Podstawowe prawa ludzkiej głupoty - Carlo M. Cipolla - ebook + książka

Podstawowe prawa ludzkiej głupoty ebook

Carlo M. Cipolla

3,9

Opis

Głupota nie jest przypadkiem, lecz powszechną zasadą, która wpływa na losy cywilizacji

Ekonomista odsłania pięć praw, które potwierdzają nasze najgorsze obawy: głupcy mogą – i rzeczywiście potrafią – rządzić światem.

Na przestrzeni dziejów ludzkość zmagała się z potężną siłą, która hamowała wzrost dobrobytu i szczęścia. Silniejsza niż mafia czy wojsko, o katastrofalnych skutkach globalnych, obecna wszędzie – od sal zarządów największych korporacji po lokalne bary.

To siła ludzkiej głupoty.

Carlo M. Cipolla, wybitny profesor historii gospodarczej Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, stworzył tę ważną książkę, by rozpoznać i zneutralizować zagrożenie. Zarazem zabawna i śmiertelnie poważna, uzbroi cię w narzędzia potrzebne do konfrontacji z polityczną rzeczywistością, nierozsądnymi współpracownikami czy… kolejną kolacją u teściów.

Znajdziesz tu pięć praw głupoty:

1.Każdy z nas nie docenia liczby głupców wokół siebie.

2.Prawdopodobieństwo, że dana osoba jest głupia, nie zależy od żadnej jej cechy.

3.Głupiec to ktoś, kto przynosi straty innym, nie odnosząc przy tym żadnych korzyści, a często nawet ponosząc straty.

4.Ludzie niegłupi zawsze nie doceniają niszczycielskiej siły głupców.

5.Głupiec jest najgroźniejszym typem człowieka.

Carlo M. Cipolla w błyskotliwy sposób pokazuje, że głupota rządzi światem według własnych, nieubłaganych praw. Ta pełna ironii i humoru książka bawi, prowokuje i zmusza do refleksji nad historią, ekonomią i społeczeństwem.

Zabawna, prowokacyjna i pouczająca lektura odsłania mechanizmy głupoty w polityce i codziennym życiu 

 

Mistrzowska książka.

— Nassim Nicholas Taleb, autor Czarnego łabędzia

Klasyka.

— Simon Kuper, „Financial Times”

Subtelny, ironiczny humor Cipolli uczynił tę książkę podziemnym klasykiem we Włoszech. Dziś, w obliczu współczesnych trendów politycznych, brzmi jak czarny humor. Pamiętajmy: wiarygodne dane statystyczne pokazują, że 98% ludzi szczerze wierzy, iż są znacznie mniej głupi niż przeciętny człowiek.

— Carlo Rovelli, autor Siedmiu krótkich lekcji fizyki

Subtelnie kąśliwa.

— „Publishers Weekly”

Im częściej spotykamy się z głupotą w codziennym życiu, tym bardziej nas ona irytuje. Im częściej rozważamy ją niezależnie, tym bardziej nas bawi. Cipolla znalazł idealny ton, by uchwycić ten paradoks – pełen ironii, lekkiego zniecierpliwienia i udawanej uczonej powagi. Jego teorie, choć podszyte żartem, są zaskakująco klarowne i przydatne.

— „Commentary Magazine”

 

 

Carlo M. Cipolla (1922–2000) - włoski historyk gospodarki, stypendysta Fulbrighta i profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley. W 1995 roku otrzymał międzynarodową Nagrodę Balzana w dziedzinie historii gospodarczej, a także doktoraty honoris causa we Włoszech i Szwajcarii. Jego klasyczne dzieło Podstawowe prawa ludzkiej głupoty po raz pierwszy ukazało się w 1988 roku i zostało przetłumaczone na ponad dziesięć języków.

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:

Androidzie
iOS
czytnikach certyfikowanych
przez Legimi
czytnikach Kindle™
(dla wybranych pakietów)
Windows

Liczba stron: 26

Rok wydania: 2026

Odsłuch ebooka (TTS) dostepny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacjach Legimi na:

Androidzie
iOS
Oceny
3,9 (41 ocen)
17
11
9
1
3
Więcej informacji
Więcej informacji
Legimi nie weryfikuje, czy opinie pochodzą od konsumentów, którzy nabyli lub czytali/słuchali daną pozycję, ale usuwa fałszywe opinie, jeśli je wykryje.
Sortuj według:
Master89wt

