święty Piotrze Zdzieraczu Skór, o święta Dominiko od...

– Daruj sobie te litanie, Tomaszu – przerwałem mu. – Lepiej powiedz, co zamierzasz robić dalej, bo pamiętaj, że nasza umowa obejmuje jedynie bezpieczne odprowadzenie cię do rogatek.

– Tak, tak, tak, macie rację, oczywiście macie rację. – Zatrzymał się w miejscu, niespodziewanie chwycił mnie za rękę i pocałował w dłoń. – Bardzo wam dziękuję, żeście mnie nie wydali, do końca życia będę was wspominał w modlitwie, i was, i wasze dzieciaczki, jeśli takowe macie, i wszystkich innych... I będę się modlił za wasze zbawienie do Pana Boga, Aniołów i świętych. – Patrzył na mnie wdzięcznym wzrokiem głodnego psa, któremu właśnie obiecano codzienną michę pełną żarcia.

– To bardzo miło z twojej strony, Tomaszu. – Uśmiechnąłem się. – Jednak, niestety, twój dług nie obejmuje jedynie modlitw. Jesteś mi winien dwieście koron.

– Cccco takiego? – Tak się zdumiał, że nie zareagował nawet, kiedy potrącił go jakiś zabiegany i zdenerwowany przechodzień.

Ująłem oszusta za ramię i odciągnąłem nieco na bok, gdyż nie chciałem, by w konwersacji przeszkadzali nam kolejni nieuprzejmi ludzie.

– Dwieście koron. Suma, jaką oferował mi Waltz, a której przyjęcia stanowczo odmówiłem. Nie chcesz chyba, bym z powodu mej wielkiej życzliwości w stosunku do ciebie utracił spodziewane dochody, prawda? Bo powiedz sam, czy to byłoby w porządku, Tomaszu? – Spojrzałem mu prosto w oczy, ale on zaraz umknął ze wzrokiem. – Uznałem cię za uczciwego człowieka, więc odpowiedz właśnie tak, jak przystało na uczciwego człowieka. Nie jak na łotra i oszusta, za którego mają cię tamci. – Ruchem głowy wskazałem kamienicę, którą dopiero co opuściliśmy.

– No, tego tam, hmmmm.... – Ciągle gonił ze wzrokiem gdzieś od muru do muru. – Jak by to powiedzieć...

– Pomyśl o tym wydarzeniu w następujący sposób: wchodząc w korzystną dla ciebie spółkę, pozbawiłem się spodziewanych dochodów. Czy nie powinieneś wobec tego zrekompensować mi ich, zadość czyniąc w ten sposób mojej krzywdzie?

– W jednym względzie mylicie się, za waszym przeproszeniem. – Wzrok Purcella odzyskał nagle bystrość, a on sam swadę. – Otóż propozycja zwiększenia waszego dochodu nastąpiła dopiero po zawiązaniu spółki ze mną, a więc wasze mniemanie, że zostaliście pozbawieni należnych profitów, jest całkowicie błędne. Profity te bowiem zostały zaproponowane wam dopiero jako następstwo waszych działań związanych z wejściem ze mną w porozumienie. Ergo: gdybyście nie zawarli ze mną porozumienia, nie otrzymalibyście żadnej propozycji finansowej. Summa summarum nic wam nie jestem winien poza, rzecz jasna, dozgonną wdzięcznością.

Długo przetrawiałem jego słowa.

– Gdybym nie zawarł z tobą porozumienia, siedziałbyś teraz przywiązany do krzesła i wył wniebogłosy – rzekłem wreszcie. – I założę się, że w tej chwili miałbyś kilka palców lub zębów mniej.

– Za waszym pozwoleniem. – Uniósł dłonie tak raptownie, jakbym zamierzał gdzieś odbiec, a on koniecznie chciał mnie powstrzymać. – Lecz z tematu rozliczeń wynikających z obiektywnych praw handlowych przechodzicie do rozrachunków związanych z subiektywnym poczuciem wdzięczności. A to przecież dwie całkowicie odrębne kwestie!

