Własną drogą ebook

Okładka

Strona tytułowa

Strona redakcyjna

Tytuł oryginału: The Wilder Way

Projekt okładki: Amy Musgrave

Redaktorka inicjująca: Monika Mielke

Redaktorka prowadząca: Magdalena Zabrocka

Redakcja: Anna Poinc-Chrabąszcz, CHAT BLANC

Redakcja techniczna: Sylwia Rogowska-Kusz

Skład wersji elektronicznej: Robert Fritzkowski

Korekta: Kamila Recław, Maria Śleszyńska

Zdjęcie na okładce: © Eva zu Beck

Copyright © Eva Zu Beck, 2026

First published as The Path of the Wild in 2026 by Century, an imprint of Cornerstone.

Cornerstone is part of the Penguin Random House group of companies.

No part of this book may be used or reproduced in any manner for the purpose of training artificial intelligence technologies or systems.

This work is reserved from text and data mining (Article 4(3) Directive (EU) 2019/790).

© for the Polish edition by MUZA SA, Warszawa 2026

© for the Polish translation by Anna Czajkowska

ISBN 978-83-287-4135-5

MUZA SA

Wydanie I 

Warszawa 2026

– fragment –

Ten e-book jest zgodny z wymogami Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA).

MUZA SA

ul. Sienna 73

00-833 Warszawa

tel. +4822 6211775

e-mail: [email protected]

Księgarnia internetowa: www.muza.com.pl

Wersja elektroniczna: MAGRAF sp.j., Bydgoszcz

Dedykacja

Dla mojego dziadka, który zainspirował tę podróż

Dla ludzi spotkanych przeze mnie w drodze, którzy zainspirowali tę opowieść

Kiedy zaczęłam myśleć o wydaniu tej książki, byłam pewna, że zapełnię jej strony opowieściami o swoich przygodach: niektóre były zaskakujące, inne szalone, jeszcze inne wymagały ode mnie ogromnego wysiłku. Nie wszystkie przebiegły zgodnie z planem. Ale gdy usiadłam do pracy i słowa zaczęły płynąć, zdałam sobie sprawę, że nie piszę książki o podróżach. Tak naprawdę jest to książka o wolności.

Zbierając wspomnienia, korzystałam głównie z dzienników, które prowadzę, odkąd byłam nastolatką, i które nadal zapełniam notatkami. Lubię też nagrywać długie, spontaniczne notatki głosowe w telefonie i one również bardzo mi się przydały w odtwarzaniu obrazów z przeszłości, podobnie jak ponad dwieście filmów, które opublikowałam na YouTubie, odkąd utworzyłam własny kanał.

Nigdy jednak nie miałam zamiaru po prostu powtarzać tutaj tego, co zostało już uchwycone w filmach. Historie, które przeczytacie poniżej, to nowe spojrzenie na moje podróże z ostatnich ośmiu lat; będzie też wiele opowieści, których dotąd nie upubliczniałam.

Imiona i cechy charakterystyczne niektórych osób zostały zmienione, aby chronić ich prywatność.

Jak okiem sięgnąć, nie ma żywej duszy. Mój komunikator satelitarny przestał działać. Po raz pierwszy od dwudziestu ośmiu lat jestem naprawdę, dojmująco sama.

– Nie powinno mnie tu być – mruczę do siebie w chwili największej szczerości. Już od godziny kucam na ziemi, pochylona nad uszkodzonym siodłem. Szarpię brudnymi paznokciami skórzane postronki, którymi powiązane było tanie drewniane siedzisko. Wcześniej tego dnia jeden z moich koni postanowił pobrykać. Wierzgał dość majestatycznie – ale i destrukcyjnie – gdy mijaliśmy szczególnie podejrzanie wyglądającą skałę. Skończyło się to katastrofą: wszystkie rzeczy, których potrzebowałam, żeby przetrwać samotnie na mongolskim pustkowiu, zasłały ziemię w promieniu dziesięciu metrów, a siodło się rozpadło.

Usiłuję je naprawić. Węzły są ciasne i nie dają się rozsupłać. Muszę ponownie zawiązać postronki tak, aby przetrwały kolejny tydzień mojej samotnej jazdy. Coraz bardziej zrozpaczona, jęczę i wymierzam siodłu porządnego kopniaka, a potem tylko patrzę, jak stacza się kilka metrów w dół wzgórza. Oba konie na chwilę przestają się paść, podnoszą głowy i patrzą prosto na mnie.

– Ani się ważcie mnie oceniać! – krzyczę. – To nie ja zepsułam siodło!

Z wyraźną pogardą z powrotem zwieszają głowy. Po chwili słyszę tylko delikatne chrupanie letniej trawy w ich zębach. Wiedzą, że nie radzę sobie z sytuacją. Zgadzają się, że nie powinno mnie tu być.

Ale nikt inny nie usłyszy moich narzekań. Biwakujemy w trójkę na zboczu wzgórza gdzieś na rozległych, surowych terenach najrzadziej zaludnionego kraju na Ziemi.

