Kronika Szkoły w Brzeszczach 1857-1947 ebook

KRONIKA

Szkoły W

1857

Odpis

KRONIKA

Szkoły w Brzeszczach 1857-1947

Odpis

0^-

0\0' 'X.

r.

Brzeszcze 2007

REDAKCJA

Przygotowanie i opracowanie tekstu Odpisu Kroniki - Renata Lembas, Joanna Ciągała, „Nofis"

WYDAWCA

Stowarzyszenie na rzecz Gminy Brzeszcze „Brzost

Wydawnictwo „Nofis" w Krakowie

© Stowarzyszenie na rzecz Gminy Brzeszcze „Brzost", Brzeszcze 2007

PRZYGOTOWANIE DO DRUKU Skanowanie Oryginału Kroniki

- Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu Przygotowanie Oryginału Kroniki do druku

— Arkadiusz Burtan

PROJEKT GRAFICZNY OKŁADKI ODPISU KRONIKI Arkadiusz Burtan

KOREKTA Mariusz Saduś

SKŁAD KOMPUTEROWY ODPISU KRONIKI m-iew, Mariusz Sierpień

ISBN 978-83-921561-5-4 „Brzost"

ISBN 978-83-921789-4-1 „Nofis"

Wydawnictwo zostało dofinansowane przez Gminę Brzeszcze

Słowo wstępne

Szanowni Państwo, Drodzy Czytelnicy

Czuję się zaszczycona,, że wspólnie z nauczycielami, uczniami i społecznością Brzeszcz jest mi dane świętować jubileusz 150-lecia szkolnictwa w naszej miejscowości.

Rocznice skłaniają do refleksji, wywołują wzruszenia i zadumę nad przeszłością. W takich chwilach często sięgamy po rodzinne albumy, na dnie szuflady odnajdujemy świadectwa, pamiętniki szkolne, wspominamy nauczycieli, szkolne przyjaźnie.

Podobnie było w gronie osób opracowujących program obchodów jubileuszu 150-lecia założenia Szkoły Ludowej w Brzeszczach, której kontynuatorka jest obecna Szkoła Podstawowa nr 1 im. Stanisława Staszica. W poszukiwaniu pomysłów na jego realizację sięgnęliśmy do najstarszego, posiadanego przez szkołę, dokumentu - KRONIKI SZKOŁy LUDOWE). Od tego momentu naturalną stała się potrzeba jej wydania.

Początki szkolnictwa w Brzeszczach sięgają pierwszych lat drugiej połowy XIX wieku. Wtedy to, w 1857 r., w domu gospodarskim Wawrzyńca Maruszy założono Szkołę Ludową w Brzeszczach. Natomiast 33 lata później, w styczniu 1890 r., wezwaniem „W imię Trójcy Przenajświętszej Najświętszej Maryi Panny i Świętego Józefa" rozpoczęto pisanie kroniki szkolnej, które trwało do 25 listopada 1947 r. Rękopis Kroniki Szkoły Ludowej jest dziedzictwem kulturowym naszej rodzimej historii. To cenne źródło wiedzy o dziejach szkoły, a także społeczności Brzeszcz w czasach zaboru, walki o niepodległość, okresu międzywojennego, drugiej wojny światowej i paru lat powojennych.

Brzeszcze - na kartach kroniki - jawią się jako miejsce szczególne i niezwykłe, posiadające „genius loci". To nie tylko miejsce w przestrzeni, ale przede wszystkim ludzie tę przestrzeń tworzący. Wszystko razem warte jest utrwalenia, zapamiętania i przekazania kolejnym pokoleniom.

Dotychczas rękopis Kroniki Szkoły Ludowej był dostępny jedynie nielicznym osobom. Chcąc ocalić od zapomnienia niepowtarzalny charakter lat minionych/ dziś/ w roku jubileuszu/ pragniemy udostępnić szerszemu gronu odbiorców ten niezwykle cenny manuskrypt. Jako reprint trafia on pod przysłowiowe strzechy.

W imieniu nauczycieli/ uczni ów, rodziców/ pracowników szkoły/ a także własnym wyrażam wdzięczność Urzędowi Gminy Brzeszcze/ Państwowemu Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu/ Stowarzyszeniu na rzecz Gminy Brzeszcze „Brzost" oraz wydawnictwu „Nofis" za pomoc w wydaniu Kroniki Szkoły Ludowej.

Moje podziękowania kieruję także do instytucji/ samorządów/ organizacji społecznych i wszystkich życzliwych osób/ przy wsparciu których został zrealizowany - koordynowany przez Barbarę Wąsik - projekt pod nazwą //Dotykając korzeni -genius loci szkolnictwa w Brzeszczach'''.

