Dan Simmons

Amerykański autor bestsellerowych powieści różnych nurtów, jeden z nielicznych, którzy nie mają swojego ulubionego gatunku. Porywa się na thriller, horror, science fiction i fantasy. Co ciekawe, często jednocześnie. Dan Simmons książki pisze, nie bacząc bowiem na literackie podziały i gatunkowe reguły, słynie z łączenia w swoich powieściach różnorodnych stylów i klimatów oraz z dużej erudycji, którą wykorzystuje w swoich fabułach. Za swoją twórczość wielokrotnie nagradzany (World Fantasy Award, Hugo Award czy Locus Award).

Dan Simmons urodził sie w 1948 r. w stanie Illinois, studiował pedagogikę w Missouri na Washington University w St. Louis, gdzie zrobił dyplom i zdobył uprawniania nauczycielskie. Jako pedagog w szkole podstawowej pracował do 1989 r.

Pierwsze książki Dana Simmonsa

Zanim doszło do wydania jego pierwszej książki, Dan Simmons wprawiał się w pisaniu krótkich form literackich. Punktem zwrotnym w karierze autora był rok 1982, kiedy na łamach Twilight Zone Magazine ukazało się jego opowiadanie Pod prąd Styksu (The River Styx Runs Upstream), które pokonało w konkursie tysiące innych tekstów.

Trzy lata później do księgarń trafił powieściowy debiut Simmonsa, Pieśń bogini Kali, klimatyczny horror osadzony w dusznej Kalkucie. Został on dobrze przyjęty przez rynek wydawniczy, a przyznana mu World Fantasy Award zdecydowanie przyspieszyła karierę początkującego pisarza. Do końca lat osiemdziesiątych powiększył on swój dorobek o dwa kolejne tytuły: Fazy grawitacji i Trupią otuchę. W 1991 r. wydał Dan Simmons Letnią noc, powieść niedawno wznowioną w polskim wydaniu, będącą podobno jedną z inspiracji dla twórców kultowego dziś serialu Netflixa Stranger Things.

Saga Hyperion Dana Simmonsa

Swoją sławę w dużej mierze zawdzięcza Dan Simmons cyklowi Hyperion. Jest to dość niezwykły i skomplikowany projekt literacki rozpisany na cztery części, składające się na dwie dylogie. To właśnie wydając w 1989 r. powieść Hyperion, Dan Simmons zaprezentował czytelnikom całą niezwykłą siłę swojej wyobraźnię i ogromną erudycję jej podporządkowaną. Wszystkie odsłony cyklu nawiązują (i to nie tylko samym tytułem) do twórczości angielskiego poety doby romantyzmu, Johna Keatsa, autora poematów Hyperion i Endymion. W filozoficzno-refleksyjnym nastroju sagi można odnaleźć również klimat znany z twórczości Lema, najwspanialej zrealizowany chyba w ponadczasowym Solaris.

W otwierającym całość tomie pt. Hyprion Dan Simmons opisuje niezwykły, nie tyle świat, co wszechświat, w którym Ziemia nie istnieje, a ludzie rozprzestrzenili się na inne planety niczym zaraza. Zagrażają im buntownicy zwani wygnańcami oraz sztuczna inteligencja realizująca swój własny plan. Tytułowy Hyperion to planeta, na którą udaje się 7 pielgrzymów w nadziei na uzyskanie wiedzy mogącej ocalić ludzkość. Na jej powierzchni znajdują się Grobowce Czasu oraz Dzierzba, potężny i śmiercionośny byt, którego natura jest dość zagadkowa.

Narrację swojej książki Simmons podzielił na sześć części, z których każda jest opowieścią innego pielgrzyma (swojej historii nie opowiada jedynie Kapitan). Każdy z nich może zadać Dzierzbie jedno pytanie. Odpowiedź uzyska jednak tylko jeden, reszta zaś zginie. Oryginalna koncepcja autora wciągnęła, zaintrygowała oraz oczarowała czytelników na całym świecie. I chociaż drugą część dylogii pt. Upadek Hyperiona Dan Simmons wydał już rok później, wielu jego fanom czas ten dłużył się niemiłosiernie.

Na jeszcze większą próbę wystawił pisarz cierpliwość swoich fanów, każąc im czekać na kontynuację całe 5 lat. Na kartach otwierającej drugą dylogię powieści Endymion Dan Simmons swoją narrację zaczyna kilkaset lat po wydarzeniach kończących pierwszą dylogię. Ustanowiony został nowy, choć kruchy, kosmiczny ład. Władzę sprawuje, jako Pax, totalitarnie zorganizowany Kościół Katolicki, który potrafi za pomocą wszczepianych symbiontów zapewniać ludziom nieśmiertelność. Rządom Paksu zagraża dziewczynka o imieniu Enea, córka hybryda Keatsa (zbieżność nazwisk nieprzypadkowa) i kobiety. Raul Endymion musi chronić, będącą nowym Mesjaszem, Eneę przed śmiertelnym zagrożeniem ze strony Papieża i Paksu. Na kartach drugiego tomu pisarz kontynuuje relację z tej misji. Za tę powieść zatytułowaną Triumf Endymiona Dan Simmons został doceniony w 1998 r. Locus Award.

Ilion i Olimp Dana Simmonsa

Już w nowym stuleciu pisarz jeszcze raz zdobył się na równie ambitny, jak Hyperion, projekt. W 2003 r. w ręce czytelników oddał Dan Simmons Ilion pierwszy tom dwuksięgu opartego na tekście, będącym fundamentem całej europejskiej kultury, na Iliadzie Homera. W zasadzie pisząc Ilion, Simmons jeszcze raz opowiada historię wojny trojańskiej, jednak zarówno świat przedstawiony, jak i bohaterowie oraz struktura narracji to absolutnie nowa jakość. Historia ma trzy płaszczyzny, a główny konflikt rozgrywa się na terraformowanym Marsie, gdzie rolę bogów odgrywa kasta postludzi, dysponujących niezwykle zaawansowaną technologią.

W drugiej części pt. Olimp Dan Simmons, jeżeli chodzi o rdzeń akcji, wychodzi daleko poza homerycki oryginał, komponując w dużej mierze całkowicie autorski finał tej absolutnie bezprecedensowej powieści.