Bariatria bez tajemnic ebook

REDAKCJA: Dawid Maciejewski

SKŁAD: Emilia Dajnowicz

PROJEKT OKŁADKI: Emilia Dajnowicz

TŁUMACZENIE: Iwona Gol

FOTOGRAFIE: © 2019 Thomas J. Story.

KOMPOZYCJA: Karen Shinto.

GRAFIKI: trigga / istock / Getty Images; str. 22, str. 72: © 2018 Nadine Greeff.

AUTOR ZDJĘĆ: Kate Miller Photography

Wydanie I

Białystok 2026

ISBN 978-83-8429-238-9

Tytuł oryginału: The Complete Bariatric Cookbook and Meal Plan: Recipes and Guidance for Life Before and After Surgery

Copyright © 2019 Callisto Publishing LLC

First Published in English by Callisto Publishing LLC

© Copyright for the Polish edition by Wydawnictwo Vital, Białystok 2026

All rights reserved, including the right of reproduction in whole or in part in any form.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Bez uprzedniej pisemnej zgody wydawcy żadna część tej książki nie może być powielana w jakimkolwiek procesie mechanicznym, fotograficznym lub elektronicznym ani w formie nagrania fonograficznego. Nie może też być przechowywana w systemie wyszukiwania, przesyłana lub w inny sposób kopiowana do użytku publicznego lub prywatnego – w inny sposób niż „dozwolony użytek” obejmujący krótkie cytaty zawarte w artykułach i recenzjach.

Książka ta zawiera porady i informacje odnoszące się do opieki zdrowotnej. Nie powinny one jednak zastępować porady lekarza ani dietetyka. Jeśli podejrzewasz u siebie problemy zdrowotne lub wiesz o nich, powinieneś skonsultować się z lekarzem, zanim rozpoczniesz jakikolwiek program poprawy zdrowia czy leczenia. Dołożono wszelkich starań, aby informacje zaprezentowane w tej książce były rzetelne i aktualne podczas daty jej publikacji. Wydawca ani autor nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki dla zdrowia, mogące wystąpić w wyniku stosowania zaprezentowanych w książce metod.

15-762 Białystok

ul. Antoniuk Fabr. 55/24

85 662 92 67 – redakcja

85 654 78 06 – sekretariat

85 653 13 03 – dział handlowy – hurt

85 654 78 35 – vitalni24.pl – detal

strona wydawnictwa: wydawnictwovital.pl

Więcej informacji znajdziesz na portalu superodzywianie.pl

Przedmowa

Próba utraty wagi to bitwa każdego dnia. Łatwo pogubić się w tym, co, kiedy i jak jeść – zwłaszcza obecnie, gdy zalewa nas potok modnych diet oraz sprzecznych wytycznych i zaleceń. Jeśli dodamy do tego jeszcze stale zmieniające się trendy w świecie ćwiczeń, to już sama myśl o odchudzaniu zaczyna przytłaczać. Ale to ważna walka, którą warto stoczyć. To bitwa, którą można wygrać.

Weźmy za przykład Jenny. Chorowała na insulinozależną cukrzycę typu 2 i z powodu nadciśnienia przyjmowała trzy różne leki, a w nocy musiała mieć założony aparat CPAP, ze względu na obturacyjny bezdech senny. Mówiono jej, że jest bezpłodna i nigdy nie będzie w stanie założyć rodziny. Wszystkie problemy medyczne przypisywano jej wadze. Jenny podejmowała wiele prób utraty zbędnych kilogramów, ale bez powodzenia. W końcu zdecydowała się na zabieg bariatryczny, z pomocą którego zrzuciła łącznie 45 kilogramów i utrzymuje ten wynik do dzisiaj. Cukrzyca i bezdech senny są w remisji, a ona jest dumną mamą pięknej, zdrowej córeczki.

Otyłość to choroba złożona i wieloczynnikowa. Wpływ na nią mają uwarunkowania genetyczne, dieta, środowisko, a nawet bakterie w jelitach. Pomimo znacznego postępu w naukach żywieniowych i medycynie, otyłość staje się coraz bardziej powszechna. Trzy czwarte osób dorosłych w Stanach Zjednoczonych ma nadwagę lub otyłość. Otyłość jest główną przyczyną zgonów, którym w Stanach Zjednoczonych można było zapobiec. Szacuje się, że całkowity koszt ekonomiczny otyłości wynosi 1,72 biliona dolarów w skali roku, co stanowi około 9,3 procent PKB. Zbędne kilogramy da się zrzucić dzięki tradycyjnej diecie i ćwiczeniom, ale zazwyczaj to nie utrata masy ciała jest największym problemem. Prawdziwe wyzwanie stanowi utrzymanie nowej wagi. Jak dotąd nie znaleziono innego skutecznego sposobu leczenia, które dawałoby znaczną, trwałą utratę wagi, poza chirurgią bariatryczną – zwłaszcza w przypadku osób z dużą otyłością.