Dobrze spędzony czas

Świetna pozycja, niestety zbyt prawdziwa. Warto przeczytać i przemyśleć.
10
AniaRobertKarol
(edytowany)

Całkiem niezła

Esej, choć zabawny, trochę się zestarzał. Zachęta i narosła wokół książki legenda zapowiadają znacznie więcej niż tekst oferuje. Może jednak należało dać mu 5 gwiazdek, skoro skutecznie budzi w czytelniku obawę, że może on znajdować się w strefie G(łupoty)? A może należałoby dać tylko jedną gwiazdkę, bo według autora to, co najgroźniejsze (G), jest nie do zrozumienia przez tych, którzy szkodzą najbardziej - i jednocześnie nierozpoznawalne dla tych, którym szkodzi najbardziej, ergo: esej niczego nie wnosi... Prócz przychodu ze sprzedazy, zatem autor jest w cwiartce BG, a my siłą rzeczy w NG. Na pociechę: w abonamencie to tak nie boli, lektura staje się szczepionką, na uodpornienie potrzeba 15 minut czytania.
00
Kiciunia

Całkiem niezła

nudne i nadente
00
MJakubik

Nie oderwiesz się od lektury

Ok
00
TvaF03-CLr

Dobrze spędzony czas

zabwna teoria
00

Popularność




Tytuł oryginalny: Le leggi fondamentali della stupidita umana

Przekład: Karolina Adamczyk | adamczykkarolina.com

Redakcja i korekta: Agnieszka Sylwestrzak

Skład: Amadeusz Targoński | targonski.pl

Opracowanie wersji elektronicznej:

Projekt okładki: Sebastian Cabaj

Ilustracja na okładce: domena publiczna / Wikipedia (prawdopodobny autor Jacob

Cornelisz van Oostsanen ok 1472/1477–1533) / https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Laughing_Fool.jpg

Copyright © 1988 by Societa editrice il Mulino, Bologna

Copyright © 1988, 2015 by Societŕ editrice il Mulino, Bologna.

Traduzione di Anna Parish

Copyright © 2026 for this Polish edition by MT Biznes Ltd

All rights reserved.

Copyright © 2026 for this Polish translation by MT Biznes Ltd

All rights reserved.

Wydanie pierwsze

Warszawa 2026

Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując ją, rób to jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo!

Polska Izba Książki

Więcej o prawie autorskim na www.legalnakultura.pl

Zezwalamy na udostępnianie okładki książki w internecie.

MT Biznes sp. z o.o.

przeswity.pl

[email protected]

ISBN 978-83-8231-838-8 (epub)

ISBN 978-83-8231-839-5 (mobi)

Człowiek jest lepszy od kury: nie niesie jaj, niesie szkody

Adnotacja

Napisana pierwotnie w języku angielskim książka The Basic Laws of Human Stupidity została po raz pierwszy wydrukowana w 1976 roku w numerowanej, nieprzeznaczonej do sprzedaży edycji pod nieprawdopodobnym szyldem wydawniczym „Mad Millers” – Szaleni Młynarze.

Autor uważał, że jego tekst mógł być w pełni doceniony tylko w języku, w którym został napisany, i przez długi czas odrzucał propozycję przetłumaczenia go. Dopiero w 1988 roku zaakceptował pomysł opublikowania go w wersji włoskiej w książce Allegro ma non troppo,wraz z felietonem Il ruolo delle spezie (e del pepe in particolare) nello sviluppo economico del Medioevo, który także został napisany w języku angielskim i wydrukowany w wersji nieprzeznaczonej do sprzedaży przez Mad Millers na Boże Narodzenie 1973 roku.

Angielska wersja Podstawowych Praw Ludzkiej Głupoty została wydana jako osobna publikacja, również przez wydawnictwo Il Mulino, w 2011 roku. Zarówno w tamtej edycji, jak i w tej pierwszej włoskiej, na wstępie zamieszczono adnotację dla czytelnika napisaną przez Cipollę, nawiązującą do oryginalnego wydania z 1976 roku.

Podstawowe prawa ludzkiej głupoty

Mad Millers do czytelnika

Mad Millers wydrukowali tylko ograniczoną liczbę egzemplarzy tej książki, która nie jest skierowana do głupców, ale do tych, którym czasami zdarza się mieć z nimi do czynienia. Dodanie, że żadna z osób, które otrzymają tę książkę, nie może znaleźć się w obszarze G wykresu podstawowego (rysunek 1), jest zatem nadmierną gorliwością. Jednak prawie zawsze lepszy jest nadmiar gorliwości niż jej niedobór. Jak bowiem powiedział chiński filozof: „Erudycja jest źródłem uniwersalnej mądrości; co nie oznacza, że czasami nie jest przyczyną nieporozumień między przyjaciółmi”.

