Ląd zapomniany przez czas - Edgar Rice Burroughs - ebook

Ląd zapomniany przez czas ebook

Edgar Rice Burroughs

0,0

Opis

Tę książkę możesz wypożyczyć z naszej biblioteki partnerskiej oraz z zasobów Fundacji Krajowy Depozyt Biblioteczny! 

 

Książka dostępna w katalogu bibliotecznym na zasadach dozwolonego użytku bibliotecznego. Tylko dla zweryfikowanych posiadaczy kart bibliotecznych.  

 

To jedna z najświetniejszych powieści fantastyczno-przygodowych. Barwna, wartka, obfitująca w niesamowite perypetie akcja, przenosi czytelnika z nawiedzanych przez okręty podwodne oceanów podczas I wojny światowej, w pierwotne dżungle wyspy Caspak, gdzie współcześni ludzie muszą stawić czoło drapieżnym dinozaurom i okrutnym ludzkim bestiom z zamierzchłych epok. 

Towarzysząc okrętowi podwodnemu U-33 w tej przerażającej podróży do zaginionego świata z zarania dziejów Ziemi, towarzysząc Bowenowi Tylerowi i jego przyjaciołom w fantastycznej wędrówce poprzez dziki świat, dajemy się ponosić talentowi i wyobraźni autora jednej z najpoczytniejszych powieści fantastyczno-przygodowych, jakie kiedykolwiek powstały. 

 

Książka dostępna w zasobach: 
Fundacja Krajowy Depozyt Biblioteczny 
Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Jarocin 
Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Kole 
Miejska Biblioteka Publiczna im. Zofii Urbanowskiej w Koninie (3) 
Miejska Biblioteka Publiczna im. Jana Pawła II w Opolu 
Miejska Biblioteka Publiczna im. Adama Próchnika w Piotrkowie Trybunalskim (2) 
Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wola m.st. Warszawy 

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:

Androidzie
iOS
czytnikach certyfikowanych
przez Legimi
czytnikach Kindle™
(dla wybranych pakietów)
Windows
10
Windows
Phone

Liczba stron: 495

Odsłuch ebooka (TTS) dostepny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacjach Legimi na:

Androidzie
iOS
Oceny
0,0
0
0
0
0
0
Więcej informacji
Więcej informacji
Legimi nie weryfikuje, czy opinie pochodzą od konsumentów, którzy nabyli lub czytali/słuchali daną pozycję, ale usuwa fałszywe opinie, jeśli je wykryje.

Popularność




E.R.Burroughs

LĄD ZAPOMNIANY PRZEZ CZAS

Wydawnictwo

ALFA

Warszawa

1993

THE LAND THAT TIME FORGOT (Blue Book Magazine, sierpień 1918) podstawa przekładu: Universal-Tandem, London 1975

THE PEOPLE THAT TIME FORGOT (Blue Book Magazine, październik 1918) podstawa przekładu: Ace Books, New York 1963

OUT OF TIME’S ABYSS (Blue Book Magazine, grudzień 1918) podstawa przekładu: Universal-Tandem, London 1975

Wydanie pierwsze, jednotomowe The Land that Time Forgot A.C. McClurg and Co.p Chicago 1924

Projekt typograficzny serii ANDRZEJ PILICH

Ilustracja na okładce B. WAUGH

Redaktor serii MAREK S. NOWOWIEJSKI

Redaktor tomu MONIKA MACHLEJD-ZIEMKIEWICZ

Redaktor techniczny RYSZARD JANKOWSKI

For the Polish translation Copyright © 1993 by Jacek Manicki

For the Polish edition Copyright © 1993 by Wydawnictwo ALFA

ISBN 83-7001-551-4

WYDAWNICTWO ALFA - WARSZAWA 1993 Wydanie pierwsze Skład, druk i oprawa: Zakład Poligraficzny Wydawnictwa Alfa Zana. 347/93

 SŁOWO WSTĘPNE

Verne, Wells i Burroughs to trzej mistrzowie tzw. romansu naukowego, ludzie, którzy stworzyli podwaliny współczesnej science fiction w jej trzech podstawowych odmianach. Verne odkrywał dramat i napięcie w intelekcie i umiejętnościach, które pozwalają człowiekowi na pokonywanie przeszkód, jakie piętrzy przed nim wrogo nastawiona przyroda. Wells czerpał pomysły i tematy studiując postępy wiedzy, a jego twórczość cechuje zwykle wiara w lepsze jutro, połączona z nutą pesymizmu.

Edgar Rice Burroughs zaczerpnął od obu emocje, napięcie, romantyzm naukowego odkrycia, fascynację nowym i nieznanym i stopił w jedno — czystą egzotyczną przygodę pełną niezwykłości, ożywioną talentem, który sprawił, że jego powieści z zapartym tchem czytał i czyta cały świat w niezliczonych wydaniach, przekładach, przeróbkach, naśladownictwach. Tak, naśladownictwach, a naśladowców ma do dziś (Lin Carter, Philip Jose Farmer, Michael Moorcock, Mike Resnick etc. etc.). Do tego wszystkiego należy wspomnieć także o koszmarnych wręcz ilościach komiksów i setkach filmów (zwłaszcza o Tarzanie i jemu podobnych i zwłaszcza w Indiach).

Ląd zapomniany przez czas to jedna z jego najświetniejszych powieści przygodowych. Barwna, wartka, obfitująca w niesamowite perypetie akcja przenosi czytelnika z nawiedzanych przez okręty podwodne oceanów podczas I wojny światowej w pierwotne dżungle wyspy Caspak, gdzie współcześni ludzie muszą stawić czoło drapieżnym dinozaurom i okrutnym ludzkim bestiom z zamierzchłych epok.

Towarzysząc okrętowi podwodnemu U33 w tej przerażającej podróży do zaginionego świata z zarania dziejów Ziemi, towarzysząc Bowenowi Tylerowi i jego przyjaciołom w fantastycznej wędrówce poprzez dziki świat, dajemy się ponosić talentowi i wyobraźni autora jednej z najpoczytniejszych powieści przygodowych, jakie kiedykolwiek napisano, powieści, którą śmiało można porównać ze Światem zaginionym Conan Doyle’a albo z Kopalniami króla Salomona Haggarda.

W latach siedemdziesiątych powstały dwa filmy na podstawie I i II części niniejszej powieści: Ląd zapomniany przez czas (1975) i Ludzie, o których zapomniał czas (1977). Oba reżyserował Kevin Connor. Oba są dostępne w Polsce na kasetach video. 

 Księga pierwsza

LĄD

ZAPOMNIANY

PRZEZ CZAS 

 ROZDZIAŁ I

Musiała właśnie minąć trzecia po południu, kiedy to się stało — po południu trzeciego czerwca tysiąc dziewięćset szesnastego roku. Wierzyć się nie chce, że wszystko, przez co przeszedłem, wszystkie te niesamowite i jeżące włos na głowie wypadki, los stłoczył w okresie tak krótkim, jakim są trzy szybko mijające miesiące. Obym doświadczył całego cyklu kosmicznego, z wszystkimi jego zmianami i procesami ewolucji, miast tego, com widział na własne oczy w tym wąskim przedziale czasu. A były to rzeczy, jakich przede mną nie oglądał żaden śmiertelnik: migawki ze świata, który przeminął, który umarł, świata martwego od tak dawna, że jego szczątków nie odnalazłoby się nawet na samym dnie warstwy kambryjskiej. Szczątki te, zmieszane z najgłębszą, półpłynną częścią skorupy ziemskiej, przepadły na zawsze, niedostępne ludzkiemu poznaniu, wyjąwszy ów zagubiony zakamarek naszego globu, w który teraz rzucił mnie los i w którym przypieczętowane zostało moje przeznaczenie. Jestem tutaj i muszę tu pozostać.”

Kiedy doczytałem do tego miejsca, podniecenie moje, i tak już rozbudzone faktem znalezienia rękopisu, sięgnęło punktu wrzenia. Przybyłem na Grenlandię za radą mego lekarza, by spędzić tu lato, i umierałem powoli z nudów, bo nierozważnie zapomniałem o zabraniu ze sobą dostatecznej porcji lektur. Ponieważ stosunek do wędkarstwa miałem obojętny, mój zapał do uprawiania tej dyscypliny sportu szybko wygasł; za to, z braku innych form rozrywki, ryzykowałem teraz życie pływając nie nadającą się zupełnie do tego celu łodzią w okolicach przylądka Farewell, wzdłuż najdalej wysuniętego wybrzeża Grenlandii.

Grenlandia — Zielona Kraina! Nadanie tej niegościnnej ziemi takiej nazwy zakrawa na kiepski żart — ale moja opowieść nie ma nic wspólnego ani z Grenlandią, ani ze mną, a więc i jedno, i drugie potraktuję w maksymalnym skrócie.

Pozostawiająca wiele do życzenia łódź nie bez trudu przybiła wreszcie do brzegu z pomocą krajowców brodzących po pas we wzburzonym morzu. Na ląd wyniesiono mnie na rękach. W czasie gdy moi gospodarze przygotowywali wieczorny posiłek, ja włóczyłem się bez celu po skalistym, poszarpanym wybrzeżu. Do zwietrzałego granitu, czy co tam tworzy skały przylądka Farewell, przylegały spłachetki nękanych przybojem plaż i kiedy tak szedłem jedną z nich, skrajem cofającego się z odpływem morza, zobaczyłem to coś. Ktoś, kto natknąłby się na bengalskiego tygrysa w parowie za Bimini Baths, nie byłby bardziej zaskoczony ode mnie, kiedy dostrzegłem ten ćwierćlitrowy termos w idealnym stanie, wirujący i kołyszący się na falach przyboju u brzegów przylądka Farewell, najdalej na południe wysuniętego skrawka Grenlandii. Wyłowiłem go, chociaż w tym celu musiałem wejść w wodę powyżej kolan. Usiadłem potem na piasku, otworzyłem termos i w marnym świetle powoli gasnącego dnia przeczytałem napisany ładnym charakterem i ciasno złożony rękopis, który stanowił zawartość naczynia.

Zapoznałeś się już, czytelniku, z akapitem wstępnym i jeśli jesteś takim jak ja postrzeleńcem, któremu natura nie poskąpiła wyobraźni, będziesz chciał przeczytać resztę; przytoczę ją więc pomijając cudzysłowy — o których i tak trudno pamiętać. Za dwie minuty zapomnisz również o mnie.