Celem chirurgii bariatrycznej jest osiągnięcie znaczącej utraty masy ciała, która korzystnie wpływa na jakość życia i zdrowia. Liczba na skali wagi jest częścią ogólnego planu, ale na pewno nie jest ostatecznym celem. Chirurgia bariatryczna jest potężnym narzędziem medycznym, które obejmuje też zmiany behawioralne, prowadzące do utraty wagi. Wymaga poważnej zmiany stylu życia. Bycie pacjentem bariatrycznym to niemal praca na pełen etat. Trzeba jeść kilka małych posiłków w ciągu dnia, nawadniać się, przyjmować witaminy i między tym wszystkim włączyć jakąś formę aktywności fizycznej. Inna duża modyfikacja stylu życia wynika ze zmiany diety, którą z pomocą odpowiedniej książki kucharskiej, takiej jak Bariatria bez tajemnic, łatwiej zarządzać. Jak pokazuje przykład Jenny – wynik jest warty ciężkiej pracy.

Od wielu lat mam przyjemność pracować z autorką książki, Megan Moore. Wspólnie zajmowaliśmy się tysiącami pacjentów, walcząc z otyłością pacjent po pacjencie, stosując multidyscyplinarne podejście. Jako pracownik ochrony zdrowia i certyfikowany specjalista w zakresie leczenia otyłości i zarządzania wagą, Megan stosuje w tej książce to samo holistyczne podejście, aby edukować, wspierać i wzmacniać pacjentów, by zrozumieć i zarządzać ich wagą oraz ryzykiem, wynikającym z nadwagi lub otyłości, uwzględniając aspekty żywieniowe, fizyczne, psychologiczne, behawioralne, medyczne oraz chirurgiczne. Ta książka kucharska jest jedną z pierwszych, która dostarcza wskazówek i zaleceń zarówno przed, jak i po operacji bariatrycznej. Zasady w niej promowane to także cenne źródło informacji dla członków rodziny, którzy chcą wspierać swoich bliskich w ich podróży bariatrycznej. Część z nich może nawet chcieć je zastosować we własnym życiu, z myślą o swoim zdrowiu. Badania potwierdziły, że zdrowe postawy, promowane przez chirurgię bariatryczną, mogą dawać efekt aureoli, powodując utratę wagi u członków rodziny pacjentów.

Bariatria bez tajemnic to pozycja, którą w swojej biblioteczce powinien mieć każdy pacjent bariatryczny. Zawiera przejrzystą, łatwą do wdrożenia i kompleksową koncepcję z przepisami na smaczne potrawy oraz pożywnymi planami posiłków, które są łatwe w przygotowaniu i wspomagają utratę wagi. Ta książka kucharska jest świadectwem pasji, a zarazem misji Megan, by pomóc większej liczbie osób, dzieląc się swoją wiedzą na temat nauk żywieniowych, pomagając zwalczać problemy związane z wagą i osiągać lepsze zdrowie poprzez utratę zbędnych kilogramów.

dr Brian Sung

Chirurg bariatryczny

Seattle, Waszyngton

Azjatycka surówka z kapusty, strona 147

Wprowadzenie

Począwszy od roku 2013 miałam zaszczyt pracować z tysiącami osób, które zmieniły swoje życie, poddając się operacji bariatrycznej. Zabiegi bariatryczne mają ogromny wpływ na zdrowie, czasami niemal natychmiastowy. Tym, co zawsze najbardziej mnie cieszy i czym dzielą się ze mną pacjenci, są małe chwile radości oraz osiągnięcia na drodze ku lepszemu zdrowiu. Wielu z nich z niecierpliwością czeka na świętowanie tzw. „nieskalowanych zwycięstw”, czyli, przykładowo, możliwości krzyżowania nóg, kupowania ubrań w zwykłych sklepach, aktywności z bliskimi oraz korzystania z życia z nowo pozyskaną pewnością siebie.

Myśl o tym, jak opanować dbanie o siebie po operacji, może przytłaczać, dlatego też oddaję na twoje ręce tę książkę, która ułatwi przejście przez każdy etap, zarówno przed, jak i po operacji. W pierwszych kilku rozdziałach znajdziesz pomysły i wskazówki dotyczące dostosowania diety oraz stylu życia. Pomogą ci one przygotować się do operacji i życia po niej.

Po zabiegu pomogę ci znaleźć równowagę i właściwe proporcje w wyborach żywieniowych. Znajdziesz tu również pomocne strategie radzenia sobie podczas wydarzeń towarzyskich, jedzenia na mieście czy pokonywania zastojów. Przepisy w tej książce są proste, smaczne i pożywne. Nabierzesz pewności, co jeść oraz jak gotować i planować posiłki dla osiągnięcia sukcesu.