Przydałaby się szczepionka na ludzką głupotę.

A co ze skutkami ubocznymi?

Wstęp

Zgodnie z powszechną opinią, sprawy ludzkie znajdują się w opłakanym stanie, co zresztą nie jest żadną nowością. Jak daleko można sięgnąć pamięcią, one zawsze były w opłakanym stanie. Ciężkie brzemię kłopotów i nieszczęść, które ludzie muszą znosić, zarówno jako jednostki, jak i członkowie zorganizowanego społeczeństwa, jest w zasadzie rezultatem niezwykle mało prawdopodobnego – a nawet odważyłbym się powiedzieć, że głupiego – sposobu, w jaki życie zostało zorganizowane od samego początku.

Od Darwina wiemy, że dzielimy nasze pochodzenie z innymi gatunkami królestwa zwierząt, a wiadomo, że wszystkie gatunki, od robaczków po słonie, muszą znosić swoją codzienną dawkę cierpień, lęków, frustracji, bólu i przeciwności losu. Ludzie mają jednak przywilej borykania się z dodatkowym ciężarem, z dodatkową dawką codziennych udręk, powodowanych przez grupę osób, które przynależą do tego samego gatunku ludzkiego. Ta grupa jest dużo potężniejsza od mafii, kompleksu przemysłowo-wojskowego czy Międzynarodówki Komunistycznej. To niezorganizowana grupa, niebędąca częścią żadnego systemu, która nie ma ani szefa, ani prezesa, ani statutu, ale która mimo to potrafi działać w idealnej harmonii, jakby była prowadzona niewidzialną ręką, tak aby działania każdego członka grupy miały silny wpływ na wzmocnienie i zwiększenie skuteczności działania wszystkich jej pozostałych członków. Natura, charakter i zachowanie członków tej grupy są tematem poruszanym na kolejnych stronach.

W tym miejscu należy podkreślić, że ten esej nie jest ani owocem cynizmu, ani praktykowaniem defetyzmu społecznego – nie bardziej niż książka o mikrobiologii. Kolejne strony są w rzeczywistości efektem konstruktywnego wysiłku mającego na celu zbadanie, poznanie, a następnie w miarę możliwości zneutralizowanie jednej z najpotężniejszych i najmroczniejszych sił, które uniemożliwiają wzrost dobrobytu i szczęścia ludzkiego.

Rozdział pierwszyPierwsze Podstawowe Prawo

Pierwsze Podstawowe Prawo ludzkiej głupoty stwierdza jednoznacznie, że:

Nikt z nas, nieustannie i nieuchronnie, nie docenia liczby głupców w otoczeniu.[1]

Na pierwszy rzut oka to twierdzenie może wydawać się trywialne albo oczywiste, albo małoduszne – lub wszystkie te trzy rzeczy naraz. Jednakże wnikliwsza analiza w pełni ujawnia jego realistyczną prawdziwość. Należy wziąć pod uwagę, co następuje. Niezależnie od tego, jak wysoko ocenia się ludzką głupotę, niezmiennie i regularnie zaskakuje nas fakt, że:

osoby, które ktoś uznał w przeszłości za rozsądne i inteligentne, niespodziewanie okazują się później jednoznacznie i nieodwracalnie głupie;

dzień po dniu, z nieustanną monotonią, przeszkadzają nam i utrudniają nasze działania uparcie głupi ludzie, którzy pojawiają się niespodziewanie i nieoczekiwanie w najmniej odpowiednich miejscach i momentach.

Pierwsze Podstawowe Prawo uniemożliwia przypisanie wartości liczbowej do odsetka głupich ludzi w stosunku do całkowitej liczby ludności: każda szacunkowa liczba byłaby zaniżona. W związku z tym na kolejnych stronach odsetek głupich ludzi w populacji oznaczony będzie symbolem „σ”.

Głupota się rozprzestrzenia.

Ważne jest, aby o tym mówić.

[1] Autorzy Starego Testamentu byli świadomi istnienia Pierwszego Podstawowego Prawa i sparafrazowali je, gdy stwierdzili, że stultorum infinitus est numerus, ale popadli w poetycką przesadę. Liczba głupich osób nie może być nieskończona, ponieważ liczba żyjących osób jest skończona.