Kiedy zdecydowałam się wyruszyć samotnie na konną wyprawę po pustkowiach Mongolii, wiedziałam, że czekają mnie wyzwania. Na samym szczycie listy byli mężczyźni, wilki i niedźwiedzie. Nie spodziewałam się jednak, że inne rzeczy pójdą aż tak źle. Wszystko mnie boli od długich dni w siodle i długich wieczorów spędzanych na obrządzaniu dwóch rumaków, rozbijaniu obozu i gotowaniu posiłków. Całe biodro mam fioletowe po tym, jak ugryzł mnie koń juczny, kiedy rano zaciskałam mu popręg. Głowa mi pęka od tych wszystkich rzeczy, o których muszę myśleć, a których nigdy wcześniej nie musiałam brać pod uwagę. Czy konie są napojone i najedzone? Czy jadę we właściwym kierunku? Czy te ciemne chmury na niebie to znak, że idzie burza? Czy ktoś za mną jedzie? Czy uda mi się znaleźć bezpieczne miejsce na nocleg?

Na wiele rzeczy nie byłam przygotowana. Ale jestem tutaj i doświadczam wolności, bo tak wybrałam. Muszę też znaleźć sposób, aby sobie z tym poradzić. Podnoszę siodło z miejsca, w które się potoczyło, i wracam do naprawiania go. Czuję spokój i determinację. Nie bez powodu chciałam być tutaj sama.

W głębi duszy wiem, że odwaga nie jest czymś, co można znaleźć na poboczu drogi. To coś, co się wykuwa całą mocą swojej śmiałości, w otchłani strachu, wątpliwości i rozpaczy.

– I co zamierzasz robić, kiedy już będziesz w tych Indiach? – zapytała mama, jakbym wybierała się tylko na drugi koniec Londynu na spotkanie z przyjaciółką.

– Spędzę trochę czasu z ludźmi, których poznałam w internecie – odpowiedziałam, starając się, aby zabrzmiało to możliwie naturalnie. Najpierw planowałam lecieć do Indii, gdzie miałam krótką przesiadkę między Londynem a Nepalem, i liczyłam na to, że w dalekim kraju nawet internetowy znajomy jest lepszy niż żaden.

Mama zamilkła na moment i spojrzała na mnie.

– Znasz ich osobiście?

Jej ton zdradzał, że nie chce poznać odpowiedzi.

– Nie – zawahałam się. – Ale nie wyglądają na seryjnych morderców.

Trzeba przyznać, że poprzeczkę ustawiłam dość nisko.

Mama skinęła głową, dostosowała prędkość wycieraczek do intensywności opadów i zdawała się przyjmować te wszystkie dziwne, nowe informacje ze spokojem. Wiele z tego, co robiłam ostatnio, było dziwne i nowe – nie tylko dla niej, ale i dla całej mojej rodziny oraz przyjaciół. Dla mnie samej zresztą też.

Było wczesne popołudnie. Kombi mamy, czerwone jak szminka, sunęło po mokrej drodze przez marcową ulewę. Byłyśmy w drodze na Lotnisko Heathrow.

Na tylnym siedzeniu auta leżał potężny fioletowy plecak, na który wydałam fortunę. W środku miałam wszystko, co będzie mi potrzebne podczas wyprawy zaplanowanej na czas nieokreślony. „Dam sobie rok. Może półtora roku” – myślałam, upychając w nim niezbędne rzeczy, które byłam gotowa nosić na własnych plecach. Cała moja droga dizajnerska garderoba trafiła do organizacji charytatywnej, a wszystko, z czym nie miałam serca się rozstać, wylądowało w szafach u mamy. Moja suknia ślubna, na przykład.

– No dobrze, to jakie masz plany na najbliższe tygodnie? – dopytywała mama.

– Niech pomyślę… Będę w Nepalu przez jakiś miesiąc. Polecimy na najbardziej niebezpieczne lotnisko na świecie, a potem spędzimy dwa tygodnie, wędrując w Himalajach do bazy pod Everestem. A później polecę jeszcze na jakiś czas do Pakistanu.

Chrząknięcie wyraziło wszystko to, czego mama nie chciała nazwać wprost.

– Będzie dobrze, nic mi nie grozi – rzuciłam pośpiesznie, zanim zdążyła powiedzieć coś, czego nie chciałam usłyszeć. Udawaj pewność siebie! Fake it, till you make it! Wyświechtane pouczenia z poradników, które pochłaniałam przez ostatnich kilka lat, wydały mi się teraz płytkie. Prawdę mówiąc, nie miałam pojęcia, czy będzie dobrze i czy nic mi nie grozi.

W wieku dwudziestu sześciu lat stałam u progu nowego życia. Nie mogłam przewidzieć, co mnie czeka po drugiej stronie. Wiedziałam tylko tyle, że nigdy wcześniej nie wędrowałam po szlakach, nie mówiąc już o wspinaczce na najwyższe góry świata; że wybieram się do krajów określonych jako „niebezpieczne” na stronach internetowych z poradami dla podróżników; i że jest to moja ostatnia rozpaczliwa próba odmienienia swojego życia, aby go nie utracić. Wciąż nie mogłam uwierzyć, że doszło aż do tego.

– No to jesteśmy – oznajmiła mama, zatrzymując się przed terminalem trzecim na Lotnisku Heathrow.

Spojrzałam przez okno samochodu na nieprzerwany strumień ludzi, którzy znikali u szczytu schodów ruchomych tutaj, w Londynie, aby wyłonić się gdzieś na drugim końcu świata, i zawahałam się.

