Artur Domosławski

Jeden z najwybitniejszych polskich reporterów ostatnich dekad. Od 1993 r. przez niemal 20 lat związany z Gazetą Wyborczą, od 2011 r. współpracuje z tygodnikiem Polityka. Laureat wielu branżowych nagród, Dziennikarz roku 2010 i członek kapituły Nagrody im. Teresy Torańskiej.

Artur Domosławski urodził się w 1967 r., a w 1993 r. odebrał dyplom na Wydziale Wiedzy o Teatrze PWST w Warszawie, co uczyniło go z wykształcenia teatrologiem. Jednak wyuczonego zawodu nigdy nie praktykował. Od razu po studiach związał się z Gazetą Wyborczą i zaczął pracować jako dziennikarz. Jego specjalizacją stały się pogłębione reportaże o literackim zacięciu, które daleko wykraczały poza ramy czystej publicystyki i zaczęły być publikowane jako osobne wydawnictwa. Swoje książki Artur Domosławski zawsze poświęca sprawom trudnym, ale jednocześnie najbardziej aktualnym. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z Ameryką Łacińską oraz globalizacją i ruchem antyglobalistycznym.

Pierwsze książki Artura Domosławskiego

W 1999 r. ukazała się pierwsza książkowa publikacja Artura Domosławskiego Chrystus bez karabinu. O pontyfikacie Jana Pawła II (tytuł nawiązuje do klasycznego reportażu Ryszarda Kapuścińskiego pt. Chrystus z karabinem na ramieniu). Była to próba jak najbardziej obiektywnego podsumowania mijających dwóch dekad pontyfikatu polskiego papieża. Oparta na krytyce licznych źródeł (tekstów Ojca Świętego, jego apologetów i przeciwników), świetnie udokumentowana i napisana książka porusza wiele ważnych, a nierzadko też trudnych, zagadnień pozwalających zobaczyć obraz papieża prawdziwszy niż medialny wizerunek dziadka od kremówek.

Trzy lata później Artur Domosławski przypomniał o sobie czytelnikom, wydając do dziś aktualny Świat nie na sprzedaż. Rozmowy o globalizacji i kontestacji.

Amerykańskie książki Artura Domosławskiego

Obu Amerykom poświęconych jest aż kilka pozycji w dorobku reportera. Chronologicznie pierwszą z nich (wyd. 2004) pt. Gorączka latynoamerykańska, Artur Domosławski stworzył na bazie doświadczeń ze swojej podróży, którą odbył wzdłuż i wszerz niemal całej Ameryki Południowej i Środkowej (m.in. Brazylia, Meksyk, Kuba, Argentyna, Peru, Chile). Opisy wyprawy autor urozmaica opowieściami o historii państw, które odwiedził, duży nacisk kładąc na burzliwe dzieje wyniszczających kontynent rewolucji i wojskowych zamachów stanu.

Z kolei jego następna książka, Ameryka zbuntowana. Siedemnaście dialogów o ciemnych stronach imperium wolności na warsztat bierze realia Ameryki Północnej. Z rozmów z intelektualistami reprezentującymi amerykańską lewicę wyłania się ciekawy, choć zaskakujący, obraz Stanów Zjednoczonych, daleki od stereotypowego wizerunku oazy wszelkich swobód i kraju powszechnego dobrobytu. W uznaniu dla wielkiego profesjonalizmu książki Artur Domosławski został nagrodzony Nagrodą im. Beaty Pawlak.

Po raz kolejny do Ameryki, tym razem Południowej, reporter zabiera swoich czytelników w 2013 r. Wtedy to w ich ręce oddaje Artur Domosławski Śmierć w Amazonii, książkowe śledztwo w sprawie tajemniczych morderstw ludzi działających w obronie, niszczonej na przemysłową skalę, przyrody i praw zamieszkującej degradowane obszary ludności. Jest to lektura mocna, wręcz straszna. Śmierć w Amazonii Artur Domosławski kreśli pewną ręką doświadczonego reportera, więc ani przez chwilę nie pozwala swoim odbiorcom na kojący luksus wątpliwości, co do prawdziwości makabry, którą opisuje.

Kapuściński non-fiction Artura Domosławskiego opus magnum

Jednak do świadomości przeciętnego Polaka nazwisko dziennikarza trafiło chyba dopiero za sprawą wielkiego skandalu, który wywołała pojawienie się w księgarniach, jego najsłynniejszej, jak do tej pory, publikacji. I chociaż ważne książki Artur Domosławski wydawał już wcześniej, dopiero biografia najsłynniejszego polskiego reportera, Ryszarda Kapuścińskiego, uczyniła go znanym także poza granicami naszego kraju.

Publikując Kapuściński non-fiction, Artur Domosławski wywołał wielkie kontrowersje, a wdowa po bohaterze książki, Alicja Kapuścińska, oskarżyła go o naruszenie dóbr osobistych. Proces który wytoczyła autorowi biografii swojego męża, trwał długo i był niezwykle burzliwy. Awantura wokół książki zaowocowała również niemal ogólnonarodową, bardzo cenna zresztą, debatą na temat granic reportażu i fikcji literackiej, a także etycznych aspektów pracy biografa, jego obowiązków wobec prawdy, ale także prawa opisywanej postaci i jej rodziny do prywatności. Ostatecznie, prawomocnym wyrokiem sądu, Artur Domosławski Kapuściński non-fiction może wydawać w nieocenzurowanej, zawierającej sporny rozdział o życiu intymnym Kapuścińskiego, formie. Nowe wydanie z 2017 r. zostało dodatkowo rozszerzone o esej Piotra Bratkowskiego opowiadający historię powstania książki i późniejszy spór, który wokół niej wybuchł. Dostępna jest również audiobook Kapuściński non-fiction czytany przez Jerzego Radziwiłowicza.

Wykluczeni Artur Domosławski

Swoją najnowszą książkę pt. Wykluczeni Artur Domosławski wydał w 2016 r. Ten do głębi wstrząsający tekst o najbiedniejszych z biednych tego świata, o ludziach wyrzuconych poza nawias praw człowieka i szanowanego społeczeństwa, powszechnie uznawany jest za jeden z najlepszych, jeśli nie najlepszy tytuł w dorobku autora. Dowodem nominacja do Nagrody Literackiej Nike 2017. Aby powstali Wykluczeni, Artur Domosławski musiał odbyć podroż do samego jądra ciemności współczesnej cywilizacji i w te właśnie kręgi piekieł zaprasza swojego czytelnika. Jest to wyprawa trudna i łamiąca serce, ale ignorancja jest, zdaniem autora, luksusem, na który nie tylko nas nie stać, ale i na który nie zasługujemy.