Dlaczego aktualizacje psują rzeczy, które działały - brutalna prawda o technologii ebook

INTRO

Wszystko zaczyna się bardzo niewinnie. Siedzisz przy komputerze, który działa. Naprawdę działa. Otwierasz programy, pliki się zapisują, internet jest szybki, a drukarka - co najważniejsze - drukuje dokładnie wtedy, kiedy ją o to poprosisz. Ten moment jest tak rzadki w historii technologii, że powinien być oficjalnie uznany za święto narodowe użytkowników komputerów. System działa stabilnie, nic nie krzyczy czerwonym komunikatem, a urządzenie nie wydaje z siebie dźwięków przypominających startujący helikopter.

I właśnie wtedy pojawia się powiadomienie.

Małe, eleganckie okno w rogu ekranu, które wygląda niewinnie jak notatka od kolegi z pracy. Informuje, że dostępna jest aktualizacja. Nie jest agresywne. Nie krzyczy. Jest uprzejme. W zasadzie nawet brzmi trochę troskliwie. Aktualizacja poprawi bezpieczeństwo, zwiększy wydajność i wprowadzi nowe funkcje, które sprawią, że twoje życie stanie się jeszcze łatwiejsze.

W tym momencie większość ludzi robi coś niezwykłego.

Klikają „zainstaluj”.

Jest w tym jakaś głęboka wiara w cywilizację. Wiara w to, że jeśli coś działa dobrze, to ludzie odpowiedzialni za tę rzecz na pewno wprowadzą zmianę, która sprawi, że będzie działało jeszcze lepiej. To bardzo piękna wiara. Trochę jak wiara w to, że remont mieszkania skończy się szybciej niż planowano, albo że ktoś w korporacji naprawdę przeczytał regulamin, który właśnie napisał.

Kilka minut później komputer się restartuje.

Potem zaczyna się pierwszy etap absurdu.

Program, którego używałeś codziennie przez ostatnie trzy lata, wygląda inaczej. Nie trochę inaczej. Wygląda tak, jakby ktoś w nocy wszedł do twojego mieszkania i przestawił wszystkie meble, bo uznał, że sofa bliżej drzwi wejściowych będzie bardziej „intuicyjna”. Ikony zniknęły. Menu jest w innym miejscu. Funkcja, którą używałeś najczęściej, została ukryta w trzeciej zakładce pod nazwą „zaawansowane opcje interakcji użytkownika”.

To moment, w którym pojawia się pierwsze pytanie.

Ale właściwie… dlaczego?

Dlaczego coś, co działało, zostało zmienione? Nie naprawione, nie ulepszone, nie poprawione. Zmienione. Przebudowane. Przearanżowane tak, żebyś przez następne trzy dni szukał przycisku, który wcześniej znajdowałeś w pół sekundy.

To nie jest rzadki wypadek przy pracy. To jest stały element cyfrowej rzeczywistości. Aktualizacje w świecie technologii są jak remonty w mieście - zawsze zaczynają się od obietnicy poprawy, a kończą się objazdem, który prowadzi przez cztery dzielnice i dwa parkingi supermarketu.

Najciekawsze w tym wszystkim jest jednak to, że wszyscy przyjmujemy to jako coś normalnego.

Nikt nie kupuje czajnika elektrycznego z informacją: „za dwa miesiące zmienimy miejsce przycisku, bo chcemy poprawić doświadczenie użytkownika”. Nikt nie akceptuje sytuacji, w której producent lodówki wysyła ekipę techniczną w środku nocy, żeby przenieść półkę na mleko na sam dół, ponieważ nowe badania wykazały, że użytkownicy lubią się schylać.

A jednak w świecie technologii robimy to regularnie.

Klikamy „aktualizuj”.

Instalujemy.

Restartujemy.

I potem przez trzy dni próbujemy zrozumieć, gdzie zniknęła opcja „zapisz jako”.

Najbardziej fascynujący jest jednak sposób, w jaki firmy technologiczne mówią o aktualizacjach. Nigdy nie używają słów „zmieniliśmy coś, co działało”. Zamiast tego pojawiają się komunikaty o „optymalizacji doświadczenia użytkownika”, „przemyśleniu interfejsu” i „odświeżeniu struktury nawigacji”.

