Nibynóżki - Daria Sobik - ebook + książka
NOWOŚĆ

Nibynóżki ebook

Daria Sobik

2,0

Opis

Książka o kobietach, które nauczyły się radzić sobie same. O życiu, które nie układa się według poradników, lecz według kolejnych kryzysów i improwizowanych sposobów ich przetrwania. Narratorka prowadzi kiosk w małym śląskim mieście. Po godzinach zaś sprzedaje psychostymulanty kobietom, które próbują odzyskać choć odrobinę kontroli nad własnym życiem. Samotnym matkom, sąsiadkom, klientkom kiosku i przyjaciółkom. Takim, które rzadko czekają, aż ktoś rozwiąże ich problemy za nie. Są tu familoki, osiedlowe parki i mieszkania o cienkich ścianach. Są nieudane związki, rozmowy o pieniądzach, zmęczenie, uzależnienia, ale także upór, poczucie humoru oraz codzienna pomysłowość pozwalająca przetrwać kolejne dni. Na cały ten świat narratorka patrzy z czułością, ironią i poczuciem humoru. Ale czy na pewno da się jasno wytyczyć granicę między pomocą, interesem i autodestrukcją?

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:

Androidzie
iOS
czytnikach certyfikowanych
przez Legimi
czytnikach Kindle™
(dla wybranych pakietów)
Windows
lub macOS

Liczba stron: 224

Rok wydania: 2026

Odsłuch ebooka (TTS) dostępny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacjach Legimi na:

Androidzie
iOS
Oceny
2,0 (1 ocena)
0
0
0
1
0
Więcej informacji
Więcej informacji
Legimi nie weryfikuje, czy opinie pochodzą od konsumentów, którzy nabyli lub czytali/słuchali daną pozycję, ale usuwa fałszywe opinie, jeśli je wykryje.
Sortuj według:
trupizm

Z braku laku…

dnf 21% (pierwsze w tym roku, a mamy listopad, więc nieźle), taki ładny styl pisania, ale tematyka w ogóle nie dla mnie i nie mam nadziei, że zrobi się lepiej.
10



Jedna myślw dzienniczku wdzięczności

Tyle razy jej powtarzałam, że nie sprzedaję narkotyków w kiosku. Kiedy ktoś jest tak nieustępliwy jak Słaba, zaczynam szukać ratunku w przemocy. Uderzyć czy oszczędzić jej twarz – to dylemat, którego nie planowałam mieć dzisiejszego poranka, chociaż ten zaczął się dobrze, bo od zapisania myśli w dzienniczku wdzięczności. Nie pamiętam jakiej, tak jak nie pamiętam, gdzie jest Synek. Zdziwilibyście się, jak łatwo coś zgubić w kiosku, nawet jeśli tym czymś jest trzyletnie dziecko. Z jednej strony więc – mój instynkt macierzyński, który dopiero co się rozkręca i ma prawo do zastojów, a z drugiej twarz Słabej, która gimnastyką mięśni robi wszystko, aby przybrać minę osoby pozbawionej grzechu pierworodnego. Ale nie ze mną takie aktorstwo, takie słabe udawanie, bo po czarnych paznokciach jej Lusi, przebierającej nogami w wózku, wnioskuję, że Słaba jest daleka od dotrzymywania obietnic jak stąd do Buenos Aires. Z racji tego, że wciąż nie słyszę Synka, odpuszczam jej, daję kopa w dupę i patrzę, jak obrażona pcha wózek z Lusią przed siebie. Nie zdążyła usłyszeć, jak zapraszam ją następnym razem. Na moich warunkach.

A warunki były proste i było ich trzy. Pierwszy: produkt sprzedawany jest tylko matkom dzieci zadbanych; czyste włosy i paznokcie, brak smrodu z pieluchy kwalifikują u mnie do kupna nawet kilku gramów. Druga zasada to szacunek do miejsca. Mój zakład pracy, kiosk, upadający, ale wciąż utrzymujący wiernych, bo wyposażonych w sentyment do lat dziewięćdziesiątych klientów, to przestrzeń legalna. Nie sprzedaję tutaj niczego prócz biletów, fajek i prasy typu „Detektyw” czy „Wróżka”. Żadnego więc pukania do drzwi i mówienia „potrzebuję awaryjnie” w godzinach pracy kiosku. Szczególnie że często jestem tu z Synkiem, a ja dziecka uczyć dilerki, nawet przez osmozę, nie zamierzam.

To były dwie zasady z trzech. Trzecią dopiero wymyślam. Wszystko, czego jest trzy, wydaje się ważne.

– Trzy, dwa, jeden, szukam! – donoszę Synkowi i wracam do ciasnego świata kiosku, w którym każda z kobiet na panoramicznych jolkach drwi z moich matczynych kompetencji. Czy one są matkami? Czy wiedzą, jak to jest? Nie mam pojęcia. Ale nie czepiam się, przynajmniej Synek jest bezpieczny, otoczony setkami oczu skierowanych wprost na jego malutką blond główkę.