Zachęcając do lektury tej niezwykłej księgi/ życzę wielu nieskrywanych wzruszeń/ odnalezienia swoich korzeni/ a także podjęcia próby zrozumienia często pogmatwanej historii naszej małej ojczyzny/ dla której jednak od zarania ogromnie ważną sprawą było kształcenie młodego pokolenia.

Violetta Chechelska

Dyrektor Szkoły Podstawowej nr i im. Stanisława Staszica w Brzeszczach

1857-2.007

JUBILEUSZ iso-LECIA SZKOLNICTWA W BRZESZCZACH

//...domy wasze niech staną się świątynią narodowych obyczajów. Niechaj w nich ta młodzież pod naszym okiem - wyknie szanować pracę/ nauki i cnotę. A Wy waszymi dochody uświetniając przodków pamięć i dzieła; pomnażajcie w waszej krainie sztuki i umiejętności.

Nauki i umiejętności stają się użytecznymi/

gdy w praktyce do użytku publicznego są zastosowane"

//Ród ludzki" - Stanisław Staszic

Honorowy patronat nad obchodami Jubileuszu 150-Iecia szkolnictwa w Brzeszczach objęły:

Pani Poseł na Sejm RP Beata SZYDŁO

Pani Burmistrz Gminy Brzeszcze Teresa JANKOWSKA

Program obchodów 150-lecia szkolnictwa w Brzeszczach

realizowany w ramach projektu pod nazwą //Dotykając korzeni -genius loci szkolnictwa w Brzeszczach" opracowanego przez Szkołę Podstawową nr 1 im. Stanisława Staszica w Brzeszczach i Stowarzyszenie na Tzecz Gminy Brzeszcze //Brzost"

111 X 2007 //Zakorzenieni w Jedynce" - współczesne sylwetki absolwentów Jedynki prezentowane podczas różnych imprez środowiskowych

III-X 2007 //Podróż przez historię" - uczniowskie wirtualne portfolio opisujące szkołę współczesną oraz upamiętniające uroczystości i imprezy, odbywające się w ramach jubileuszu 150-lecia szkolnictwa w Brzeszczach

5 III 2007 //Jesteśmy stąd/ byliśmy tu..." - rodzinne drzewo genealogiczne uczniów Jedynki. Wystawa prac dziecięcych o rodzinnych, szkolnych korzeniach

25 lll 2007 //Lata szkolne we wspomnieniach wielopokoleniowych rodzin" -

reportaże filmowe przygotowane z udziałem uczniów i ich rodzin

23 lll 2007 //Niezwykłe odwiedziny" - wizyta u najstarszego nauczyciela Ignacego Sanaka z okazji setnej rocznicy Jego urodzin, połączona ze wspomnieniami Jubilata o pracy w brzeszczańskiej szkole

16 IV 2007 //W hołdzie ludziom dobrej woli" - spotkanie pokoleń w Brzesz-czach-Borze. Żywa lekcja historii z udziałem absolwentów, którzy nieśli pomoc więźniom KL Auschwitz-Birkenau

26 IV 2007 //Skrawki pamięci" (1857-1939, 1939-1945, 1945-do współczesności)

IX 2007 - cykliczne wieczory wspomnień połączone z wystawami przygoto-

X 2007 wywanymi w oparciu o materiały pochodzące głównie z prywat

nych zbiorów odbywające się w siedzibie Stowarzyszenia na rzecz Gminy Brzeszcze „Brzost"

8 V 2007 ,/Staśki" i //Złoty Brzdąc" - wręczenie plastelinowych scatuecek -„Staśków" i „Złotych Jedynek" uczniom za wyróżniające ich cechy osobowości (m.in. niezastąpiona podpora klasy, kochany urwis)/ odbywające się w 25. rocznicę nadania szkole imienia Stanisława Staszica i prawa posiadania sztandaru

ij V 1007 „Słowo, którego nie może zabraknąć" - INTEGRACJA wizerunkiem współczesnej Szkoły Podstawowej nr 1 im. Stanisława Staszica, a także tematem konferencji z udziałem uczniów, rodziców i przyjaciół klas integracyjnych

22 V 2.007 „Dawne siedziby szkolne" - usytuowanie wielkoformatowych zdjęć w miejscach, gdzie mieściła się szkoła w swojej i50-[etniej historii

27 V 2007 „Pierwszokomunijne przyjęcie" - odtworzenie tradycji obchodów uroczystości pierwszokomunijnej zakończonej wspólnym śniadaniem w ogrodach plebańskich przy parafii Św. Urbana