To bardzo elegancki język.

Bo gdyby napisali prawdę, komunikat wyglądałby trochę inaczej.

„Usunęliśmy przycisk, którego używałeś codziennie, ponieważ w nowym projekcie graficznym nie pasował kolorystycznie do tła”.

Albo.

„Zmieniliśmy cały układ programu, żeby uzasadnić istnienie zespołu projektowego, który pracował nad nim przez ostatni rok”.

Albo jeszcze prościej.

„Przepraszamy. Nie mogliśmy zostawić tego w spokoju”.

Jednak najbardziej niezwykłe jest to, że aktualizacje rzadko naprawiają dokładnie to, czego ludzie chcą. Jeśli jakiś program ma błąd, który irytuje użytkowników od trzech lat, istnieje bardzo duża szansa, że kolejna aktualizacja wprowadzi nowy system kolorów, nową animację przy otwieraniu okna i zupełnie nowy sposób logowania.

Błąd zostanie.

Ale animacja będzie płynniejsza.

To jest moment, w którym pojawia się drugie pytanie.

Dlaczego tak się dzieje?

Odpowiedź nie jest wcale technologiczna. Ona jest bardzo ludzka. Aktualizacje istnieją nie dlatego, że coś musi się zmienić, tylko dlatego, że ktoś musi pokazać, że coś zmienia. W świecie oprogramowania stagnacja wygląda podejrzanie. Jeśli program działa przez dwa lata bez zmian, użytkownicy zaczynają się zastanawiać, czy firma jeszcze istnieje.

Dlatego pojawia się aktualizacja.

Nawet jeśli jedyną rzeczą, która naprawdę się zmienia, jest kolor przycisku.

W tym miejscu zaczyna się prawdziwy paradoks cyfrowej cywilizacji. Z jednej strony kochamy stabilność. Chcemy, żeby rzeczy działały. Z drugiej strony nie ufamy rzeczom, które nie zmieniają się wystarczająco często. To trochę jak z restauracją. Jeśli menu jest identyczne przez dziesięć lat, ludzie zaczynają podejrzewać, że kuchnia przestała się rozwijać.

Więc restauracja wprowadza nowe danie.

Czasem to jest dokładnie to samo danie, tylko pod inną nazwą.

Technologia robi dokładnie to samo.

Najbardziej fascynujący moment przychodzi jednak wtedy, gdy ktoś broni aktualizacji z absolutną powagą. W każdej firmie istnieje osoba, która powie zdanie, które brzmi mniej więcej tak: „musimy zmieniać interfejs, żeby użytkownicy nie przyzwyczajali się za bardzo”.

To zdanie jest jednym z największych osiągnięć logiki korporacyjnej.

Bo w świecie fizycznym nikt nie projektuje drzwi tak, żeby klamka co kilka miesięcy zmieniała miejsce. Nikt nie przestawia pedałów w samochodzie, żeby kierowcy nie popadli w rutynę.

A jednak w świecie cyfrowym jest to traktowane jako zdrowa strategia.

Użytkownik, który wie, gdzie jest przycisk, jest najwyraźniej problemem.

Trzeba mu pomóc.

Przenosząc przycisk.

W całej tej historii jest jeszcze jeden element, który zasługuje na szczególną uwagę. Aktualizacje rzadko są małe. Nie istnieje coś takiego jak „lekka korekta”. Aktualizacja zawsze przychodzi w pakiecie z dziesięcioma zmianami, z których dziewięć jest całkowicie niepotrzebnych, a dziesiąta powoduje, że coś przestaje działać.

To trochę jak naprawa kranu, która kończy się wymianą całej łazienki.

I mimo wszystko - robimy to .

Klikamy „aktualizuj”.

Czekamy.

Restartujemy.

I potem próbujemy odnaleźć się w świecie, który jeszcze wczoraj był znajomy.

Najbardziej zdumiewające jest jednak to, że każdy użytkownik technologii zna to doświadczenie. Każdy przynajmniej raz otworzył program po aktualizacji i przez kilka sekund patrzył na ekran z uczuciem, które można opisać tylko jednym zdaniem.

„Gdzie oni to przenieśli?”

To zdanie jest w pewnym sensie hymnem cyfrowej epoki.