Mężczyzna podróżujący służbowo, ubrany w ciemny garnitur, pchał przed sobą drogą srebrną walizkę na kółkach. Jakaś rodzina biegła ku ruchomym schodom, mama z dzieckiem na ręku i mała dziewczynka, która ledwo za nią nadążała, ciągnąc własną różową walizeczkę z zabawkami. Zakochana para trzymająca się za ręce, zapewne w podróży poślubnej.

Jaki stereotyp podróżnika reprezentowałam ja? Po raz pierwszy poczułam się na lotnisku jak ktoś obcy. Być może po prostu musiałam się pogodzić z tym, że uosabiam największy ze wszystkich banałów: „zadowalaczka” i perfekcjonistka na odwyku, która przeżyła kryzys wieku półśredniego, zrozumiawszy, że dotąd żyła w kłamstwie. I która – zamiast pójść na terapię – kupiła bilet lotniczy w jedną stronę i wybiera się w podróż, aby odnaleźć siebie. Kiedy tak stałam przed lotniskiem, wszystko to wydało mi się nagle banalne i sztuczne. Dokąd mnie to zaprowadzi?

– Dbaj o siebie – powiedziała mama, biorąc mnie w ramiona. – I bądź ostrożna.

– Nie martw się – odparłam. – Po prostu muszę się stąd wyrwać na jakiś czas. Może wrócę za jakiś rok, kto wie.

Na myśl o powrocie poczułam ucisk w żołądku, ale o tym już nie wspomniałam.

– Pamiętaj, że po powrocie zawsze możesz w razie potrzeby zamieszkać ze mną – dodała.

Chociaż byłam wdzięczna za tę propozycję, zrobiłabym wszystko, co w mojej mocy, aby nie wracać do tego miasta nawiedzanego przez duchy wszystkich moich błędów.

– Dobra. Dzięki, mamo, doceniam to.

Pomogła mi założyć ogromny fioletowy plecak. Pod jego ciężarem aż się zachwiałam. A od dzisiaj będę musiała jakoś sobie radzić z zakładaniem go sama.

– Mamo, możesz mi cyknąć fotkę?

Nagrała filmik, na którym stoję w niebieskich dżinsach, białych Conversach, które już niedługo miały pozostać takie czyste, i jasnoszarej płóciennej koszuli. Wyglądam na nim jak skrzyżowanie turysty pieszego ze Stevem Irwinem. Wszystko wskazywało na to, że jestem gotowa wyruszyć w poszukiwaniu czegoś, czego jeszcze nie umiałam nazwać.

Pomachałam jej na pożegnanie i skierowałam się w stronę ruchomych schodów. „Jak można odnaleźć siebie, nie wiedząc, czego się szuka?” – pomyślałam, nagle pełna zazdrości wobec tego biznesmena, rodziny i pary zakochanych. Oni przynajmniej znali ostateczny cel swojej podróży. Wiedzieli, z jakiego powodu wyruszyli w drogę. Ja wiedziałam tylko, że mam bilet do Nepalu i miejsce przy oknie, że wszystkie strony internetowe poświęcone podróżom ostrzegają przed zatruciem pokarmowym w Katmandu, że lokalnym przysmakiem, którego warto spróbować, są pierożki zwane momo, i że rozpaczliwie pragnę uciec od bólu, który w Londynie towarzyszył mi na każdym kroku.

Leo poznałam jako dwudziestojednolatka. Był ode mnie starszy o osiem lat i robił niesamowite wrażenie. Obronił doktorat z prawa na jednym z najlepszych uniwersytetów na świecie, umiał prowadzić rozmowy w kilku językach i w moich oczach był uosobieniem księcia z bajki: przystojny, inteligentny, pewny siebie. Byłam przekonana, że każdy, kto go spotka, musi się w nim zakochać. Tak jak ja. Kończyłam właśnie studia z zakresu językoznawstwa i literatury na Uniwersytecie Oksfordzkim i byłam pewna, że my dwoje, każde z wypasionym dyplomem i świetlaną przyszłością, możemy razem podbić świat.

Po studiach przeniosłam się z Oksfordu do Brukseli, gdzie Leo piął się po kolejnych szczeblach kariery jako dobrze zapowiadający się prawnik. Wkrótce znalazłam pracę w Londynie i zaczęłam wędrować między tymi dwoma miastami, spędzając dni powszednie w Anglii, a weekendy w Belgii.

Zostałam zatrudniona jako pierwszy pełnoetatowy pracownik start-upu z branży mediów turystycznych, na stanowisku dyrektora do spraw wydawniczych. Wraz z rozwojem firmy zwiększała się i moja w niej rola. Po kilku latach kierowałam już całym zespołem. Zainteresowali się nami inwestorzy i zaczęli pompować pieniądze w nasz produkt. Po inwestycjach przyszedł czas na rekrutację. Otwarto biuro w Nowym Jorku. Zatrudniano nowe zespoły. Likwidowano stare. Motto świata start-upów brzmiało: „Działaj szybko, padaj szybko, ucz się szybko”. Kiedy nie pracowałam akurat nad jakimś nowym projektem, pochłaniałam poradniki biznesowe o takich wyświechtanych tytułach jak Włącz się do gry i Od zera do jednorożca. Oddałam się temu całym sercem. „Więc tak wygląda sukces” – myślałam, obserwując rosnącą liczbę odwiedzających na naszej stronie internetowej.