Taaak, zdecydowanie popełniłem błąd, wchodząc na grunt handlowy, na którym Tomasz Purcell czuł się, jak widać, swojsko oraz bezpiecznie. Nie zamierzałem jednak poddawać się tylko dlatego, że okazał się sprawniej szermować ekonomicznymi argumentami.

– Może poprosimy twoich niedawnych wspólników o rozsądzenie naszego niewielkiego sporu? – spytałem łagodnie. – W końcu to doświadczeni kupcy, na pewno będą potrafili znaleźć rozwiązanie.

– Powinniście wiedzieć, że w sądzie polubownym zasiadać mogą jedynie sędziowie, na których zgodziły się obie strony, a ja, jak możecie się spodziewać, wcale sobie nie życzę ich w roli rozjemców. Bo już wiem, jaki rozejm by z tego wyszedł...

Tomasz Purcell zaczynał mnie denerwować, lecz nie zamierzałem dać poznać po sobie, że dyskusja z nim nie zmierza w stronę, w którą spodziewałem się, że zmierzać będzie.

– Jeśli pozwolicie, opowiem wam, w jaki sposób widzę całą sprawę. – Oszust tym razem nie uciekał już ze spojrzeniem. – Solennie obiecaliście, że doprowadzicie mnie do rogatek, nie licząc przy tym na żadną gratyfikację. Wasza obietnica została złożona w obrębie porozumienia, dzięki któremu nie musieliście fatygować się torturowaniem mnie, a więc tym samym osiągnęliście wymierną korzyść...

– Nie do wiary – powiedziałem, przypatrując mu się.

– ...liczoną przede wszystkim w poświęconym czasie, że nie wspomnę już o zużytych narzędziach oraz materiałach.

– Coś takiego... – mruknąłem tym razem pod nosem, ale Purcell nie wydawał się zwracać na mnie większej uwagi.

– Dzięki zawartemu porozumieniu umożliwiłem wam spędzenie wieczora tak, jak zamierzaliście go spędzić, czyli przy domowej kolacji i w miłym towarzystwie. Każdy z nas dzięki tej wymianie przysług coś zyskał...

– Oczywiście. Wy zyskaliście życie, ja czas na zjedzenie kolacji – z przekąsem przyznałem mu rację.

– Pozwólcie mi dokończyć, mistrzu inkwizytorze! Tak jak mówiłem wcześniej: każdy z nas dzięki temu porozumieniu osiągnął wymierne korzyści. Na wymianę wzajemnych przysług, uwaga, to ważne! obaj wyraziliśmy zgodę, a przez to w naszym subiektywnym mniemaniu uznaliśmy je za równowartościowe. Zauważcie bowiem, że cena pojęć niemierzalnych, takich jak miłość, wiara czy, w waszym przypadku, satysfakcja z radośnie spędzonego wieczoru, nie podlega racjonalnej wycenie.

– Ja chyba śnię – szepnąłem już tylko do siebie, gdyż Tomasz Purcell nie był zainteresowany wysłuchaniem tego, co mam do powiedzenia.

Świński Ryj odetchnął głęboko, najwyraźniej zadowolony z siebie samego oraz własnych wywodów. Zrozumiałem teraz, w jaki sposób mógł zwodzić ludzi i w jaki sposób nabrał swych wspólników. Swobodnie posługiwał się demagogiczną retoryką, mocno naciąganą do własnych korzyści, ale umówmy się: któż nie robi podobnie? Od papieży i cesarzy aż po zwyczajnych żebraków.

– Nawet jeśli niechętnie przyznam, że w waszych wywodach tkwi ziarno prawdy – powiedziałem – to, niestety, swym bezdusznym postępowaniem obrazicie moje subiektywne poczucie sprawiedliwości. Przyznam: niewymierne, czy też jak wolicie: niemierzalne. W związku z tym zaproponuję waszym byłym wspólnikom, że ruszę waszym śladem, gdziekolwiek się udacie, i przyprowadzę was całego oraz zdrowego, tak by mogli długo i owocnie cieszyć się towarzystwem człowieka, któremu kiedyś nieopatrznie zaufali.