Mój dom rodzinny znajduje się w Santa Monica. Jestem, a raczej byłem, młodszym wspólnikiem w firmie mojego ojca. Prowadzimy stocznię. Ostatnimi laty wyspecjalizowaliśmy się w łodziach podwodnych, które budowaliśmy na zamówienia z Niemiec, Anglii, Francji i Stanów Zjednoczonych. Znam łodzie podwodne jak matka buzię swego dziecka i dowodziłem dziesiątkami tego typu okrętów podczas rejsów próbnych. Ciągnęło mnie jednak do lotnictwa. Ukończyłem kurs pilotażu u Curtissa i po długim molestowaniu uzyskałem zgodę ojca na próbowanie swych sił w Eskadrze Lafayette’a. Na początek przydzielono mnie do amerykańskich służb sanitarnych i znajdowałem się właśnie w drodze do Francji, kiedy trzy przenikliwe gwizdki odmieniły w parę sekund całe moje życie.

Siedziałem na pokładzie z paroma kumplami, którzy podobnie jak ja mieli podjąć służbę w amerykańskim lotnictwie sanitarnym, i z airedalczykiem medalistą drzemiącym u mych stóp. Wtedy właśnie pierwszy świdrujący gwizd zburzył spokój i atmosferę bezpieczeństwa panujące do tej pory na statku. Od samego wejścia w strefę działań Ubootów wypatrywaliśmy peryskopów i niczym dzieciaki, za jakie w istocie można było nas jeszcze uważać, pomstowaliśmy na nieprzychylny los: groziło nam, że lada dzień znajdziemy się bezpiecznie we Francji nie rzuciwszy nawet przez moment okiem na tych straszliwych rozbójników. Byliśmy młodzi, łaknęliśmy mocnych wrażeń i Bóg świadkiem, że ów dzień nam ich dostarczył. Jednak w porównaniu z tym, przez co od tamtego czasu przeszedłem, były one równie banalne jak przedstawienie w teatrze marionetek.

Nigdy nie zapomnę popielatych twarzy pasażerów rzucających się hurmem, chociaż bez paniki, po pasy ratunkowe. Nobs podniósł się wydając głuchy pomruk. Ja również wstałem i podszedłszy do nadburcia ujrzałem w odległości nie większej niż dwieście jardów peryskop łodzi podwodnej, a jeszcze bliżej wyraźny ślad torpedy mknącej w kierunku okrętu. Znajdowaliśmy się na pokładzie amerykańskiej jednostki, która — ma się rozumieć — nie była uzbrojona. Byliśmy całkowicie bezbronni, a mimo to torpedowano nas bez ostrzeżenia.

Stałem nieruchomo, jak zahipnotyzowany, obserwując bruzdę spienionej wody, która znaczyła trasę torpedy. Trafiło nas w prawą burtę niemal dokładnie na wysokości centralnego punktu śródokręcia. Statek zakołysał się, jakby morze pod nim wzburzył potężny wulkan. Ścięci wstrząsem z nóg leżeliśmy na pokładzie potłuczeni i ogłuszeni, gdy nad statkiem wyrosła tymczasem na wysokość dobrych stu jardów kolumna wody, wynosząc w powietrze strzępy stali, drewna i rozszarpane ludzkie szczątki.

Cisza, jaka zapadła, kiedy umilkło już ostatnie echo detonacji torpedy, była równie przerażająca. Trwała może kilka sekund, by zaraz wypełnić się wrzaskami i jękami rannych, przekleństwami, a wreszcie chrapliwymi rozkazami oficerów statku. Byli wspaniali — i oni, i ich załoga. Nigdy przedtem nie byłem tak dumny ze swej narodowości, jak wówczas. W całym tym chaosie, jaki zapanował po storpedowaniu statku, żaden z oficerów i członków załogi nie stracił głowy — nikt spośród nich nie okazał w najmniejszym stopniu paniki bądź strachu.

Próbowaliśmy właśnie spuścić na wodę szalupy ratunkowe, kiedy okręt podwodny wynurzył się i nakierował na nas swoje działo. Dowodzący nim oficer kazał nam opuścić flagę, ale kapitan naszego statku odmówił wykonania tego polecenia. Statek przechylał się groźnie na sterburtę i szalupy z lewej strony nie nadawały się już do użytku, zaś połowę szalup z prawej zniszczył wybuch. Nie bacząc, że pasażerowie tłoczą się już przy relingu sterburty i gramolą się jeden przez drugiego do nielicznych szalup ratunkowych, jakie nam pozostały, okręt podwodny rozpoczął ostrzeliwanie statku. Zobaczyłem, jak jeden z pocisków wybucha w samym środku grupki kobiet i dzieci, a potem odwróciłem głowę i zakryłem dłońmi oczy.

Kiedy znowu odważyłem się spojrzeć, do mojego przerażenia doszło jeszcze wielkie przygnębienie, bo w wynurzonym Uboocie rozpoznałem jednostkę zwodowaną w naszej własnej stoczni. Znałem ją na wylot, do ostatniego nita. Osobiście sprawowałem nadzór nad jej budową. Siedziałem w tym kiosku i kierowałem pracą załogi uwijającej się jak w ukropie pod pokładem, kiedy jej dziób po raz pierwszy rozpruł skąpane w letnim słońcu wody Pacyfiku; a teraz ów twór mego umysłu i rąk przeistoczył się w potwora Frankensteina zdecydowanego ścigać mnie aż do śmierci.

Na pokładzie eksplodował drugi pocisk. Jedna z szalup ratunkowych, straszliwie przeładowana, zwisała pod niebezpiecznym kątem na swoich żurawikach. Odłamek pocisku strzaskał wielokrążek dziobowy i zobaczyłem, jak mężczyźni, kobiety i dzieci wysypują się do morza z szalupy dyndającej przez moment na jednym żurawiku, by po chwili z rosnącą szybkością runąć w sam środek kłębowiska miotających się rozpaczliwie na powierzchni wody rozwrzeszczanych rozbitków.

Wtem ujrzałem ludzi wskakujących na reling i rzucających się do oceanu. Pokład pochylał się już pod nieprawdopodobnym kątem. Nobs, zapierając się wszystkimi czterema łapami, żeby nie zsunąć się w lukę odpływową, co chwila popatrywał na mnie z pytającym skomleniem. Schyliłem się i pogłaskałem go po łbie.

— Za mną, stary! — krzyknąłem i podbiegłszy do burty rzuciłem się szczupakiem przez reling, dając nura w odmęty. Pierwszą rzeczą, jaką ujrzały moje oczy, kiedy wynurzyłem się na powierzchnię, był oszołomiony Nobs pływający w kółko kilka metrów ode mnie. Na mój widok położył uszy po sobie i rozchylił wargi w charakterystycznym psim uśmiechu.

Okręt podwodny odpływał na północ nie zaprzestając ostrzeliwania trzech odkrytych szalup wyładowanych rozbitkami po okrężnice. Na szczęście małe szalupy przedstawiały sobą raczej trudny cel, co w połączeniu z kiepskim wyszkoleniem niemieckich celowniczych chroniło pasażerów przed najgorszym. Po kilku minutach na wschodnim horyzoncie pojawiła się wreszcie smużka dymu i Uboot zanurzył się znikając nam z oczu.

Szalupy ratunkowe przez cały czas oddalały się skwapliwie od zagrożenia, jakie stanowił tonący statek, i teraz, chociaż wrzeszczałem co sił w płucach, nie docierało do nich moje wołanie o pomoc, a nawet gdyby je usłyszano, nikt nie ważyłby się zawrócić, by przyjść mi w sukurs. Zanim jednak statek przewrócił się w końcu do góry stępką i zatonął, zdołaliśmy z Nobsem mimo wszystko odpłynąć od niego kawałek. Ssąca siła powstałego wiru porwała nas w tył o kilka zaledwie jardów, nie wciągając żadnego z nas pod powierzchnię. Rozglądałem się gorączkowo wokół za czymś, czego mógłbym się uchwycić. Moje oczy skierowane były akurat na miejsce, w którym zniknął statek, kiedy z głębin oceanu doszedł mnie stłumiony huk eksplozji i niemal równocześnie ponad powierzchnię morza wystrzelił gejzer wody wyrzucając w powietrze szczątki szalup ratunkowych, ciała, kłęby pary, węgiel, olej i połamane deski pokładu. Wodna kolumna przez krótką chwilę była pomnikiem na grobowcu jeszcze jednego statku pochłoniętego przez to największe z morskich cmentarzysk.

Kiedy wzburzona kipiel uspokoiła się nieco i morze przestało wypluwać szczątki wraku, odważyłem się popłynąć w tamtym kierunku z zamiarem rozejrzenia się za czymś wystarczająco solidnym, by utrzymać ciężar ciała zarówno mojego, jak i Nobsa. Byłem już w obrębie strefy zatonięcia, kiedy nagle, niecałe sześć jardów przede mną, dziobem do przodu, wyprysnęła z oceanu na całą swą długość szalupa ratunkowa, by po chwili, z potężnym pacnięciem, opaść kilem na fale. Musiała zostać wciągnięta głęboko pod wodę przez swój macierzysty statek, przytroczona doń pojedynczą liną, która wreszcie pękła pod wpływem olbrzymiego naprężenia. W żaden inny sposób nie potrafiłem sobie wytłumaczyć przyczyny, dla której wyskoczyła tak wysoko ponad fale. Temu to szczęśliwemu zbiegowi okoliczności zawdzięczam niewątpliwie życie Nobsa, swoje i czyjeś jeszcze, daleko mi droższe od własnego. Mówię tu o szczęśliwym zbiegu okoliczności nawet w obliczu faktu, że w oczy zagląda nam teraz los o wiele okropniejszy od tego, jakiemu zdołaliśmy ujść tamtego dnia; bo dzięki owemu zbiegowi okoliczności spotkałem tę, której inaczej nigdy bym nie poznał; spotkałem ją i pokochałem. Dobrze, że chociaż tego wielkiego szczęścia nie poskąpiło mi życie; nawet Caspak ze wszystkimi swymi okropnościami nie może mnie pozbawić wspomnień.

Tak więc po raz setny dziękuję nieodgadnionemu losowi, że zesłał mi tę szalupę ratunkową, wyrzucając ją w powietrze z zielonej, zgubnej otchłani, do której została wciągnięta — wyrzucając ją wysoko w górę, opróżniając z wody, kiedy zawisła na moment ponad falami, i upuszczając na powierzchnię morza, zdolną do utrzymania się na wodzie i bezpieczną.

