ebook
55,99 zł

Kwiat w mojej krwi ebook

Haley Collen Gilliand

0,0

55,99 zł

lub

Przeczytaj fragment

Zbieraj punkty w Klubie Mola Książkowego i kupuj ebooki, audiobooki oraz książki papierowe do 50% taniej.

Dowiedz się więcej.

Wydawca: Wielka Litera
Kategoria: Literatura faktu•Reportaże
Język: polski

Opis

Prawdziwa historia babć z Plaza de Mayo, które rzuciły wyzwanie dyktaturze, by odnaleźć skradzione wnuki

O świcie 24 marca 1976 roku argentyńscy żołnierze opanowali pałac prezydencki w Buenos Aires i ogłosili, że przejmują władzę. Wkrótce junta zaczęła brutalnie tłumić wszelką lewicową opozycję. W kolejnych latach uprowadzono dziesiątki tysięcy osób – w tym kilkaset kobiet w ciąży. Większość z nich urodziła w tajnych więzieniach i katowniach, a dzieci najczęściej przekazywano rodzinom związanym z reżimem. Matki „znikniętych” opłakiwały więc zarówno synów i córki, jak i wnuczęta. Grupka kobiet, czując, że nie ma już nic do stracenia, postanowiła przeciwstawić się juncie i odnaleźć tych, których im odebrano. Kwiat w mojej krwi to reportaż, który czyta się jak wartką powieść, raz po raz wstrzymując oddech. To niewiarygodnie prawdziwa historia o dyktaturze, która próbuje zastraszyć cały kraj, i o tym, że zwyciężyć ją może tylko miłość.

FINALISTKA NAGRODY PULITZERA 2026. JEDNA Z NAJLEPSZYCH KSIĄŻEK ROKU WEDŁUG: „THE ATLANTIC”, „WASHINGTON POST”, „KIRKUS REVIEWS”, „TIME’A”.

Zadziwiająca opowieść. Potężna, niedająca spokoju, wciągająca. Trzeba mieć serce z kamienia, by nie wzruszyć się historią Abuelas.„NEW YORK TIMES BOOK REVIEW”

Inspirująca! Heroiczna saga o zwykłych ludziach, którzy dokonują niezwykłych czynów w obliczu czystego zła.HAMPTON SIDES

Pasjonująca. Napisana jak trzymający w napięciu thriller.„PUBLISHERS WEEKLY”

Szczegóły

Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi lub dowolnej aplikacji obsługującej format:

EPUB

MOBI

Oceny

0,0

Recenzje(0 recenzji)

Podobne

Pragniemy zawiadomić, że jutro zostaniemy zabici wraz z rodzinami

Philip Gourevitch

BESTSELLER

Nieludzie. Reportaż z zakładu karnego

Włochy prawdziwe. Podróż śladami mafii, migracji i kryzysów

Ocean. Ostatnie dzikie miejsce

David Attenborough Colin Butfield

Córki chmur. O kobietach z Sahary Zachodniej

Lena Khalid

BESTSELLER

Złoty pociąg. Krótka historia szaleństwa

Joanna Lamparska

BESTSELLER

Stolik z widokiem na Kreml

Paweł Reszka

BESTSELLER

Zaginieni. Historie ludzi, którzy przepadli bez śladu

Anna Gronczewska

BESTSELLER

Społeczeństwo populistów

Sławomir Sierakowski

BESTSELLER

Godność, proszę. O transpłciowości, gniewie i nadziei

Profesor. Jak genialny chemik z Kielc stał się bossem narkobiznesu

O perspektywach rozwoju małych miasteczek

Małgorzata Boryczka

BESTSELLER

Irlandia wstaje z kolan

Marta Abramowicz

BESTSELLER

Seryjni mordercy. Moje dwadzieścia lat pracy w FBI

Robert K. Ressler, Tom Shachtman

Fragment

Książkę dedykuję moim rodzicom,którzy zrobiliby wszystko dla swoich dzieci i wnuków

Juan Gelman

EPITAFIO

Un pájaro vivía en mí.