Nie dlatego, że technologia jest zła. Wręcz przeciwnie. Nigdy wcześniej w historii ludzkości nie mieliśmy tylu narzędzi, które potrafią zrobić tak wiele rzeczy w tak krótkim czasie. Problem polega na czymś zupełnie innym. Problem polega na tym, że narzędzia te są ciągle przebudowywane w trakcie używania.

Jakby ktoś remontował most, po którym właśnie jedziesz.

I właśnie dlatego ta książka istnieje.

Nie po to, żeby narzekać na technologię. Technologia jest fascynująca. Ta książka istnieje, żeby przyjrzeć się jednemu bardzo konkretnemu zjawisku - dziwnej ludzkiej potrzebie zmieniania rzeczy, które działają. Potrzebie aktualizacji świata, nawet wtedy, gdy świat akurat funkcjonuje całkiem dobrze.

Bo kiedy zaczynasz się temu przyglądać, okazuje się, że aktualizacje nie są tylko problemem komputerów.

Aktualizacje są wszędzie.

W pracy.

W aplikacjach.

W regulaminach.

W systemach.

W procedurach.

I bardzo często kończą się dokładnie tak samo.

Coś, co działało, przestaje działać.

A ktoś bardzo poważny tłumaczy, że to postęp.

Rozdział 1 - Aktualizacja, która przychodzi dokładnie wtedy, kiedy nie powinna

Istnieje bardzo szczególny moment w relacji człowieka z technologią, który pojawia się zawsze wtedy, gdy wszystko działa dokładnie tak, jak powinno. Komputer jest szybki, program się nie zawiesza, pliki zapisują się bez dramatycznych komunikatów, a internet nie zachowuje się jak obrażony nastolatek. Ten moment jest tak rzadki, że wielu użytkowników technologii reaguje na niego lekkim niepokojem, ponieważ wszystko działa zbyt dobrze, żeby mogło trwać długo. I zwykle nie trwa.

Bo właśnie wtedy pojawia się aktualizacja.

Nie w weekend, kiedy masz czas. Nie wieczorem, kiedy możesz spokojnie poczekać. Aktualizacja pojawia się dokładnie w chwili, kiedy masz otwarte trzydzieści plików, dwie prezentacje i jeden dokument, którego nie zapisałeś od czterdziestu minut, ponieważ w pewnym momencie człowiek zaczyna wierzyć w stabilność rzeczy, które działają.

To nie jest przypadek.

To jest pewien rytuał technologiczny, który powtarza się w życiu milionów ludzi na całym świecie. Aktualizacja pojawia się dokładnie w momencie, kiedy technologia jest najbardziej potrzebna. To trochę jak hydraulik, który puka do drzwi dokładnie wtedy, gdy bierzesz prysznic i mówi, że musi na chwilę zakręcić wodę, żeby poprawić ciśnienie w instalacji.

Pierwsza reakcja człowieka na aktualizację jest bardzo racjonalna. Zamykasz powiadomienie i mówisz sobie, że zrobisz to później. W świecie dorosłych ludzi „później” jest bardzo pięknym miejscem, w którym odkładamy wszystkie rzeczy, które nie są pilne, ale potencjalnie mogą zepsuć dzień.

Technologia jednak nie wierzy w „później”.

Dlatego powiadomienie wraca.

Najpierw dyskretnie. Potem trochę bardziej zdecydowanie. W końcu zaczyna zachowywać się jak znajomy, który stoi w drzwiach i powtarza: „naprawdę powinieneś to zrobić teraz”. System zaczyna przypominać o aktualizacji z determinacją, która sugeruje, że bez niej komputer może w każdej chwili eksplodować lub przynajmniej zacząć działać z godnością starej drukarki igłowej.

I w tym momencie człowiek zaczyna negocjować.

To bardzo ciekawe zjawisko psychologiczne. Zamiast traktować komputer jak narzędzie, zaczynamy traktować go jak osobę, z którą można się dogadać. Klikamy „przypomnij później”, jakbyśmy właśnie przesunęli spotkanie z kolegą z pracy, który chciał pogadać o czymś ważnym, ale niekoniecznie teraz.

Problem polega na tym, że aktualizacja ma bardzo dobrą pamięć.

Wraca.