Nie namyślając się wiele wgramoliłem się do niej i wciągnąłem za sobą Nobsa, po czym rozejrzałem się po otaczającej nas scenie śmierci i zniszczenia. Powierzchnia morza zasłana była szczątkami zatopionego statku, pośród których unosiły się bezwładnie trupy nieszczęsnych kobiet i dzieci utrzymywane na wodzie przez bezużyteczne już pasy ratunkowe. Niektóre ciała były okaleczone i poszarpane, inne kołysały się na falach dostojnie, ze skupionymi obliczami; twarze jeszcze innych zastygły w okropne maski cierpienia i trwogi. Tuż przy burcie szalupy unosiło się ciało dziewczyny. Leżała na wodzie twarzą do góry, utrzymywana na powierzchni przez pas ratunkowy, obramowana pływającą masą ciemnych falujących włosów. Była bardzo piękna. Nigdy nie patrzyłem na tak doskonałe rysy, na twarz tak boską, a jednocześnie ludzką — głęboko ludzką. Była to twarz zdradzająca charakter, siłę i kobiecość — twarz istoty stworzonej do kochania i do tego, by być kochaną. Policzki rumieniły się barwą życia, zdrowia i witalności, leżała jednak na łonie morza martwa. Spoglądając z góry na tę promienną wizję poczułem, jak coś ściska mnie za gardło i poprzysiągłem sobie, że dołożę wszelkich starań, by przeżyć i pomścić ją.

A potem jeszcze raz opuściłem wzrok na unoszącą się na wodzie twarz i to, co ujrzałem, sprawiło, że omal nie wpadłem z powrotem do morza, bo oczy w martwej twarzy otworzyły się, rozchyliły się usta i uniosła się ku mnie ręka w niemym wołaniu o ratunek. Ona żyła! Nie była martwa! Wychyliłem się przez burtę szalupy i wciągnąłem szybko dziewczynę do tego względnego azylu, który zesłał mi Bóg. Zdjąłem z niej pas ratunkowy, a potem ściągnąłem z siebie przemoczony płaszcz i podłożyłem jej pod głowę zamiast poduszki. Zacząłem rozcierać jej dłonie, ramiona i stopy. Pracowałem tak nad nią przez godzinę, aż w końcu moje wysiłki nagrodził głęboki oddech i jej wielkie oczy otworzyły się ponownie, by spojrzeć w moje.

Wpędziło mnie to w ogromne zakłopotanie. Nigdy nie miałem śmiałości wobec kobiet; w LelandStanford moja beznadziejna nieporadność w obecności ładnej dziewczyny wystawiła mnie na pośmiewisko całej klasy. Ale pomimo to byłem łubiany. W momencie kiedy otworzyła oczy, tarłem akurat jej dłoń — natychmiast wypuściłem ją z rąk jak rozżarzony do czerwoności nit. Oczy zmierzyły mnie powoli od stóp do głów; potem przesunęły się równie powoli po horyzoncie wyznaczonym przez wznoszące się i opadające okrężnice szalupy ratunkowej. Natrafiły na Nobsa i złagodniały, a potem spoczęły znowu na mnie wyrażając nieme pytanie.

— Ja... ja... — wybąkałem cofając się i wpadając tyłem na ławkę.

Zjawa uśmiechnęła się blado.

— Tak jest, sir! — odparła ledwie dosłyszalnie i usta znowu odmówiły jej posłuszeństwa, a długie rzęsy opadły powoli na jędrną, jasną skórę.

— Mam nadzieję, że lepiej się pani czuje — zdołałem wreszcie wykrztusić.

— Wie pan — odezwała się po chwili milczenia — jestem przytomna już od dłuższego czasu! Ale nie śmiałam otworzyć oczu. Byłam pewna, że umarłam; bałam się spojrzeć w obawie, że nie zobaczę wokół siebie nic prócz ciemności. Boję się śmierci! Proszę mi opowiedzieć, co się stało po zatonięciu statku. Pamiętam wszystko, co działo się przedtem... och, chociaż wołałabym o tym zapomnieć! — Z jej krtani wydobył się szloch. — Zwierzęta! — podjęła po chwili. — I pomyśleć, że miałam właśnie poślubić jedno z nich, porucznika niemieckiej marynarki wojennej.

Po tym wyznaniu powróciła do swej opowieści, jak gdyby wcale jej nie przerwała.

— Spadałam, spadałam i spadałam. Myślałam, że już nigdy nie przestanę tonąć. Nie odczuwałam właściwie braku powietrza aż do momentu, kiedy z coraz większą szybkością zaczęłam się unosić; wtedy miałam wrażenie, że pękną mi płuca i straciłam pewnie przytomność, bo nie pamiętam już nic aż do chwili, kiedy po usłyszeniu steku obelg pod adresem Niemiec i Niemców otworzyłam oczy. Niech mi pan opowie, co się wydarzyło po zatonięciu statku.

Opowiedziałem jej więc, jak umiałem, wszystko, czego byłem świadkiem — o okręcie podwodnym ostrzeliwują cym szalupy i o całej reszcie. Uznała za cud, że ocaleliśmy w tak opatrznościowy sposób, a ja miałem już na końcu języka piękną mówkę, jednak zabrakło mi odwagi, żeby ją wygłosić. Nobs podszedł i położył mordę na jej kolanach, ona zaś pogłaskała go po paskudnym łbie, a potem nachyliła się i przytuliła policzek do jego „czoła”. Zawsze lubiłem Nobsa, ale teraz po raz pierwszy przyłapałem się na tym, że pragnąłbym znaleźć się na jego miejscu. Ciekaw byłem, jak przyjmie tę pieszczotę, bo tak samo jak ja nie przywykł do obcowania z kobietami. Ale zareagował na nią niczym kaczka na wodę. Mój brak śmiałości w kontaktach z płcią piękną Nobs z pewnością nadrabia z nawiązką. Ten stary przechera przymknął po prostu ślepia, przybrał najłagodniejszą ze swoich min i stał rozanielony dopominając się o jeszcze. Poczułem ukłucie zazdrości.

—Widzę, że lubi pani psy — zauważyłem.

—Lubię tego psa — odparła.

Nie byłem pewien, czy w tej odpowiedzi kryje się jakaś osobista aluzja, ale tak właśnie ją odebrałem i od razu poczułem się lepiej.

Nic dziwnego, że dryfując wspólnie po ogromnym obszarze pustki szybko zawarliśmy bliższą znajomość. Bez przerwy przeczesywaliśmy wzrokiem horyzont wypatrując śladów dymu i spekulując na temat naszych szans na ocalenie, ale zapadł zmrok i spowiła nas czarna noc, a my nie dostrzegliśmy na wodach nawet najmniejszego punkcika.

Dręczyły nas pragnienie i głód, było nam niewygodnie i zimno. Nasze ubrania nie zdążyły dobrze przeschnąć, toteż zdawałem sobie sprawę, że wystawienie na nocny chłód i wilgoć w otwartej łodzi bez odpowiedniego okrycia, w dodatku z pustym żołądkiem grozi dziewczynie śmiertelnym niebezpieczeństwem. Udało mi się złożonymi w miseczkę dłońmi wybrać z szalupy wszystką wodę, a dokończyłem dzieła usuwając pozostałości chusteczką do nosa, co było pracą żmudną i nadwerężającą krzyże. W ten sposób przygotowałem dziewczynie stosunkowo suche miejsce do leżenia na dnie szalupy, gdzie przed nocnym wiatrem osłaniać ją miały burty, i gdy w końcu się tam położyła, a właściwie osunęła osłabiona i zmożona zmęczeniem, przykryłem ją swoim jeszcze wilgotnym płaszczem próbując ochronić przed chłodem. Ale nic to nie dało; gdy tak siedziałem i patrzyłem, jak księżycowa poświata uwypukla wdzięczne obłości jej smukłego, młodego ciała, zauważyłem, że drży.

— Czy mogę coś dla ciebie zrobić? — spytałem. — Nie możesz tak leżeć i marznąć przez całą noc. Nic ci nie przychodzi na myśl?

Pokręciła głową.

— Musimy znosić to z uśmiechem na ustach — odparła po chwili.

Nobs położył się obok mnie na ławce przywierając grzbietem do mego uda, a ja siedziałem wpatrując się z tępą rozpaczą w dziewczynę, gdyż zdawałem sobie w głębi duszy sprawę, że zanim nastanie świt, może umrzeć, bo już sam szok i dramatyczne chwile, jakie do tej pory przeżyła, wystarczały, by zabić przeciętnie odporną kobietę. I gdy tak patrzyłem na nią z góry, taką drobną, delikatną i bezbronną, w mojej piersi zaczęło się z wolna rodzić nieznane uczucie. Nigdy przedtem go tam nie było; teraz nigdy już nie wygaśnie. Ono sprawiło, że moje pragnienie, by znaleźć jakiś sposób na podtrzymanie ciepła krwi krążącej w jej żyłach, przeszło niemal w obsesję. Sam byłem zziębnięty, ale dotarło to do mnie dopiero wtedy, gdy Nobs poruszył się i odczułem falę chłodu przenikającego moje udo, do którego pies się do tej pory przytulał; wówczas właśnie uprzytomniłem sobie, że jedynie w tym miejscu jestem ciepły. Naraz olśniła mnie pewna myśl i wiedziałem już, jak ogrzać dziewczynę. Ukląkłem natychmiast obok niej, żeby wprowadzić ów projekt w życie, lecz nagle ogarnęło mnie zakłopotanie. Czy wyrazi zgodę, jeśli nawet zdobędę się na odwagę, by jej to zaproponować? I wtedy zobaczyłem, jak wstrząsają nią konwulsyjne drgawki, jak jej mięśnie reagują na gwałtownie spadającą temperaturę ciała. Posławszy pruderię do wszystkich diabłów padłem obok niej na dno łodzi, wziąłem w ramiona i przytuliłem mocno do siebie.

Szarpnęła się gwałtownie i wydała cichy okrzyk przerażenia usiłując odepchnąć mnie od siebie.

— Wybacz mi — zdołałem wykrztusić. — To jedyny sposób. Umrzesz z zimna, jeśli się nie rozgrzejesz, a Nobs i ja jesteśmy w tej łodzi jedynymi źródłami ciepła.

Przytrzymując ją z całej siły, przywołałem Nobsa i kazałem mu się położyć za jej plecami. Przyjąwszy do wiadomości kierujące mną pobudki, dziewczyna przestała się szamotać; z jej piersi wyrwały się dwa słabe spazmy, a potem rozpłakała się cicho, kryjąc twarz w moim ramieniu, i tak zasnęła.

 ROZDZIAŁ II

Nad ranem chyba się zdrzemnąłem, chociaż wtenczas wydawało mi się, że leżę bez zmrużenia oka nie godziny, ale dnie całe. Kiedy w końcu otworzyłem oczy, był już jasny dzień, moją twarz przykryły włosy dziewczyny, a ona sama oddychała normalnie. Podziękowałem za to Bogu. W nocy odwróciła głowę i teraz, kiedy otworzyłem oczy, ujrzałem jej twarz tuż przy swojej, tak że moje wargi niemal dotykały jej ust.