Una flor viajaba en mi sangre.

Mi corazón era un violín.

Quise o no quise. Pero a veces

me quisieron. También a mí

me alegraban: la primavera,

las manos juntas, lo feliz.

¡Digo que el hombre debe serlo!

(Aquí yace un pájaro.

Una flor.

Un violín.)

Juan Gelman

EPITAFIUM

Zamieszkał we mnie ptak.

W mej krwi wędrował kwiat.

Jak skrzypce miałem serce.

Kochałem i nie. Czasami

Mnie kochano. Cieszyły

Mnie: wiosna,

Splecione dłonie, szczęście.

Szczęśliwy ma być człowiek!

(Tu leży ptak.

Kwiat.

Skrzypce.)

z hiszpańskiego przeł. B. Kaftan

PROLOG

Sklep z zabawkami

6 października 1978

Mężczyźni zakradli się tak cicho, że na początku w ogóle ich nie usłyszała1. Poruszali się szybko – zbyt szybko, by mogła zapamiętać, czy było ich dwóch, czy trzech, albo by dostrzec ich twarze. Zbliżała się godzina zamknięcia, Teresa Izaguirre myślami krążyła już wokół spraw niezwiązanych ze sklepem. Ale gdy tylko ich zauważyła, od razu poczuła, że coś jest nie tak.

Było deszczowe piątkowe popołudnie w październiku 1978 roku. Sklep z zabawkami i artykułami na imprezy, w którym pracowała Teresa – położony w Martínez, gęsto zabudowanej dzielnicy na północnych obrzeżach Buenos Aires – szykował się powoli na przedświąteczne kolejki2. Na wyłożonych boazerią ścianach wisiały bożonarodzeniowe wieńce i kreskówkowe ozdoby z Papá Noelem, czyli świętym Mikołajem, uśmiechającym się spod białej brody3.

Intruzi minęli półki zastawione szopkami bożonarodzeniowymi i wślizgnęli się do biura, gdzie pracowali José Manuel Pérez Rojo i Gabriel Pontnau. José otworzył sklep niedawno, by utrzymać powiększającą się rodzinę. Wraz z partnerką Patricią Roisinblit mieli już córeczkę, a teraz spodziewali się kolejnego dziecka. José zawsze lubił zabawki. Był jedynakiem; w dzieciństwie wertował stosy komiksów o przygodach Supermana i Elongated Mana, które dostarczały mu rozrywki, gdy jego rodzice byli w pracy4. Do interesu wciągnął dobrego znajomego – Gabriela. Zaopatrzyli się w zabawki i dekoracje, które sprzedawali w sklepiku w pasażu handlowym Galería Saint George5.

Teresa siedziała jak sparaliżowana, gdy mężczyźni kilka razy uderzyli Joségo i zakuli go w kajdanki6. Nie bardzo wiedzieli za to, co zrobić z Gabrielem. Na chwilę dali mu spokój; wparowali do mieszczącej się po sąsiedzku szkoły jazdy i zażądali telefonu. Przedstawili się jako funkcjonariusze Defraudaciones y Estafas, wydziału policji federalnej do spraw oszustw finansowych7.

– ¿Qué hacemos con el rubio? ¿Que se la coma? – powiedział do słuchawki jeden z mężczyzn wedle relacji właściciela szkoły. „Co z blondasem? Jego też zgarnąć?”8

Odpowiedź musiała być twierdząca. Właściciele innych sklepów widzieli przez szklane ściany9, jak mężczyźni nakrywają Joségo i Gabriela długimi beżowymi płaszczami przeciwdeszczowymi10, wyciągają ich z budynku i wpychają na pakę wojskowego pikapa. Samochód ruszył z piskiem, w asyście paru innych aut.