Ku mojemu zdumieniu Purcell wcale się nie skonfundował ani nie przestraszył, tylko klasnął głośno.

– I widzicie, jak jest? Od dyskusji handlowej przeszliście do gróźb! Nie znajdując właściwej siły argumentów, zdecydowaliście się użyć argumentu siły. Czy tak godzi się postępować wyszkolonemu inkwizytorowi? Przecież kim ja jestem? Zaledwie kupcem. Tymczasem wy pobieraliście wszechstronne nauki w przesławnej Akademii Inkwizytorium. Jeśli więc człowiek tak gruntownie wykształcony jak wy musi uciekać się do gróźb w rozmowie z prostaczkiem takim jak ja, czyż to właśnie nie najwymowniej świadczy o tym, iż nie macie racji? A powiem więcej, za waszym pozwoleniem: sami świetnie zdajecie sobie sprawę z braku tych racji...

Groźby groźbami, racje racjami, a argumenty argumentami. Ja postanowiłem zastosować argument ostatecznej wagi. Chwyciłem Purcella za kołnierz kaftana i przyciągnąłem do siebie tak mocno, że jego nos niemal zderzył się z moją brodą.

– Albo dasz mi dwieście koron, Tomaszu, albo obiecuję, że gorzko pożałujesz skąpstwa – wycedziłem.

Potem odsunąłem oszusta na odległość wyciągniętego ramienia, z satysfakcją zauważając, że mina mu nieco zrzedła.

– Nie chcesz po dobrej woli wynagrodzić mojej przyjaźni, to nie – kontynuowałem. – Powiem ci jednak, że nie znam człowieka, który skakałby z radości, wiedząc, że ma inkwizytora za śmiertelnego wroga. A jeśli nie dostanę pieniędzy, staniesz się moim wrogiem. Wierz mi...

– No ale jakże to? – odezwał się płaczliwie. – Przecież wiecie, że oddałem wszystko, co miałem. Tyle mi zostało, co mam przy sobie. – Rozłożył ramiona. – A co ja mam? Nawet ani pierścienia, ani zapinki, ani klamerki... Wszystko ze mnie zdarły te łotry... Dobrze, że zostawili chociaż kaftan na grzbiecie.

– No to bieda – westchnąłem. – Chodź więc ze mną, mój ty nędzarzu, zaproszę cię na obiad i kubeczek wina. Pogawędzimy...

– Uprzejmie wam dziękuję, wolałbym jednak, byście zgodnie z umową...

– To nie była propozycja ani prośba. – Puściłem kaftan Purcella i jednocześnie pchnąłem mężczyznę dłonią tak, że uderzył plecami o mur. – Zaraz obok jest niezgorsza karczma. Idziemy.

– Obok? Obok to jest tylko „Pod Rozgotowanym Kucykiem”. – Skrzywił się. – Mam nadzieję, że nie myślicie o tej właśnie mordowni?

– Właśnie o tej. Idź przodem, Tomaszu, i nie próbuj bawić się ze mną w gonionego, bo kiedy się zadyszę, jestem bardzo zły.

– Jak sobie życzycie, szanowny mistrzu inkwizytorze – jego głos znowu zrobił się przymilny i nabrał ciepłej barwy.

Gospoda „Pod Rozgotowanym Kucykiem” wcale nie była taką mordownią, jak chciał ją widzieć Tomasz Purcell. Od czasu do czasu przychodziłem tu na szklaneczkę wina, a czasami na znakomite zrazy z kaszą i jeszcze znakomitszy pieróg z mięsem i słoniną. Dlatego pogardliwa opinia Świńskiego Ryja o tym przybytku dotknęła mnie tym bardziej. No cóż, zdaje się, że taka to już była cecha Tomasza Purcella, iż na całym świecie podobał mu się tylko on sam...