Sukces gonił sukces, a to oznaczało coraz więcej czasu przy biurku, spędzonego na pisaniu maili, sporządzaniu roboczych wersji dokumentów i przygotowywaniu prezentacji. Nic niezwykłego: po prostu kolejny młody człowiek, który chce się wykazać w świecie korporacji i spędza całe dnie za biurkiem, a w drodze do niego i od niego gasi firmowe pożary na telefonie. Byłam za to sowicie wynagradzana – wciąż rosnącą pensją i, co zapewne ważniejsze, obrazem samej siebie jako człowieka sukcesu.

Wynajęliśmy z Leo w jednej z ekskluzywnych dzielnic Brukseli piękne dwupokojowe mieszkanie z wysokimi sufitami i widokiem na dachy miasta, w wielu odcieniach szarości i terakoty. W Londynie wynajmowałam pokój we współdzielonym mieszkaniu. Leo kupił sobie sportowe auto. Często podróżowaliśmy po całej Europie. W weekendy, jeśli akurat nie wybieraliśmy się w podróż, jadaliśmy w dobrych restauracjach i imprezowaliśmy w barach koktajlowych. Spełnienie marzeń. Tak postrzegałam nasze życie. Mieliśmy pieniądze, stabilizację, każde z nas miało świetną pracę, wszystko było dopięte na ostatni guzik. Było to dokładne przeciwieństwo miejsca, w którym dorastałam. A im dalej zdołam uciec od tego miejsca, tym lepiej.

Byłam zaskoczeniem dla swojej mamy, która zaszła w ciążę w wieku dwudziestu jeden lat; później miała w żartach nazywać mnie „wypadkiem przy pracy” – produktem ubocznym młodzieńczego romansu, po którym nikt nie spodziewał się konsek­wencji, które tak bardzo zmieniają życie. Z czasem jej ocena stała się bardziej wspaniałomyślna.

– To nie tak, że cię nie chcieliśmy – zapewniała. – Po prostu byłaś niespodzianką.

Ale w Polsce lat dziewięćdziesiątych niespodzianki traktowano bardzo poważnie, więc szybko zorganizowano ślub, aby zachować dobre imię obu rodzin. Na weselu wszyscy uprzejmie ignorowali wystający brzuch mojej mamy.

Żadne z moich rodziców nie chciało odłożyć własnego życia na później i poświęcić się wychowywaniu dziecka. Po kilku latach ciężar zawartego w młodym wieku małżeństwa też okazał się dla nich zbyt wielki. W końcu, ponieważ nie mogli sobie poradzić z dzielącymi ich różnicami, rozstali się. Po rozwodzie mój ojciec wyjechał za granicę, do Stanów Zjednoczonych, podążając za swoim amerykańskim snem. W czasach, gdy nie było jeszcze WhatsAppa ani smartfonów, utrzymywanie kontaktu stanowiło znacznie większe wyzwanie logistyczne, z którym trudno było sobie poradzić, gdy rodzice żywili do siebie urazę. Z jednej strony mama, niechętnie zapewniająca okazje do komunikacji; z drugiej ojciec, zaprzątnięty swoim nowym życiem na drugim końcu świata. Zamiast wysyłać wiadomości w mediach społecznościowych, gryzmoliłam listy do ojca swoim niezgrabnym pismem siedmiolatki, listy, które nigdy nie zostały dostarczone do odbiorcy, bo przeniósł się ze Stanów Zjednoczonych do Australii, do miejsc o nazwach brzmiących jak z innej planety. Podczas gdy on tyrał za grosze jako emigrant z wizą turystyczną, która wprost zabraniała podejmowania pracy zarobkowej (i czasami wpadał z tego powodu w tarapaty), mama zatrudniła się jako przedstawicielka handlowa w Polsce. Była młoda i ambitna, a niemal całkowita nieobecność ojca zmusiła ją, by wzięła na siebie wyłączną odpowiedzialność za nasze utrzymanie. Przeprowadzałyśmy się z jednego miasta do drugiego, podążając za kolejnymi możliwościami, które się przed nią otwierały. Zanim skończyłam dwanaście lat, chodziłam już do sześciu różnych szkół.

Kiedy wyglądało na to, że sytuacja się ustabilizuje, mama ponownie wyszła za mąż i przeprowadziliśmy się do Warszawy. Ale po roku spędzonym w jednym miejscu, kiedy właśnie zaczynałam się przyzwyczajać do nowego domu, nasze życie znów zostało wywrócone do góry nogami. Kolejna przeprowadzka, tym razem gdy nowy mąż mamy dostał pracę w Wielkiej Brytanii. Słabo znałam angielski i nie miałam pojęcia, jak sobie radzić w tym obcym kraju. Szok kulturowy był ogromny.

Angielskie szkoły mają swoistą reputację, nie zawsze z dobrych powodów. Trudno powiedzieć, co wydawało mi się bardziej obce: sam kraj czy koncepcja szkoły tylko dla dziewcząt, w której obowiązkowo trzeba było nosić mundurki. W Polsce znałam język, mogłam nawiązywać przyjaźnie i ubierać się, jak chciałam. Teraz jednak trafiłam do nowej szkoły, którą trzęsło kilka nastolatek gnębionych egzystencjalnym lękiem, a największym grzechem, jaki mogłam popełnić, było zapięcie białej koszuli pod samą szyję albo nieumycie rano włosów.