Tym, który w końcu ją obudził, był Nobs. Wstał, przeciągnął się, obrócił kilka razy w kółko i znowu legł, a wtedy dziewczyna uniosła powieki i spojrzała prosto na mnie szeroko rozwartymi oczami. Wkrótce jednak wróciła jej pamięć i na twarzy pojawił się uśmiech.

— Byłeś dla mnie bardzo dobry — odezwała się, kiedy pomagałem jej wstać, chociaż po prawdzie bardziej niż ona potrzebowałem pomocy; miałem wrażenie, że całkowicie zanikło krążenie wzdłuż całej lewej połowy mego ciała. „Byłeś dla mnie bardzo dobry.” Tak to lakonicznie podsumowała; wiedziałem jednak, że jest mi wdzięczna i że tylko rezerwa powstrzymuje ją przed nawiązaniem do kłopotliwej, skromnie mówiąc, choć nieuniknionej sytuacji.

Wkrótce potem dostrzegliśmy dym sunący wyraźnie prosto na nas i po jakimś czasie odróżnialiśmy już przysadziste kontury angielskiego holownika — jednego z tych, które wprowadzają statki do francuskich i brytyjskich portów. Stanąłem na ławce i zacząłem wymachiwać nad głową przemoczonym płaszczem. Nobs wskoczył na drugą i zaszczekał. Dziewczyna siedziała u mych stóp i wytężając wzrok wpatrywała się w pokład nadpływającej jednostki.

— Zauważyli nas — stwierdziła w końcu. — Jakiś człowiek odpowiada na twoje znaki.

Nie myliła się. Coś ścisnęło mnie za krtań — raczej przez wzgląd na nią niż na siebie. Była ocalona, i to w samą porę. Nie przeżyłaby jeszcze jednej nocy na Kanale; mogłaby nawet nie dożyć wieczora.

Holownik zbliżył się i jeden z członków załogi rzucił nam linę. Usłużne ręce wciągnęły nas na pokład, tylko Nobs wgramolił się tam bez niczyjej pomocy. Nieokrzesane z natury wilki morskie zajęły się dziewczyną niczym niańki. Zasypując nas oboje pytaniami, ją przenieśli pospiesznie do kabiny kapitana, a mnie do kotłowni. Kazali dziewczynie ściągnąć przemoczone ubranie i wyrzucić im je za drzwi do wysuszenia, a potem wślizgnąć się do koi kapitana i rozgrzać. Mnie, kiedy znalazłem się już w buchającej ciepłem kotłowni, nie musieli przypominać, żebym się rozebrał. Części mojej garderoby wisiały w okamgnieniu tam, gdzie mogły najszybciej wyschnąć, a ja sam wchłaniałem każdym porem skóry rozkoszne ciepło dusznego pomieszczenia. Przynieśli nam gorącą zupę i kawę, a potem ci, którzy nie mieli akurat służby, obsiedli mnie wkoło i wtórowali, kiedy kląłem kajzera i całe jego plemię.

Gdy tylko wyschły nasze ubrania, kazali nam je zaraz wdziać, bo na tych wodach istniało zawsze spore ryzyko natknięcia się na wroga, z czego aż nadto dobrze zdawałem sobie sprawę. Rozgrzany i uspokojony świadomością, że dziewczyna jest bezpieczna, oraz przekonany, iż trochę odpoczynku i dobre odżywianie przezwyciężą wkrótce skutki doświadczeń, jakich nie szczędził jej los przez ostatnie dramatyczne godziny, po raz pierwszy od tamtych trzech gwizdków z zeszłego popołudnia, które zburzyły spokój mego świata, poczułem się lepiej.

Ale od września roku 1914 spokój na Kanale był stanem tylko przejściowym. I takim okazał się tego ranka, bo ledwie zdążyłem naciągnąć na siebie wysuszone ubranie i zanieść garderobę dziewczynie do kabiny kapitana, maszynowni wydany został gromkim głosem rozkaz: „Cała naprzód” i zaraz potem usłyszałem głuchy wystrzał z działa. W mgnieniu oka znalazłem się na pokładzie. Od lewej burty, mniej więcej dwieście jardów przed naszym dziobem, ujrzałem nieprzyjacielski okręt podwodny. Sygnalizowano z niego, żebyśmy się zatrzymali, ale nasz szyper zignorował to polecenie. Okręt nakierował na nas swe działo i drugi pocisk musnął sterówkę, ostrzegając krnąbrnego kapitana holownika, że czas posłuchać. Do maszynowni poszedł kolejny rozkaz i holownik zwolnił. Uboot przerwał ogień i kazał holownikowi podpłynąć bliżej. Siła bezwładności wyniosła nas nieco poza nieprzyjacielską jednostkę, ale zawracaliśmy teraz po łuku, by znaleźć się z okrętem burta w burtę. Gdy tak stałem obserwując manewr i zastanawiając się, co z nami będzie, poczułem, że ktoś dotyka mego łokcia. Odwróciwszy się ujrzałem obok siebie dziewczynę. Podniosła wzrok i spojrzała na mnie ze smutkiem.

— Zdaje się, że zagięli na nas parol — powiedziała — i to chyba ta sama łódź, która zatopiła nas wczoraj.

— Ta sama — przytaknąłem. — Dobrze ją znam. Brałem udział w jej projektowaniu i wyprowadziłem ją w dziewiczy rejs.

Dziewczyna odsunęła się ode mnie z cichym okrzykiem zaskoczenia i dezaprobaty.

— Myślałam, że jesteś Amerykaninem — wykrztusiła. — Do głowy mi nawet nie przyszło, że możesz być... być...

— Bo nie jestem — odparłem. — Amerykanie od lat budują statki dla wielu krajów. Bodajbyśmy jednak zbankrutowali, mój ojciec i ja, przed zwodowaniem tego stalowego potwora Frankensteina.

Zbliżaliśmy się teraz do Uboota na połowie szybkości i potrafiłem już rozróżnić twarze ludzi na jego pokładzie. W pewnej chwili podszedł do mnie marynarz z naszej załogi i wsunął mi w dłoń coś twardego i zimnego. Bez spoglądania wiedziałem, że to wielkokalibrowy pistolet.

— Bierz i nie pudłuj — mruknął tylko.

W momencie kiedy nasz dziób nakierował się wprost na Uboota, usłyszałem przekazywany skrycie do maszynowni rozkaz: „Cała naprzód.” Natychmiast przejrzałem brawurowy fortel zuchwałego angielskiego szypra — zamierzał staranować pięćsettonowego Uboota pod lufą wycelowanego w nas działa. Ledwie zdołałem stłumić cisnący mi się na usta okrzyk zachwytu. Niemcy nie zorientowali się chyba zrazu w zamyśle kapitana. Najwyraźniej sądzili, że są świadkami pokazu kiepskiego opanowania sztuki manewrowania statkiem, i ostrzegawczymi wrzaskami upominali holownik, by zmniejszył szybkość i położył ster ostro na lewą burtę.

Niebezpieczeństwo uświadomili sobie dopiero wtedy, gdy dzieliło nas niecałe piętnaście jardów. Obsługa działa zeszła wcześniej ze swych stanowisk; teraz artylerzyści rzucili się do niego i posłali niecelny pocisk ponad naszymi głowami. Nobs miotał się obok mnie ujadając wściekle.

— Pal! — zakomenderował kapitan holownika i pokład łodzi podwodnej zasypał grad kul z rewolwerów i karabinów. Padło dwóch ludzi z obsługi działa; pozostali nakierowali lufę na linię wodną nadpływającego holownika. Reszta załogi Uboota odpowiedziała na nasz małokalibrowy ogień obierając sobie za główny cel człowieka stojącego za naszym kołem sterowym.

Wepchnąłem pospiesznie dziewczynę do zejściówki prowadzącej do maszynowni, po czym uniosłem pistolet i oddałem swój pierwszy strzał do Szwaba. To, co wydarzyło się w ciągu kilku następnych sekund, działo się tak szybko, że szczegóły zamazują mi się w pamięci. Zobaczyłem, jak sternik wali się bezwładnie na koło sterowe, które obróciło się pod jego ciężarem, przez co holownik zboczył gwałtownie ze swego kursu. Przypominam sobie, że w tym momencie pomyślałem, iż cały nasz wysiłek poszedł na marne, bo ze wszystkich ludzi znajdujących się na pokładzie Opatrzność wyznaczyła właśnie jego na tego, który pierwszy padnie od wrogiej kuli. Zobaczyłem, jak zdekompletowana obsługa działa na łodzi podwodnej daje ognia i poczułem wstrząs, a równocześnie usłyszałem głośną eksplozję pocisku, który trafił w nasz dziób i wybuchł.

Widziałem i rejestrowałem te fakty, chociaż wówczas wskakiwałem już do sterówki i stanąwszy okrakiem nad ciałem poległego sternika, chwytałem za koło sterowe. Z całych sił szarpnąłem ster na prawą burtę, ale było już za późno, by dopiąć celu, jaki zamyślił sobie nasz szyper. Zdołałem doprowadzić tylko do tego, że holownik przepłynął obok łodzi podwodnej ze zgrzytem szorujących o siebie burt. Usłyszałem, jak ktoś wywrzaskuje rozkaz do maszynowni; statek zadygotał i zadrżał pod wpływem nagłego odwrócenia kierunku obrotów silników i nasza szybkość gwałtownie spadła. I wtedy zrozumiałem, co uknuł ten szalony szyper, gdy nie powiódł się jego pierwotny plan.

Z gromką komendą na ustach przeskoczył na śliski pokład łodzi podwodnej, a na pięty następowała mu jego nieustraszona załoga. Wypadłem ze sterówki i pognałem za nimi, żeby nie stać z założonymi rękami, kiedy nadarza się okazja dołożenia Szwabom. Z prowadzącej do maszynowni zejściówki wysypali się palacze z pierwszym mechanikiem na czele i razem skoczyliśmy za resztą załogi, by rzucić się w wir walki wręcz. Wkrótce mokry pokład podwodnego okrętu spływał krwią. Obok mnie sadził wielkimi susami Nobs, milczący teraz i ponury. Z otwartego włazu wynurzali się Niemcy, żeby włączyć się do walki. Z początku, pośród przekleństw ludzi i rozkazów wywrzaskiwanych przez kapitana oraz jego zastępcę, dawał się słyszeć huk rewolwerowych wystrzałów; ale teraz stanowiliśmy zbyt przemieszaną ciżbę, by stosowanie broni palnej było bezpieczne i walka o opanowanie jednostki przeistoczyła się w zmagania wręcz.

