Przegrani. Legendarne porażki świata gier ebook

Projekt okładki i grafik wewnętrznych

Sebastian Komorowski

Redaktor nabywający

Bartłomiej Nawrocki

Opieka redakcyjna

Karolina Pawlik, Adam Zechenter

Opieka promocyjna

Karolina Domańska

Koordynacja procesu wydawniczego

Agata Błasiak

Adiustacja

Marta Stochmiałek

Korekta

Paweł Denkowski, Joanna Kłos, Kamila Sowińska

Zdjęcia

Aleksandra Zdeb

Mateusz Popielak

Copyright © by Michał Pisarski

© Copyright for this edition by SIW Znak Sp. z o.o., 2025

ISBN 978-83-8427-518-4

Znak Horyzont

www.znakhoryzont.pl

Książki z dobrej strony: www.znak.com.pl

Więcej o naszych autorach i książkach: www.wydawnictwoznak.pl

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak

ul. Kościuszki 37, 30-105 Kraków

Dział sprzedaży: tel. 12 61 99 569, e-mail: [email protected]

Wydanie I, Kraków 2025

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotował Jan Żaborowski

Dla Witusia i Ady. Kochany Synku, podążaj w życiu za swoimi pasjami, a Tobie, Adusiu, dziękuję za wspieranie mnie w mojej.

Wiem, że prawie nikt nie czyta przedmów, ale zanim przejdę do konkretów, chcę mieć podkładkę pod to, co i dlaczego tutaj nawypisywałem.

Kocham gry za to, że są najbardziej interaktywną formą rozrywki. Że za ich pomocą da się opowiedzieć każdą historię i ciekawie oddać dowolny koncept. Książki czy filmy nie mają podjazdu. Ale żeby napisać świetną książkę, nie potrzebujecie fortuny – nawet jeśli mają się w niej pojawić wielkie statki kosmiczne. Dobra, tworzenie filmu jest i trudne, i kosztowne, ale przynajmniej dość przewidywalne. Nikt po latach prac nie wywróci już koncepcji do góry nogami. A gra? Wykreowanie całego cyfrowego świata to jazda bez trzymanki. Podobnie jak zaprojektowanie sprzętu, który przynajmniej przez pół dekady ma być dobrą platformą dla twórców i workiem bez dna dla graczy.

Mówi się, że historię piszą zwycięzcy. I właśnie dlatego od zawsze bardziej fascynowała mnie ta druga strona świata gier. Bo ileż to razy czytałem, jak PlayStation przerwało dominację Nintendo czy jak GTA stało się fenomenem. Racja, zawsze po takich historiach budzą się we mnie i motywacja, i nadzieja, że nawet w mojej własnej piwnicy mogę stworzyć światowy przebój. Ale to zostało opowiedziane już wielokrotnie. Historie o idealnych ludziach, którzy mieli tylko ambicję, marzenia i milion dolarów od ojca i jakoś im się udało. Porażki są ciekawsze. Szczególnie w wykonaniu firm i osób, które wcześniej stworzyły coś wielkiego. Jak oglądam kompilacje śmiesznych wypadków w necie, to też zawsze jakieś z olimpijskich zawodów w jeździectwie, a nie gdy ktoś się o krawężnik potyka.

Żaden gigant nie wypuszcza przecież celowo do sklepów gry czy konsoli, które nie dowożą. Zdecydowanie łatwiej jest znaleźć amatorów tanich romansideł czy kina klasy B niż słabych gier wideo. W świecie, w którym na jeden tytuł trzeba wygospodarować co najmniej kilkanaście godzin, a każdy nowy sprzęt to inwestycja na wiele lat, nie ma miejsca na przeciętność. Planem zawsze jest produkt, który pokochają miliony, i produkt, który przyniesie miliony. Każdy twórca chce dobrze albo przynajmniej chce dobrze sprzedać swoje dzieło. Ale dobrymi chęciami to jest piekło wybrukowane – tak, jestem pewien, że w tamtejszym salonie gier znaleźlibyście wszystkie produkcje i konsole z tej książki. Lepiej więc się zachowujcie, bo jak nie, to później E.T. na Atari 2600 aż po kres.

***

Dlaczego czasem nie wychodzi? Nie istnieje jedna odpowiedź. Ale istnieje jedna książka. Ta. Dowiecie się z niej, dlaczego współtwórca legendarnego Sonica w 2021 roku wydał produkcję z tego samego gatunku obśmianą przez całą branżę. I skończył w więzieniu, ale za coś innego – za kiepskie gry niestety jeszcze nie wsadzają. Jak to się stało, że człowiek odpowiedzialny za kultowego Dooma następnie przepuścił dziesiątki milionów dolarów na produkcję jednej z najbardziej zacofanych i nudnych strzelanin FPP w historii. Albo jak gracze na całym świecie łyknęli oszustwo zaserwowane im przez członka szwedzkiej mafii.

Książka nie kataloguje wszystkich najgłośniejszych porażek świata gier – w tych czasach trzeba sobie coś zostawić na DLC albo drugą część, prawda? Wybrałem takie, które ze mną rezonują, i takie, z których da się wynieść jakąś lekcję. Inną niż nie tykaj kupy, bo śmierdzi. Bo przyczyn porażki może być cała masa: od wybujałego ego jednego z twórców, przez złą wolę korporacji, po zbyt duże ambicje. A najczęściej to cała seria niefortunnych zdarzeń, które jakimś cudem zmieniają zaawansowany hełm wirtualnej rzeczywistości w zabawkę z podstawką z krzesełka turystycznego, od której chce się rzygać. Bywa i tak!

Każdą opowieść zaczynam wprowadzającym felietonem, bo każdą da się powiązać z jakimś ciekawym wspomnieniem czy trendem. Nie żebym uważał moje wspomnienia za jakieś wyjątkowo ważne i tworzył tu rozszerzone uniwersum Michała Pisarskiego. Po prostu w historii tych porażek kryją się ekscytacja, nadzieja, pasja – odpowiedzi na pytania, co to w ogóle znaczy być graczem. A zwłaszcza graczem z pokolenia, które dorastało, więcej czytając o grach, niż faktycznie grając, i kupując nowe tytuły na giełdach, a nie w sklepach.

Kolejne historie ułożyłem chronologicznie, tak żebyście płynnie przeszli przez dzieje branży i całej popkultury i równie płynnie kupowali oraz sprowadzali sobie do domu graty z kolejnych epok. Tak, to taka właśnie książka, a przynajmniej taką mam nadzieję. Mimo że opowiada o rzeczach, które się nie udały, to chciałbym, żeby obudziła w was ciepłe wspomnienia i żądzę posiadania. Bo nawet gdy gra, na którą czekaliście latami, zawodzi, miło przeżywać to wspólnie z całą społecznością innych pasjonatów. Dobrze być graczem.

Spis treści

Okładka

Karta tytułowa

Karta redakcyjna

Spis treści

Wstęp

E.T.: Przesyt tandetą

Punkty orientacyjne

Okładka

Strona tytułowa

Strona redakcyjna

Spis treści

Dedykacja

Meritum publikacji