Znajduję go w kącie, gdzie w skupieniu układa wieżę z e-papierosów. Do moich oczu napływają łzy wzruszenia, bo już widzę, jak za kilkanaście lat towarzyszę mu w odbieraniu dyplomu inżyniera architekta z wyróżnieniem. Najpierw chciał zaprosić swoją dziewczynę, ale to była myśl krótka, przelotna, jak zresztą ich związek. Matkę ma się tylko jedną. W przeciwieństwie do ojców. Na przykład ojciec Synka ma status ontologiczny bliżej nieznany. Ale jednego jestem pewna: to był któryś z tych przystojniejszych. Po mnie Synek takiej urody by nie odziedziczył, co potwierdzają liczne wzmianki klientów. Ale ja się nie obrażam, bo mam inne zalety, jak przedsiębiorczość właśnie. I za to jestem wdzięczna w moim czterdziestodwuletnim życiu. I to zapiszę w dzienniczku wdzięczności, jak tylko wrócimy do domu. Co nie zapowiada się bez przeszkód, bo z daleka widzę Słabą, która wraca z wózkiem i z policjantką u boku. Nie pierwszy raz myślę, że nasza relacja ze Słabą trwa już zbyt długo.

Na sytuacje typu konfidenckie muszę być przygotowana jako osiedlowa dilerka nawet w biały dzień, także ze strony osób od dawna mi znanych. Gdy tylko na horyzoncie jawi mi się osoba w czapce z orzełkiem na głowie, zawijam szczelnie towar w woreczek i chowam go w szparę w podpasce, którą wcześniej tam zrobiłam wsuwką. Teraz osoba konfidencka, kiedyś Słaba – bo na pseudonim taka więcej nie zasługuje – zbliżyła się i już otwiera usta, by coś powiedzieć, gdy policjantka zabiera głos i mówi coś o nietykalności cielesnej oraz jej przeze mnie przekroczeniu względem kobiety obok. Mówię, że tylko kopnęłam tę kobietę w tyłek, nic wielkiego, ale trudno mi się skupić w obliczu mundurowej rozprawiającej o nietykalności, choć nigdy nie miałam pociągu do władzy. Oskarżam o hormonalne napięcie konkretny dzień w cyklu i biorę Synka na ręce, by zmienić temat na jego urodę. Słaba kręci oczami, bo wie, że jej dziecko nawet w połowie nie przyciąga wzroku tak, jak moje.

– A co ty tu robisz? – Policjantka na widok Synka przykłada ręce do twarzy w zachwycie i już zapomina, po co tu jest.

Niemal od razu też proponuje mi pomoc w opiece na przyszłość. Grzecznie odmawiam, bo odkąd zostałam matką, silnie zakorzenił się we mnie etos samodzielności, ale pozwalam jej przez chwilę potrzymać Synka. Potem ściskamy sobie ręce, życząc jedna drugiej miłej reszty dnia, i wracamy do swojej służby w imieniu dobra społeczności. Na osobę konfidencką, kiedyś Słabą, nawet nie patrzę, ale kątem oka dostrzegam, jak nerwowo bawi się włosami. Za taką akcję to może pożegnać się nawet z moją gumą do żucia, nie mówiąc o psychodelikach – myślę. W głębi, jak to się mówi, duszy wiem, że za tydzień znowu jej wybaczę.

Ale jeszcze nie dziś. Dziś jest niedziela, czyli dzień święty, więc święcę. W całym familoku wyjątkowo cisza, a Synek zasnął niemal od razu po trzecim czytaniu mojego podręcznika kierowcy. Zaczynam swój wellnessowy rytuał od gorącej kąpieli i włożenia majtek nagrzanych na kaloryferze. Kładę się na świeżej pościeli. Włączam ulubioną playlistę, którą nazwałam „Muzyka do wałkowania mózgu na placek”, połykam pigułkę ecstasy i czekając, aż się załaduje, krągłością łyżeczki ugniatam kryształki ketaminy na talerzyku z duralexu. Myślę o babci, która lubiła patrzeć przez hartowane szkło na słońce. Z pokoju obok słyszę, że Synek znów śmieje się przez sen. Ja też się uśmiecham. I płynę. Mam fazę, że jestem drzewem, a moje żyły na rękach wyłaniają się spod ziemi jak korzenie.

Wychodzę z niej nieśpiesznie i rozglądam się po pokoju. Z zawodem stwierdzam, że znów wygląda jak pokój zwykłej matki. Ściany też nie falują, uspokoiły się jak woda na basenie w godzinach zamknięcia. Kołdra przestała być schronem, znowu jest wątpliwej jakości przykryciem. Moje ręce same zaczynają szukać rulonika, żeby przyjąć kolejną dawkę. Nie znajdują, wyrywam więc kolejną stronę z tyłu dzienniczka wdzięczności i skrupulatnie zawijam.

