Wiesław Myśliwski

Polski prozaik i dramaturg, jeden z najważniejszych twórców polskiej literatury powojennej. Wielokrotnie nagradzany i odznaczany, dwukrotny laureat najważniejszej polskiej Nagrody Literackiej, Nike.

Wiesław Myśliwski urodził się w 1932 r. w Dwikozach pod Sandomierzem. Ojciec pisarza pochodził z Ćmielowa i jako oficer uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. Po zwolnieniu z wojska wstąpił na służbę państwową jako urzędnik. Jego żona, Marianna Myśliwska, była uczennicą Uniwersytetu Ludowego Zofii i Ignacego Solarzów w Szycach oraz, jako młoda dziewczyna, aktywną działaczką ZMW Wici.

W 1951 r. Wiesław Myśliwski zdał maturę w liceum ogólnokształcący w Sandomierzu. Edukację kontynuował następnie na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, na którym ukończył w 1956 r. studia na filologii polskiej.

W 1955 r. w prasie ukazała się recenzja powieści E. de Greff Noc jest moim światłem autorstwa Myśliwskiego, co za zwyczaj uważa się za jego debiut w roli autora. Tuż przed końcem studiów rozpoczął pracę w Ludowej Spółdzielni Wydawniczej w Warszawie, w której, na różnych stanowiskach: asystenta redaktora, redaktora i zastępcy redaktora naczelnego, spędził ponad 2 dekady. Od 1975 do 1999 r. pełnił funkcję redaktora naczelnego kwartalnika Regiony, a w latach 90-tych szefował również dwutygodnikowi kulturalnemu Sycyna.

Wiesław Myśliwski książki zawsze traktował jako sposób artykułowania spraw najważniejszych i fundamentalnych. Na tę okoliczność, na własny użytek, jak sam mówił, stworzył sobie osobisty mit kultury chłopskiej, bardzo użyteczny w jego twórczości. Jak nikt potrafi on snuć narrację, z której bardzo niespiesznie wyłania się prawdziwe bogactwo znaczeń.

Za swoją działalność literacką, za piękne i mądre książki Wiesław Myśliwski był również wielokrotnie odznaczany, m.in.: Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1998), Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2005), Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2012).

Książki Myśliwskiego przetłumaczono na wiele języków, w tym angielski niemiecki, francuski, holenderski, hiszpański włoski i rosyjski.

Książki Wiesława Myśliwskiego

Opublikowaną w 1967 r. powieścią pt. Nagi sad Wiesław myśliwski debiutował jako beletrysta. Ta piękna i poruszająca historia więzi ojca z synem od razu zwróciła uwagę krytyków na młodego pisarza, a także odniosła sukces wśród czytelników. Język powieści jest oszczędny, ale pełen treści. Jak nikt potrafi bowiem pisać Wiesław Myśliwski książki pełne prostoty i poezji jednocześnie. Znaczenia, w utworach pisarza zawsze pełne niedopowiedzeń, pozostają otwarte. Nagi sad Wiesław Myśliwski komponuje z lakonicznych dialogów i obrazów pełnych symboliki, by opowiedzieć o tym, co będzie go zawsze interesowało najbardziej – ludzkim losie.

Swoją kolejną książkę pt. Pałac Wiesław Myśliwski w ręce czytelników oddał 3 lata po swoim niezwykle udanym debiucie. Ta utrzymana w surrealistycznej poetyce opowieść Jakuba, chłopa, który wchodzi do rodowej siedziby porzuconej przez uciekającą przed Armią Czerwoną arystokrację, jest jedną z najbardziej brawurowych formalnie powieści pisarza. W wyobraźni Jakuba mieszają się porządki rzeczywistości i marzeń oraz płaszczyzny czasowe. W 1980 r. Pałac Wiesława Myśliwskiego doczekał się ekranizacji.

W swojej następnej powieści pt. Kamień na kamieniu Wiesław Myśliwski wrócił do bardziej realistyczne stylistyki. Utwór ten powszechnie uznawany jest za arcydzieło. To prawdziwa pochwała życia w każdej jego odsłonie, ponieważ w obliczu trudnych i nieuchronnych zmian całej struktury świata, to właśnie życie pozostaje stałą i najwyższą wartością. Kamień na kamieniu Wiesław Myśliwski skomponował w całości jako gawędę, wielki monolog swojego bohatera-narratora, Szymona Pietruszki, realizującego wielkie dzieło budowy rodzinnego grobu. W 1980 r. na podstawie książki powstał film pt Droga ze scenariuszem samego pisarza. W 2012 r. za angielskie tłumaczenie Kamień na kamieniu Wiesław Myśliwski, w duecie z tłumaczem, dostał The Best Translated Book Award.

Na swoją kolejną powieść pisarz kazał czekać aż kilkanaście lat. Nagrodzony Nike Widnokrąg Wiesław Myśliwski wydał bowiem dopiero w 1996 r. Narracja książki ma charakter inicjacyjnej, nielinearnej opowieści spiętej kompozycyjnymi klamrami opisów rodzinnych fotografii. Główny bohater wraca pamięcią do lat swojego dzieciństwa, młodości, wspomina wchodzenie w wiek dojrzały, próbując zrozumieć i uporządkować siebie samego i swoje życie. Pisząc Widnokrąg, Wiesław Myśliwski, jak zawsze, próbuje sformułować pewne uniwersalne prawa oraz prawdy określające naszą egzystencję.

Aby stworzyć Traktat o łuskaniu fasoli Wiesław Myśliwski potrzebował aż dekady. Jednak po ukazaniu się książki, nikt nie miał wątpliwości, że na takie teksty naprawdę warto czekać. Po raz kolejny pisarz wybiera formę monologu, a właściwie pseudodialogu prowadzonego przez narratora z tajemniczym gościem podczas jednego dnia spędzonego na łuskaniu fasoli. Za Traktat o łuskaniu fasoli Wiesław Myśliwski został po raz drugi nagrodzony Nagrodą Nike.

Wydane w 2014 r. Ostatnie rozdanie Wiesław Myśliwski zapisuje również w formie monologu swojego bohatera. Porządkując swój stary zeszyt pełen imion i adresów, dokonuje on gorzkiego podsumowania własnego życia. Analizuje swoje wybory z przeszłości i kontempluje samotność będącą jego udziałem.

Również w swojej najnowszej powieści pt. Ucho igielne Wiesław Myśliwski koncentruje się na jednym z najważniejszych motywów swojej twórczości, jakim jest ludzka pamięć. Przeżywający schyłek życia bohater spotyka siebie z młodości. Razem konfrontują się z trudną historią i przeszłością, która w planie narracyjnym zaczyna się dziać tu i teraz. Jest Ucho igielne Wiesława Myśliwskiego bez wątpienia jedną z najbardziej refleksyjnych i głęboko przejmujących książek.