„Ścieżkami brzeszczańskiego szkolnictwa1" - barwny korowód uczniów, nauczycieli, rodziców, mieszkańców i zespołów regionalnych trasą dawnych siedzib szkolnych

„Związki szkoły z parafią" - wystawa na terenie parafii św. Urbana. Kalendarium ważnych wydarzeń łączących szkołę z parafią

„Brzeszczańskie szkolnictwo od jego zarania'" - obrazek sceniczny autorstwa i w reżyserii Zdzisławy Chowańcowej, wystawiony w ogrodach plebańskich przy parafii Św. Urbana

„My chcemy szkoły" - trzyaktowa sztuka napisana, wyreżyserowana i wystawiona przez uczniów, nauczycieli i pracowników szkoły w ogrodach plebańskich przy parafii św. Urbana

1 VI 2007 „Z górniczego rodu" - uczniowski konkurs plastyczno-Iiteracki ukazujący związki kopalni ze szkołą. Pokonkursowa wystawa prac na terenie cechowni KWK „Brzeszcze - Silesia". Kalendarium ważnych wydarzeń łączących szkołę z kopalnią

14X2007 „Tym, którzy odeszli" - upamiętnienie tarczą - symbolem szkoły, grobów byłych nauczycieli SPi

20 X 2007 „Benefis Jedynki" — uroczyste zakończenie obchodów 150-lecia szkolnictwa, odsłonięcie tablicy pamiątkowej, zjazd absolwentów szkoły

Kronika Szkoły - renowacja i wydanie reprintu z odpisem i załącznikami

Folder okolicznościowy - opracowanie i wydanie folderu zawierającego zwięzłą historię szkoły

Pamiątkowy medal - wydanie okolicznościowego medalu z okazji 150-lecia szkolnictwa w Brzeszczach

„Dotykając korzeni - genius Ioci" - film dokumentujący przebieg obchodow Jubileuszu iSo-lecia szkolnictwa w Brzeszczach

NOTA WYDAWNICZO-REDAKCYJNA

1. Niniejsze wydanie obejmuje:

- Reprint Oryginału Kroniki,

- Odpis Oryginału Kroniki wraz z załącznikami.

2. Wydawcy zdecydowali o zmniejszeniu formatu Reprintu Kroniki:

- format Oryginału:

okładka: 248 x 380 mm, blok książki: 245 X 376 mm;

- format Reprintu:

okładka: 165 X 240 mm, blok książki: 158 X 232 mm.

3. Zc względu na możliwe trudności z odczytaniem tekstu pisanego Oryginału wydawcy zdecydowali o wydaniu tomu Odpisu Kroniki.

4. Redaktor opatrzył tekst Odpisu Kroniki wybiórczymi przypisami. Nie pełnią one funkcji kompletnego omówienia przytaczanych osób, miejsc i faktów. Odnoszą się zwłaszcza do tych fragmentów tekstu, których niezrozumienie szczególnie utrudniałoby lekturę.

5. Wydawcy zdecydowali o niestosowaniu podczas redakcji Odpisu Kroniki zasad edycji tekstów dawnych i zachowaniu pisowni oryginalnej.

6. Odpis Kroniki nie odzwierciedla układu stron Oryginału - w tekście zamieszczono odniesienia do nich.

7. Wszelkie adnotacje odredakcyjne w tekście zamieszczono w nawiasach kwadratowych.

W Imię Trójcy Przenajświętszej Najświętszej Maryi Panny i Świętego Józefa

Niniejszą kronikę szkoły ludowej w Brzeszczach zaczęto pisać za rządów Jego Świątobliwości Leona XIIIiniejszą kronikę szkoły ludowej w Brzeszczach zaczęto pisać za rządów Jego Świątobliwości Leona XIIIk° Papieża - za rządów Najjaśniejszego Pana Franciszka Józefa Ik° Cesarza Austryi - Węgier -za Najprzewielebniejszego Księcia Biskupa dyecezyi krakowskiej Jego Excellencyi x. Albina de Sas Dunajewskiego - za Jego Excellencyi Ministra Wyznań i Oświaty Pawia Gautscha - za Jego Excellencyi Hrabiego Kazimierza Badeniego Namiestnika Galicyi - za IMCi W. P. Hrabiego Jana Tarnowskiego Marszałka kraju — za IMCi W. P. Starosty Powiatu bialskiego Eugieniusza Krausa - za IMCi W. P. Stanisław Olszewskiego Inspektora zachodniej części kraju, — za IMCi W. P. Antoniego Lassona Inspektora okręgu bialskiego i żywieckiego — za IMCi W. P. Kluckiego Marszalka Rady powiatowej bialskiej — za Przewielebnego X. Dziekana Woźniaka dekanatu Oświęcim a pozostającego obecnie w parafn Grójcu nad Sołą - za IMG Przewielebnego X. Jana Puchały proboszcza miejscowego - za P. Macieja Moronia Przewodniczącego Rady szkolnej miejscowej - za P. Naczelnika gminy Jana Kulki z p.l.d. 35 - i za Franciszka Hudzikiewicza tutejszego nauczyciela.