Zanim nachylę się nad talerzykiem z proszkiem, słyszę stukanie do drzwi. Za oknem zapadł zmrok i nie przychodzi mi do głowy nikt, kto mógłby odwiedzić mnie o tej porze. Podchodzę do wizjera, a w nim ku mojemu zaskoczeniu pojawiam się ja, tylko młodsza o jakieś dwadzieścia lat. Już prawie zapomniałam, że miałam taką cerę. Z refleksji o niewinnej przeszłości wybija mnie powtórne stukanie, otwieram więc i witam się z Córką. Płacze. Pytam dlaczego.

Kładziemy się na moim łóżku i gadamy o wiecznym oszustwie, jakim jest miłość. Mimo że moje doświadczenie nie ma sobie równych w tej materii, daję mówić Córce. Słucham jak drzewo, chociaż jestem matką. Córka wciąż myśli o tej Kamie, co zdradziła, ale obiecała, że się nie powtórzy. Kiedy tak opowiada, delikatnie wyciągam talerzyk z duralexu, który wystaje spod poduszki. Zauważa to i poucza mnie, żebym skończyła z jedzeniem w łóżku, bo to niehigieniczne, po czym wraca do swojego nadwyrężonego mięśnia sercowego, choć już widzę, że nie potrwa to długo. Jej sen zbliża się jak kolejny zwyczajny dzień w naszym małym górnośląskim miasteczku.

* * *

Rano Synek karmi Córkę parówkami sojowymi ze swojego talerzyka. Na wegetarianizm przerzuciliśmy się dzięki jednemu z moich byłych. Dilowanie jest podobną spuścizną, ale o tym później, jak sobie lepiej przypomnę. Nie ma gorszej historii niż taka spalona przez zapomnianą puentę.

– Musisz wracać na uczelnię? – pytam Córkę z nadzieją, bo przypomina mi się, ile mam dziś pracy w terenie.

– Mam kolosa z historii kultury.

W wolnym tłumaczeniu znaczy to, że Córka wciąż marzy o zostaniu antropolożką.

Po śniadaniu zostajemy więc znowu sami, ja i Synek, i jeszcze grafomańska proza naszych żyć, co to każe nam codziennie wstawać z łóżka. W tym samym momencie ciężko wzdychamy. Biorę Synka pod pachę i wykonuję wszystkie wizerunkowe czynności, które mają uczynić ze mnie kobietę solidną i godną zaufania. Synek prosi o tusz do rzęs, więc biorę przezroczysty utrwalacz do brwi i maziam małego po rzęskach. Cieszy się. Niczego nam do szczęścia nie brakuje.

Tylko ta Słaba i jej nieobliczalny charakter wracają mi do łba, choć myślałam, że się wczoraj skutecznie jej pozbyłam. Dla spokoju postanawiam się z nią rozmówić. Z pudełka po kakao wyciągam notesik z numerami. Odbiera nie Słaba, ale jej konkubent, który twierdzi, że noc spędziła u mnie. Nie wyciągam go z błędu. Widocznie jest ku temu jakiś powód.

Nie wnikam. Uznaję, że to problem przyszłej mnie, a teraz trzeba trochę zarobić na czynsz, przyjemności i groszek w puszce, którego moje dziecko ostatnio jest fanatykiem. Biorę Synka celem podrzucenia go do żłobka. To nasza nowa zabawa w kurierkę, która musi jak najprędzej dostarczyć paczkę.

Na progu niespodziewanie jednak sama znajduję ostatnie, czego się spodziewałam.

Odkąd jestem singielką, zdarza się, że od czasu do czasu muszę wylizać czyjeś rany. Brak relacji romantycznej jest wśród kobiet w mieście uznawany za wyrzeczenie się wszelkich tarapatów. Żadna więc nie waha się, by przyjść do mnie po pomoc w razie kryzysu. Najczęściej przychodzi Maja – która tak naprawdę nazywa się inaczej, ale umówmy się, że prawdziwych imion zdradzać tu nie będę – bo mieszka najbliżej i oprócz córki w spektrum ma męża, którego cierpliwie opisuje jako „wysoko wrażliwego”. Słaba wpada najrzadziej, bo ma swoją dumę.

Kiedy widzę ją na klatce, kręcę jedynie głową i podaję jej rękę, żeby mogła wstać.

* * *

Zdrapywanie zaschniętej krwi ze skroni nie ma sensu w przypadku osoby szczególnie wrażliwej na cierpienie fizyczne, a Słaba do takich należy. Miękka gąbka posłuży lepiej, bo i Słaba mniej jęczy, i mnie szkoda nowiutkich hybryd na paznokciach. Woda spełnia swoją funkcję, obmywa rzeczy, na które przykro patrzeć.

Patrzę na sińce i dopisuję do nich historię; w roli głównej obok Słabej występuje jej konkubent. Może nawet chcę zapytać, co się dokładnie stało, ale wciąż jestem trochę zła za ten incydent z kiosku, który teraz nazywa żartem, takim wygłupem.