Język angielski był dla mnie nowy, więc plątałam się w słowach, paląc się ze wstydu za każdym razem, gdy musiałam prosić, aby ktoś coś powtórzył. Takie rzeczy utrudniają integrację i nawiązywanie przyjaźni, zatem jedyną grupą, do której pasowałam, były imigrantki z rozmaitych krajów. W naszej ekipie odmieńczyń znalazły się bardzo wysoka Słowaczka o imieniu Barbora, Chen z Chin, a także Kiranjit i Mandeep, imigrantki z Indii w drugim pokoleniu. Wszystkie miałyśmy „dziwne” imiona z „dziwną” pisownią, której inne brytyjskie uczennice nie potrafiły ogarnąć. Moje brzmiało „Ewa”. Proste, popularne imię według polskich standardów, do których byłam przyzwyczajona, wymawiane z głoską „w” pośrodku, zgodnie z polskim alfabetem. Tylko trzy litery: żadnych pułapek. E-wa.

– W tym roku dołącza do nas nowa uczennica. – Dyrektorka mojej nowej angielskiej szkoły chciała osobiście mnie przedstawić reszcie klasy. – Pochodzi z Polski. Mmm… – Zmarszczyła brwi, pochylając się nad listą obecności, jakby próbowała rozszyfrować jakąś zagadkę, którą tam zapisano. Wreszcie, z pewną siebie miną, dokończyła: – Ju-ła. Witamy! Witaj, Ju-ła!

To nie moje imię.

Nie miałam pojęcia, jak w wieku dwunastu lat zdołam odnaleźć swoje miejsce w tym dziwnym, nowym świecie.

Poczucie izolacji ustępowało jednak, gdy znajdowałam się w nieznanych mi miejscach, gdzie nie czułam presji, by się dostosować lub dopasować, gdzie mogłam pozostać obca. Dwa razy w roku, podczas ferii i wakacji, mama wysyłała mnie samolotem do taty, który w tym czasie przeniósł się już do Azji. Ponownie nawiązałam z nim kontakt mniej więcej w tym okresie, gdy przeprowadzałyśmy się do Wielkiej Brytanii. Wraz z upowszechnieniem się internetu i aplikacji takich jak Skype, które ułatwiały nam rozmowy, zaczęliśmy się poznawać na nowo. Zaprosił mnie do siebie do Hongkongu i w wieku czternastu lat poleciałam tam sama, podczas gdy oboje rodzice – na lotniskach po jednej i drugiej stronie – zamartwiali się o moje bezpieczeństwo.

W następnych latach dwa razy do roku siedziałam w samolocie, wysoko wśród chmur, wznosząc się ponad wszystko, co budziło we mnie lęk. Podczas tych pierwszych wizyt wraz z ojcem odbudowywaliśmy naszą relację od podstaw. Ale kiedy już tego dokonaliśmy, stał się moim najbliższym powiernikiem, a nasze wspólne przygody były źródłem inspiracji w nudnej, bezdusznej codzienności w Wielkiej Brytanii. Podróżowaliśmy razem do takich krajów jak Birma, Kambodża i Wietnam. Ponieważ dotąd całe życie spędziłam w Europie, smak aromatycznego kurczaka z grilla na tajskich targach ulicznych, odczucie, że wilgotna atmosfera Hongkongu otula mnie niczym ciężki płaszcz, i pędzenie na motorowerze wśród świateł miasta Ho Chi Minh były dla mnie jak sen na jawie.

Z kolei w domu, w Anglii, sytuacja stawała się coraz trudniejsza. Weszłam w wiek nastoletni, zrobiłam się pyskata, uparta i niezależna. A to prowadziło do kłótni dosłownie o wszystko z mężem mojej matki.

– To mój dom, nie twój, i będziesz robiła to, co ci każę – mówił mi. Postawił sprawę jasno.

I chociaż z formalnego punktu widzenia miał rację – bo rzeczywiście mieszkałam na jego posesji – trudno, żeby mi to pomogło poczuć się jak w domu. Miejsce, które miało mi zapewnić poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji, stało się tym, w którym czułam się najbardziej nieswojo. Każda interakcja mogła się przerodzić w trzęsienie ziemi. Ja odmawiałam wykonywania obowiązków domowych – on nie pozwalał mi wtedy wychodzić. Ja nie chciałam się uśmiechać – on udawał, że mnie nie widzi. Im bardziej napięta stawała się atmosfera, tym chętniej fantazjowałam o wyprowadzce i rozpoczęciu własnego życia.