Pisano w Brzeszczach w miesiącu styczniu 1890 roku.

2159 RS O.

„Widziano"

C.k. Rada szkolna okręgowa Biała d. 17 kwietnia 1890 Przewodniczący C.k. Starosta1

[str. 3 oryginału]

dział iszy o założeniu i uposażeniu szkoły ludowej w brzeszczach

Szkoła we wsi Brzeszczach istnieje od roku 1857. Powstała ona za pro-pozycyą W. ks. Frańciszka Kurzyńca byłego wikarego w Oświęcimie i za staraniem wójta ówczesnego Jana Bielenina (z p.l.d. 210), Walentego Tyrny (z p.l.d. 23), Jakóba Gawełka (z p.l.d. 15) i Mateusza Moroń-czyka (z p.l.d. 13). Budynek szkolny do roku 1875 istniejący należał jako dom gospodarski do Wawrzyńca Maruszy (z p.l.d. 12), który gmina kupiła i na szkołę przeznaczyła. Budynek ten jednak zgorzał podczas ogromnego pożaru w Brzeszczach dnia 22 lipca 1859 r., lecz w tymże roku został zres-taurowany i na szkołę przeznaczony. W jednej jego połowie urządzono salę szkolną, drugą zaś przeznaczono na mieszkanie dla nauczyciela. W tymże roku (1859) przyjęła gmina jako nauczyciela Tomasza Zontka, który pierwszy objął prowadzenie tej nowej szkoły z liczbą uczniów 173. Przy tej szkole było miejsce ogrodzone płotem z chrustu od strony zachodniej jako w objęciu 10zkoła we wsi Brzeszczach istnieje od roku 1857. Powstała ona za pro-pozycyą W. ks. Frańciszka Kurzyńca byłego wikarego w Oświęcimie i za staraniem wójta ówczesnego Jana Bielenina (z p.l.d. 210), Walentego Tyrny (z p.l.d. 23), Jakóba Gawełka (z p.l.d. 15) i Mateusza Moroń-czyka (z p.l.d. 13). Budynek szkolny do roku 1875 istniejący należał jako dom gospodarski do Wawrzyńca Maruszy (z p.l.d. 12), który gmina kupiła i na szkołę przeznaczyła. Budynek ten jednak zgorzał podczas ogromnego pożaru w Brzeszczach dnia 22 lipca 1859 r., lecz w tymże roku został zres-taurowany i na szkołę przeznaczony. W jednej jego połowie urządzono salę szkolną, drugą zaś przeznaczono na mieszkanie dla nauczyciela. W tymże roku (1859) przyjęła gmina jako nauczyciela Tomasza Zontka, który pierwszy objął prowadzenie tej nowej szkoły z liczbą uczniów 173. Przy tej szkole było miejsce ogrodzone płotem z chrustu od strony zachodniej jako w objęciu 10c,u czyli 45 1/2 kwadrat, metrów. W miejscu gdzie dzisiejsza szkoła

Pieczęć okrągła „Zarząd Szkoły Ludowej w Brzeszczach".

stoi była nizina mokra, bo woda z dwóch stron tu spływała, dlatego w szkole wilgoć po dziś dzień się znajduje. Niebyło szopki na skład drzewa opałowego, tylko je składano na strychu. Dalej gmina płaciła na nauczyciela 120 [lub 140]1 r.w.a.2, a resztę brakującą dopłacał ówczesny rząd. Szkoła była pod zarządem Nprz. konsystorza tarnowskiego od początku swego istnienia do roku 1875. Nadzorcą szkoły zwiedzającym ją w czasie popisu rocznego był Prz. X. Knycz do roku 1870; a wizytatorem, ces. król Inspektorem był Dr. Macher w r. 1865. Szkołę tutejszą w r. 1875 przeniesiono na etatową, bo dotąd była trywialną [tekst nieczytelny]; a w r. 1877 d. 3 listopada z jedno-klasowej na dwuklasową została przeistoczoną. Budynek szkolny kupiono za 1.350 reń.w.a.3 w 1859 r. —

[str. 4 oryginału] - pusta

[str. 5 oryginału]

dział iigi

a) Grunt szkolny.