Podróż ku zdrowiu zaczyna się oczywiście od ciebie, ale bardzo ważna jest też ścisła współpraca z kliniką chirurgiczną. To tam uzyskasz wytyczne w ramach złożonego procesu bariatrycznego. Nie ma czegoś takiego jak „złota zasada”. Kluczowa jest konsultacja z zespołem prowadzącym, który będzie wspierał indywidualne potrzeby. W całym procesie będzie prawdopodobnie dużo okazji do świętowania, jak i wiele wyzwań. Ale jak doskonale wiesz, sukces nie przychodzi z dnia na dzień. Rozpoczynaj każdy poranek ze świeżą perspektywą i skup się na codziennej pracy nad małymi celami.

To szansa na nowy początek. Czas zostawić przeszłość za sobą i iść naprzód z ufnością oraz podniesioną głową. Myśl o operacji i całkowitej zmianie stylu życia może przerażać, dlatego ta decyzja może nie przyjść ci łatwo. Ale gdy już ją podejmiesz, wiedz jedno – dokonałeś niesamowitej inwestycji w resztę swojego życia. A teraz chodźmy gotować!

ROZDZIAŁ 1Nowe początki

DECYZJA

Gratulacje z powodu podjęcia decyzji o operacji bariatrycznej! To ekscytujący, nowy początek, szansa na zresetowanie umysłu, ciała i stylu życia. Decyzję prawdopodobnie poprzedziły długie rozważania i przygotowania. Nawet u kogoś, kto zgromadził rozległą wiedzę na temat zabiegu i całego procesu, operacja i konieczne zmiany stylu życia mogą budzić lęk. W twoim otoczeniu mogą być osoby, które kwestionowały twoją decyzję lub sugerowały inne, bardziej tradycyjne sposoby odchudzania i poprawy zdrowia. Ale dla ciebie operacja wydawała się koniecznym krokiem w kierunku lepszej kontroli nad zdrowiem, co potwierdził lekarz prowadzący. Ta książka pomoże rozwiać wszelkie obawy i da ci narzędzia potrzebne do wdrożenia nowego stylu życia. W pierwszych kilku rozdziałach znajdziesz informacje o tym, jak przygotować się do operacji, co jeść po niej, jak robić zakupy i przygotowywać posiłki, ale także, mam nadzieję, inspiracje do wprowadzania trwałych zmian, aby żyć zdrowo. Kolejne rozdziały zawierają pyszne przepisy, które pomogą ci czuć się doskonale.

PYSZNE, ZDROWE JEDZENIE

W ciągu pierwszych kilku tygodni po operacji, kiedy twoim podstawowym źródłem pożywienia będą płyny, może być ci trudno wyobrazić sobie, że jeszcze kiedyś będziesz cieszył się prawdziwym jedzeniem, które trzeba przeżuwać. Pomiędzy łykami koktajli białkowych i płynów nawadniających możesz nawet zastanawiać się, czy operacja była właściwą decyzją. Trudno sobie zwizualizować, jak będą wyglądały twoje życie i dieta za kilka lat, a nawet kilka miesięcy po operacji. Ale kiedy z powrotem nabierzesz sił i wrócisz do żywności o normalnej konsystencji, odkryjesz na nowo bogaty świat pełnowartościowego jedzenia.

W miarę zmierzania ku zdrowszemu stylowi życia, książka pomoże ci poznać kreatywne sposoby gotowania z tradycyjnych składników, używając do tego prostych narzędzi kuchennych, które prawdopodobnie masz już w swoim domu. Bardzo szybko nauczysz się znajdować nowe zastosowania dla składników łatwo dostępnych w sklepie spożywczym, bez względu na porę roku.

MAŁE MODYFIKACJE

Podczas tej podróży zauważysz, że małe, zrównoważone zmiany będą miały wielki wpływ na twoje życie i zdrowie. Być może czasem będziesz porównywać się z innymi, martwiąc się, że nigdy nie osiągniesz tego, co oni mają. Ale wszystko jest w twoich rękach – krok po kroku, ciężką pracą i poświęceniem dotrzesz do celu. Nie trać energii na rozmyślanie o tym, jak daleko jesteś od miejsca, w którym chcesz się znaleźć. Zamiast tego, pomyśl, co możesz zrobić tu i teraz. Jeśli na przykład twoim celem jest bycie bardziej aktywnym, nie jedź windą, a wybierz schody lub wysiądź z autobusu przystanek wcześniej, aby pokonać resztę drogi pieszo. Jeśli natomiast twoim założeniem jest poprawa wyborów żywieniowych, pomiń na talerzu bogaty w skrobię dodatek, w zamian decydując się na dodatkową porcję warzyw. Podobnie jak prysznic czy mycie zębów – wszystkie te małe decyzje staną się codziennymi nawykami, gdy będziesz je praktykować.

