Romanowowie. Krwawa dynastia ebook

Książka Hélène Carrère d’Encausse, Romanowowie. Krwawa dynastia opisuje przeszło trzysta lat z dziejów Rosji pod panowaniem dynastii Romanowów (1613–1917). Historia dwudziestu pięciu władców Kremla, od Michała I do Mikołaja II, charakteryzująca się zamachami stanu, wojnami, spiskami, zabójstwami – zdaniem autorki, znakomitej znawczyni dziejów wielkiego sąsiada Rzeczpospolitej – przypomina trzymającą w napięciu powieść kryminalną. Co więcej, jest to powieść o żądzy władzy, skażonej piętnem przelanej krwi. Nie chodzi o krew poddanych lecz głównie członków dynastii carów, co nadało tragiczny wymiar ich rządom, dla którego trudno znaleźć odniesienie gdziekolwiek w Europie. Skomplikowane i niejednokrotnie naginane zasady sukcesyjne wzmagały te tendencje. Autorka relacjonuje i analizuje tragiczną historię krwawego korowodu klęsk i sukcesów Rosji Romanowów. Dzięki lekturze dzieła nasuwa się historiozoficzne wręcz pytanie: Jak to się stało, że pomimo tak fatalnego systemu sukcesji, wielu przypadkowych władców, braku nowoczesnych rozwiązań legislacyjnych, społecznych i gospodarczych Rosja w tym okresie urosła do rangi mocarstwa? Rzeczpospolita natomiast przez podobnie wadliwy ustrój, wolną elekcję, liberum weto – upadła. Rosja natomiast nie posiadając lepszych urządzeń prawnoustrojowych powiększała swoje terytorium i zdobyła pozycję jednej z największych potęg europejskich. Odpowiedzi na te pytania znaleźć można w książce Heleny d`Encausse. Historia stosunków Polski z Rosją, od wielu wieków, to pasmo sąsiedzkich wojen i krwawych porachunków, walka o wpływy na wschodzie Europy oraz o narodowe przetrwanie Polaków pod rosyjskim zaborem. W XVII wieku polski król, jako jedyny z obcych władców, zasiadał na kremlowskim tronie, a w wiekach XIX i XX ziemie polskie stanowiły część Imperium Rosyjskiego. Historia naszych państw i narodów wciąż się przeplata. Obecnie kiedy współczesna Rosja próbuje odzyskać pozycję supermocarstwa, warto udostępnić – zwłaszcza polskiemu czytelnikowi – znakomitą naukową monografię Hélèny Carrère d’Encausse, aby uświadomić sobie czym jest Rosja i jakimi mechanizmami kieruje się budując relacje wewnętrzne na szczytach władzy, jak i stosunki z sąsiadami?

Spis treści

"Przedmowa wydawcy 3 [Drzewo geneaologiczne] 8 [Mapa. Imperium rosyjskie około roku 1900] 10 [Wstęp] 13
Rozdział I. U początków Rosji. Władza zdobywana krwią 15
Dwa oblicza Iwana IV Groźnego 19
Po Rurykowiczach – korowód prawdziwych i fałszywych carów 22
Rosja utracona, Rosja odzyskana 26
Rozdział II. Narodziny dynastii. Michał I 29
Królestwo pokoju 31
Rozdział III. Zmącone panowanie Aleksego I Najcichszego 36
Tradycja rosyjska przeciw reformie: rozłam w Cerkwi 40
Rosja zmierza ku Europie 42
Rozdział IV. Piotr I Wielki 48
Dwóch spadkobierców jednego tronu 48 „Nauki” Piotra, władcy bez tronu 51
Powrót cara, powrót porządku 56
Zwycięski car zostaje cesarzem 59
Nowoczesne państwo? 64
Najpierw państwo, potem Cerkiew. Kres równości 69
Syn złożony w ofierze 74
Dezorganizacja prawa sukcesyjnego 81
Rozdział V. Przypadkowość dziedziczenia 85
Katarzyna I – służąca, która została cesarzową 85
Piotr II, efemeryczny władca 87
Cesarzowa Anna: „niemieckie panowanie” 89
Krótka regencja: Anna Leopoldowna 94
Rozdział VI. Elżbieta I. Powrót do linii Piotra Wielkiego 96
Rozdział VII. Piotr III. „Przypadkowy gość na rosyjskim tronie” 107
Rosja pod niemieckim wpływem 110
Rozdział VIII. Katarzyna II. Spadkobierczyni Piotra Wielkiego 116
Pierwsze, ostrożne kroki 123
Nakaz Katarzyny II 126
W programie: potęga Rosji 128
Zbuntowany step i powrót szarlatanów 135
Zreformować państwo i społeczeństwo 138
Katarzyna II Wielka 142
Rozdział IX. Paweł I. Hamlet na tronie? 147
Rozdział X. Aleksander I. Sfinks 161
Tajemnice pewnej sukcesji 162
Liberalna inspiracja 165
Polityka zagraniczna: obsesja napoleońska 169
Czas zmieniających się koalicji 173
Pogromca Napoleona 179
Po zwycięstwach – nierówne panowanie 185
Zagadkowa śmierć? 189
Rozdział XI. Mikołaj I. Apogeum samowładztwa? 193
Rewolucja dekabrystów 193
Państwo policyjne? 197
Triumf umysłu 204
Żandarm Europy 206
Zmierzch Mikołaja I: wojna krymska 211
Rozdział XII. Aleksander II. Car złożony w ofierze 215
Doskonały następca tronu 216
Głasnost Aleksandra II 218
Zniesienie poddaństwa 220
Polska nigdy niepogodzona 222
Reformować, nieustannie reformować… 227
Liberalizm a rzeczywistość 233
Wojny przeciwko reformom 237
Polowanie na cesarza 239
Rozdział XIII. Aleksander III. Twórca państwa policyjnego? 249
Cesarz ulegający wpływom 251
Rozdział XIV. Mikołaj II. Car, który „nie miał szczęścia” 267
Konserwatysta na tronie 270
Preludium do rewolucji 1905 roku 274
Krwawa niedziela 275
Stołypin: druga szansa Mikołaja II 280
Ku nieuchronnej katastrofie? 288
Przegrać wojnę, aby zniszczyć cesarstwo? 294
Zwycięstwo Lenina 299
Zbrodnia ostateczna. Zgładzona dynastia 302
Podsumowanie 308
Wskazówki bibliograficzne 313
Dzieła Hélène Carrère d’Encausse 319
Indeks osób 321
Indeks nazw geograficznych 335