Czas rozpada się jak strupki krwi w zlewie, a ja muszę pędzić z towarem do parku. Synka nie zdążę już podrzucić do żłobka, więc przypominam Słabej, jakich bajek on nie ogląda i czego za żadną namową nie zje. Obiecując, że wrócę za dwie godziny, wychodzę zadbać o dobrostan miasteczka.

Tego dnia pierwsza w parku zjawia się Maja. Jest dobrą klientką, bo zanim zaczęła, naoglądała się sporo dokumentów o branży dilowania. I teraz ma całą choreografię. Jej ruch dłoni, kiedy chowa woreczek z proszkiem do rękawa kurtki, jej głowa, gdy rozgląda się niby od niechcenia za wścibskimi oczami, jej korpus, kiedy instynktownie walczy z chęcią zgarbienia się, ukrycia – to wszystko sprawia, że Maja kupuje po prostu wytwornie, majestatycznie. Czasem wyobrażam sobie, jak robi inne rzeczy, i myślę, że nawet gdy zmienia sobie podpaskę albo pijanemu mężowi spodnie, robi to z gracją godną księżniczki.

Następny jest Romek, jedyny mężczyzna, któremu sprzedaję. Jego żona, powiedzmy, że Ramona, nie wychodzi z domu latem, bo czuje się niekoherentna z pogodą. To niejedyna moja klientka meteopatka, ale jedyna, która cierpi, gdy słyszy słowiki zwiastujące wiosnę. Przeczekuje słoneczne dni w domu za żaluzjami, a zimą odżywa, przemieniając się w duszę osiedlowego towarzystwa. Kiedyś zaproponowałam jej przyjaźń, bo ciekawiło mnie, co takiego robi, gdy chowa się przed słońcem. Powołała się wtedy na jakieś śląskie przysłowie o biznesie i przyjaźni, które się ponoć wykluczają. Trochę mnie to zabolało, ale przyjęłam odmowę z pozorowaną godnością. Dodam jeszcze tylko, że nie lubię sprzedawać produktu Romkowi, ponieważ Romek sprzedał mi opryszczkę parę lat temu. Ale to historia na kiedy indziej. Teraz mam nadzieję, że produkt znowu pomoże Ramonie i że słońce nie doskwiera jej dziś zbytnio.

Dzień targowy dobiega końca, kiedy w północnej bramie parku widzę Fryzjerkę, która zawsze przychodzi ostatnia. Jej lękliwość, wynikająca nie tyle z nadmiaru problemów, ile raczej z niedostatku tychże i z oczekiwania na ich ostateczne przyjście, sprawia, że ściąga uwagę nie tylko na siebie, ale też na mnie. Tłumaczenie, że nie może roztaczać atmosfery tajemnicy wokół mojej osoby, na nic się zdało. W dodatku upiera się, że zaraz ktoś mnie wyda. Cierpliwie patrzę, jak krąży wokół parku, ale po raz kolejny udaje jej się nie ściągnąć niczyjej uwagi. Nikt nie kupuje tak dużo jak ona.

Mój powrót do domu jest zwykle dłuższy o trasę, którą wyznaczają mi trzy wpłatomaty w mieście. Nie jestem fanką gotówki ani w ogóle pieniędzy w jakiejkolwiek formie, czego dowodem jest to, że większość moich zarobków ukrywam pod podłogą. Nie mam pewności, czy stałam się już bogata i co to w ogóle znaczy. Cyfry na koncie do mnie nie przemawiają. Nie mam też kogo zapytać, czy posiadam dużo, czy mało. Odkąd przestałam randkować z księgowym, w moich finansach pojawiło się jeszcze więcej niewiadomych.

Moje myśli zaprząta teraz widok bloku, który ktoś kiedyś postanowił pomalować na pastelowy róż, chyba po to, żeby było weselej. Całkiem lubię tę kolorystykę na naszym osiedlu: żółcie mieszają się z zieleniami i różem, zatrzymując się na rdzawych cegłach familoków. Nie lubię tylko tego jednego bloku, w którym znajduje się obecnie konkubent Słabej. Już dawno powinna się od niego uwolnić – myślę – jednak wciąż nie znajdowała sposobu na zbudowanie własnej niezależności finansowej. Kiedyś chciała dorobić sobie sprzedawaniem firanek na targu, ale po zamknięciu kopalni kobiety nie musiały wymieniać ich tak często. Potem był pomysł ze skręcaniem długopisów, jednak coraz mniej ludzi pisze dziś ręcznie. Na jeżdżenie taksówką się nie nadawała, bo była nerwowa i nikt nie chciał z nią wsiadać do samochodu. Nie wiem, co było dalej, ale jestem pewna, że po tak skończonej kłótni z konkubentem wznowi swoje poszukiwania zarobku ze zdwojoną siłą.