Czasem po godzinie. Czasem po pięciu minutach. Czasem dokładnie wtedy, kiedy właśnie zaczynasz prezentację na spotkaniu online i na ekranie pojawia się komunikat, który sugeruje, że system musi się natychmiast zrestartować, ponieważ bezpieczeństwo użytkownika jest absolutnym priorytetem.

To zdanie jest jednym z największych osiągnięć komunikacji technologicznej.

Bo gdy komputer mówi, że coś robi dla twojego bezpieczeństwa, w praktyce oznacza to, że masz około trzydziestu sekund na zapisanie wszystkiego, zanim ekran zamieni się w wirującą animację instalacji.

„Twoje bezpieczeństwo jest dla nas najważniejsze” oznacza w tym kontekście dokładnie jedno.

Zaraz stracisz kontrolę nad własnym urządzeniem.

Najbardziej fascynujące jest jednak to, że w świecie technologii nikt nie traktuje tego jako dziwnego. W innych dziedzinach życia byłoby to absolutnie nie do przyjęcia. Wyobraź sobie samochód, który podczas jazdy wyświetla komunikat: „dostępna jest aktualizacja systemu sterowania, pojazd zatrzyma się na kilka minut w celu instalacji”.

To zdanie zmieniłoby sposób, w jaki ludzie myślą o motoryzacji.

Tymczasem w świecie komputerów i telefonów jest to traktowane jako standardowa część doświadczenia użytkownika. Aktualizacja może pojawić się w każdej chwili, ponieważ system wie lepiej, kiedy jest dobry moment na zmianę.

Najbardziej niezwykłe jest to, że ten moment prawie nigdy nie jest dobry.

Aktualizacje uwielbiają pojawiać się w trzech bardzo konkretnych sytuacjach. Pierwsza to moment, w którym masz bardzo ważną pracę do skończenia i każda minuta ma znaczenie. Druga to moment, w którym komputer działa wyjątkowo dobrze i zaczynasz podejrzewać, że może jednak technologia potrafi być stabilna. Trzecia to moment, w którym jesteś zmęczony i po prostu chcesz szybko zrobić jedną rzecz i zamknąć komputer.

To nie jest złośliwość technologii.

To jest matematyka.

Komputery są używane najintensywniej właśnie w takich momentach, więc statystycznie to wtedy pojawiają się aktualizacje. Jednak z punktu widzenia użytkownika wygląda to jak precyzyjnie zaplanowany sabotaż.

I wtedy pojawia się najbardziej niezwykłe zdanie w całym cyfrowym świecie.

„Instalacja potrwa tylko kilka minut”.

To zdanie ma w sobie pewną elastyczność interpretacyjną, która czyni je arcydziełem komunikacji. „Kilka minut” w świecie technologii może oznaczać trzy minuty, ale równie dobrze może oznaczać czterdzieści pięć minut i trzy restarty systemu, podczas których komputer będzie wyświetlał komunikat „nie wyłączaj urządzenia”.

W tym czasie człowiek siedzi przed ekranem i obserwuje pasek postępu.

Pasek postępu jest jednym z najbardziej filozoficznych elementów współczesnej technologii. Porusza się powoli, zatrzymuje się bez wyjaśnienia, a czasem nagle przeskakuje z trzydziestu procent do dziewięćdziesięciu pięciu, jakby sam system był zaskoczony własnym tempem pracy.

Ten moment uczy bardzo ważnej rzeczy o relacji człowieka z technologią.

Cierpliwości.

Bo nie ma nic, co możesz zrobić. Nie możesz przyspieszyć instalacji. Nie możesz negocjować z komputerem. Możesz tylko patrzeć na pasek postępu i zastanawiać się, czy świat byłby trochę prostszy, gdyby ktoś w pewnym momencie historii technologii powiedział: „jeśli coś działa, zostawmy to w spokoju”.

To zdanie prawie nigdy nie pada.

Zamiast tego pojawiają się kolejne aktualizacje.

Najbardziej niezwykłe jest jednak to, że kiedy instalacja się kończy, bardzo często okazuje się, że jedyną zauważalną zmianą jest nowa ikona albo trochę inny kolor przycisku. System, który przez czterdzieści minut instalował „krytyczne ulepszenia”, wygląda prawie identycznie jak wcześniej.

Prawie.

Bo oczywiście jedna rzecz została przeniesiona.