Najwyższym celem dla każdego z nas było zepchnąć do morza choć jednego wroga. Nigdy nie zapomnę odrażającego wyrazu twarzy tego wielkiego Prusaka, z którym zetknął mnie los. Pochylił głowę i zaszarżował na mnie rycząc niczym byk. Zmyliłem go odskakując szybko w bok i przemykając pod jego rozpostartymi ramionami. Gdy się odwrócił, żeby ponowić atak, poczęstowałem go silnym ciosem w podbródek, wskutek czego zatoczył się na samą krawędź pokładu. Obserwowałem jego szalone wysiłki, by zachować równowagę; obserwowałem, jak chwieje się przez chwilę na skraju wieczności niczym pijany, a potem, z dzikim wrzaskiem, ześlizguje się w morze. W tym samym momencie otoczyła mnie od tyłu i poderwała w powietrze para gigantycznych ramion. Chociaż wierzgałem i wiłem się jak piskorz, nie mogłem ani obrócić się przodem do napastnika, ani uwolnić z jego mocarnego uścisku. Wlókł mnie nieubłaganie ku burcie łodzi podwodnej i zarazem ku śmierci. Nie miał go kto powstrzymać, bo każdy z moich towarzyszy był bardziej niż zaabsorbowany jednym, dwoma, a nierzadko i trzema nieprzyjaciółmi. Była już taka chwila, że zacząłem się o siebie obawiać, ale nagle ujrzałem coś, co napełniło mnie daleko większą trwogą.

Mój Szwab dźwigał mnie na tę stronę łodzi podwodnej, o którą wciąż łomotał burtą holownik. Kiedy spostrzegłem dziewczynę stojącą samotnie na pokładzie holownika, kiedy zobaczyłem, jak jego rufa unosi się wysoko w powietrze, a dziób ustawia szybko do ostatniego nurkowania, kiedy bezsilny ujrzałem śmierć wyciągającą swe łapy po kobietę, którą — wiedziałem to teraz aż za dobrze — kochałem, zapomniałem zupełnie, że mogę zostać starty na miazgę między oboma statkami.

Pozostał mi do przeżycia może ułamek sekundy, kiedy usłyszałem za nami groźne warczenie, któremu zawtórował wrzask bólu i wściekłości taszczącego mnie olbrzyma. Jak rażony gromem runął tyłem na pokład i żeby złagodzić skutki upadku, rozrzucił szeroko ręce, uwalniając mnie tym samym ze swego uścisku. Zwaliłem się na niego, ale w jednej chwili zerwałem się na nogi. Zerknąłem w przelocie na swego przeciwnika. Nigdy nie miał już zagrozić ani mnie, ani nikomu innemu, bo na jego gardle zacisnęły się potężne szczęki Nobsa. Zarejestrowawszy ten fakt, jednym susem znalazłem się na skraju pokładu, w miejscu, z którego miałem najbliżej do dziewczyny na tonącym holowniku.

— Skacz! — wrzasnąłem. — Skacz! — I wyciągnąłem do niej ręce.

Natychmiast, jakby wyrażała w ten sposób swoją ufność w ratunek z mej strony, przeskoczyła przez burtę holownika na pochyły, śliski bok Uboota. Wyciągnąłem rękę najdalej, jak mogłem, żeby pochwycić ją za dłoń. W tym samym momencie holownik zadarł rufę w niebo i znikł nam z oczu w odmętach. Moje palce minęły dłoń dziewczyny o ułamek centymetra i z rozpaczą ujrzałem, jak nieszczęsna zsuwa się do morza; ledwie jednak zetknęła się z wodą, byłem już tam obok niej.

Tonący holownik wciągnął nas głęboko pod powierzchnię, ale wpadając do wody zdołałem jednak pochwycić dziewczynę i dzięki temu zanurzyliśmy się razem i razem wynurzyli — kilka metrów od Uboota. Pierwszą rzeczą, jaką usłyszałem, było wściekłe ujadanie Nobsa; najwyraźniej stracił mnie z oczu i teraz szukał. Jedno spojrzenie rzucone na pokład łodzi podwodnej upewniło mnie, że już po bitwie i że zwycięstwo przypadło w udziale nam, bo ujrzałem niedobitki załogi holownika trzymające pod lufami pistoletów garstkę nieprzyjaciół, podczas gdy reszta niemieckich marynarzy gramoliła się jeden po drugim z wnętrza Uboota i dołączała do szeregu jeńców na pokładzie.

Gdy podpływałem z dziewczyną do łodzi podwodnej, nieustające szczekanie Nobsa zwróciło uwagę kilku ludzi z załogi holownika, dzięki czemu, kiedy tylko znaleźliśmy się przy burcie, wyciągnęło się ku nam mnóstwo rąk, z pomocą których wdrapaliśmy się na pokład. Spytałem dziewczynę, czy nic jej nie jest, ale zapewniła mnie, że wcale nie ucierpiała na skutek tej drugiej już przymusowej kąpieli; nie sprawiała też wrażenia zaszokowanej. Co do mnie, musiałem przyznać w duchu, że to pozornie delikatne stworzenie posiada serce i odwagę wojownika.

Dołączyliśmy do naszych ludzi w chwili, gdy mat z holownika podsumowywał wyniki starcia. Pozostało nas dziesięciu, nie licząc dziewczyny. Brakowało naszego dzielnego szypra i ośmiu innych członków załogi. W grupie abordażowej było nas dziewiętnastu; podczas walki w ten czy inny sposób unieszkodliwiliśmy szesnastu Niemców i wzięliśmy dziewięciu jeńców, a wśród nich kapitana. Jego zastępca poległ.

— Niezła dniówka — zawyrokował porucznik Bradley dokonawszy przeglądu. — Szkoda tylko, że straciliśmy szypra. To był morowy gość, morowy gość.

Obok Bradleya i mnie stał Olson — który pomimo skandynawskiego nazwiska był Irlandczykiem i choć nie pochodził ze Szkocji, sprawował na holowniku funkcję pierwszego mechanika.

— Taaak — przyznał — odwaliliśmy niezłą dniówkę, ale skorośmy już zdobyli tę łajbę, to co z nią teraz poczniemy?

— No, odprowadzimy ją do najbliższego angielskiego portu — odparł Bradley — i zejdziemy na ląd odebrać należne nam krzyże zasługi — dokończył ze śmiechem.

— A jak chcesz ją tam odprowadzić? — nie ustępował Olson. — Tym Frycom nie można przecież ufać.

Bradley podrapał się w głowę.

— Chyba masz rację — przyznał. — A ja nie znam się ani w ząb na łodziach podwodnych.

— Ja się znam — uspokoiłem go. — A o tej tutaj wiem więcej niż dowodzący nią oficer.

Obaj mężczyźni spojrzeli na mnie zaskoczeni i musiałem im od początku wyjaśnić to, co wyjaśniłem już dziewczynie. Bradley i Olson nie posiadali się z zachwytu.

Z miejsca powierzono mi dowództwo, a pierwszą rzeczą, jaką uczyniłem, było zejście z Olsonem pod pokład na dokładną inspekcję, której celem było sprawdzenie, czy na jednostce nie ukrywają się jeszcze jakieś Szwaby, oraz wykrycie ewentualnych uszkodzeń. Na dole nie było nikogo, a wszystkie instalacje działały i znajdowały się w idealnym stanie. Następnie poleciłem wszystkim zejść pod pokład pozostawiając na górze tylko jednego człowieka w charakterze obserwatora. Przesłuchując Niemców stwierdziłem, że wszyscy, z wyjątkiem kapitana, wyrażają chęć powrotu na swe stanowiska i służenia nam pomocą w doprowadzeniu jednostki do angielskiego portu. Sądzę, że po tych wszystkich trudach i niebezpieczeństwach, przez jakie przeszli, odczuwali ulgę wobec perspektywy znalezienia się w wygodnym angielskim obozie jenieckim i pozostania tam do końca wojny. Jedynie oficer zapewnił mnie, że nigdy nie przyłoży ręki do uprowadzenia okrętu znajdującego się pod jego komendą.

Nie było więc innego wyjścia, jak tylko zakuć tego człowieka w kajdanki. Gdy przygotowywaliśmy się do wprowadzenia tej decyzji w czyn, z pokładu zeszła na dół dziewczyna. Po raz pierwszy od chwili naszego wtargnięcia na pokład Uboota nadarzyła się okazja, by ona i niemiecki oficer ujrzeli nawzajem swe twarze. Pomagałem dziewczynie przy schodzeniu po szczeblach drabinki i trzymałem ją jeszcze za ramię — chociaż może nie było to już konieczne — kiedy, znalazłszy się na dole, odwróciła się i spojrzała Niemcowi prosto w oczy. Z ust obojga wyrwały się mimowolne okrzyki zaskoczenia i konsternacji.

— Lys! — krzyknął oficer i postąpił krok w jej kierunku.

Dziewczyna cofnęła się gwałtownie, a jej oczy rozszerzyły się i wypełniły z wolna wielką trwogą. Po chwili smukła postać zesztywniała niczym żołnierz stojący na baczność, a następnie, zadzierając brodę, dziewczyna bez słowa odwróciła się do Niemca plecami.

— Zabierzcie go — rzuciłem do dwóch ludzi pilnujących niemieckiego kapitana — i zakujcie w kajdanki.

Kiedy go wyprowadzili, dziewczyna podniosła na mnie wzrok.

— On jest tym Niemcem, o którym mówiłam — powiedziała. — To baron von Schoenvorts.

Skinąłem nieznacznie głową. Kochała go! Ciekaw byłem, czy w głębi duszy nadal go kocha. Ogarnęła mnie obłędna zazdrość. Nienawidziłem barona Friedricha von Schoenvortsa tak głęboko, że uczucie to zagroziło mi popadnięciem w rodzaj egzaltacji.

Ale nie dane mi było wtedy rozkoszować się swą nienawiścią, bo niemal w tym samym momencie obserwator wsadził głowę przez otwarty właz i krzyknął, że na horyzoncie, wprost przed nami, widzi dym. Bez zwłoki wspiąłem się na górę, żeby to sprawdzić, a razem ze mną wdrapał się do kiosku Bradley.

— Jeśli to statek sojuszniczy — powiedział — nawiążemy z nim kontakt. Jeśli nie, zatopimy go. Co, kapitanie?

— Tak, poruczniku — odparłem, a on moje słowa przyjął z uśmiechem.

Wciągnęliśmy na maszt Union Jacka. Ja pozostałem na pokładzie, a Bradleya poprosiłem, żeby zszedł na dół i przydzielił zadania wszystkim członkom załogi, stawiając przy każdym Niemcu jednego Anglika z pistoletem.