Może dlatego, kiedy przekraczam próg swojego mieszkania, nie dziwi mnie tak mocno, że Słaba lśni. A lśni zawsze, gdy czuje nad kimś przewagę. Teraz, stojąc na środku przedpokoju, trzyma w górze klucz do łazienki. Jest wyższa o głowę, więc nie mam z nią szans.

– Synek! Gdzie się schowałeś, Synek? – pytam głośno, licząc, że chłopiec po prostu do mnie przybiegnie.

Dociera do mnie jednak, że niepotrzebnie kiedyś się wygadałam o klaustrofobii Synka, bo jego płacz dobiega teraz zza zamkniętych drzwi. „Nigdy nie ufaj swoim klientom, szczególnie tym bez kasy” – mówił mój były, a ja go nie słuchałam, bo chciałam prowadzić biznes w sposób bardziej familijny niż on. Zanim Słaba otworzy usta i wypowie swoje ultimatum – że będzie trzymała Synka w zamkniętej łazience do czasu, aż nie podam jej kontaktu do swojego źródła – czuję w podbrzuszu taki ucisk, że zginam się wpół. To nie pierwszy raz, gdy dostaję miesiączki pod wpływem stresu, ale na szczęście zawsze noszę tę swoją podpaskę. Ból miesiączkowo-egzystencjalny blokuje mi w mózgu funkcje poznawcze. Jestem teraz smutną suką przed pustą miską. Słaba powtarza swoje ultimatum, a z łazienki dobiega mnie coraz bardziej histeryczny płacz Synka. Kiedy zostajesz matką, płacz dziecka często łączy się w unisono z twoim płaczem, co daje upiorny efekt dolby surround.

Na drzwiach łazienki usiadł trzmiel, który teraz może okazać się jedynym ratunkiem. W myślach proponuję mu taki układ: nigdy nie zabiję już żadnego z rodziny pszczołowatych, jeśli on w tej chwili wyceluje swoje żądło w twarz Słabej. Sądząc po jego anemicznych ruchach, już wcześniej kogoś użądlił. Może nawet mnie. Mimo bólu w podbrzuszu rzucam się na Słabą, żeby wyrwać jej klucz do łazienki. Wtedy ona wsadza go do ust i przysięgam, że widzę, jak zamierza go przełknąć. W tym momencie wypowiadam dziewięć cyfr. Numer telefonu do Aldony, matki chrzestnej mojego narkobiznesu. Dostawczyni, szefowej trzyosobowego kartelu, w którym – prócz mnie i niej – jest jeszcze jej pięćdziesięcioletni syn Adrian, obeznany w darknecie. Mieszkają razem od zawsze i raczej na zawsze. Teraz wyobrażam sobie, jak Słaba odwiedza ich, żeby odebrać produkt celem dystrybucji na własną rękę. Jedynym pocieszeniem mogłoby być to, że przejmując mój biznes, uniezależni się od konkubenta. Przykro mi, że jakoś nie mogę się tym cieszyć.

Informacja faktycznie jest władzą. Słaba otwiera drzwi do łazienki, dziękuje i wychodzi z mieszkania. Na kolanach dochodzę do Synka, tulę go i całuję w nos. Tłumaczę mu, że ciocia zaproponowała głupią zabawę, której zasad nie zdążyła wytłumaczyć. Przyjmuje to z wyrozumiałością.

Tej nocy nie śpię dobrze. Synek znów śmieje się przez sen, ale ja mam koszmary. Śni mi się, że jestem drzewem, lecz takim spróchniałym, pod którym urządzają sobie piknik wszystkie moje klientki. Słaba niczym mistrzyni ceremonii nalewa zebranym herbatę z porcelanowego dzbanka. Fryzjerka robi wszystkim koki, Ramona nie przejmuje się słońcem, a Maja tańczy w jego promieniach. Nikt nawet nie chce oprzeć się o moją korę, bo przecież drapię i mogą we mnie żyć robaki. W końcu pojawia się Aldona. Pyta, dla kogo zamówienie. Ma w jednym ręku wiklinowy koszyk. Słaba połyka pigułkę, wyciąga zza pleców piłę mechaniczną i zbliża się do mojego spróchniałego pnia.

Ostatnie słowo, które usłyszałamw starym świecie

Powinnam się wytłumaczyć. „Mój” towar to skrót myślowy, jak właścicielki bazarku z warzywami. Nawet jeśli to rolnik hoduje kalarepę, buraki czy rzepę, ona też ma prawo mówić o nich „moje”.

I tak samo ma się rzecz z moim towarem, uwikłanym w wysoce złożony system dystrybucji. Wiadomym jest, że ktoś go powołuje do życia. A potem wprowadza w obieg, jak Aldona, żeby na pewnym etapie produkt trafił do moich rąk. Sama nie mogłabym być rolniczką, choć teraz, kiedy tak koncertowo dałam ciała, pozwalając się zaszantażować Słabej, być może będę musiała przerzucić się na handel kalarepą.