Może to być opcja drukowania, która wcześniej była w menu plik. Może to być ustawienie, które teraz znajduje się w sekcji „zaawansowane preferencje użytkownika”. Może to być przycisk, który przez ostatnie dwa lata znajdował się w lewym górnym rogu i nagle pojawił się w prawym dolnym.

I wtedy człowiek mówi zdanie, które w pewnym sensie definiuje współczesne życie z technologią.

„Gdzie oni to przenieśli?”

To zdanie jest tak uniwersalne, że mogłoby być oficjalnym hasłem użytkowników komputerów. Nieważne, czy używasz telefonu, laptopa czy programu do edycji zdjęć. W pewnym momencie po aktualizacji patrzysz na ekran i próbujesz odnaleźć coś, co jeszcze wczoraj znajdowało się dokładnie tam, gdzie powinno.

Aktualizacje mają jedną bardzo ciekawą właściwość.

Zawsze coś przenoszą.

Nie dlatego, że to konieczne. Czasem dlatego, że ktoś uznał, że będzie „bardziej intuicyjnie”. Czasem dlatego, że nowy projekt graficzny potrzebował trochę więcej miejsca. Czasem dlatego, że projektanci uznali, że użytkownicy powinni odkrywać funkcje w bardziej eksploracyjny sposób.

To zdanie brzmi bardzo elegancko.

„Eksploracyjny sposób”.

W praktyce oznacza to, że człowiek przez pięć minut klika w różne miejsca ekranu, próbując znaleźć opcję, której potrzebuje.

W świecie fizycznym byłoby to bardzo dziwne doświadczenie. Wyobraź sobie kuchnię, w której ktoś co kilka miesięcy zmienia miejsce lodówki, żeby użytkownicy mogli odkrywać nowe możliwości przestrzeni. Wyobraź sobie pilot do telewizora, którego przyciski są przestawiane w każdej nowej wersji, żeby zwiększyć zaangażowanie użytkownika.

Technologia robi to regularnie.

I robi to z absolutną powagą.

Najciekawsze w tym wszystkim jest jednak to, że ludzie bardzo szybko się przyzwyczajają. Po kilku dniach nowy układ przestaje być dziwny. Przyciski zaczynają znajdować się automatycznie. Menu staje się znajome.

I wtedy pojawia się kolejna aktualizacja.

To jest moment, w którym zaczynasz rozumieć, że aktualizacje nie są wydarzeniem.

Aktualizacje są stylem życia technologii.

• Aktualizacja zawsze pojawia się dokładnie wtedy, kiedy coś jest pilne.

• Aktualizacja zawsze trwa dłużej niż „kilka minut”.

• Aktualizacja zawsze zmienia przynajmniej jedną rzecz, która działała dobrze.

• Aktualizacja zawsze wprowadza funkcję, której nikt nie potrzebował.

• Aktualizacja zawsze zostawia błąd, który irytował użytkowników od trzech lat.

Jest w tym pewna ironia.

Technologia powstała po to, żeby przyspieszyć życie i uprościć rzeczy, które wcześniej były skomplikowane. A jednak jednym z najbardziej powtarzalnych doświadczeń współczesnego człowieka jest siedzenie przed ekranem i czekanie, aż urządzenie zainstaluje coś, czego nie planowaliśmy instalować właśnie teraz.

„Jeśli coś działa, technologia uważa to za zaproszenie do eksperymentu”.

To zdanie brzmi jak żart, ale ma w sobie bardzo dużo prawdy.

Bo w świecie oprogramowania stabilność jest często traktowana jak stan tymczasowy. Coś działa dzisiaj, więc jutro można to poprawić. A skoro można poprawić, to właściwie trzeba spróbować.

Nawet jeśli jedynym efektem będzie przycisk, który zmienił kolor.

I to jest dopiero pierwszy rodzaj absurdu aktualizacji.

Bo kiedy zaczynasz przyglądać się temu bliżej, okazuje się, że prawdziwe pytanie nie brzmi „dlaczego aktualizacje psują rzeczy”. Prawdziwe pytanie brzmi: dlaczego ludzie, którzy je projektują, są absolutnie przekonani, że robią świat lepszym.

A to prowadzi do znacznie ciekawszej historii.