Kiedyś rozmawiałem z właścicielem gospody na temat dziwnej nazwy, jaką nosił prowadzony przez niego zajazd. Oberżysta wyraźnie był zadowolony z zadanego pytania: rozpromienił się i postawił przede mną kubek wina na koszt zakładu.

– To jeszcze za czasów dziada mojego pradziada nadano gospodzie to miano – wyjaśnił. – W Hezie panował wtedy wielki głód, a mój przodek, akuratnie Eustachy mu było, jak i mnie, kazał zarżnąć kucyka, którym wcześniej woził towary, i z jego mięsa ugotować ogromny kocioł zupy. A zupą tą karmił wszystkich potrzebujących i wielu w ten sposób uratował życie. Toteż i do dzisiaj jego imię i jego czyn są przechowywane we wdzięcznej pamięci.

Cóż, była to piękna historyjka i, ośmielałem się sądzić, zapewne tak samo prawdziwa jak złoty pierścionek na palcu karczmianej posługaczki. Życie bowiem nauczyło mnie sceptycznego stosunku do wszelkich opowieści, w których bliźni wykazywali się niemotywowaną zyskiem miłością do innych istot ludzkich. Udałem jednak, że biorę słowa karczmarza za dobrą monetę, stuknęliśmy się kubkami i wypiliśmy za wieczne odpoczywanie duszy zacnego Eustachego.

„Pod Rozgotowanym Kucykiem” składała się z dwóch izb. Pierwszej, zaraz za drzwiami wejściowymi, gdzie zazwyczaj tłoczyła się podrzędniejsza klientela, oraz drugiej, oddzielonej solidnym przepierzeniem, w której mogli zjeść, wypić i porozmawiać ludzie życzący sobie spokoju. A ja i Tomasz Purcell życzyliśmy sobie spokoju. Co prawda, znając życie, Tomasz Purcell najbardziej na świecie życzył sobie spokoju, który polegałby na moim zniknięciu z jego życia, ale o tym na razie nie mogło być mowy, gdyż nie skończyliśmy jeszcze spraw, jakie były między nami.

Właściciel powitał mnie z tym rodzajem grzecznej serdeczności, która cechuje ludzi zdających sobie sprawę z tego, iż zostali stworzeni, by usługiwać lepszym od siebie, lecz jednocześnie pragną zachować godność, wyraźnie pokazującą, iż usłużność nie jest ich cechą wrodzoną, ale zaledwie koniecznym elementem wykonywanej profesji.

– Mam dzisiaj wyśmienite wino, mistrzu inkwizytorze. – Uśmiechnął się z taką dumą, jakby wyprodukowanie tegoż wina było tylko i wyłącznie jego zasługą. – Nie dość, że z samej Italii, to jeszcze właśnie w Italii butelkowane.

– Jest więc pewna szansa, że więcej w nim wina niż wody – powiedziałem. – No dobra, dawaj to italskie wino i zapisz je na mój rachunek. Poza tym dla mnie jak zwykle zraziki, a ty, Tomaszu? – Obróciłem głowę w stronę Purcella. – Zjesz coś przed podróżą? Gospodyni potrafi piec znakomity pieróg.

– Dziękuję wam, pokrzepię się tylko łykiem wina, jeśli jesteście tak hojni, by postawić je przed biedakiem, którego całym majątkiem jest zdarta koszulina na grzbiecie – odparł i wykrzywił usta w podkowę.

Gdybym nie poznał już Purcella bliżej, może i zrobiłoby mi się go żal. Karczmarz też nie miał szczególnie czułego serca, bo bezceremonialnie zgniótł w palcach bufiasty rękaw koszuli mojego towarzysza.

– Hiszpański atłas – stwierdził z miną znawcy. – Jak was stać na taką koszulinę, to i pewnie w kiesce coś tam wam brzęczy. – Przymrużył porozumiewawczo oko, puścił rękaw i odszedł.