OPERACJA

Najpopularniejszymi operacjami bariatrycznymi są obecnie: wyłączenie żołądkowe na pętli Roux-en-Y (RYGB), laparoskopowa rękawowa resekcja żołądka (LSG) i regulowana opaska żołądkowa (AGB). Wszystkie te zabiegi mają na celu zmniejszenie głodu i sprzyjają kontroli wielkości przyjmowanych porcji. Niektóre z nich działają również na głębszym poziomie metabolicznym. Co więcej, udowodniono, że poszczególne metody mają korzystny wpływ na cukrzycę typu 2, podwyższone ciśnienie krwi, bezdech senny, stłuszczenie wątroby oraz inne choroby współistniejące. Ustalenie, która metoda jest dla ciebie najlepsza, to zadanie dla chirurga i zespołu medycznego. Każda operacja ma swoje wady i zalety, ale wszystkie pomagają przejąć kontrolę nad swoim zdrowiem. Bez względu na to, na jaki zabieg się zdecydujesz, możesz być pewny, że była to najlepsza decyzja.

WYŁĄCZENIE ŻOŁĄDKOWE NA PĘTLI ROUX-EN-Y

Metoda ta, powszechnie znana pod nazwą bypass żołądka, jest uważana za „złoty standard” chirurgii odchudzającej. Obejmuje dwa etapy: najpierw zespół chirurgiczny tworzy małą kieszonkę na żołądku o pojemności około 30 ml i dzieli jelito cienkie. Następnie kieszonka jest łączona z dolną częścią jelita cienkiego. Połknięte jedzenie będzie podróżować bezpośrednio z kieszonki żołądkowej do dolnej części jelita cienkiego, omijając znaczną część żołądka i pierwszą sekcję jelita.

Zalety:

• ogranicza pojemność żołądka i spożycie pokarmu

• korzystnie zmienia hormony jelitowe, zmniejszając apetyt i zwiększając uczucie sytości

• zmienia wydatek energetyczny, który może wspierać utratę wagi i jej późniejsze utrzymanie

• zabieg jest – w razie konieczności – odwracalny

• prawdopodobieństwo wysokiej, trwałej redukcji masy ciała (o 60–80%), przy utrzymaniu spadku o ponad 50%

Wady:

• wyższe wskaźniki powikłań chirurgicznych w stosunku do metod rękawowej i opaskowej

• wysokie ryzyko długotrwałych niedoborów witamin i minerałów

• najdłuższy pobyt w szpitalu

• wysokie ryzyko wystąpienia nietolerancji pokarmowych i zespołu poposiłkowego (patrz strona 33)

LAPAROSKOPOWA RĘKAWOWA RESEKCJA ŻOŁĄDKA

W przypadku tej metody zespół chirurgiczny usuwa około 80% żołądka pacjenta. Jest ona skuteczna dzięki znacznemu ograniczeniu ilości pokarmu, który żołądek może pomieścić w jednym czasie – pozostaje tylko niewielka, podłużna kieszonka w kształcie banana. Ale największy wpływ metoda ta ma na hormony jelitowe, które warunkują głód, uczucie sytości i kontrolę poziomu cukru we krwi.

Zalety:

• ogranicza pojemność żołądka i spożycie pokarmu

• korzystnie zmienia hormony jelitowe, zmniejszając apetyt i zwiększając uczucie sytości

• niższy odsetek powikłań chirurgicznych, w porównaniu z bypassem żołądkowym

• niższe ryzyko wystąpienia zespołu poposiłkowego, w porównaniu z bypassem żołądkowym

• nie wymaga zastosowania ciała obcego (jak w opasce żołądkowej) lub przekierowania strumienia pokarmowego (jak w bypassie)

• krótszy pobyt w szpitalu, w stosunku do bypassu żołądkowego

• prawdopodobieństwo dużej utraty wagi (ponad 50%)

Wady:

• ryzyko długotrwałych niedoborów witamin i minerałów

• ryzyko refluksu żołądkowego

• zabieg jest nieodwracalny

REGULOWANA OPASKA ŻOŁĄDKOWA

W ramach tej metody w okolicach górnej części żołądka umieszczana jest silikonowa opaska, która tworzy mały zbiornik żołądkowy. Wielkość zbiornika można z czasem stopniowo zmniejszać, wypełniając opaskę solą fizjologiczną przez port, umieszczony pod skórą brzucha. Takie zwiększenie ucisku opaski wpływa na łatwość przejścia jedzenia ze zbiornika do dolnego żołądka. Zbiornik zaprojektowano tak, aby ograniczyć głód i wspierać uczucie sytości.