Już prawie zapomniałam, czym zajmowałam się przedtem. Moja tożsamość zrosła się z zawodem, dając wyraz zjawisku, o którym od dawna alarmował niejeden diagnosta kapitalizmu. Teraz przypominałam sobie, jak to się zaczęło, bo w chwilach, kiedy coś się kończy, łatwiej przychodzą do głowy obrazy początków. A mój początek nosił imię Marceli.

Mój poprzedni chłopak miał żylaste ręce i czarne, gęste loki oraz wydzielał intensywną woń potu przypominającą zapach trawki. Przy pierwszym zbliżeniu myślałam, że sporo pali, jednak dość szybko wyszło, że nie wciąga żadnego dymu. Taką miał zasadę: jeśli coś wprowadzać do swojego organizmu, to tylko nosem i wyłącznie lewą dziurką. Nie oceniałam, ale z ciekawością dziecka słuchałam o przygodach, w które wyruszał w każdy dzień święty, bo to on zaszczepił we mnie przekonanie o wyjątkowości niedzieli.

Zachciało mi się takiego święta prędzej, niż myślałam, bo już kilka tygodni po poznaniu Marcelego. Wszystko lśniło. Jego zęby, oczy pełne smutku oraz długa wąska łyżeczka dedykowana odmierzaniu białego proszku i precyzyjnemu wkładaniu go do nosa. Lśniło nawet jego „teraz”, choć teraz już wiem, że słowa nie lśnią, co najwyżej ładnie brzmią. To „teraz” było ostatnim, które usłyszałam w starym świecie. Nowy świat, ten pełen mądrości, wiedzy, światła i przyjemności, powitał mnie jak długo oczekiwaną gościnię. Chciałam przepraszać za spóźnienie, ale czułam, że od teraz – „teraz” – za nic przepraszać już nie muszę. Rozgaszczałam się więc. Roztapiałam jak masło na patelni. Skwierczałam. I to wszystko w tych żylastych ramionach, które mnie trzymały, gdziekolwiek bym zawędrowała w tej podróży. Nigdy nie byłam tak jasna.

Niezliczenie wiele razy moja mama słyszała w szkole, jaki to mam potencjał. Podobną diagnozę wystawiały mi nauczycielki od polskiego i plastyki, drużynowy w harcerstwie, ksiądz prowadzący chór przykościelny. Wszyscy w moich poczynaniach zauważali coś, czego sama nie widziałam. Ale wierzyłam im. Czekałam na dzień, w którym ten potencjał się rozwinie. Kiedy przekroczyłam trzydzieści lat, zaczęłam wątpić w rokowania dorosłych, wiedząc już trochę więcej o tym podtypie ludzkim. Przed czterdziestką podejrzewałam, że o moim potencjale mówili raczej z nadzieją. Liczyli, że zaklinanie rzeczywistości w moim przypadku okaże się profetyczne.

Dziś wiem, że potencjał może rozkwitnąć później, a niektórzy ludzie potrzebują więcej czasu, aby odkryć swoją drogę. Przypuszczam, że ani mama, ani ksiądz, ani żaden harcerz, nawet wysoko postawiony w hierarchii, nie miał na myśli dilowania substancjami psychoaktywnymi wśród kobiet strudzonych codziennością. Marceli też nie przewidział, że tak poświęcę się nowej ścieżce kariery, a że był zadeklarowanym feministą, wspierał mnie i kibicował, jak mógł. Kiedy przestałam mieć czas na spotkania, usunął się w cień prędko niczym moje wyrzuty sumienia po pierwszej transakcji.

W latach dziewięćdziesiątych, kiedy byłam jeszcze nastolatką z tym całym nieujawnionym potencjałem, mówiło się do osób zachowujących się co najmniej niemądrze: „zmień dilera”. Przypomniałam sobie to hasło jakieś dwadzieścia pięć lat później pewnej nocy, kiedy jedną ręką karmiłam Synka, a drugą dopieszczałam wizytówki w Canvie. Chciałam, by były zabawne i praktyczne, a jednocześnie intrygowały i zachęcały do wejścia ze mną w relację transakcyjną. Napisałam na nich „Usługi remontowo-budowlane”, bo to wydawało się najbliższe mojemu obszarowi działalności. Z tyłu umieściłam kalendarz, ale prawie od razu się przeterminował, gdyż drukowałam je w połowie grudnia.

Musiałam popełnić kilka podobnych błędów jak każda bizneswoman, zwłaszcza na początku. Z czasem było ich coraz mniej. Stale powiększałam swój rynek, zachowując nieskazitelną opinię wśród klientek, którym nagle zachciało się żyć. Ich słowa, nie kłamię.

Wiedziałam też, że kiedyś będę musiała przestać. Początkowo miało to być wraz z urodzeniem Synka. Ciąża sprzyjała sprzedaży, bo byłam bardziej przekonująca. Nie wiem, czy w tamtym czasie rozwinęła mi się inteligencja, a może korzystałam już z tej Synka. Żadna klientka nie mogła mi się oprzeć, kiedy proponowałam zwiększenie gramatury produktu. W połogu trochę zgłupiałam, za to miałam dalej sporo czasu, bo dziecko tylko spało i jadło, a Córka właśnie wyjechała na studia.