– Hołota – burknął Purcell. – Tacy jak on wyobrażają sobie, że wielcy kupcy tarzają się w złotych monetach. A wiecie, mistrzu inkwizytorze, że ja nigdy nie miałem w domu więcej niż – zmarszczył brwi – no ja wiem, może z pięćset koron? Za to ze sto tysięcy w zobowiązaniach, wekslach, listach wartościowych, nadaniach, przyrzeczeniach wypłaty zysku i tak dalej, i tak dalej. Prawdziwych interesów nie robi się w gotówce, lecz w obietnicy jej przekazania, które to zresztą przekazanie wcale nie musi przybrać formy materialnej wymiany. A wręcz powiem wam – stuknął kostkami dłoni w blat – że zdarzają się niezwykle intratne przedsięwzięcia, w których ani gotówka, ani kupowany za nią towar nie istnieją jako fizyczne byty.

Zapatrzył się w powałę, zupełnie jakby tam właśnie zobaczył lub chociaż pragnął zobaczyć ów nieistniejący fizyczny byt.

– Dziękuję ci za te wielce pouczające uwagi dotyczące robienia interesów – powiedziałem uprzejmie. – Przyznam jednak, że jako człowiek niezaznajomiony z meandrami handlu bardziej od obietnic zainteresowany jestem jak najbardziej materialnym otrzymaniem złotych lub srebrnych monet o wartości dwustu koron. I życzyłbym sobie, byś wysilił umysł i znalazł sposób na doprowadzenie do tego szczęśliwego finału, a wtedy rozstaniemy się w zgodzie, zachowując jeden drugiego we wdzięcznej pamięci.

– Doskonale powiedziane, mistrzu inkwizytorze – zachwycił się, składając dłonie na piersi. – Wyznam wam szczerze, iż nie byłoby radośniejszego człowieka ode mnie, gdyby udało się wasze życzenia zmienić w rzeczywistość...

– Bardzo dobrze.

– ...ale! – Uniósł palec wskazujący i spojrzał na mnie nagle posmutniałym wzrokiem. – Nie każde życzenia można spełnić. Ot, ja sam życzyłbym sobie być piękny i bogaty, a wiecie sami, iż jeśli chodzi o piękno, to nazywają mnie Świńskim Ryjem, a jeśli chodzi o bogactwo, to muszę korzystać z waszej szczodrobliwości, nawet by wypić szklankę byle jakiego wina – westchnął rozdzierająco.

Do naszego stolika podszedł karczmarz, z wyraźną dumą niosąc na tacy dwa cynowe kubki oraz zapieczętowaną butlę.

– Oto jest italski muszkatel. Tylko dla wyjątkowych gości, mistrzu Madderdin.

Purcell wstał i bez ceregieli porwał butelkę za szyjkę. Przechylił ją, a karczmarz niemal krzyknął ze zgrozy. Kupiec przeturlał sobie flaszkę w dłoniach, uśmiechnął się i oddał ją gospodarzowi.

– Polewaj! – rozkazał.

Karczmarz spojrzał na mnie zbolałym wzrokiem.

– Mistrzu Madderdin?

– Tak, nalejcie, z łaski swojej – odparłem.

Właściciel z nabożeństwem odpieczętował butelkę, a potem delikatnie przechylił nad moim kubkiem i nalał na dwa palce. Purcell prychnął, zabrał moją szklankę, opróżnił jednym łykiem i zamlaskał.

– Gówno, nie italski muszkatel – burknął.

Karczmarz poczerwieniał.

– A wy co, tak dobrze znacie się na winach?

Świński Ryj zmierzył go twardym wzrokiem.

– Na winach też się znam, draniu. Ale jeszcze lepiej znam się na pieczęciach i nalepkach. – Purcell obrócił się w moją stronę. – To fałszywe wino rozlewane pod Hezem. Może kiedyś polizało się z italskim muszkatelem i tyle z niego ma. Z tym że, obiektywnie biorąc, nie jest takie złe... – Wzruszył ramionami i oblizał usta, by pokazać, że jest w stanie wytrzymać taki smak.