Nikt nie zareagował, nie kiwnął palcem, by wezwać pomoc. Zwłaszcza Teresa. Zresztą nawet gdyby chciała, do kogo miałaby zadzwonić? Przez dwa i pół roku, odkąd wojskowi przejęli władzę, Argentyńczycy nauczyli się, że lepiej nie zwracać na nic uwagi – a jeszcze lepiej nie zwracać jej na siebie. Po mieście kręciły się uzbrojone zbiry – agenci dyktatury. Niby zachowywali się jak tajniacy – jeździli samochodami bez tablic i naciągali na twarze pończochy11 – ale potrafili bezczelnie, w biały dzień, porywać ludzi z ulicy. Zupełnie jakby rzucali przechodniom wyzwanie: no, dalej, pokażcie tylko, że nas zauważyliście, a zobaczycie, na co nas stać.

Nie. Lepiej zapomnieć o tym, co widziała. Teresa poczekała na męża, który zwykle po nią przyjeżdżał, zamknęła sklep i poszła do domu. Pracodawcy zawsze byli wobec niej w porządku, ale po głowie chodziła jej myśl, z którą zdążyło już oswoić się wielu Argentyńczyków: Si se los llevan así, es por algo. „Skoro ich zgarnęli, to musieli mieć powody”12.

Konwój zatrzymał się na moment dwie przecznice od sklepu – przed garażem, gdzie José i Gabriel trzymali zapas towarów13. Nie wiadomo, czego porywacze szukali w składziku zabawek i ozdób świątecznych. Może zamierzali je zabrać i sprzedać albo podzielić między siebie, żeby spełnić świąteczne marzenia własnych dzieci? (Zwykle nie wybrzydzali: podczas innych porwań zdarzało im się kraść lodówki pełne jedzenia, płyty winylowe, a nawet szczenięta bokserów14).

Następnie pojechali na południe15, w kierunku centrum Buenos Aires, przez dzielnicę handlową Martínez i Olivos. Na tym zielonym przedmieściu w eleganckiej posiadłości mieszkał przywódca junty Jorge Rafael Videla – z żoną, szóstką dzieci16 i ukochanymi owczarkami niemieckimi17. W końcu samochody dotarły do dzielnicy Palermo. Zakolebały się na bruku ulicy Gurruchaga i zatrzymały przed siedmiopiętrowym budynkiem. José mieszkał tu z Patricią i piętnastomiesięczną córeczką Marianą.

Mężczyźni wysiedli pod wysokimi platanami przy wejściu do kamienicy i weszli do ciemnego holu. Od dobrych kilku miesięcy José i Patricia chodzili tędy co rano do pracy albo po zakupy. Powoli zaczynali przyzwyczajać się do zwykłej codzienności po roku przemykania z kryjówki do kryjówki i ukrywania się przed służbami bezpieczeństwa. Ich życie wreszcie stało się cudownie nudne. Każdego ranka José wychodził do sklepu, a Patricia opiekowała się Marianą. Wieczorami dawała córeczce kolację, ale z deserem czekały, aż José wróci z pracy, by i on mógł nacieszyć się widokiem uśmiechniętej dziewczynki18.

Agenci wspięli się na trzecie piętro i weszli do mieszkania numer 20. Zastali tu raczkującą Marianę oraz Patricię – już w tak zaawansowanej ciąży, że chodzenie staje się wysiłkiem. Miała wielki brzuch, jej na co dzień szczupłe nogi były opuchnięte19. Mężczyźni zabrali matkę i córkę do czekającego na dole auta. Gdy obie znalazły się w środku, jeden z napastników kazał Patricii podać adres krewnych, u których mogliby zostawić Marianę.

– Dzieci nie porywamy – wyjaśnił20.