Zalety:

• zmniejsza pojemność żołądka i ogranicza spożycie pokarmu

• w pełni regulowany i odwracalny zabieg, bez nacięć w powłoce brzusznej i jelitach

• najniższy odsetek powikłań chirurgicznych po operacji

• najniższe ryzyko niedoborów witamin i minerałów

• najkrótszy pobyt w szpitalu

• powoduje znaczną utratę wagi o średnio od 40–50%

Wady:

• wolniejsza i mniejsza początkowa utrata masy ciała, niż w przypadku bypassu żołądkowego i metody rękawowej

• wymaga zastosowania ciała obcego, które pozostaje w organizmie

• ryzyko powikłań, w tym zsunięcia się opaski i erozji

• ryzyko rozszerzenia przełyku u pacjentów, którzy przejadają się

• ryzyko wystąpienia nietolerancji na niektóre tekstury żywności

• częściej wymaga działań następczych w celu dostosowania opaski

• najwyższy odsetek powtórnych zabiegów

RODZINA I PRZYJACIELE

To, czy uda ci się utrzymać zmianę stylu życia po operacji, zależy w pewnym stopniu również od ludzi w twoim otoczeniu. Dlatego zaangażowanie zaufanych bliskich może pomóc przygotować ich do nadchodzących zmian, a także zrozumieć, w jaki sposób powinni cię wspierać i kibicować w ramach procesu powrotu do zdrowia.

Decyzja o operacji jest bardzo osobista i być może będziesz zastanawiał się, komu i jak o niej powiedzieć. Z pewnością nie będziesz chciał dzielić się nią z ludźmi, którzy nie są ci bliscy lub mogą próbować cię zniechęcać. Jeśli zdecydujesz się zakomunikować innym swoją decyzję, zrób to, by szukać wsparcia i pomocy.

Rozmawiając z innymi, nie wdawaj się w szczegóły. Skup się na tym, jak ważna dla ciebie jest ta decyzja: „Jesteś dla mnie bardzo ważną osobą i chcę, abyś był częścią tej zmiany w moim życiu” lub „Podjąłem/podjęłam ważną decyzję i chcę się nią z tobą podzielić”.

Twoja otwartość w zakomunikowaniu swojej decyzji może pomóc ci zyskać wielu zwolenników, którzy będą cię dopingować. Ale mogą pojawić się też krytycy. Część z nich może mieć po prostu niewielką wiedzę na temat całego procesu, ale mogą być wśród nich też tacy, którzy będą zwyczajnie zazdrośni o twoją podróż ku utracie wagi i lepszemu zdrowiu. Nie pozwól, by ich komentarze cię zdeprymowały. Zamiast tego, przypomnij sobie, dlaczego dokonałeś takiego wyboru i pamiętaj, że ty oraz twoje przyszłe rezultaty jesteście warci wysiłku. Odpowiadasz sam przed sobą, przed nikim innym! To twoja decyzja i twoja podróż. Podążaj własną drogą z podniesioną głową.

PRZYGOTOWANIE MENTALNE

Liczne seminaria, spotkania, zajęcia i podobne środki przygotowały cię do kolejnego kroku, a zespół prowadzący wyraził zgodę na zabieg. Im bliżej będzie data operacji, tym częściej odczuwać będziesz mieszankę podekscytowania i zdenerwowania, co jest zupełnie normalne. Oto kilka wskazówek, które pomogą uspokoić umysł i ciało, gdy poczujesz, że nerwy biorą górę:

• Oddychaj wolno i głęboko.

• Praktykuj techniki medytacyjne lub słuchaj prowadzonej medytacji.

• Stosuj progresywną relaksację, powoli napinając i rozluźniając każdą grupę mięśni w ciele, zaczynając od palców stóp, a na szczęce kończąc.

• Korzystaj z prowadzonych technik wizualizacji, aby wizualizować siebie w miejscu, które przynosi komfort, radość i spokój.

• Słuchaj swojej ulubionej, uspokajającej muzyki.

• Porozmawiaj z ukochaną osobą o swoich przemyśleniach i uczuciach lub zapisz je w pamiętniku.

• Wybierz się na spacer i zaczerpnij świeżego powietrza.

• Skoncentruj się na tym, dlaczego poddajesz się operacji i jakie rezultaty najbardziej cię ucieszą.

W uspokojeniu głowy z pewnością pomoże również przygotowanie do pobytu w szpitalu i pierwszych kilku tygodni po operacji. Do szpitala spakuj wygodne ubrania, poduszkę, którą będziesz trzymał na brzuchu podczas powrotu do domu, koktajle proteinowe, ładowarki do urządzeń elektronicznych oraz kosmetyki, których możesz potrzebować. Gdy przed operacją będziesz miał wszystko gotowe na czas po zabiegu, poczujesz się pewniej i dobrze przygotowany na kolejne etapy podróży.

Przydatne rzeczy, które warto mieć w domu po powrocie ze szpitala:

• zestaw miarek

• płyny nawadniające

• koktajle proteinowe

• butelka wielokrotnego użytku na wodę

• blender lub butelka-blender

• małe miski i talerze

• małe, hermetyczne pojemniki do przechowywania

• łyżeczki i widelczyki

• podgrzewacz (aby utrzymać ciepłotę małych talerzy)

• zalecane witaminy i minerały

• waga kuchenna

• dzienniczek żywnościowy do śledzenia spożycia płynów i białka

• torba termiczna lub wkłady chłodzące

DZIEŃ OPERACJI

Dzień operacji jest pierwszym dniem reszty twojego życia. Bardzo możliwe, że spędziłeś miesiące, a może nawet lata, przygotowując się do niego. Doskonale wiesz, na czym polega zabieg i sporo czasu zainwestowałeś w poznawanie oraz ćwiczenie zaleceń, dotyczących diety i stylu życia po operacji. Twój umysł, ciało i dom są przygotowane do kolejnych etapów. Jeśli znowu nachodzi cię zwątpienie, przypomnij sobie, dlaczego dokonałeś takiego wyboru. Wyobraź sobie, jak może wyglądać twoje życie po 6 czy 12 miesiącach po zabiegu. Zaufaj sobie i swojej zdolności do osiągnięcia założonych celów. Życie po operacji nie zawsze będzie łatwe, ale twoja ciężka praca i poświęcenie zaowocują. Dasz radę!

W dniu zabiegu pamiętaj o następujących kwestiach:

1. Prawdopodobnie nie będziesz mógł przyjmować płynów na co najmniej 4 godziny przed zabiegiem.

2. Kiedy obudzisz się po operacji, lekarze będą kazać ci pić powoli. Twój żołądek będzie w stanie przyjąć tylko niewielką ilość płynu, dlatego wypicie 230 ml wody może zająć ponad godzinę.

3. Prawdopodobnie będziesz odczuwać dyskomfort, bo w brzuchu będą gromadzić się gazy. Wstań i rób małe przechadzki tak często, jak to możliwe, aby złagodzić część dolegliwości.

POWRÓT DO DOMU

Gdy znieczulenie po operacji przestanie działać, prawdopodobnie będziesz czuł się nieco otumaniony. Mogą doskwierać ci nudności, wzdęcia i tkliwość w okolicach miejsc nacięcia w brzuchu. Zasadniczo pacjentom zaleca się powolne popijanie płynów w celu oceny tolerancji na nie i wspierania odpowiedniego nawodnienia. Personel medyczny może zachęcać cię do chodzenia, co złagodzi wzdęcia i będzie zapobiegać zakrzepom krwi. W zależności od zabiegu, w szpitalu spędzisz prawdopodobnie od jednego do 3 dni.

Wielu pacjentów, którzy zgłaszają dyskomfort po operacji, martwi się, że ból jest ich „nową normą”. Ale mimo początkowych, typowych wyzwań bezpośrednio po zabiegu, większość osób konsekwentnie odczuwa poprawę kondycji fizycznej i psychicznej, wraz z procesem zdrowienia.

Gdy będziesz zmobilizowany, ból będzie pod kontrolą, będziesz mógł oddawać mocz i przyjmować bez przeszkód płyny, lekarz wypuści cię do domu, gdzie będziesz kontynuować rekonwalescencję. Przed wypisem omów z zespołem chirurgicznym zalecenia pooperacyjne. Porozmawiaj o wskazaniach dotyczących leków i dowiedz się, kiedy rozpocząć pooperacyjną suplementację witaminami i minerałami. Ponadto zaplanuj wizyty kontrolne i upewnij się, że wiesz, jak skontaktować się z kimś w przypadku pytań lub wątpliwości.

Jeśli dotarłeś do tego miejsca, serdecznie ci gratuluję. Jesteś gotowy, aby wrócić do domu i rozpocząć dalszą podróż!

ROZDZIAŁ 2Żywieniowy styl życia

Operacja jest tylko niewielką częścią podróży do utraty wagi i zdrowienia. Nowy styl życia będzie wymagał praktyki, czasu oraz poświęcenia, podobnie jak ma to miejsce w przypadku nauki nowego hobby czy dyscypliny sportowej. W tym rozdziale dowiesz się, co jeść przed i po operacji, jak mądrze robić zakupy oraz jak zaopatrzyć swoją bariatryczną kuchnię, by być gotowym na sukces.

DIETA PRZEDOPERACYJNA

Przed operacją większość pacjentów musi przestrzegać specjalnej diety, aby schudnąć oraz zmniejszyć ilość tłuszczu w wątrobie i wokół niej oraz brzucha. Zmniejszy to ryzyko powikłań podczas zabiegu i przygotuje cię do nowego sposobu odżywiania. Dokładne wytyczne przed operacją i wszelkie wymagane cele odchudzania przekaże ci lekarz, ale ten rozdział zawiera ogólne wskazówki, dotyczące fazy przedoperacyjnej, które mogą przydać się również w rzeczywistości pooperacyjnej.

WYTYCZNE DOTYCZĄCE DIETY PRZEDOPERACYJNEJ

Kliniki mają różne wytyczne przedoperacyjne, czasami są one dostosowane pod konkretnego pacjenta. Najprawdopodobniej przez co najmniej dwa tygodnie przed operacją będziesz musiał przestrzegać diety niskokalorycznej, niskowęglowodanowej lub płynnej.

Koktajle proteinowe i suplementy

Jeśli planujesz operację bariatryczną, przyjdzie czas, kiedy sięgniesz po koktajle i odżywki białkowe. Białko wzmacnia i chroni tkankę mięśniową oraz wspiera organizm w spalaniu tłuszczu, zamiast mięśni. Jeśli przed operacją musisz przestrzegać diety płynnej, koktajle białkowe będą znakomitą alternatywą dla klasycznych posiłków.

Ale uważaj, bo niektóre kupne koktajle białkowe mają dużą zawartość cukru lub niewielką ilość białka na porcję. Szukaj takich, które mają co najmniej 20 gramów białka na porcję i niską zawartość tłuszczu oraz węglowodanów.

Poniżej znajdziesz kilka zaleceń, dotyczących suplementów białkowych, na dobry początek:

Izolat białek serwatkowych: pełnowartościowe białko bez laktozy, na bazie mleka (najlepiej tolerowane i najbardziej przyswajalne dla pacjentów bariatrycznych)

Białko sojowe: pełnowartościowe białko roślinne

Białko jaj: pełnowartościowe białko, niepochodzące z mleka

Koncentrat białek serwatkowych: pełnowartościowe białko na bazie mleka, z zawartością laktozy (może powodować dyskomfort u pacjentów z nietolerancją laktozy po operacji)

Tłuszcze

Przed operacją musisz uważać na ilość i rodzaj spożywanych tłuszczów, żeby mieć kontrolę nad przyjmowanymi kaloriami, co pomoże schudnąć. Korzystaj z aplikacji do śledzenia posiłków oraz czytaj etykiety, by identyfikować ukryte źródła tłuszczu.

Co jeść:

• migdały

• awokado

• olej rzepakowy

• nasiona chia

• tłuste ryby (takie jak łosoś, tuńczyk i makrela)

• siemię lniane

• masło orzechowe, naturalne

• oliwki

• oliwa z oliwek

• orzeszki ziemne

• owoce morza

• orzechy włoskie

Co ograniczyć:

• tłuszcze zwierzęce

• pieczywo

• chipsy

• czekoladę

• sosy śmietanowe

• smażone potrawy

• żywność bogatą w tłuszcze nasycone

• pełnotłuste produkty mleczne

• oleje tropikalne

• przyprawy z wysoką zawartością tłuszczu (takie jak majonez)

• sosy sałatkowe z wysoką zawartością tłuszczu

• margaryny zawierające uwodornione oleje

Cukier

Cukier to wyjątkowo podstępny składnik, który znajdziesz w prawie wszystkich kupowanych gotowych produktach. Do artkułów, których zawartość cukru jest zaskakująco wysoka, należą: keczup, jogurt, suszone owoce, sosy barbecue i inne, soki owocowe, sosy do makaronów, kawa smakowa, napoje izotoniczne, gotowe zupy, mrożone dania, batony granola i białkowe, a nawet koktajle białkowe. Wyeliminowanie cukru z diety może być trudne, ale znalezienie zdrowszych alternatyw pomoże w utracie wagi i wspieraniu lepszych nawyków po operacji.

Pokarmy bogate w węglowodany

Jak udowodniono, zmniejszenie spożycia węglowodanów poprawia kontrolę poziomu cukru we krwi, łaknienie i pomaga w utracie wagi. Jednak eliminacja węglowodanów to coś, co łatwiej powiedzieć niż wprowadzić w życie. Nie musisz przechodzić na dietę całkowicie pozbawioną węglowodanów, ale warto skorzystać z okazji, aby wprowadzić pewne zmiany w swoim jadłospisie. Możesz na przykład spróbować burgera owiniętego w sałatę zamiast włożonego do bułki, zastąpić zwykły ryż ryżem z kalafiora lub użyć makaronu z cukinii, zamiast tradycyjnego.

Co jeść:

• produkty mleczne, niskotłuszczowe

• orzechy

• nasiona

• warzywa nieskrobiowe (np. szparagi, brokuły, kalafior, jarmuż, cebula, szpinak i cukinia)

• całe owoce

Czego unikać:

• chipsy

• kukurydza

• mąka biała (jak w chlebach, krakersach, makaronach i tortillach)

• suszone owoce

• smażone potrawy

• ziemniaki

• ryż

• słodkie sosy i dressingi

Napoje

Po operacji wyzwaniem może być nawodnienie, ponieważ nie będziesz mógł pić w trakcie posiłków i szybko przyjmować dużych ilości płynów. Przed zabiegiem należy pić co najmniej 1,5–2 l płynów dziennie. Unikaj napojów o wysokiej zawartości tłuszczu oraz cukru i staraj się ograniczyć spożycie kofeiny.