Niedawno obiecałam sobie, że uzbieram na uczelnię dla Synka. Cel ten musiałam jednak odłożyć w czasie, ponieważ moja mama zerwała ze swoim chłopakiem. Odkrył, że potrzebowała go tylko do tego, by ją utrzymywał, więc polecił jej wyprowadzkę i znalezienie pracy. Zawsze wydawał mi się dość bystrym gościem, choć nie na tyle, by się domyślić, że mama prędzej zmieni faceta, niż znajdzie pracę. Ta dziura relacyjna, jak zwykła ją nazywać, zwiększyła moje wydatki o jej zabezpieczenie finansowe. Obie mieszkamy w miasteczku, więc jest duża szansa, że nasze bloki wkrótce zapadną się z racji górniczej przeszłości. Za to czynsz jest tani. Pozostaje więc kwestia papierosów i niedużej ilości jedzenia, czasem fryzjer. Jej paznokciami zajmuję się sama, to nasz quality time.

To właśnie mama była jedyną osobą, do której mogłam zadzwonić po koszmarnym wieczorze po pracy, kiedy to Słaba, biorąc Synka za zakładnika, wymusiła na mnie oddanie numeru do Aldony. Chociaż mama nie wie o mojej działalności, to chciałam z nią porozmawiać, bo jak nikt potrafi tłumaczyć porażki innych. Sama w życiu tyle ich poniosła, że mało co ją zaskakuje. Czasem tak prowadzi rozmowę, że człowiekowi aż chce się przyznać do jakiegoś błędu tylko po to, żeby poczuła się potrzebna. Wtedy wyciąga chude ramiona i otacza głowę załkanego, strapionego biedaka.

Nie zdążyłam wybrać do niej numeru, bo jakby wyczuwając z daleka, że coś u mnie nie tak, zadzwoniła pierwsza.

– Czy coś u ciebie, córuś, nie tak? Śniło mi się, że jesteś drzewem – zagaiła. To, że miałyśmy ten sam sen, nie zdziwiło mnie tak bardzo, jak jej ton.

– Czemu mówisz takim głosem, katar masz?

– Nie, po prostu płakałam. Słuchaj, czy możesz zrobić mi nowe zdjęcia?

Brak związku ewidentnie jej nie służył. Zdjęcia miały pomóc jej znaleźć chłopaka.

– Czemu płakałaś? – dopytuję. – Mogę przyjść jutro, pasuje ci?

– Z samotności. Przyjdź z Synkiem. Sto lat go nie widziałam.

Rozłączyłyśmy się i zostałam sama z Synkiem, którego pora była położyć do łóżka. Opowiedziałam mu na dobranoc bajkę o biedronce okradzionej ze swojej ulubionej kropki przez drugą biedronkę. Na szczęście zasnął, zanim musiałam kłamać o szczęśliwym zakończeniu.

Nie wiedziałam, czy Słaba już zadzwoniła na przemocą uzyskany ode mnie numer Aldony. Bałam się tego dowiedzieć. Wyobrażałam sobie, jak zamawia towar, pakuje go do wózka Lusi i zaczyna sprzedawać po wyższej cenie, by wygryźć mnie z biznesu.

Czułam, że utrata zaufania Aldony jest moim zawodowym końcem. Z łatwością przychodziło mi sobie wyobrazić, że zostaję bez towaru, z marną pensją z kiosku, a klientki są pozbawione dojścia do produktu w dopasowywanej cenie. Gdyby tylko się dowiedziały, że ktoś przejmuje mój handel (i likwiduje prospołeczną zasadę, z której byłam szczególnie dumna, czyli „płać, ile możesz”), mogłabym w mig zwerbować każdą z nich do walki przeciw zgubnym działaniom Słabej. Od dziecka jednak przejawiałam zapędy pacyfistyczne i nawet gra w warcaby wydawała mi się zbyt agresywna. Musiałam załatwić sprawę pokojowo i porozmawiać ze Słabą, jeśli jeszcze nie było za późno.

* * *

– Tak późno? Miałaś przyjść jutro – szepcze mama, widząc śpiącego Synka na moich rękach.

Nie lubię zabierać go, gdy śpi, ale czułam, że nie mogę zwlekać.

– Synka sto lat nie widziałaś. Możesz go wziąć na noc?

– Masz randkę? – pyta jak zawsze, gdy proszę ją wieczorem o babciowanie.

– Nie, a ty?

– Mam, a co?

– Możesz odwołać?

– Jak zrobisz mi zdjęcia. Teraz.