D otąd szkoła nie posiada żadnego gruntu pod uprawę.

b) Ogród szkolny.

Od strony zachodniej przy dawniejszem podwórku i przytykając do szkoły znajduje się ogródek szkolny zakupiony przez gminę Brzeszcze od gospodarza Jakóba Maruszy (z p.l.d. 6) za 135 Złr w.a. w dniu 168° listopada 1869 r. w objętości 220? kwadr, metrów czyli około sążni. Gmina zakupiła niniejszy ogródek dla nauki młodziezy szkolnej. —d strony zachodniej przy dawniejszem podwórku i przytykając do szkoły znajduje się ogródek szkolny zakupiony przez gminę Brzeszcze od gospodarza Jakóba Maruszy (z p.l.d. 6) za 135 Złr w.a. w dniu 168° listopada 1869 r. w objętości 220? kwadr, metrów czyli około sążni. Gmina zakupiła niniejszy ogródek dla nauki młodziezy szkolnej. —

dział iiici

a) Nauczyciele przedetatowi i płaca tychże.

Nauczycielem prowizorycznym pierwszym był Tomasz Zontek od r. 1859 z roczną płacą 120 Złr. w.a. aż do r. 1864. —auczycielem prowizorycznym pierwszym był Tomasz Zontek od r. 1859 z roczną płacą 120 Złr. w.a. aż do r. 1864. —

b) Nauczyciele etatowi i płaca tychże.

f wczesny p. Tomasz Zontek nauczyciel tymczasowy został zamiano-

Owany rzeczywistym nauczycielem w r. 1864 z roczną płacą 200 (dwieście Złr. w.a.), bo gmina dawała 120 Złr. w.a. a ówczesny rząd resztę. Było tak do roku 1875; w którym to roku nauczyciel powyższy przy organizacyi szkół w kraju został przeniesiony na nowy etat z roczną płacą 300 Złr. (trzysta Złr. w.a.). Tegoż nauczyciela Tomasza Zontka zamianowano starszym nauczycielem (kierownikiem) i przyznano mu 50 (pięćdziesiąt Złr. w.a.) za kierownictwow roku 1877. Od tego czasu gmina daje na nauczyciela 210 Złr. (dwieście dziesięć Złr. w.a.). W roku 1889 z dniem 1wany rzeczywistym nauczycielem w r. 1864 z roczną płacą 200 (dwieście Złr. w.a.), bo gmina dawała 120 Złr. w.a. a ówczesny rząd resztę. Było tak do roku 1875; w którym to roku nauczyciel powyższy przy organizacyi szkół w kraju został przeniesiony na nowy etat z roczną płacą 300 Złr. (trzysta Złr. w.a.). Tegoż nauczyciela Tomasza Zontka zamianowano starszym nauczycielem (kierownikiem) i przyznano mu 50 (pięćdziesiąt Złr. w.a.) za kierownictwow roku 1877. Od tego czasu gmina daje na nauczyciela 210 Złr. (dwieście dziesięć Złr. w.a.). W roku 1889 z dniem 1k° września zamianowano tymcz. Naucz, młodszego będącego przy tutejszej szkole od kwietnia tegoż roku, tymczasowym kierownikiem szkoły z roczną płacą 350 Złr. w.a. —

[str. 7 oryginału]

c) Nauczyciele młodsi, tymczasowi i płaca tychże.

Gdy w roku 1877 szkoła tutejsza z jednoklasowej przeistoczoną została na dwuklasową wtedy przyznano szkole młodszego nauczyciela w osobie p. Jana Wincentego Nycza, który sprawował obowiązki zastępcy nauczyciela młodszego do roku 1879, w którym to roku Przcśw. ces. król. Rada szkolna okręgu w Wadowicach usunęła zupełnie powyższego nauczyciela od szkolnictwa a przeznaczyła w jego miejsce młodszą nauczycielkędy w roku 1877 szkoła tutejsza z jednoklasowej przeistoczoną została na dwuklasową wtedy przyznano szkole młodszego nauczyciela w osobie p. Jana Wincentego Nycza, który sprawował obowiązki zastępcy nauczyciela młodszego do roku 1879, w którym to roku Przcśw. ces. król. Rada szkolna okręgu w Wadowicach usunęła zupełnie powyższego nauczyciela od szkolnictwa a przeznaczyła w jego miejsce młodszą nauczycielkę p. A. Panczakiewiczówną, która po dwumiesięcznym pobycie do Oświęcimia się przesiedliła a innego później nauczyciela młodszego nie dano. Młodsi nauczyciele przy tutejszej szkole będący pobierali roczną p acę w kwocie 200 (dwieście Złr.) w.a. Dopiero w roku 1889, gdy starszy nauczyciel p. Tomasz Zontek długą a dolegliwą chorobą złożony nie mógł P ery miesiące pełnić obowiązków, wtedy jako zastępcę nauczyciela, [str. 8 oryginału] - pusta