Odległość dzieląca nas od nieznanej jednostki zmniejszała się coraz bardziej i wkrótce widziałem już wyraźnie czerwoną banderę brytyjskiej marynarki handlowej łopoczącą na wietrze. Serce wezbrało mi dumą na myśl, że za chwilę brytyjscy marynarze będą nam z podziwem gratulowali tak znaczącego pryzu; i chyba w tym mniej więcej momencie na parowcu musiano nas dojrzeć, bo statek zmienił kurs skręcając gwałtownie na północ, a zaraz potem z jego kominów buchnęły gęste kłęby dymu. Zygzakując, zaczął się oddalać, jakby uciekał przed morową zarazą. Zmieniłem kurs łodzi podwodnej i puściłem się za nim w pościg, ale parowiec był od nas szybszy i wkrótce tyle go widzieliśmy.

Ze smutnym uśmiechem nakazałem powrót na poprzedni kurs i ponownie skierowaliśmy się ku wesołej Anglii. Minęły trzy miesiące, a my jeszcze tam nie dotarliśmy i nie ma żadnej nadziei, by kiedykolwiek nam się to udało.

Parowiec, który widzieliśmy, musiał nadać przez radio ostrzeżenie, bo po niespełna półgodzinie ujrzeliśmy na horyzoncie dym, i tym razem na maszcie nadpływającej jednostki łopotała biała bandera Royal Navy, a okręt uzbrojony był w działa. Nie skręcił ani na północ, ani w żadną inną stronę świata, tylko płynął szybko wprost na nas. Przygotowywałem się właśnie do wysłania sygnału, kiedy na jego dziobie pojawił się błysk, a w chwilę później eksplodujący przed nami pocisk wyrzucił wysoko w górę fontannę wody.

Bradley wyszedł na pokład i stanął obok mnie.

— Jeszcze jeden taki i nas wymaca — stwierdził. — Zdaje się, że niewiele sobie robi z naszego Union Jacka.

Drugi pocisk przeleciał nad nami, a więc nie czekając już dłużej, nakazałem zmianę kursu i poleciłem Bradleyowi, by zszedł na dół i wydał rozkaz zanurzenia. Podałem mu Nobsa i zszedłem z pokładu jako ostatni, zamykając i ryglując za sobą klapę włazu.

Wydawało mi się, że nigdy nie widziałem tak wolno napełniających się zbiorników balastowych. Wyraźnie nad sobą usłyszeliśmy głośną detonację; łódź zadygotała, a wstrząs ściął nas wszystkich z nóg. Oczekiwałem przez chwilę potopu wdzierającej się do wnętrza wody, ale nic takiego nie nastąpiło. Kontynuowaliśmy zanurzanie, dopóki głębokościomierz nie wskazał dwunastu jardów, a wtedy wiedzieliśmy już, że jesteśmy bezpieczni. Bezpieczni! Omal się nie uśmiechnąłem. Zluzowałem Olsona, któremu, z uwagi na to, że był kiedyś członkiem załogi jednej z pierwszych brytyjskich łodzi podwodnych i dzięki temu orientował się trochę w specyfice służby na nich, poleciłem uprzednio pozostać w kiosku. Stojący obok mnie Bradley rzucił mi pytające spojrzenie.

— Co tu, u diabła, robić? — spytał. — Kupiec przed nami zwieje, okręt wojenny będzie nas chciał wykończyć; jeden i drugi ani nie da wiary naszym barwom, ani nie będzie czekał, aż się wytłumaczymy. Kiedy będziemy się kręcić w okolicach angielskiego portu, spotkamy się z jeszcze gorszym przyjęciem — miny, sieci i różne takie. Nie uda nam się.

— Spróbujmy jeszcze raz, kiedy ten tam straci trop — nalegałem. — Musi trafić się statek, który nam uwierzy.

I spróbowaliśmy jeszcze raz tylko po to, by o włos uniknąć staranowania przez ogromny frachtowiec. Potem ostrzelał nas niszczyciel, a dwa statki handlowe czmychnęły na nasz widok. Tak krążyliśmy tam i z powrotem po Kanale przez dwa dni usiłując przekonywać, że jesteśmy przyjaciółmi; nikt jednak nie chciał nas wysłuchać. Po pierwszym spotkaniu z okrętem wojennym poleciłem nadać przez radio komunikat wyjaśniający nasze kłopotliwe położenie, ale ku swemu zmartwieniu stwierdziłem, że zarówno nadajnik, jak i odbiornik zniknęły.

— Jest tylko jeden port, do którego możecie zawinąć — przekazał mi przez jednego z ludzi von Schoenvorts — Kilonia. Na tych wodach nie uda wam się przybić do brzegu nigdzie indziej. Jeśli chcecie, zaprowadzę was tam i przyrzekam, że zostaniecie dobrze potraktowani.

— Istnieje jeszcze jedno miejsce, do którego możemy zawinąć — kazałem mu odpowiedzieć — i prędzej udamy się tam niż do Niemiec. Tym miejscem jest piekło. 

 ROZDZIAŁ III

Były to nerwowe dni, podczas których niewiele miałem okazji do przebywania w towarzystwie Lys. Oddałem jej kabinę kapitana, ja z Bradleyem zajęliśmy kajutę pierwszego oficera, natomiast Olson i dwóch naszych najlepszych ludzi zamieszkali w pomieszczeniu przydzielanym zazwyczaj młodszym oficerom. Nobsowi urządziłem posłanie w kabinie Lys, bo wiedziałem, że dzięki temu będzie się czuła mniej osamotniona.

Od kiedy zostawiliśmy za sobą angielskie wody terytorialne, przez jakiś czas nie działo się nic szczególnego. Posuwaliśmy się wytrwale, w wynurzeniu rozwijając sporą prędkość. Pierwsze dwa statki, jakie zauważyliśmy, umknęły przed nami najszybciej, jak mogły; a trzeci — wielki frachtowiec — ostrzelał nas, zmuszając do zanurzenia. To właśnie od tego incydentu na nowo zaczął nas prześladować pech. Rano nawalił jeden z dieslowskich silników, a kiedy zajęci byliśmy jego naprawą, ni stąd, ni z owąd zaczął się napełniać lewy dziobowy zbiornik balastowy. Znajdowałem się w tym czasie na pokładzie i zauważyłem powiększający się stopniowo przechył. Domyśliwszy się od razu, co się dzieje, wskoczyłem do włazu, zatrzasnąłem nad głową pokrywę i spuściłem się po drabince do centrali. Łódź nurkowała już wtedy dziobem w dół z bardzo nieprzyjemnym przechyłem na lewą burtę, nie traciłem więc czasu na wydawanie rozkazów, tylko sam rzuciłem się co sił ku zaworowi, który sterował napełnianiem lewego dziobowego zbiornika balastowego. Był otwarty do oporu. Zamknięcie go i uruchomienie pompy, która miała opróżnić zbiornik, było kwestią jednej minuty; niewiele brakowało...

Dobrze zdawałem sobie sprawę, że zawór nie mógł otworzyć się sam. Ktoś go musiał odkręcić — ktoś, kto nie wahał się poświęcić własnego życia, byle tylko pociągnąć za sobą w objęcia śmierci nas wszystkich.

Po tym wypadku wyznaczyłem wartownika, który miał się przechadzać tam i z powrotem wąskim przejściem w trzewiach łodzi podwodnej. Pracowaliśmy przy silniku cały ten dzień, całą noc i jeszcze pół następnego dnia. Przez ten czas prawie bez przerwy dryfowaliśmy bezwładnie w wynurzeniu. Około południa dostrzegliśmy smużkę dymu przesuwającą się ku zachodowi. Wiedząc już z doświadczenia, że cały świat zamieszkują sami wrogowie, poleciłem uruchomić drugi silnik, abyśmy mogli zejść z drogi nadpływającemu parowcowi. Jednak w chwili gdy silnik zaskoczył, rozległ się przejmujący zgrzyt torturowanej stali; zatrzymawszy motory stwierdziliśmy, że ktoś wrzucił do jednej z przekładni zębatych przecinak ślusarski.

Upłynęły kolejne dwa dni, zanim — doprowadziwszy remont do połowy — byliśmy w stanie ruszyć powoli naprzód. W noc poprzedzającą zakończenie prac remontowych do mojej kajuty przyszedł strażnik i obudził mnie. Był to dość inteligentny facet pochodzący z angielskiej warstwy średniej, któremu bardzo ufałem.

— No, Wilson — spytałem — co tym razem się stało?

Położył palec na ustach i przysunął się bliżej.

— Wydaje mi się, że wykryłem tego sabotażystę — szepnął i ruchem głowy wskazał na kabinę dziewczyny. — Widziałem, jak wymykała się przed chwilą z kubryka załogi — ciągnął. — Była u dowódcy Szwabów. Benson też ją tam widział zeszłej nocy, ale powiedział mi to dopiero, kiedy przejmowałem dzisiaj wachtę. Benson nie jest za bystry i trudno mu dodać dwa do dwóch, dopóki mu się nie powie, że to cztery.

Gdyby ktoś podszedł do mnie i znienacka dał mi w twarz, nie byłbym bardziej zaskoczony.

— Nic nikomu nie mów — rozkazałem. — Miej oczy i uszy otwarte i melduj o wszystkim, co ci się wyda podejrzane.

Mężczyzna zasalutował i wyszedł, a ja przez godzinę przewracałem się jeszcze na swojej twardej koi dręczony zazdrością i lękiem. W końcu zapadłem w niespokojny sen. Kiedy się obudziłem, było już jasno. Zgodnie z moimi wcześniejszymi rozkazami parliśmy powoli przed siebie w wynurzeniu, i miało tak być, dopóki nie poczynimy stosownych obserwacji i na ich podstawie nie określimy swej pozycji. Przez cały poprzedni dzień i przez noc niebo było zasnute chmurami; ale gdy tego ranka wkroczyłem do centrali, uradował mnie widok ponownie świecącego słońca. Nastroje załogi jakby się poprawiły; świat wydawał się bardziej przyjazny. Przystąpiwszy do zdejmowania pomiarów, z miejsca zapomniałem o okrutnych rozterkach ostatniej nocy.

Jakiż jednak czekał mnie cios! Sekstans i chronometr, roztrzaskane na drobne kawałki, nie nadawały się już do naprawy, a zniszczono je tej właśnie nocy, kiedy widziano Lys rozmawiającą z von Schoenvortsem. Ta ostatnia myśl zraniła mnie chyba najboleśniej. Innemu nieszczęściu mógłbym stawić czoło ze spokojem, ale sam fakt, że Lys może być zdrajczynią, prawdziwie mnie zatrwożył.

Wywołałem na pokład Bradleya i Olsona i powiedziałem im, co się stało, ale za nic nie potrafiłem zmusić się do powtórzenia tego, co poprzedniej nocy zameldował mi Wilson. Prawdę mówiąc, kiedy tak o tym myślałem, wydawało mi się nieprawdopodobne, aby dziewczyna zdołała przejść przez moją kajutę, w której spaliśmy razem z Bradleyem, a potem przeprowadzić rozmowę w kubryku załogi, gdzie przetrzymywany był von Schoenvorts, nie zauważona przez nikogo poza jednym człowiekiem.