Spojrzałem na karczmarza.

– Co odpowiecie na ten zarzut?

Właściciel wziął flaszkę i ostrożnie, by nie wylać zawartości, oglądał to, co zostało z pieczęci. Tomasz Purcell przyglądał mu się z uśmieszkiem.

– Ze skóry go obedrę – warknął w końcu gospodarz i podniósł na mnie wzrok. – Pokornie proszę o wybaczenie, mistrzu Madderdin, wasz towarzysz ma rację. Te pieczęcie sfałszowano, ale na gwoździe i ciernie, jak sprytnie...

Świński Ryj wzruszył ramionami na znak, co sądzi o takim sprycie.

– A kogo obedrzecie ze skóry? – zainteresowałem się.

– Mojego dostawcę – odparł. – To łotr, powiadam wam.

– Znalazł gęś, więc ją oskubuje – powiedział Purcell. – A ta oskubana gęś skubie z kolei głupsze od siebie. – Roześmiał się. – I tak właśnie świat się toczy, mistrzu Madderdin.

Karczmarz, oblany szkarłatnym rumieńcem, najwyraźniej chciał powiedzieć coś, co jedynie mogłoby zaostrzyć spór, więc uniosłem dłoń władczym gestem.

– Zostawcie wino i idźcie już – rozkazałem. – Jak będziecie potrzebni, zawołam was.

Musiał usłyszeć poważną nutę w moim głosie, bo posłusznie wycofał się tyłem, mamrocząc pod nosem nieskładne przeprosiny.

– Nieźle, nieźle... – Uniosłem kubek. – Twoje zdrowie, Tomaszu.

– Ze mną byście nie zginęli – rzekł bez przechwałki w głosie, a jedynie stwierdzając fakt.

– Nie wiedziałem, że znasz się nawet na winiarskich pieczęciach.

– Mistrzu Madderdin, gówno tam znam się na pieczęciach – wyznał pobłażliwym tonem. – Czy wy myślicie, że człowiek obracający takimi sumami, jakimi ja obracam, ma czas wnikać w podobne detale?

– Czyli może naprawdę pijemy muszkatel? – Zmrużyłem oczy. – Bo jak rozumiem, po smaku też byście nie rozpoznali?

Wzruszył ramionami.

– Chlało się w życiu troszkę, prawda, nie powiem. Ale wiecie, jak jest. Na początku człowiek nawet uważa, co pije, ale potem doi już wszystko, aby tylko w łeb dobrze waliło. Tak więc jasne, że nie wiem, czy to italski muszkatel, czy nie. Ale za to, jak znam życie, kolację dostaniemy dziś za grosze.

– A więc zostawię ci już przyjemność negocjowania rachunku – powiedziałem.

Przyznam, że Tomasz Purcell coraz bardziej mi się podobał. Wyobrażałem sobie jednak, jak bardzo niebezpiecznym mógł być człowiekiem dla tych, na których zagiął parol. Jego bezczelność, pewność siebie, a poza tym, jak słyszałem, ogromna wiedza na temat finansów czyniły z niego groźnego przeciwnika.