Byłam wyrzutkiem i w szkole, i w domu. Nigdzie nie czułam się bezpiecznie. W wieku szesnastu lat regularnie się już okaleczałam, tnąc po nadgarstkach wszystkim, co miałam pod ręką: nożami kuchennymi, żyletkami, nożyczkami do papieru. Z satysfakcją patrzyłam na coraz większe rany. To była jedyna rzecz w moim życiu, nad którą miałam kontrolę. Samookaleczenia stały się wołaniem o pomoc, ale mama nie miała pojęcia, jak sobie z czymś takim poradzić, rozdarta między rozważaniami, czy wysłać mnie na stałe do taty do Azji, a pragnieniem zamiecenia wszystkiego pod dywan. Ostatecznie cała pomoc, jaką otrzymałam, sprowadzała się do jednej wizyty u terapeuty, który zdiagnozował u mnie „łagodną depresję, możliwe zaburzenia afektywne dwubiegunowe” i po postawieniu diagnozy nigdy więcej nie zobaczył mnie na oczy. A ja nadal się cięłam i odliczałam dni do chwili, gdy będę mogła się wyprowadzić.

Pomimo trudnej sytuacji w domu coraz lepiej mówiłam po angielsku. Potrzebowałam zaledwie kilku lat, by stać się szóstkową uczennicą, co sprawiło, że nauczyciele przymykali oko na moją skłonność do buntu. Robiłam sobie piercing tam, gdzie nie powinnam, za mocno się malowałam, nosiłam za dużo biżuterii (z powodu piercingu) i opuszczałam zajęcia, kiedy tylko się dało. Kilka razy musiałam zostać po lekcjach, ukarana za łamanie szkolnych zasad, które uważałam za staroświeckie i konserwatywne. Jednak nauczyciele nie potrafili zbyt długo się na mnie gniewać: moje wyniki egzaminów należały do najlepszych w historii szkoły. Kiedy lokalna gazeta opisała mój sukces, moja mama z dumą chwaliła się wycinkiem z prasy przed swoimi przyjaciółmi. Marne to było dla mnie pocieszenie.

Wiele lat wcześniej dziadek ze strony ojca opowiedział mi o Uniwersytecie Oksfordzkim. Pewnego dnia przejeżdżaliśmy obok billboardu przedstawiającego ogromny basen. Wyłożony pięknymi niebieskimi mozaikowymi kafelkami, został sfotografowany pośrodku idealnie zielonego trawnika. Miałam zaledwie sześć lat, ale nawet w moich dziecięcych oczach był to symbol sukcesu. Patrzyłam na billboard z nabożnym podziwem.

– Dziadku, co trzeba zrobić, żeby kupić sobie taki basen? – zapytałam.

Spojrzał na mnie z uśmiechem i postanowił potraktować moje pytanie poważnie.

– Jeśli pójdziesz na studia na Uniwersytet Oksfordzki i zostaniesz prawniczką, może będzie cię na to stać – odparł, a ja pokiwałam głową, obiecując sobie, już w tak młodym wieku, że zrobię wszystko, co w mojej mocy, aby dostać się na ten uniwersytet.

Dwanaście lat po dniu, w którym mój dziadek wypowiedział te słowa, i jedenaście lat po jego śmierci dostałam się na wymarzoną uczelnię. Było to powodem do dumy dla całej mojej rodziny. Dla mnie to doświadczenie miało jednak gorzki posmak, bo osoba, która zainspirowała mnie do tego wszystkiego, nie mogła być tego świadkiem.

Kiedy jako młoda kobieta zajęłam się budowaniem własnego życia, w pewnym sensie chciałam udowodnić rodzicom, że poradzę sobie lepiej niż oni – a nawet wbrew nim. Ja pragnęłam bezpieczeństwa i gwarancji. Ja chciałam normalności, chciałam mieć wszystko zapięte na ostatni guzik. Czułam, że mogę naprawić ich błędy, budując sobie życie, które będzie podążało przewidywalną ścieżką, w którym nigdy nie będę musiała martwić się pieniędzmi, przeprowadzkami i koniecznością nieustannego zaczynania od nowa. Leo, doktor nauk prawnych o ugruntowanej karierze zawodowej, wydawał się tym właśnie człowiekiem, z którym mogłabym takie życie stworzyć. Nasze kariery zawodowe nabierały tempa i nagle bezpieczeństwo znalazło się w zasięgu ręki. Ślub, dom, dzieci. Zapewne się pobierzemy, kupimy dom, a potem… Właśnie, co potem? „Nieważne, mamy czas, żeby się nad tym wszystkim zastanowić” – zbywałam trudne pytania. „Myśl tylko o tym, co tu i teraz”.

A teraźniejszość była jak z bajki. Podróżowaliśmy, dobrze jedliśmy, imprezowaliśmy, pracowaliśmy ciężko i szastaliśmy pieniędzmi. Naszym pierwszym wspólnym kosztownym zakupem był absurdalny stół do jadalni, osadzony na dwóch szklanych podporach, cienkich jak papier. Był to tego rodzaju mebel, na którym nie można stawiać żadnych ciężkich przedmiotów, żeby podpory się nie ugięły i szkło nie pękło. Za każdym razem, gdy przy nim jedliśmy, chowałam nogi pod krzesłem, w obawie, że przypadkiem kopnę w szkło, czym naruszę i tak już chwiejną konstrukcję.

W pewien weekend pojechaliśmy z Leo do Oslo, gdzie zatrzymaliśmy się w pięciogwiazdkowym hotelu z widokiem na omywany falami port. Tańczyliśmy po pokoju w szlafrokach, rozkoszowaliśmy się daniami z restauracji, których ściany były ozdobione zdjęciami sławnych gości, i chadzaliśmy po galeriach, starając się zrozumieć sztukę współczesną. Podczas jednej z takich wycieczek Leo uklęknął na jedno kolano, spojrzał mi głęboko w oczy i wyciągnął z kieszeni turkusowe pudełeczko.

– Wyjdziesz za mnie?

Ślub, dom, dzieci. To wszystko miało się spełnić.

– Tak – usłyszałam swój głos.

Pierścionek z łatwością wsunął się na mój wypielęgnowany palec. Wielki, olśniewający diament na prostej obrączce z białego złota.

Chciałam hucznego wesela. Oboje chcieliśmy. „To musi być najlepsze wesele, na jakie kiedykolwiek przyjdą nasi przyjaciele” – postanowiliśmy. I chociaż dzisiaj nie potrafiłabym wam powiedzieć, co sprawia, że wesele jest „lepsze” czy „najlepsze”, robiliśmy wszystko, aby urzeczywistnić tę wizję. Suknia szyta na miarę przez południowoafrykańskiego projektanta. Garnitur szyty na miarę przez krawca z Savile Row. Przyjęcie w pałacu w polskich górach. Najdroższe dostępne menu. Awangardowy fotograf. Autentyczny drewniany kościół wikingów, w którym powiemy sobie „tak”. Włożyliśmy całą swoją energię w planowanie imprezy życia, która miała być manifestacją naszej młodości, urody i sukcesu.

Jednak w trakcie planowania wesela straciliśmy z oczu samo małżeństwo. Wizje przyjęcia, sukni, kwiatów tak mnie pochłonęły, że nie dostrzegałam tego, co miało nastąpić po ślubie – całej naszej wspólnej małżeńskiej przyszłości. Nigdy nie zadałam sobie pytania, czy chcę być żoną. Tak mnie zaprzątnęły te wszystkie efektowne dodatki, że nigdy nie dałam sobie szansy, aby zapytać: czy naprawdę tego chcę? Czy zawarcie związku małżeńskiego to zobowiązanie, które naprawdę jestem w stanie podjąć w wieku dwudziestu czterech lat? Nie zatrzymałam się, aby szczerze i dogłębnie przemyśleć najważniejszą decyzję w swoim życiu. A ten dysonans nie skończył się na ślubnych przysięgach.

– Chciałbym być młodym tatą – oznajmił Leo, wyobrażając sobie naszą wspólną przyszłość.

Biorąc pod uwagę ośmioletnią różnicę wieku między nami, oznaczało to, że ja zostanę młodą matką.

„Czy umiałabym być matką?” – pytałam się w duchu, czując ucisk w żołądku. Macierzyństwo nigdy nie było moim marzeniem. Wizja zmian zachodzących w moim ciele podczas ciąży wydawała mi się dziwna i trochę odpychająca. Jedyne, na co mogłam się zdobyć, to wymyślanie imion dla dziecka: to wydało mi się zabawą, czymś niezobowiązującym, przedsięwzięciem czysto teoretycznym. Wszystko poza tym – trzymanie dziecka w ramionach, zabawa z nim, odbieranie go ze szkoły – wydawało mi się tak abstrakcyjne, że mój umysł nie był w stanie sobie tego wyobrazić, nie wspominając już o wywołaniu jakichkolwiek uczuć z tym związanych. Ale wszyscy – każdy, z kim rozmawiałam – zapewniali mnie, że zmienię zdanie. Bądź co bądź, wszyscy mają dzieci. Takie jest status quo. I na pewno każdy chce mieć dzieci – to leży w ludzkiej naturze, nieprawdaż? Odpędzałam natarczywe myśli i przekonywałam samą siebie, podobnie jak czynił to Leo, że już wkrótce do tego dojrzeję, zmienię zdanie, poczuję, jak budzi się we mnie instynkt macierzyński. Na razie mieliśmy jeszcze czas.

Ale dzień ślubu zbliżał się wielkimi krokami.

Przez rok przed naszym ślubem z każdym tygodniem tonęłam coraz bardziej. Długie dni w biurze w połączeniu z intensywnym harmonogramem podróży sprawiały, że wieczorami byłam zupełnie wyczerpana. Coraz bardziej obciążeni pracą, Leo i ja spędzaliśmy coraz mniej czasu razem. Ja coraz dłużej przebywałam w Londynie, a on przesiadywał do późna w swojej kancelarii prawnej. Oddalaliśmy się od siebie, czułam się tak, jakby jakiś silny nurt odciągał mnie od wszystkiego, co dotąd znałam – nawet ode mnie samej. Im bardziej zbliżał się dzień ślubu, tym bardziej narastała we mnie panika: jak sobie poradzimy w dłuższej perspektywie, jeśli ostatecznie się okaże, że nie chcę mieć dzieci? Miłość, którą początkowo darzyłam Leo, zaczęła się zmieniać ze stabilnego, bezpiecznego uczucia w źródło wątpliwości i wstydu. Nie potrafiłam pogodzić naszych wizji przyszłego życia. Zaczęłam sobie uświadamiać, że być może – być może – zaakceptowałam cudze marzenia jako własne i podeszłam do małżeństwa tak, jakby było to po prostu kolejne zadanie do odhaczenia na liście rzeczy do zrobienia przed śmiercią.

