Europa i Polska w XVII wieku. Hit na klasówkę. 6w. ebook

Europa i Polska

w XVII wieku

@mz_learning_know

Tytuł: Europa i Polska w XVII wieku

Tytuł serii: Hit na klasówkę

Autor: @mz_learning_know

Copyright © 2026 Magdalena Zelmańska-RecławISBN: 978-83-68792-55-3

Gdańsk, 2026

Spis treści

Europa i Polska w XVII wieku

Monarchia absolutna we Francji

Anglia na drodze ku monarchii parlamentarnej

Początki panowania Wazów i wojny z Rosją

Powstanie kozackie

Wojny Rzeczypospolitej ze Szwecją

Kryzys Rzeczypospolitej w połowie XVII wieku

Wojny Rzeczypospolitej z Turcją

Barok i kultura XVII wieku w Europie i Rzeczypospolitej

@mz_learning_know

Bibliografia / Warto przeczytać

Europa i Polska w XVII wieku

Monarchia absolutna we Francji

Narodziny absolutyzmu we Francji

W drugiej połowie XVI wieku Francję osłabiły długotrwałe

wojny religijne

między

katolikami

a

kalwinistami

.

Konflikty przyniosły

liczne ofiary

,

zniszczenia kraju

i

osłabienie władzy królewskiej

.

Po zawarciu

kompromisu religijnego

wzmocniono pozycję monarchy.

W XVII wieku

Francja

stała się

mocarstwem europejskim

.

Głównym

twórcą potęgi państwa

był

kardynał Armand de Richelieu

.

Jako

pierwszy minister

kierował polityką zgodnie z zasadą

racji stanu

(dobro państwa ponad wszystkim).

Dążył do

wzmocnienia władzy królewskiej

, m.in. zakazał arystokracji posiadania prywatnych wojsk.

Racja stanu – nadrzędny interes państwa ponad innymi interesami.Arystokracja – najwyższa, najbogatsza i najbardziej wpływowa warstwa społeczna.

Ludwik XIV – „Państwo to ja”

Politykę Richelieu kontynuował

Ludwik XIV

z dynastii

Burbonów

(1643–1715).

Za jego rządów ukształtował się system

absolutyzmu

.

Cała

władza wykonawcza

,

ustawodawcza

i

sądownicza

skupiona była w rękach

króla

.

Monarcha rządził przy pomocy oddanych

ministrów

i

urzędników

, których

sam mianował i odwoływał

.

Po 1614 roku

przestano zwoływać Stany Generalne

(reprezentację duchowieństwa, szlachty i mieszczaństwa).

Król

sam

ustanawiał prawa

i stał się najwyższym prawodawcą.

Mógł ignorować wyroki sądów i więzić poddanych bez wyroku.

Jego dewizą stały się słowa: „Państwo to ja”.

Francja mocarstwem

Król

bez zgody stanów mógł wypowiadać

wojny

i zawierać

pokój

.

Nakładał nowe

podatki

.

Duża część dochodów przeznaczana była na

utrzymanie stałej, zawodowej armii

.

Francja prowadziła liczne, przeważnie zwycięskie wojny i

zdobywała nowe terytoria

.

Armia francuska była najliczniejszą i najsilniejszą w Europie (200–400 tys. żołnierzy).

Rozwijano

gospodarkę

, budowano

twierdze

i umocnienia obronne.

Rozbudowano

flotę

, co umożliwiło

ekspansję kolonialną

.

Koniec tolerancji religijnej

Polityka absolutyzmu

prowadziła do

nietolerancji religijnej

.

Ludwik XIV dążył do

wprowadzenia jednego wyznania

w państwie.

W 1685 roku zniósł pokój religijny.

Zmuszano kalwinistów

(hugenotów) do przejścia

na katolicyzm

.

Wielu z nich

opuściło Francję

.

Dwór Króla Słońce

Dwór królewski

był bardzo

liczny

i

kosztowny

.

Król mianował na urzędy wykształconych mieszczan i nadawał im tytuły szlacheckie.

Część

szlachty

musiała

stale przebywać na dworze

, co ułatwiało królowi

kontrolę nad nią

.

Ludwik XIV otrzymał przydomek „

Król Słońce

”, symbolizujący centralną pozycję monarchy.

Wprowadzono

rozbudowaną etykietę dworską

regulującą życie codzienne władcy i dworzan.

Pałac w Wersalu

W latach 60. XVII wieku rozpoczęto rozbudowę królewskiej rezydencji w Wersalu.

Po około 20 latach powstał największy

pałac

w Europie i

siedziba dworu

.

W Wersalu mieszkało nawet kilkanaście tysięcy osób.

Powstały rozległe ogrody, fontanny, oranżeria i menażeria.

Pałac stał się symbolem potęgi władzy królewskiej.

Za panowania Ludwika XIV

rozkwitały nauka i kultura

.

Król wspierał artystów i uczonych, m.in.

Akademię Francuską

.

Język

francuski

stał się

językiem elit europejskich

.

Wzór monarchii absolutnej

był naśladowany w innych krajach.