Rozdział 1 - Aktualizacja, która przychodzi dokładnie wtedy, kiedy nie powinna

Istnieje bardzo szczególny moment w relacji człowieka z technologią, który pojawia się zawsze wtedy, gdy wszystko działa dokładnie tak, jak powinno. Komputer jest szybki, program się nie zawiesza, pliki zapisują się bez dramatycznych komunikatów, a internet nie zachowuje się jak obrażony nastolatek. Ten moment jest tak rzadki, że wielu użytkowników technologii reaguje na niego lekkim niepokojem, ponieważ wszystko działa zbyt dobrze, żeby mogło trwać długo. I zwykle nie trwa.

Bo właśnie wtedy pojawia się aktualizacja.

Nie w weekend, kiedy masz czas. Nie wieczorem, kiedy możesz spokojnie poczekać. Aktualizacja pojawia się dokładnie w chwili, kiedy masz otwarte trzydzieści plików, dwie prezentacje i jeden dokument, którego nie zapisałeś od czterdziestu minut, ponieważ w pewnym momencie człowiek zaczyna wierzyć w stabilność rzeczy, które działają.

To nie jest przypadek.

To jest pewien rytuał technologiczny, który powtarza się w życiu milionów ludzi na całym świecie. Aktualizacja pojawia się dokładnie w momencie, kiedy technologia jest najbardziej potrzebna. To trochę jak hydraulik, który puka do drzwi dokładnie wtedy, gdy bierzesz prysznic i mówi, że musi na chwilę zakręcić wodę, żeby poprawić ciśnienie w instalacji.

Pierwsza reakcja człowieka na aktualizację jest bardzo racjonalna. Zamykasz powiadomienie i mówisz sobie, że zrobisz to później. W świecie dorosłych ludzi „później” jest bardzo pięknym miejscem, w którym odkładamy wszystkie rzeczy, które nie są pilne, ale potencjalnie mogą zepsuć dzień.

Technologia jednak nie wierzy w „później”.

Dlatego powiadomienie wraca.

Najpierw dyskretnie. Potem trochę bardziej zdecydowanie. W końcu zaczyna zachowywać się jak znajomy, który stoi w drzwiach i powtarza: „naprawdę powinieneś to zrobić teraz”. System zaczyna przypominać o aktualizacji z determinacją, która sugeruje, że bez niej komputer może w każdej chwili eksplodować lub przynajmniej zacząć działać z godnością starej drukarki igłowej.

I w tym momencie człowiek zaczyna negocjować.

To bardzo ciekawe zjawisko psychologiczne. Zamiast traktować komputer jak narzędzie, zaczynamy traktować go jak osobę, z którą można się dogadać. Klikamy „przypomnij później”, jakbyśmy właśnie przesunęli spotkanie z kolegą z pracy, który chciał pogadać o czymś ważnym, ale niekoniecznie teraz.

Problem polega na tym, że aktualizacja ma bardzo dobrą pamięć.

Wraca.

Czasem po godzinie. Czasem po pięciu minutach. Czasem dokładnie wtedy, kiedy właśnie zaczynasz prezentację na spotkaniu online i na ekranie pojawia się komunikat, który sugeruje, że system musi się natychmiast zrestartować, ponieważ bezpieczeństwo użytkownika jest absolutnym priorytetem.

To zdanie jest jednym z największych osiągnięć komunikacji technologicznej.

Bo gdy komputer mówi, że coś robi dla twojego bezpieczeństwa, w praktyce oznacza to, że masz około trzydziestu sekund na zapisanie wszystkiego, zanim ekran zamieni się w wirującą animację instalacji.

„Twoje bezpieczeństwo jest dla nas najważniejsze” oznacza w tym kontekście dokładnie jedno.

Zaraz stracisz kontrolę nad własnym urządzeniem.

Najbardziej fascynujące jest jednak to, że w świecie technologii nikt nie traktuje tego jako dziwnego. W innych dziedzinach życia byłoby to absolutnie nie do przyjęcia. Wyobraź sobie samochód, który podczas jazdy wyświetla komunikat: „dostępna jest aktualizacja systemu sterowania, pojazd zatrzyma się na kilka minut w celu instalacji”.

To zdanie zmieniłoby sposób, w jaki ludzie myślą o motoryzacji.