Jednak dopiero kiedy zamówiliśmy zaproszenia na ślub, wątp­liwości uderzyły we mnie z całą siłą. Zaczęłam miewać koszmary senne, w których zapomniałam wysłać zaproszeń i nikt nie pojawił się na weselu, a ja bałam się powiedzieć o tym Leo, ponieważ myślałam, że poczuje się rozczarowany, że będzie miał o mnie gorsze zdanie, że zrujnuję jego idealne wesele; ani razu jednak nie czułam smutku, że teraz nie będziemy mogli się pobrać.

Na jawie zwlekałam z wysłaniem zaproszeń tak długo, jak tylko mogłam. Było coś ostatecznego w puszczeniu ich w świat, w tym, że goście zaznaczą teraz tę datę w swoich terminarzach, zarezerwują loty i hotele. Coś nieodwracalnego. Rozpaczliwie chciałam być szczęśliwa, ale im dalej posuwały się przygotowania do ślubu, tym bardziej pragnęłam rzucić się do ucieczki.

Miałam nieustanne poczucie, że coś, co było dla mnie fundamentem, nagle zaczęło się chwiać. W nadziei, że rozszyfruję, czym to „coś” jest, zaczęłam zaglądać do londyńskich barów, by prowadzić dziennik. Napojona czerwonym winem, spędzałam noce na przetrząsaniu najciemniejszych zakamarków swojej duszy, a podczas tych poszukiwań zburzyłam wszystko, co – jak mi się dotąd wydawało – wiedziałam o sobie.

Odkryłam w sobie sekretne marzenie, które od razu zanotowałam: „Chcę mieszkać w odległych miejscach, chcę pisać książki, chcę przeżywać wielkie przygody. Chcę eksperymentować ze swoim życiem”. Tymczasem Leo jako prawnik był związany z jednym miejscem i jedną wyspecjalizowaną dziedziną. Im bliżej przyglądałam się swojemu życiu – ambitnej korpo-twardzielki mieszkającej w wielkiej europejskiej stolicy – tym bardziej zdawałam sobie sprawę, jak bardzo mnie to unieszczęśliwia. Po dogłębnej analizie swojego związku z Leo doszłam do wniosku, który mnie zszokował. Przylgnęłam do tego mężczyzny, ponieważ reprezentował sobą wszystko, czego jako dziecko nie miałam, a pragnęłam mieć. Były to bardzo trudne wnioski, które dotychczas ukrywałam nawet przed sobą.

„Wkrótce biorę ślub, chociaż mam zupełnie inną wizję przyszłości niż mój przyszły mąż. Mam się zobowiązać do prowadzenia życia opartego na wygodzie, pieniądzach i firmowych imprezach” – napisałam. Pakowałam się w życie oparte na kłamstwie.

Uświadomienie sobie tych rzeczy, choć trudne, to jedno. Ale podjęcie konkretnych działań to zupełnie inna sprawa. Wciąż zmuszałam się więc do prowadzenia życia, które nie było moje – jeździłam na przymiarki sukni, wybierałam menu, planowałam rozmieszczenie gości przy stole – w cichej nadziei, że wszystko, o czym myślałam i co czułam przez ostatni rok, było tylko przedślubną tremą. Próbowałam przekonać samą siebie, że wątpliwości znikną, gdy tylko stanę przed ołtarzem.

Czas mijał nieubłaganie i w końcu nadszedł dzień ślubu. Ojciec już wcześniej poprosił o zaszczyt poprowadzenia mnie do ołtarza. Nie chciałam go zawieść. Nikogo nie chciałam zawieść. Ojciec trzymał mnie pod ramię, gdy szliśmy po skrzypiącej drewnianej podłodze kościoła. U stóp ołtarza uśmiechał się do mnie mój przyszły mąż. Materiał sukni ślubnej palił moją skórę, a makijaż przysłaniał twarz jak maska. Przez głowę przebiegały mi sceny z filmów o uciekających pannach młodych. Ale to nie była hollywoodzka komedia romantyczna i ucieczka nie wchodziła w grę.

Spływające po moich policzkach łzy trochę rozmazały makijaż. Rozejrzałam się po kościele. Wszyscy goście też płakali – pewnie z radości na widok pięknej pary młodej wkraczającej na wspólną drogę. Tylko ja wiedziałam, że idąc do tego ołtarza, popełniam największy błąd w swoim życiu. Ale nurt niósł mnie dalej i tak staliśmy się mężem i żoną.

Wszystko, czego pragnęłam, to mieć znów to szczęśliwe życie, które straciłam i za którym tęskniłam jako dziecko, przekonana, że odzyskam je, gdy zrobię to, co wszyscy ludzie sukcesu. Ślub, dom, dziecko. „Jeśli nasz ślub będzie piękny, to będę szczęśliwa” – myślałam. „Jeśli polecę na następne spotkanie w klasie biznes, będę sprawiać wrażenie kogoś, komu się powiodło. W tych butach wyglądam jak zajebista laska. Tak, ten pierścionek jest od Tiffany’ego”.

Rozkoszowałam się swoim statusem. W pełni czerpałam z tej fantazji, dopóki sobie nie uświadomiłam, że to nigdy nie był mój pomysł na życie.

Koniec darmowego fragmentu książki.

zapraszamy do zakupu pełnej wersji.