[str. 9 oryginału]

dział ivty zdarzenia szkolne w zakres szkolnictwa wchodzące (annalium modo)

Rok 1857

Rok ten jest początkiem istnienia szkoły lud. w Brzeszczach, jak wyżej i dokładniej wyrażono.ok ten jest początkiem istnienia szkoły lud. w Brzeszczach, jak wyżej i dokładniej wyrażono.

Rok 1858

Szkoła należała pod nadzór dyecezyi tarnowskiej; miała tvtul jedno-klasowej trywialnej.zkoła należała pod nadzór dyecezyi tarnowskiej; miała tvtul jedno-klasowej trywialnej.

[str. 10 oryginatu]

Rok 1859

Rok ten jest pamiętnym wielkim pożarem, który w dniu 22 lipca tegoż roku większą część wsi pochłonął, przy którym i szkoła padła ofiarą. Co się stało w tym roku później jest wyrażone w dziale Iok ten jest pamiętnym wielkim pożarem, który w dniu 22 lipca tegoż roku większą część wsi pochłonął, przy którym i szkoła padła ofiarą. Co się stało w tym roku później jest wyrażone w dziale I1"1 str. 3.

Rok 1860

W roku tym od dnia 5«° listopada zaczął pełnić obowiązki nauczyciela tymczasowego przy tutejszej szkole p. Tomasz Zontek, który aż do roku 1889 takowe sprawował. Tenże nauczyciel byl także pisarzem gminnym prawie do roku 1876. — roku tym od dnia 5«° listopada zaczął pełnić obowiązki nauczyciela tymczasowego przy tutejszej szkole p. Tomasz Zontek, który aż do roku 1889 takowe sprawował. Tenże nauczyciel byl także pisarzem gminnym prawie do roku 1876. —

Rok 1861

W roku tym Zarząd Dóbr Arcyksiążęcych w Żywcu na wstawienie się ck. Urzędu Powiatowego zaasygnował gminie Brzeszcze na rok szkolny pierwszy od 1. listopada 1861 do końca października 1862 na opal szkoły sześć siągów drzewa na pniu; po które to drzewo ma się gmina u Pana nadleśnego w Bestwinie zameldować. — roku tym Zarząd Dóbr Arcyksiążęcych w Żywcu na wstawienie się ck. Urzędu Powiatowego zaasygnował gminie Brzeszcze na rok szkolny pierwszy od 1. listopada 1861 do końca października 1862 na opal szkoły sześć siągów drzewa na pniu; po które to drzewo ma się gmina u Pana nadleśnego w Bestwinie zameldować. —

[str. 11 oryginału]

Rok 1862

Zarząd dóbr Arcyksiążęcych w Żywcu oświadczył gminie tutejszej, że tak długo nie czuje się być w obowiązku dostarczania drzewa na opał szkoły, dokąd gmina stosownie do obowiązujących przepisów nie otrzyma nauczyciela kwalifikowanego. —arząd dóbr Arcyksiążęcych w Żywcu oświadczył gminie tutejszej, że tak długo nie czuje się być w obowiązku dostarczania drzewa na opał szkoły, dokąd gmina stosownie do obowiązujących przepisów nie otrzyma nauczyciela kwalifikowanego. —

Rok 1863

13

-A- X.ok ten zasłynął powstaniem Narodu polskiego 22.//II5.

Rok 1864

W tymże roku nauczyciel p. Tomasz Zontek zdał egzamin kwalifi-kacyjnyi otrzymał dekret na rzeczywistego, stałego nauczyciela. W tym roku zajęli się przeistoczeniem niewygodnego dotąd pomieszkania nauczyciela gorliwi członkowie urzędu gminnego: wójt Wojciech Siuta (z p.l.d. 207); przysiężni, Józef Wawro (z p.l.d.) i Jan Grzebinoga (z p.l.d. 14).— tymże roku nauczyciel p. Tomasz Zontek zdał egzamin kwalifi-kacyjnyi otrzymał dekret na rzeczywistego, stałego nauczyciela. W tym roku zajęli się przeistoczeniem niewygodnego dotąd pomieszkania nauczyciela gorliwi członkowie urzędu gminnego: wójt Wojciech Siuta (z p.l.d. 207); przysiężni, Józef Wawro (z p.l.d.) i Jan Grzebinoga (z p.l.d. 14).—

