Jerzy Besala

Polski historyk, publicysta i popularyzator historii. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi, Brązowym Medalem Za zasługi dla obronności kraju oraz odznaką Zasłużony dla Kultury Polskiej. Jego teksty ukazywały się na łamach wysokonakładowych periodyków tj.: Polityka, Dziennik Polski, Wiedza i Życie, Focus i Focus Historia. Autor poczytnych publikacji popularnonaukowych odsłaniających fascynujące i mało znane oblicze polskich dziejów. Jerzy Besala książki pisał m.in. o alkoholowych dziejach polski, dawnej kulturze miłosno-erotycznej, tajemnicach alkowy polskich królów czy najciekawszych zbrodniach rzeczpospolitej szlacheckiej. Jest jednym z najczęściej publikujących polskich historyków, a w jego dorobku znajduje się blisko 30 popularnych tytułów. Najnowszy z nich, Alkoholowe dzieje Polski. Dwie okupacje, ukazał się jesienią 2020 r.

Jerzy Besala urodził się w 1951 r. w Warszawie i tam też dorastał. Jest absolwentem jednego z najstarszych i najbardziej szacownych stołecznych liceów, XI Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Reja, a w 1976 r. ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Dawnymi dziejami interesował się, jak sam mówi, praktycznie od zawsze, a fascynację przeszłością, przede wszystkim militarną, Polski zaszczepił w nim ojciec, oficer Wojska Polskiego. Czytać uczył się na Z dziejów oręża polskiego i historia, mimo późniejszego młodzieńczego zauroczenia muzyką (w charakterze gitarzysty jakiś czas udzielał się w różnych zespołach rockowych, funkowych), pozostała jego największą miłością. Pytany o sens jej poznawania, niezmiennie odpowiada, że tkwi on w rozumieniu teraźniejszości. Kształt świata, w którym żyjemy, kultura w której się urodziliśmy, idee, które wyznajemy, zmiany społeczne, politycznie i gospodarcze, których jesteśmy świadkami, wszystko to swoje korzenie ma w przeszłości, w dziejach ludzkiej cywilizacji. Co ciekawe, studiując zagadnienia historyczne, czytając i pisząc poświęcone im książki, Jerzy Besala doszedł do wniosku, że wbrew cycerońskiej sentencji historia niestety nie jest nauczycielką życia, o czym świadczy wyjątkowa dziejowa ciągłość największych błędów popełnianych przez ludzkość.

Początkowo jego zainteresowania badawcze skupiały się na XX w., z czasem jednak poświecił się zgłębianiom tajemnic I Rzeczypospolitej. Dziś mówi, że w jego działalności wydawniczej mniej chodzi o popularyzację wiedzy historycznej, a bardziej, nieco historiozoficzną, naukę refleksji nad mechanizmami dziejów.

Jerzy Besala i książki

Po studiach, jako młody pasjonat z zacięciem popularyzatorskim, pracował jako publikacji historycznych, m.in. w: Wydawnictwach Szkolnych i Pedagogicznych, MON, Iskrach i Polonii. Lata 1988–1992 spędził na emigracji w Niemczech. Książki Jerzy Besala zaczął pisać jeszcze na początku lat 80-tych XX w. i do jego wyjazdu z Polski ukazały się trzy tytuły jego autorstwa (Wielcy Hetmani Rzeczypospolitej, Stanisław Żółkiewski, Stefan Batory.) Swoją działalność pisarską wznowił dopiero w 2003 r., kiedy to do księgarń trafiły Tajemnice historii Polski.

Jerzy Besala, Miłość i polityka

Ogromną część swojego dorobku historyk poświecił dziejom staropolskiej obyczajowości oraz pikantnym ciekawostkom z życia erotyczno-uczuciowego znanych postaci historycznych. W 2006 r. wydał Jerzy Besala Małżeństwa Królewskie. Piastowie, pierwszy tom trzyczęściowego cyklu poświęconego prywatnemu życiu, a przede wszystkim małżeńskiemu pożyciu, polskich władców. W kolejnych latach ukazał się jeszcze pięciotomowy, szalenie ciekawy cykl o dawnej obyczajowości, który zatytułował Jerzy Besala Miłość i strach. Dzieje uczuć kobiet i mężczyzn. Do tego nurtu w dorobku historyka zaliczyć można również książki Awantury o kobiety w Polsce szlacheckiej czy Zygmunt August i jego żony: studium historyczno-obyczajowe.

Jerzy Besala, Alkoholowe dzieje Polski, Skazy na królach i inne historie

Dużą popularnością wśród czytelników cieszy się również seria Alkoholowe dzieje Polski. Jerzy Besala opowieść o polskiej kulturze picia i roli alkoholu w polskich dziejach rozpisał na 4 tomy – w pierwszym skoncentrował się na epoce piastowskiej i I Rzeczpospolitej, w drugim zajął się czasami rozbiorów i XIX w., trzeci poświęcony jest I wojnie światowej o XX-leciu międzywojennemu, a czwarty latom II wojny światowej. Z kolei wszyscy miłośnicy historii szukajacy porządnej dawki sensacji powinni z kolei sięgnąć po takie tytuły pióra Besali jak: Tajemnice historii Polski, Tajemnicze dzieje Europy, Zagadki kryminalne Rzeczypospolitej szlacheckiej, Rewizja nadzwyczajna. Skazy na królach i inne historie.