Bradley pokręcił głową.

— Nic z tego nie rozumiem — powiedział. — Któryś z tych Szwabów musi być bardzo sprytny, skoro potrafił nas tak załatwić; ale nie zaszkodzili nam aż do tego stopnia jak im się wydaje; są jeszcze przyrządy zapasowe.

Teraz ja pokręciłem ponuro głową.

— Nie mamy żadnych przyrządów zapasowych — wyznałem im. — Zniknęły tak samo jak radiostacja.

Obaj mężczyźni spojrzeli na mnie zaskoczeni.

— Ale pozostaje nam jeszcze kompas i słońce — zauważył Olson. — Którejś nocy mogą zwędzić kompas, ale w dzień za dużo nas się tu kręci, żeby gwizdnęli słońce.

W tym momencie jeden z ludzi wystawił głowę z włazu i dostrzegłszy mnie poprosił o pozwolenie wejścia na pokład; chciał zaczerpnąć łyk świeżego powietrza. Rozpoznałem w nim Bensona, mężczyznę, który — jak twierdził Wilson — widział dwie noce temu Lys rozmawiającą z von Schoenvortsem. Machnąłem przyzwalająco ręką, a potem odwołałem go na stronę i zapytałem, czy poprzedniej nocy podczas swojej wachty widział coś niezwykłego albo zastanawiającego. Facet drapał się przez chwilę w głowę, a potem zaprzeczył i nagle, jakby to sobie dopiero przypomniał, przyznał, że około północy widział w kubryku załogi dziewczynę rozmawiającą z niemieckim kapitanem, ale ponieważ nie wydawało mu się, aby było w tym coś zdrożnego, nie podzielił się z nikim swoją obserwacją. Pouczywszy Bensona, by w przyszłości meldował mi o wszystkim, co choćby w najmniejszym stopniu odbiega od normalności, odprawiłem go.

O pozwolenie wyjścia na pokład poprosiło jeszcze kilku ludzi i wkrótce, paląc i rozmawiając, stali tam w najlepszych humorach wszyscy prócz garstki zajętej naprawdę niezbędnymi obowiązkami służbowymi. Skorzystałem z tego, że większość wyległa na pokład i zszedłem na dół na śniadanie przyrządzone już przez kucharza na elektrycznej kuchence. Znalazłszy się w centrali, natknąłem się na Lys, za którą postępował Nobs. Powitała mnie uprzejmym „Dzień dobry!”, na co, niestety, odpowiedziałem tonem raczej chłodnym i szorstkim.

— Zjesz ze mną śniadanie? — zaproponowałem dziewczynie decydując się nagle na przeprowadzenie własnej sondy, do czego zobowiązywała mnie pełniona funkcja.

Skinęła skwapliwie głową przyjmując moje zaproszenie i usiedliśmy przy małym stoliku w mesie oficerskiej.

— Dobrze spałaś tej nocy? — spytałem.

— Do białego dnia — odparła. — Nie cierpię na bezsenność.

Zachowywała się tak prostolinijnie i naturalnie, że nie potrafiłem się przemóc, by uwierzyć w jej dwulicowość; a jednak, z zamiarem wydobycia z niej poprzez zaskoczenie przyznania się do winy, wyrzuciłem z siebie:

— Tej nocy zniszczono chronometr i sekstans; jest wśród nas zdrajca.

Nie dała po sobie poznać niczego, co świadczyłoby, że w związku z tą katastrofą ma nieczyste sumienie.

— Któż mógłby to zrobić? — wykrzyknęła. — Niemcy byliby szaleni, gdyby się na to poważyli, bo kręciliby sznur na własną szyję.

— Mężczyźni są czasem gotowi umierać za ideały, na przykład z pobudek patriotycznych — odparłem — a gotowość do martyrologii idzie często w parze z gotowością do poświęcania innych, nawet tych, którzy ich kochają. Kobiety zachowują się bardzo podobnie, z tym że zdolne są posunąć się jeszcze dalej niż większość mężczyzn: w imię miłości poświęcą wszystko, nawet honor.

Mówiąc te słowa obserwowałem bacznie jej twarz i wydało mi się, że dostrzegłem ledwie zauważalny rumieniec występujący jej na policzki. Spróbowałem pójść za ciosem.

— Weźmy na przykład takiego von Schoenvortsa — ciągnąłem. — Bez wątpienia oddałby z ochotą życie i pociągnął nas wszystkich za sobą, byle tylko nie dopuścić, aby jego jednostka wpadła w ręce nieprzyjaciela. Poświęciłby każdego, nawet ciebie; a jeśli nadal go kochasz, mogłabyś się stać posłusznym narzędziem na jego usługach. Rozumiesz, co chcę przez to powiedzieć?

Patrzyła na mnie przez chwilę szeroko otwartymi oczyma, potem pobladła i podniosła się ze swego krzesła.

— Rozumiem — odparła i odwróciwszy się do mnie plecami oddaliła się szybko w kierunku swojej kabiny.

Ruszyłem za nią, bo chociaż nie miałem wątpliwości co do słuszności swego postępowania, zrobiło mi się przykro, że ją zraniłem. Przekroczyłem próg kubryku załogi tuż za nią — w samą porę, by ujrzeć von Schoenvortsa pochylającego się i szepczącego coś do mijającej go dziewczyny. Musiała się jednak domyślać, że może być obserwowana, bo przeszła nawet na Niemca nie spoglądając.

Tego popołudnia zachmurzyło się; zerwał się silny wiatr, a wzburzone morze zaczęło niepokojąco rzucać i kołysać naszą łodzią. Niemal wszyscy na pokładzie wymiotowali; w powietrzu unosił się duszący odór. Przez dwadzieścia cztery godziny nie zszedłem ze swego stanowiska w kiosku, bo zarówno Olson, jak i Bradley chorowali. W końcu stwierdziłem, że muszę zażyć trochę wypoczynku, zacząłem się więc rozglądać za kimś, kto by mnie zluzował. Na ochotnika zgłosił się Benson. Nie cierpiał na chorobę morską i zapewnił mnie, że służył kiedyś w Royal Navy, gdzie przeszedł ponad dwuletnie szkolenie podwodniackie. Rad byłem, że to właśnie on miał mnie zastąpić, bo ani przez chwilę nie wątpiłem w jego lojalność; tak więc zszedłem na dół i położyłem się z poczuciem bezpieczeństwa.

Spałem bite dwanaście godzin, a kiedy się wreszcie obudziłem, zaniepokojony pognałem do kiosku. Tkwił tam na posterunku niezmordowany Benson, a ze wskazania kompasu wynikało, że płyniemy prosto na zachód. Sztorm wciąż szalał, jego furia opadła dopiero czwartego dnia. Wszyscy byliśmy porządnie wymęczeni i z utęsknieniem wyczekiwaliśmy chwili, gdy będzie można wyjść na pokład i zaczerpnąć w płuca świeżego powietrza. Przez te całe cztery dni nie widziałem dziewczyny, która najwyraźniej nie ruszała się na krok ze swojej kabiny. W tym czasie na okręcie nie zaszedł żaden pożałowania godny incydent — który to fakt zdawał się zacieśniać sieć świadczących przeciwko niej dowodów pośrednich.

Jeszcze przez sześć dni po ustaniu sztormu pogodę mieliśmy pod psem; przez cały ten czas zza powłoki chmur nie przebiło się też ani razu słońce. Jak na tę porę roku — czyli połowę czerwca — sztorm nie był zjawiskiem normalnym; pochodząc jednak z południowej Kalifornii przyzwyczajony byłem do kaprysów pogody. Prawdę mówiąc, dawno już odkryłem, że jak świat długi i szeroki, aura przez cały rok płata figle.

Szliśmy niezmiennie obranym kursem zachodnim, a ponieważ nasza U33 była jedną z najszybszych łodzi podwodnych, jakie kiedykolwiek zwodowaliśmy, wiedziałem, że musimy się już znajdować bardzo blisko północnoamerykańskich wybrzeży. Najbardziej intrygował mnie fakt, że przez sześć dni nie napotkaliśmy ani jednego statku. Wydawało się co najmniej dziwne, że udało nam się przeciąć Atlantyk i zbliżyć do amerykańskiego kontynentu nie widząc po drodze, choćby w przelocie, dymu bądź żagla, i w końcu doszedłem do wniosku, iż zeszliśmy z kursu, ale czy na północ, czy na południe, tego już nie potrafiłem określić.

Siódmego dnia wczesnym świtem morze względnie się uspokoiło. Nad oceanem unosiła się leciutka mgiełka, która uniemożliwiała nam obserwację gwiazd; ale wszystko wskazywało na to, że ranek będzie pogodny i stojąc na pokładzie oczekiwałem niecierpliwie wschodu słońca. Wlepiałem oczy w nieprzeniknioną mgłę za rufą, bo tam, na wschodzie, spodziewałem się dostrzec pierwszy promień wstającego słońca, który miał utwierdzić mnie w przekonaniu, że wciąż podążamy prawidłowym kursem. Niebo rozjaśniło się stopniowo, ale za rufą nie zauważyłem żadnej intensywniejszej poświaty, która świadczyłaby, że za mgłą wschodzi słońce. Stojący obok mnie Bradley dotknął mego ramienia.

— Niech pan spojrzy, kapitanie — mruknął pokazując na południe.

Zwróciłem oczy w tamtą stronę i dech mi zaparło, bo dokładnie na wprost lewej burty dostrzegłem rozmyty przez mgłę czerwony rąbek wstającego słońca. Dopadłszy w kilku susach do kiosku spojrzałem na kompas. Z jego wskazania wynikało, że trzymamy się sztywno obranego przed kilkoma dniami kursu zachodniego. A zatem albo słońce wschodziło na południu, albo ktoś majstrował przy kompasie. Odpowiedź nasuwała się sama.

Wróciłem do Bradleya i podzieliłem się z nim swym odkryciem.

— A do tego — zakończyłem — nie pokonamy kolejnych pięciuset węzłów bez oleju napędowego; nasze zapasy paliwa wyczerpują się, podobnie zresztą jak słodka woda. Bóg jeden wie, jak daleko na południe zboczyliśmy.

— Nie pozostaje nam nic innego — odparł — jak jeszcze raz zmienić kurs na zachodni; jeśli szybko nie ujrzymy stałego lądu, będziemy zgubieni.