Opróżniliśmy butelkę i rozochocony Purcell zawołał o następną, a ja uznałem, że czemu nie, możemy się razem napić. Świński Ryj okazał się całkiem zabawnym towarzyszem, opowiadał anegdotki z życia wielkich kupców i opowiadał je naprawdę nieźle. Zauważyłem tylko, że trunek działa na niego dużo, dużo bardziej niż na mnie. Bowiem wasz uniżony i pokorny sługa potrafi wlać w siebie naprawdę dużo wina, piwa albo gorzałki, zanim przeszkodzi mu to w przejściu po wąskim gzymsie, odśpiewaniu wesołej piosenki bez zapominania zwrotek czy na tyle krótkim i sensownym tworzeniu zdań, by pod ich koniec pamiętać jeszcze, co było na początku. Purcell, niestety, nie spełniał żadnego z tych warunków. Jego droga od stołu do drzwi przypominała hals statku na sztormowym morzu, śpiewanie piosenek było przerywane długim i pełnym zakłopotania drapaniem się po głowie, a część zdań, które wypowiadał, sprawiała wrażenie, jakby splatały się w coś na kształt węzła gordyjskiego utworzonego ze słów dobranych na chybił trafił. Oczywiście zastanawiałem się, czy przypadkiem nie udaje bardziej pijanego, niż jest, by uśpić moją czujność i dać dyla, ale po dłuższej obserwacji doszedłem do wniosku, że Tomasz Purcell nie udaje, ale po prostu ma słabą głowę. Zważywszy na fakt, że najwyraźniej lubił się napić, tworzyło to groźną mieszankę. Zwłaszcza groźną dla człowieka interesów. Z tego wieczora wypływał jeden wniosek: Tomasz Purcell będzie dzisiaj spał ze mną. Daruję sobie pilnowanie go w łóżku, ale zadbam, by go solidnie do tegoż łóżka przywiązać. Zapewne moja gospodyni (owa młoda dama, o harcach z którą opowiadałem Świńskiemu Ryjowi na początku naszej znajomości) nie będzie tym szczególnie zachwycona, ale doskonale wiedziałem, że znajdę dobry sposób, by ją przekonać, że zgoda na moje zamierzenia jest najlepszym, co może uczynić.

Ponieważ przez chwilę zagłębiałem się we własnych myślach i nie zwracałem uwagi na to, co gada pijany Purcell, dopiero jego nalegający głos wyrwał mnie z zadumy.

– Co? Co myślicie, mistrzu Madderdin?

– Co myślę o czym?

– Wcale mnie nie słuchaliście – powiedział obrażonym tonem.

– Powtórzcie, z łaski swojej.

– Zastanawiam się, jak zostanie nazwany Nowy Świat. Jak myślicie, co?

– A diabli z Nowym Światem! Co cię to może obchodzić, Tomaszu? Nie masz większych zmartwień niż jakieś parszywe odludzie, do którego żeglują szaleńcy i kryminaliści?

Świński Ryj gwałtownie potrząsnął głową.

– Nie macie racji, nie macie racji! Teraz co drugi majętniejszy kupiec rozmyśla nad podobnym przedsięwzięciem. Chodzi o finansowanie wypraw do Nowego Świata...

– Mają za dużo złota? – prychnąłem z rozbawieniem. – Słyszałem, że tam nie ma nic poza krwiożerczymi dzikusami, paskudnym klimatem oraz hordami komarów wielkich jak palec i zajadłych jak rojące się osy.

– I zbudowanymi z najczystszego złota miastami, ukrytymi w samym środku dżungli – sapnął, a oczy mu się zaświeciły.

– Taaak, oraz kopalniami króla Salomona na dokładkę. – Uśmiechnąłem się. – Daj spokój, Tomaszu, komu by się chciało przepływać przez morze, żeby szukać szczęścia w takim parszywym miejscu? Z tego całego Nowego Świata dla nikogo nie będzie żadnego pożytku, wierz mi...

Chwycił mnie za dłoń obiema rękoma.

– Nieprawda – zaprotestował żarliwie. – Ludzie chcą więcej, mistrzu Madderdin. Więcej, dalej, szybciej, lepiej... – Wpatrywał się we mnie rozgorączkowanym wzrokiem. – Nie spoczniemy, póki nie wyrżniemy w pień dzikusów, nie osuszymy bagnisk i nie zdobędziemy złotych miast. Uczynimy tę ziemię naszą poddaną, dokładnie tak, jak każe Pismo.

Przyglądałem się Purcellowi ze zdziwieniem, gdyż nie spodziewałem się po nim ani takiej pasji, ani takiej wiary. Ani tego, że ma w życiu cel, do którego pragnie tak usilnie dążyć.

– Już ja widzę, jak walczysz z dzikimi, Tomaszu, albo osuszasz bagniska – parsknąłem, bo wyobraziłem go sobie kopiącego łopatą w błocku.