[str. 12 oryginału]

Rok 1865

Rok 1866

Na popisie zimowego półrocza (a raczej roku szkolnego), w dniu 20" kwietnia b. r. Wielebny X. Knycz, Wizytator szkolny był obecnym a rezultat popisu wypadł dobrze._a popisie zimowego półrocza (a raczej roku szkolnego), w dniu 20" kwietnia b. r. Wielebny X. Knycz, Wizytator szkolny był obecnym a rezultat popisu wypadł dobrze._

Rok 1867

W tym roku zakończono rok szkolny w dniu 14 maja, w obecności P. X. Wizytatora szkolnego (jak wyżej), Który był z pracy tym roku zakończono rok szkolny w dniu 14 maja, w obecności P. X. Wizytatora szkolnego (jak wyżej), Który był z pracy p. nauczyciela tutejszegoi z odpowiedzi uczniów zadowolniony._

[str. 13 oryginału]

Rok 1868

Iw tym roku na dniu 1 1k" maja zakończenie roku szkolnego wypadło za-dowalniająco, pomimo tego, że p. nauczyciel Tomasz Zontek z powodu wielkiej liczby dzieci był zmuszony naukę rozdzielić między starszych a młodszych uczniów.w tym roku na dniu 1 1k" maja zakończenie roku szkolnego wypadło za-dowalniająco, pomimo tego, że p. nauczyciel Tomasz Zontek z powodu wielkiej liczby dzieci był zmuszony naukę rozdzielić między starszych a młodszych uczniów.

W roku tym wchodzi w używanie w kraju naszym w urzędach i szkołach język ojczysty a obcy jako obowiązkowy po szkołach4. —

Rok 1869

W roku tym przykupiła gmina za wpływem nauczyciela p. Tomasza Zontka kawałek gruntu na ogródek szkolny w objętości 220 roku tym przykupiła gmina za wpływem nauczyciela p. Tomasza Zontka kawałek gruntu na ogródek szkolny w objętości 2202 kwadr, metrów czyli około 55 sążni od gospodarza Jakóba Maruszy (z p.l.d. 6) za 135 Zlr. w.a. a w którem to kupnie najczynniejszy bral udział wójt ówczesny Walenty Włoszek (z p.l.d. 24). — Kontrakt sprzedazy i kupna znajduje się w aktach szkolnych.

[str. 14 oryginału]

Rok 1870

Rok szkolny zakończono na dniu 19t?" maja w obecności P. X. Wizytatora szkol. X. Knycza, Który pilność i gorliwość nauczyciela p. Tomasza Zontka za wielce wytrwałą i pochwały godną uważa. —ok szkolny zakończono na dniu 19t?" maja w obecności P. X. Wizytatora szkol. X. Knycza, Który pilność i gorliwość nauczyciela p. Tomasza Zontka za wielce wytrwałą i pochwały godną uważa. —

Rok 1871

W tym roku za usiłowaniem Jana Kulki (z p.l.d. 35) jako członka rady szkolnej miejscowej przybudowano drewutnię (szopkę na drzewo) za wójta Marcina Maruszy (z p.l.d. 5). — tym roku za usiłowaniem Jana Kulki (z p.l.d. 35) jako członka rady szkolnej miejscowej przybudowano drewutnię (szopkę na drzewo) za wójta Marcina Maruszy (z p.l.d. 5). —

[str. 15 oryginału]

Rok 1872

Wtvm roku wvbrano po raz pierwszy radę szkolną miejscową (według rozporządzenia Wys. c.k. Rady szkol, krajowej)tvm roku wvbrano po raz pierwszy radę szkolną miejscową (według rozporządzenia Wys. c.k. Rady szkol, krajowej)5; w której skład wchodzili: Maciej Moroń jako przewodniczący, Tomasz Zontek nauczyciel, Tyrna Wojciech (z p.l.d. 40), Włoszek Wojciech (z p.l.d. 43). Przewodniczący Maciej Moroń (z p.l.d. 16) zasłużył się wielce wobec szkoły mimo przeciwników jakimi byli Jan Kulka ówczesny wójt (z p.l.d. 35) i Wojciech Tyrna (z p.l.d. 40).—

Rok 1873

W roku tym otrzymał nauczyciel p. Tomasz Zontek z Wys. ck Rady szkol. Kraj. 40 Złr. w.a. tytułem wynagrodzenia za gorliwe wypełnianie obowiązków szkolnych. roku tym otrzymał nauczyciel p. Tomasz Zontek z Wys. ck Rady szkol. Kraj. 40 Złr. w.a. tytułem wynagrodzenia za gorliwe wypełnianie obowiązków szkolnych.