Poleciłem mu, żeby to uczynił, a sam zakasałem rękawy i sporządziłem prowizoryczny sekstans. Za jego pomocą określiliśmy wreszcie swoją pozycję, tyle że metodą zgrubną i pozostawiającą wiele do życzenia, bowiem zdjąwszy pomiary nie mieliśmy pojęcia, jak daleko od rzeczywistości odbiegają ich wyniki. Wyszło nam, że znajdujemy się mniej więcej na dwudziestym stopniu długości północnej i trzydziestym szerokości zachodniej — czyli blisko dwa tysiące pięćset mil od pierwotnego kursu. Krótko mówiąc, jeśli nasze pomiary były choć w przybliżeniu rzetelne, musieliśmy już od sześciu dni kierować się na południe. Bradley zluzował teraz Bensona, bo wachty ustawiliśmy sobie tak, by ten ostatni i Olson pełnili służbę na przemian, co drugą noc, natomiast Bradley i ja — co drugi dzień.

Przesłuchałem dokładnie Bradleya i Olsona w sprawie kompasu, ale każdy z nich twardo utrzymywał, że podczas jego zmiany nikt nawet się do kompasu nie zbliżył.

— No cóż, obaj wiemy, kto za tym stoi — stwierdził Benson uśmiechając się przy tym porozumiewawczo.

Ja jednak nie wierzyłem, że zrobiła to dziewczyna.

Przyjęliśmy z powrotem kurs zachodni i trzymaliśmy się go już przez kilka godzin, kiedy obserwator wrzasnął, że widzi żagiel. Nakazałem zmianę kursu, kierując okręt w tamtą stronę. Moją decyzję podyktowała konieczność. Nie mogliśmy opuścić rąk i pozostać na środku Atlantyku, żeby umrzeć z głodu, jeśli istniał choć cień szansy na zmianę tego stanu rzeczy. Żaglowiec dostrzegł nas, kiedy znajdowaliśmy się jeszcze w sporej od niego odległości, a świadczyły o tym podjęte przezeń wysiłki, by nam umknąć. Ze względu jednak na ledwie wyczuwalny wiatr były one z góry skazane na niepowodzenie. Kiedy więc zmniejszyliśmy dystans i daliśmy statkowi sygnał, żeby się zatrzymał, wszedł w łopot i znieruchomiał na falach z trzepoczącymi bezradnie żaglami. Był to szwedzki drobnicowiec Balmen z Halmsted przewożący ładunek z Brazylii do Hiszpanii.

Wyjaśniłem naszą sytuację szyprowi i poprosiłem go o żywność, słodką wodę i olej napędowy, ale ten, dowiedziawszy się, że nie jesteśmy Niemcami, wpadł we wściekłość, posłał nas do wszystkich diabłów i zaczął się oddalać. Nie byłem w nastroju do tolerowania takich numerów.

Odwróciwszy się do Bradleya, który stał w kiosku, rzuciłem:

— Obsługa działa na stanowiska! Przygotować się do zanurzenia!

Nie mieliśmy wiele okazji do ćwiczeń, ale każdy z ludzi został pouczony o swoich obowiązkach, a niemieccy członkowie załogi zdawali sobie sprawę, że albo posłuchają, albo zginą, bo nad każdym stał człowiek z pistoletem. Zresztą większość z nich paliła się wręcz do wypełnienia moich rozkazów.

Bradley przekazał rozkaz pod pokład i w chwilę potem obsługa działa wspięła się po wąskiej drabince, przebiegła obok mnie i nakierowała działo na wolno odpływającego Szweda.

— Jeden pocisk przed dziób — poleciłem dowódcy artylerzystów.

Wierzcie mi, że nie trzeba było wiele czasu, by Szwed uzmysłowił sobie, jak niewłaściwą przyjął postawę, i wciągnął na maszt flagi czerwoną i białą oznaczające: „Zrozumiałem.” Żagle ponownie załopotały jałowo, a wtedy poleciłem mu spuścić na wodę szalupę i przysłać ją po mnie. Weszliśmy na statek z Olsonem i jeszcze dwoma Anglikami i wybraliśmy z ładunku, co nam było potrzeba — olej, zapasy żywności, wodę. Wystawiłem kapitanowi Balmena pokwitowanie na skonfiskowane towary oraz złożyłem na jego ręce oświadczenie podpisane przez Bradleya, Olsona i mnie, w którym opisałem pokrótce okoliczności, w jakich weszliśmy w posiadanie U33 i podkreśliłem niezbędność tego, co zabraliśmy. Oba dokumenty zaadresowaliśmy do brytyjskiego agenta, dołączając do nich prośbę o zrekompensowanie strat właścicielom Balmena ale czy tak się stało, czy nie, tego już nie wiem.

Zaopatrzeni w wodę, żywność i olej napędowy mieliśmy wrażenie, że otrzymaliśmy przepustkę na dalsze życie. Wiedzieliśmy też teraz dokładnie, gdzie się znajdujemy i postanowiłem, że skierujemy się do Georgetown w Gujanie Brytyjskiej. Jednak los gotował mi kolejny gorzki zawód.

Na czas naszej przeprawy ze Szwedem zatrzymałem na pokładzie sześciu członków lojalnej załogi, z czego czterech obsługiwało działo, a dwóch odwiedziło wraz ze mną żaglowiec. Teraz spuszczaliśmy się jeden za drugim po drabince do centrali. Ja schodziłem jako ostatni i dotarłszy na sam dół, znalazłem się oko w oko z lufą pistoletu tkwiącego w dłoni barona Friedricha von Schoenvortsa. Pod ścianą ujrzałem swoich ludzi ustawionych w szeregu i trzymanych na muszce przez pozostałych Niemców.

Nie potrafiłem sobie wytłumaczyć, jak do tego doszło, ale stało się. Później dowiedziałem się, że najpierw obezwładnili Bensona, który spał w swojej koi, i zabrali mu pistolet, a następnie bez trudu rozbroili kucharza i jeszcze dwóch Anglików pozostających pod pokładem. Zaczajenie się przy drabince i aresztowanie schodzących po niej pojedynczo ludzi było już potem sprawą stosunkowo prostą.

Pierwszą rzeczą, jaką zrobił von Schoenvorts, było posłanie po mnie i oznajmienie mi, że jako pirat zostanę rozstrzelany następnego dnia wczesnym rankiem. Potem zakomunikował, że U33 będzie krążył po tych wodach jeszcze przez jakiś czas, zatapiając bez skrupułów statki państw zarówno wrogich, jak i neutralnych, a jednocześnie szukając któregoś z niemieckich rajderów, które powinny grasować na tych akwenach.

Nie rozstrzelał mnie następnego ranka, jak to był zapowiedział, i do dzisiaj nie jest dla mnie jasne, co go skłoniło do odłożenia wykonania wyroku na mojej osobie. Trzymał mnie za to skutego kajdankami, tak jak wcześniej ja jego. Potem wykopał jeszcze Bradleya z mojej kajuty i zajął całą dla siebie.

Krążyliśmy w tym rejonie przez długi czas, zatapiając wiele statków, w tym tylko jeden z działa, ale nie napotkaliśmy żadnego niemieckiego rajdera. Z zaskoczeniem zauważyłem, że von Schoenvorts często powierza dowodzenie łodzią Bensonowi; tłumaczyłem to sobie faktem, że Benson jest widocznie lepiej zapoznany z obowiązkami dowódcy łodzi podwodnej niż którykolwiek z ograniczonych Niemców.

Raz czy dwa przeszła obok mnie Lys; ale przez większość czasu nie ruszała się ze swej kabiny. Za pierwszym razem zawahała się, zupełnie jakby chciała się do mnie odezwać; nie podniosłem jednak głowy i w końcu przeszła bez słowa. W kilka dni później rozeszła się wieść, że wkrótce opłyniemy przylądek Horn i że von Schoenvorts wbił sobie do durnego łba, iż będzie krążył po Pacyfiku wzdłuż zachodnich wybrzeży Ameryki Północnej i polował na statki handlowe wszelkiej maści i bandery.

— Już ja zaszczepię w nich strach przed Bogiem i kajzerem — zapowiedział.

Zaraz pierwszego dnia po wpłynięciu na południowy Pacyfik spotkała nas przygoda. Okazała się jedną z najbardziej podniecających, jakie przeżyłem. A było to mniej więcej tak. Jakieś osiem szklanek przed przedpołudniową wachtą usłyszałem radosny okrzyk dobiegający z pokładu, a potem tupot całego znajdującego się na łodzi towarzystwa, o ile zdołałem się zorientować z harmidru, jaki czynili wdrapując się po drabince. Ktoś z góry krzyknął do tych, którzy nie zdążyli się jeszcze wygramolić na pokład.

— To rajder, niemiecki rajder Geier!

Zrozumiałem, że dotarliśmy do końca naszej liny. Na dole zapanowała niczym nie zmącona cisza — pod pokładem nie pozostał ani jeden człowiek. Na końcu wąskiego kadłuba otworzyły się drzwi i ujrzałem biegnącego ku mnie truchtem Nobsa. Oblizał mi twarz i przewrócił się na grzbiet wyciągając do mnie swoje wielkie, niezgrabne łapy. I wtedy usłyszałem inne zbliżające się kroki. Wiedziałem, do kogo należą, i wbiłem wzrok w podłogę. Dziewczyna, pokonawszy niemal biegiem korytarzyk, znalazła się błyskawicznie obok mnie.

— Masz! — krzyknęła. — Szybko! — I wsunęła mi coś w dłoń.

Był to klucz, klucz do moich kajdanek. Położyła jeszcze obok mnie pistolet i pobiegła dalej, w kierunku centrali. Gdy mnie mijała, zauważyłem, że ona również ma pistolet. Oswobodziłem się w okamgnieniu i dogoniłem ją.

— Jak mam ci dziękować? — zacząłem, ale zgasiła mnie.

— Nie dziękuj mi — powiedziała chłodno. — Nie zależy mi na twoich podziękowaniach ani na jakichkolwiek innych wyrazach wdzięczności z twojej strony. Nie stój tak i nie gap się na mnie. Dałam ci szansę, wykorzystaj ją teraz! — Te ostatnie słowa wypowiedziane zostały w tonie tak stanowczej komendy, że aż podskoczyłem.

Zerknąwszy w górę stwierdziłem, że w kiosku nie ma nikogo, nie tracąc więc czasu wspiąłem się po drabince i rozejrzałem wkoło. W odległości około stu jardów od łodzi kołysał się na falach mały, szybki krążownikrajder, a na jego maszcie łopotała bandera niemieckiej marynarki wojennej. Przed chwilą spuszczono z niego szalupę, która, wypełniona oficerami i marynarzami, płynęła teraz w naszym kierunku. Krążownik czekał z zastopowanymi maszynami przed naszym dziobem. O rany, pomyślałem, cóż za wymarzony cel...