Widzę, że już kiedy to mówi, wie, że dobiła targu. Zawsze potrafi dostrzec, gdy pali mi się pod dupą. Kiedy więc rozbudzony Synek czyta na głos ostrzeżenia na paczkach papierosów, ja naklejam silikonowe płatki pod jej oczy. Nonszalancko podkręcam jej włosy w stylu hollywoodzkim i zajmuję się ustawieniem oświetlenia. Mama w tym czasie, ucieszona jak nastolatka, która dostała od rodzica stówkę, wybiera ulubioną cekinową bluzeczkę z motywem zebry. Całości dopełnia makijaż, zdecydowanie odbiegający od dyskrecji. Wygląda obłędnie. Może to po niej Synek ma ten oszałamiający, nawet dla mnie, urok?

Po zaskakująco krótkim czasie mamy komplet nowiutkich zdjęć, które wkrótce zapewnią mamie wykwit propozycji matrymonialnych. Ściskamy sobie ręce w poczuciu dobrze wykonanej roboty, wycałowuję Synka od główki do stópek i wychodzę na poszukiwania Słabej. Czuję, jak czas się kurczy, a z nim moje nadzieje na rozwiązanie sprawy.

Na klatce spotykam Fryzjerkę. Jej brak przywitania się ze mną może świadczyć o dwóch rzeczach: a) wie już, że jestem spalona, b) zapomniała o dobrych manierach. Cokolwiek to jest, smutek wypełnia mnie dość szczelnie i nawet przyśpieszony chód nie jest w stanie go wytępić. Nigdy nie radziłam sobie dobrze z odrzuceniem, dlatego jeszcze bardziej denerwuję się, gdy Słaba nie odbiera mojego telefonu. Zaczynam biec.

Wiem, że Słaba ma kolegów i koleżanki. Sama nazywa to etyczną niemonogamią, co wyczytała w jakimś drogim czasopiśmie, gdy jeszcze bezinteresownie odwiedzała mnie w kiosku. Ja bym to nazwała nieetyczną poligamią, bo nikt w tym układzie nie wie o swoim istnieniu. Nie mówię jej tego, bo czuję, że przemawia przeze mnie zazdrość, a nie moralność.

Teraz na pewno sobie życzę lepiej niż Słabej, dlatego w trosce o własne zdrowie omijam mieszkanie jej konkubenta, za to odwiedzam każdą osobę spośród jej partnerów i partnerek, o których wiem. Przy ostatnim, czwartym mieszkaniu łapie mnie kolka, więc daję sobie chwilę wytchnienia na mokrym murku przy bloku. Dziwi mnie trochę, że jesień przyszła tak szybko i że nikt się nie zdziwił zniknięciem Słabej. Żadna z odwiedzonych przez mnie osób nie podjęła się pomocy w poszukiwaniach, żadna nie wyraziła niepokoju. Słaba tak ma – słyszałam w drzwiach. Pojawia się i znika. Jak miłość – powiedział jeden z jej kolegów, a mnie zrobiło się niedobrze.

W ostatnim mieszkaniu dostałam szklankę wody i radę: powinnam pójść na komisariat i zgłosić zaginięcie. Skoro minęła ponad doba, odkąd Słaba była widziana przez kogokolwiek, mam ku temu podstawy.

– Ale ja nie jestem jej rodziną. Ani osobą najbliższą – powiedziałam.

– Ja tym bardziej. Słaba przychodzi do mnie co trzeci wtorek i to tylko po to, żebym zrobiła jej pedicure. Już dawno nic nas nie łączy prócz paznokci – odparła nie bez smutku Sabina, która nie jest Sabiną, ale za nic nie mogę sobie jej imienia przypomnieć. Wiem jedynie, że pracuje w zakładzie pogrzebowym Ostatnia Rajza przy rynku. – Idź na policję, oni powinni się tym zająć.

Dociera do mnie, że nie mam powodu samotnie zajmować się szukaniem zaginionej obywatelki tego miasta. Mam do niej sprawę, i to pilną, jasne. Właśnie dlatego tym bardziej potrzebuję wsparcia. Czy wierzę, że je otrzymam od tutejszej policji, to nieistotne, bo jestem już przed budynkiem, a ja nie będę się cofać przed żadną instytucją państwową. W końcu płacę podatki.

Wciąż jest przed ciszą nocną, więc bez skrupułów pukam do drzwi komisariatu. Policjantka jest nieco zaspana albo po prostu nie pamięta, że kilka dni temu chciała zostać moją koleżanką. Godzę się jednak z tym, że bez Synka u boku spadłam w hierarchii lokalnej społeczności. Funkcjonariuszka niechętnie zaprasza mnie do środka, nalewa sobie kawy i sugeruje próbę telefonicznego kontaktu z poszukiwaną, co tylko przypomina mi o fatalnej kondycji służb w tym mieście. Grzecznie odpieram, że poszukiwana nie odbiera, a jej bliscy nie mają żadnej przydatnej wiedzy. Na twarzy mundurowej pojawia się konfuzja, a ja nie wiem, czy to przez komara przy jej czole, czy przez myśl w jej głowie.

– W miasteczku mamy pilniejszy problem. Pewnie słyszała pani o ketaminie?