Patricia wydukała adres rodziców Joségo – Joségo Manuela Péreza i Argentiny Rojo – w Belgrano, zielonej dzielnicy mieszkaniowej jakieś pięć kilometrów stąd. Samochody ruszyły ponownie, tym razem na północ. Mieszkanie teściów znajdowało się na parterze trzypiętrowego budynku. Okna sypialni wychodziły na ulicę21. Gdyby José Manuel i Argentina byli w domu, na pewno usłyszeliby auta hamujące na mokrym asfalcie. Mieszkanie było jednak puste. Patricia nie wiedziała, że teściowie pojechali do szpitala odwiedzić chorego kuzyna22.

Podała więc kolejny adres – tym razem Franciski, siostry Argentiny: przy ulicy Francisca Beiró 299823 w dzielnicy Olivos, czyli w kierunku, z którego przyjechał konwój. Zrobiło się późno, koło dziesiątej; gdy dotarli na miejsce, ulice spowijał już mrok. Samochody mknęły między szumiącymi na wietrze eukaliptusami i araukariami24. Ulica Beiró była jednokierunkowa; przy schludnych chodnikach, za żelaznymi ogrodzeniami, stały eleganckie parterowe i piętrowe domy. W takie okolice mieszkańcy wielkich miast uciekają przed zgiełkiem, w poszukiwaniu odrobiny spokoju.

Konwój zatrzymał się przed małym białym domem, naprzeciw wysokiego muru otaczającego cmentarz Olivos, gdzie w marmurowych grobowcach spoczywali śpiewacy tanga, aktorki i politycy. Co roku krewni Joségo zbierali się w tym domu na święta25 – choć jego samego bali się ostatnio zapraszać26. Teraz wszystkie ich lęki się ziściły: oto ściągnął im na głowę służbę bezpieczeństwa. Funkcjonariusze – było ich co najmniej dwudziestu – wysiedli z aut i otoczyli posesję, obstawiając drzwi i okna27. Większość miała na sobie znoszone brązowe mundury, a w dłoniach strzelby28. Kilku wspięło się na cmentarny mur, by mieć lepszy widok na dom29. Inni, ubrani po cywilnemu, podeszli do frontowych drzwi.

– Otwierać albo wyważymy! – krzyknęli30.

Po chwili drzwi skrzypnęły. Ukazali się w nich wiekowa ciotka Francisca i jej osiemnastoletni wnuk Marcelo – daleki kuzyn Joségo. Próbował powstrzymać babcię, ale ta przecisnęła się pod jego ramieniem i błagała intruzów, by zostawili chłopaka w spokoju. Marcelo poprosił, by funkcjonariusze poczekali chwilę, aż uspokoi babcię, po czym zaciągnął ją z powrotem do domu. W środku był też jego jedenastoletni kuzyn z dwójką kolegów, właśnie szykowali się do wyjścia na tańce31. Marcelo zamknął babcię wraz z kuzynem i jednym z jego przyjaciół w pokoju. Drugi z kolegów skulił się pod stołem w kuchni32.

Gdy Marcelo wyszedł przed dom, pięciu mężczyzn kręciło się nerwowo po ganku. Na bramie ustawili koszyk33. Jeden z nich, z rudymi włosami, wydawał się najbardziej niespokojny34. W koszyku leżała Mariana, na ziemi stała torba z dziecięcymi ubrankami. José, związany na pace Chevroleta Brava, próbował się podnieść; krzyczał do Marcela, by zaopiekował się jego córką. A z zaparkowanego jakieś pięćdziesiąt metrów dalej wozu, podejrzanie podobnego do zielonego Fiata 125 Patricii i Joségo, wychyliła się Patricia i krzyknęła do Marcela:

– Jestem w ciąży! Zabierają mnie do...

Nie dokończyła. Jeden z mężczyzn zatkał jej usta dłonią i wepchnął ją z powrotem do samochodu35.

Marcelo chwycił koszyk i zabrał Marianę do domu. Dziewczynka zaczęła w amoku krążyć wokół pomarańczowej sofy, mamrocząc:

– Papá, papá, papá, papá, papá36.

Kiedy chłopak wyszedł po torbę z rzeczami, mężczyzn już nie było. Auta pomknęły w mrok.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki