Umowy cywilnoprawne 2026 ebook

Redakcja

Umowy cywilnoprawne 2026

Copyright © Warszawa 2026 by Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Autorzy: Michał Culepa, Monika Frączek, Andrzej Radzisław, Marek Rotkiewicz, Katarzyna Wrońska-Zblewska

Redakcja: Marta Strupińska

Korekta: Zespół

Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski

Koordynator projektów wydawniczych: Anna Jagodzińska

Content & Publishing Leader: Marta Grabowska-Peda

Projekt graficzny okładki: Agnieszka Makowska

Zdjęcie na okładce: Adobe Stock

Skład i łamanie: Triograf

Wydanie I

Stan prawny: styczeń 2026

ISBN: 978-83-8409-479-2

Kod produktu: UOB 430

Wydawca:

Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

03-918 Warszawa, ul. Łotewska 9a

tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10

www.wip.pl

Druk i oprawa: KRM Druk sp. z o.o.

Publikacja uwzględnia stan prawny obowiązujący na dzień 1 stycznia 2026 r.

Niniejsza publikacja oraz wszystkie zawarte w niej teksty, grafiki i materiały są chronione prawem autorskim. Żadna część tej książki nie może być reprodukowana, przechowywana w systemach wyszukiwania lub transmitowana w jakiejkolwiek formie i jakimikolwiek środkami – elektronicznymi, mechanicznymi, kopiowania, nagrywania lub innymi – bez uprzedniej pisemnej zgody Redakcji.

Zakaz ten nie dotyczy cytowania ww. materiałów w granicach dozwolonego użytku, z powołaniem się na źródło.

Treści zawarte w niniejszej publikacji mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Publikacja została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności oraz z wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów oraz konsultantów. Niemniej jednak zawiera ona ogólne wskazówki i nie powinna być traktowana jako indywidualna porada prawna, finansowa, medyczna ani żadna inna forma profesjonalnej konsultacji.

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na podstawie informacji zawartych w tej publikacji. W przypadku potrzeby uzyskania specjalistycznej porady zaleca się konsultację z odpowiednim ekspertem lub specjalistą w danej dziedzinie.

Od redakcji

Kompleksowe opracowanie, które pomaga uporządkować zasady stosowania umów cywilnoprawnych w firmach i ocenić, czy przyjęte rozwiązania są zgodne z przepisami oraz uwzględniają ryzyka związane z możliwymi zmianami w praktyce kontrolnej PIP. Zawiera m.in.:

• omówienie różnic między umową o pracę a umowami cywilnoprawnymi (na przykładzie umowy zlecenia),

• wskazanie ryzykownych zapisów, które mogą zostać zakwestionowane podczas kontroli,

• zestawienie obowiązków w zakresie podatków i składek wynikających z różnych form zatrudnienia.

Dzięki książce „Umowy cywilnoprawne 2026” zyskujesz narzędzie, które pozwala spojrzeć krytycznie na stosowane w firmie rozwiązania, zidentyfikować obszary ryzyka i odpowiednio przygotować się na planowane zmiany w kontrolach.

Rozdział 1. Umowa zlecenia

Wśród wszystkich umów cywilnoprawnych, na podstawie których wykonywana jest szeroko pojęta praca zarobkowa, dominuje umowa zlecenia oraz umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu. W przeciwieństwie do umowy o dzieło (dość chętnie stosowanej ze względu na brak obowiązku opłacania składek ZUS), umowa zlecenia to umowa starannego działania, która nie wymaga konkretnego rezultatu na koniec. Może być realizowana zarówno przez krótki okres (np. dwa tygodnie), jak i przez dłuższy czas (np. kilka miesięcy, a nawet kilka lat). Może zostać zawarta na czas określony, jak i na czas nieokreślony, przy czym każda ze stron może ją wypowiedzieć w zasadzie w dowolnym momencie, nie obowiązują tu bowiem automatycznie żadne przepisy chroniące przed wypowiedzeniem, np. w okresie ciąży czy tuż przed emeryturą. Z uwagi na konieczność starannego działania umowa zlecenia przypomina zatrudnienie pracownicze. Nie może go jednak zastępować. Zatrudnienie wymagające cech stosunku pracy jest zatrudnieniem pracowniczym bez względu na to, jaką nazwę umowie nadały strony. Jeśli więc w zatrudnieniu cywilnoprawnym pojawią się cechy pracowniczego zatrudnienia i będą one dominować, to taka umowa może być kwestionowana przez Państwową Inspekcję Pracy.

Forma umowy

Umowa zlecenia może zostać zawarta w dowolnej formie, chyba że zlecenie ma się łączyć z pełnomocnictwem do dokonania czynności, do wykonania której wymagana jest forma szczególna. A zatem, co do zasady, zawierając umowę zlecenia, można ograniczyć się do formy ustnej, ale oczywiście dla celów dowodowych zalecana jest forma pisemna. Łatwiej będzie wtedy dowieść, jakie zobowiązania ciążą na zleceniobiorcy czy na jaką kwotę wynagrodzenia strony się umawiały.

Ważne!

W przypadku umów objętych przepisami o minimalnej stawce godzinowej – dla celów określonych w tych przepisach – jeśli umowa nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej, zatrudniający, przed rozpoczęciem wykonania zlecenia lub świadczenia usług, musi potwierdzić zatrudnionemu w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej ustalenia co do sposobu potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług. W przypadku braku takiego potwierdzenia zatrudniony przedkłada w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej informację o liczbie godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, w terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia.

Warto też wspomnieć, że umowa zlecenia jest to tzw. umowa starannego działania. A zatem przyjmujący zlecenie nie odpowiada za osiągnięcie określonego rezultatu swojego wysiłku. Zobowiązuje się jedynie do starannego działania i dołożenia należytej staranności w zakresie wykonania czynności określonej w umowie.

Całą treść przeczytasz w pełnej wersji publikacji