Rok 1874

W tym roku rozpoczęto budowę kościoła tutejszego, który ukończono w r. 1876. Bo dotąd wszystkie sprawy kościelne załatwiano w Oświęcimie dokąd gmina wraz z przysiółkami należała i dotąd ma należeć, aż gminie przyjdzie probostwo zupełne, odrębne (Ecclesia filia [w 1874 r.]). — tym roku rozpoczęto budowę kościoła tutejszego, który ukończono w r. 1876. Bo dotąd wszystkie sprawy kościelne załatwiano w Oświęcimie dokąd gmina wraz z przysiółkami należała i dotąd ma należeć, aż gminie przyjdzie probostwo zupełne, odrębne (Ecclesia filia [w 1874 r.]). —

[str. 16 oryginału]

Rok 1875

Tożsamo i w tym roku nauczyciel p. Tomasz Zontek otrzymał 40 Złr. w.a. nagrody; przytem patent z Wys. ck. Rady szkol. kraj. z dnia 12ożsamo i w tym roku nauczyciel p. Tomasz Zontek otrzymał 40 Złr. w.a. nagrody; przytem patent z Wys. ck. Rady szkol. kraj. z dnia 12b° czerwca 1. 6028, Przy organizacyi szkół w kraju przeszła tutejsza szko-la na etatową a nauczyciel został przeniesiony na nowy etat z płacą 300 Złr (trzysta Złr. w.a.) rocznie. Wys. ck. Rada szkol. kraj. ustanowiła ogólny plan nauki w szkołach ludowych, w którym dołączono naukę gospodarstwa i rysunków. —

Rok 1876

W tym roku dokończono budowy tutejszego kościoła, który poświęcono w dniu 20. sierpnia, zarazem i cmentarz miejscowy, przy której to uroczystości odbyły się także prymieye ks. Józefa Bielemna ucznia tutejszej szkoły, przyczem budynek szkolny był świadkiem świetnej uczty, którą gmina wówczas znakomitościom okolicznym wyprawiła. Wtedv przewodniczącym Rady szkol, miejscowej byl Jan Jarnot (z p.l.d. 30) do roku 1887. Do szkół ludowych wprowadzono Dziennik czynności i zabroniono nauczycielom trudnić się organistowstwem tym roku dokończono budowy tutejszego kościoła, który poświęcono w dniu 20. sierpnia, zarazem i cmentarz miejscowy, przy której to uroczystości odbyły się także prymieye ks. Józefa Bielemna ucznia tutejszej szkoły, przyczem budynek szkolny był świadkiem świetnej uczty, którą gmina wówczas znakomitościom okolicznym wyprawiła. Wtedv przewodniczącym Rady szkol, miejscowej byl Jan Jarnot (z p.l.d. 30) do roku 1887. Do szkół ludowych wprowadzono Dziennik czynności i zabroniono nauczycielom trudnić się organistowstwem

[str. 17 oryginału]

i innemi pobocznemi czynnościami. —

W myśl rozporządzenia Rady szkol, okręg, w Wadowicach z dnia 21. stycznia 1876 r. 1. 1904, a na mocy Rady szkol, miejscowej z dnia 24. marca tegoż roku budynek szkolny został w Towarzystwie wzajemnych ubezpieczeń w Krakowie na kwotę 300 Złr. w.a. zabezpieczony, od której to kwoty gmina ogólną należytość w kwocie 1 Złr. i 27 c. w.a. w agencyi w Oświęcimie corocznie płaci.

Rok 1877

Tegoż roku rozporządzeniem Rady szkol. kraj. z dnia 3«" listopada została tutejsza szkoła z jedno- na dwuklasową przeistoczoną a jej nauczyciel p. Tomasz Zontek starszym nauczycielem zamianowany i przyznano mu 50 Złr. w.a. jako wynagrodzenie za kierownictwo i drugiego nauczyciela czyli pomocnika w osobie p. egoż roku rozporządzeniem Rady szkol. kraj. z dnia 3«" listopada została tutejsza szkoła z jedno- na dwuklasową przeistoczoną a jej nauczyciel p. Tomasz Zontek starszym nauczycielem zamianowany i przyznano mu 50 Złr. w.a. jako wynagrodzenie za kierownictwo i drugiego nauczyciela czyli pomocnika w osobie p. Jana