Co pić:

• bulion o niskiej zawartości sodu

• napoje sportowe bez cukru

• herbata niesłodzona

• woda

• woda aromatyzowana bez cukru

• woda z esencją

Czego unikać:

• kawa

• soki owocowe

• napoje gazowane

Nawyki, których należy unikać

Przed operacją musisz rzucić palenie oraz inne wyroby tytoniowe, ponieważ nawyki te mogą opóźniać gojenie ran i zwiększyć ryzyko zakrzepów krwi, zapalenia płuc oraz wrzodów. Przez pewien okres przed i po operacji nie będziesz też mógł spożywać alkoholu.

NOWY STOSUNEK DO JEDZENIA

Dla wielu pacjentów operacja wymaga zmiany ich stosunku do jedzenia. W przeszłości być może sięgałeś po coś do przegryzienia, gdy byłeś znudzony, zestresowany lub smutny. Kontynuowanie tych nawyków po operacji może zakłócić długoterminowy sukces. Zamiast traktować jedzenie jako formę pocieszenia, sięgnij po inne sposoby radzenia sobie z emocjami. Czujesz się samotny? Zadzwoń do przyjaciela. Znudzony? Zajmij się pracą nad jakimś projektem. Zestresowany? Wybierz się na krótki spacer. Przenieś nacisk z tego, co jesz, na to, co robisz. Zamiast planować kolację, aby nadrobić zaległości z przyjaciółmi, zaplanuj wspólną aktywność. Z czasem jedzenie straci część ze znaczenia, jakie miało kiedyś w twoim życiu. Twój sukces będzie zależeć w dużej mierze od twojego stosunku do jedzenia – to ty musisz przejąć inicjatywę. Oto kilka wskazówek, które pomogą ci zacząć:

1. Unikaj traktowania jedzenia jako pocieszenia, gdy emocje biorą górę. Ćwicz strategie zarządzania emocjami, które nie obejmują jedzenia.

2. Zamiast popołudniowej kawy lub ciasta dla zastrzyku energii, znajdź czas w ciągu dnia pracy na szybki spacer.

3. Przygotowuj posiłki i przekąski, które zabierzesz ze sobą, gdy masz sprawy do załatwienia, aby uniknąć pokusy w postaci mniej zdrowych opcji.

4. Przygotowuj listę zakupów przed wyjściem, aby uniknąć decyzji pod wpływem impulsu.

5. Jeśli raz kiedyś sobie odpuścisz, nie katuj się z tego powodu. Postaraj się wrócić na właściwe tory podczas kolejnego posiłku.

JAK JEŚĆ

To, jak jesz po zabiegu, jest niemal tak samo ważne, jak to, co jesz. Ze względu na zmiany anatomiczne, związane z operacją bariatryczną, pacjenci lepiej tolerują jedzenie, gdy spożywają małe kęsy, które dokładnie przeżuwają (25–30 razy). Bardzo ważne jest też, żeby jeść powoli (od 20 do 30 minut). 30 minut powinno ci wystarczyć na zjedzenie posiłku. Będziesz też musiał unikać picia w trakcie posiłków, aby nie napełniać kieszonki żołądkowej płynem, zamiast jedzeniem, oraz zapobiec zbyt szybkiemu wypłukiwaniu pokarmu z żołądka. Płyny będziesz musiał przyjmować między posiłkami.

Po operacji pacjenci zgłaszają brak apetytu z powodu redukcji hormonu głodu, greliny, który jest wytwarzany głównie przez żołądek. Jedzenie może wydawać się dziwne, gdy nie będziesz czuł się głodny. Pomyśl o stworzeniu planu posiłków lub ustawieniu alarmów, aby pamiętać o jedzeniu. Większość pacjentów musi jeść od trzech do sześciu razy dziennie, żeby mieć pewność, że dostarczają swojemu organizmowi niezbędnych ilości białka oraz składników odżywczych.

Możesz przygotować się do tego, ćwicząc dobre nawyki przed operacją. Warto też zacząć wypróbowywać niektóre przepisy z tej książki. Poćwicz planowanie posiłków, zaczynając od wybrania kilku potraw i zrobienia zakupów z wyprzedzeniem.

Oto kilka wskazówek, jak zmienić sposób myślenia o jedzeniu:

1. Używaj mniejszych talerzy i misek.

2. Bierz małe kęsy.

3. Dokładnie przeżuwaj jedzenie – co najmniej 25–30 razy.

4. Jedz powoli.

5. Zwracaj uwagę na sygnały sytości: czkawkę, odbijanie, westchnięcia, kichanie lub katar.

Polecamy