Uzyskaj dostęp do tej i ponad 250000 książek od 14,99 zł miesięcznie
- Wydawca: Wydawnictwo Marek Derewiecki
- Kategoria: Literatura popularnonaukowa•Nauki humanistyczne
- Język: polski
„Pierwszy polski karabin” autorstwa Jerzego Podoskiego (1900–1942) to artykuł opublikowany pierwotnie w czasopiśmie „Broń i Barwa” 1934, nr 2.
Artykuł zawiera, obok kontekstu historycznego, rysunek karabinu oraz opis parametrów technicznych, takich jak: długość całkowita, długość lufy, waga, długość od środka kolby do spustu, środek równowagi, łoże, okucia, kaliber, ilość gwintów, skręt, skok skrętu, prawdopodobny ciężar pocisku, przyrządy celownicze, spust, szyjka pistoletowa itp.
Fragment
[Pierwszy polski karabin to] broń skałkowa, gwintowana, wytwarzana przez fabrykę w Kozienicach między 1790 a 1791 r. dla uzbrojenia kompanii strzelców, stworzonych przy „regimentach” pieszych na mocy ustawy sejmowej z dnia 8 października 1789 r., uzupełnionej 4 lipca 1790 i 20 kwietnia 1791 roku.
Ze względu na to, że sztuciec kozienicki jest pierwszym okazem broni palnej wojskowej, wykonanej dla wojska polskiego przez fabrykę krajową, okazy tej broni stanowią niezmiernie cenną pamiątkę historyczną, a zarazem ciekawy przyczynek do studium stanu przemysłu uzbrojenia oraz pojęć o uzbrojeniu strzelców wyborowych w ostatnich latach niepodległości.
Broń jest bardzo składna, doskonale zrównoważona, bardzo przypomina – pod względem równowagi w postawie stojącej – karabin Mauser wz. 98, wykonanie proste i grube, ale dowodzące dużej wprawy robotnika i doskonałego zaprojektowania.
Jerzy Podoski był kapitanem piechoty Wojska Polskiego, mistrzem świata w strzelectwie oraz bronioznawcą. Jako specjalista w zakresie ręcznej broni palnej opublikował liczne prace bronioznawcze: książki - „Karabinki małokalibrowe i ich użycie” (1926), „ABC strzelania. Instrukcja” (1929), „Pistolet w walce i sporcie” (1928), „Strzelanie. Podręcznik dla początkujących zawodników„ (1934) oraz artykuły w czasopismach „Przegląd Strzelecki i Łuczniczy”, „Bellona”, „Przegląd Piechoty” oraz „Broń i Barwa”.
Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:
Liczba stron: 5
Rok wydania: 2024
Odsłuch ebooka (TTS) dostepny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacjach Legimi na:
Podobne
Jerzy Podoski
Pierwszy polski karabin
Kęty 2024
Wydawnictwo Marek Derewiecki
Podstawa wydania:
Jerzy Podoski, Pierwszy polski karabin, „Broń i Barwa” 1934, nr 2, s. 29–31
Copyright © 2024 by Wydawnictwo Marek Derewiecki
Wszelkie prawa zastrzeżone
Wydanie pierwsze
Redakcja i korekta: Zespół
Projekt okładki: Łukasz Derewiecki
Skład i łamanie: Łukasz Derewiecki
ISBN 978-83-68182-98-9
Wydawnictwo Marek Derewiecki
ul. Szkotnia 29a, 32-650 Kęty
e-mail: [email protected]
Księgarnia: www.derewiecki.pl
Pierwszy polski karabin
Jest nim broń skałkowa, gwintowana, wytwarzana przez fabrykę w Kozienicach między 1790 a 1791 r. dla uzbrojenia kompanii strzelców, stworzonych przy „regimentach” pieszych na mocy ustawy sejmowej z dnia 8 października 1789 r., uzupełnionej 4 lipca 1790 i 20 kwietnia 1791 roku.
Ze względu na to, że sztuciec kozienicki jest pierwszym okazem broni palnej wojskowej, wykonanej dla wojska polskiego przez fabrykę krajową, okazy tej broni stanowią niezmiernie cenną pamiątkę historyczną, a zarazem ciekawy przyczynek do studium stanu przemysłu uzbrojenia oraz pojęć o uzbrojeniu strzelców wyborowych w ostatnich latach niepodległości.
Wielka przewaga broni gwintowanej nad gładką pod względem precyzji była dobrze znana już w drugiej połowie XVI wieku, toteż, od tego okresu poczynając, do czasu broni odtylcowej budowano sztućce gwintowane z dokładnymi przyrządami celowniczymi, z przyśpiesznikiem, i w luksusowym wykonaniu. Jednakże – broń ta nadawała się jedynie do użytku tarczowego i myśliwskiego – ze względu na wielką powolność nabijania, wynikającą z konieczności wbijania kuli do lufy stemplem i młotkiem, bardzo częstego czyszczenia z powodu zabrudzania gwintów oraz kosztowności wykonania. Dopiero w początku wieku XVIII widzimy bardzo nieliczne próby uzbrojenia pewnej ilości żołnierzy w pułkach (Francja) w broń gwintowaną, jednakże próby te od razu zarzucono tak, że w końcu XVIII wieku żadna armia w Europie broni gwintowanej nie miała.
Natomiast w tym właśnie okresie sejm czteroletni postanawia stworzyć najpierw 4 bataliony strzelców, a następnie po kompanii na każdy pułk piechoty, uzbrajając ich w broń celną, gwintowaną, wykonaną w fabrykach krajowych.
Polecamy e-booki z naszej oferty