– A kpijcie sobie – zgodził się bez gniewu. – Wiedzcie jednak, że różni ludzie będą tam potrzebni, mistrzu Madderdin. Zarówno ci od pracy, jak i ci od myślenia...

– Od myślenia, jak zarobić na pracy innych – dodałem kąśliwie.

Tomasz Purcell chciał coś odpowiedzieć, ale nagle chwyciła go czkawka i kiedy czknął dwa razy pod rząd, to mało nie przewrócił stołu, z takim czkał niezwykłym impetem. Cóż, podobno zdarzyło się kiedyś (jak to mówią: zdarzyło się przyjacielowi znajomka mojego kuzyna, co ma oznaczać, że to szczerze prawdziwa prawda), że jakiś nieszczęśnik czkał tak długo i tak potężnie, aż umarł. Coś mu się przerwało w środku, więc zamiast po raz kolejny czknąć, nagle bluznął na stół krwią i już było po nim. Niezbadane są wyroki Pańskie... Miałem nadzieję, że mojego towarzysza nie czeka podobny los, gdyż był mi jeszcze potrzebny żywy, przynajmniej przez pewien czas.

Zastanowiłem się nad tym, co mówił Purcell o nowym kontynencie, i pomyślałem, że jeśli to prawda, jeśli ludzie naprawdę zaczną coraz częściej pływać do Nowego Świata, jeśli założą tam osiedla, wioski, miasta oraz forty, to przecież jak najprędzej będziemy potrzebni również my, inkwizytorzy. Czy Święte Officjum snuło już jakieś plany w stosunku do Nowego Świata? Och, na pewno nie byłem pierwszym, który wpadł na to, że skoro na zachodzie rozpościerają się dzikie i niezbadane ziemie, to najpilniejszą na nich potrzebą są inkwizytorzy. Po pierwsze – by zbadać nowy ląd na obecność demonicznych sił; po drugie – by wypalić ogniem pogańskie wierzenia dzikusów (jak wywnioskowałem ze słów Purcella, nowi osadnicy pewnie najchętniej wypalanie wierzeń połączyliby z wypalaniem samych dzikusów); a po trzecie wreszcie – by zadbać o czystość serc, myśli oraz uczynków osadników, którzy, osamotnieni na nowej ziemi, stanowiliby niewątpliwie łakomy kąsek dla szatańskich zakusów.

– I wy może się tam wybierzecie... – powiedział szybko Purcell, tak by zmieścić się między jednym czknięciem a drugim.

– Z całą pewnością się wybierzemy – odparłem, bo jak widać, myśli Świńskiego Ryja szły podobnym torem co moje.

– Mówię, że wy. – Pokazał na mnie palcem, a wcale nie „wy”, że niby „wy, inkwizytorzy”. Tylko „wy sami”. – Jezus! – To ostatnie słowo wykrzyknął, kiedy poczuł już, że nadchodzi szczególnie silne czknięcie.

Czknął i aż mu coś zawyło w środku. Opadł na krzesło, położył sobie dłonie powyżej brzucha.

– Zmiłujcie się, chyba coś mi pękło – zaszeptał z przerażeniem.

Zmarszczyłem brwi, bo oto moje wywołane plotkami obawy mogły nieoczekiwanie zamienić się w rzeczywistość. Nie sądziłem, by Tomaszowi naprawdę stało się już coś poważnego, ale rzeczywiście, przy niezwykłej intensywności nękającej go czkawki nieszczęście mogło zdarzyć się w każdej chwili. Westchnąłem, gdyż nie miałem ochoty wstawać z krzesła, lecz jednak z niego wstałem, bo skoro był to jedyny sposób, by uratować życie Świńskiego Ryja, musiałem, niestety, poświęcić własną wygodę. Wyleczyłem Purcella z czkawki, po czym zawołałem karczmarza.

– Dajcie mi tu dwóch chłopaków, żeby go zanieśli do mojego domu, bo nie będę się z nim przecież męczył na ulicy.