Uzyskaj dostęp do tej i ponad 240000 książek od 14,99 zł miesięcznie
„Smoczy Skarb” zaprasza na Krętą Ścieżkę — do świata, w którym praktyka magiczna wyrasta z więzi z ziemią, rytmem przyrody i jej duchowymi mieszkańcami. Nyx Kainos, Magister Kowenu Nocnego Ognia, przedstawia własne rozumienie Czarostwa Tradycyjnego, łącząc doświadczenie praktyka z inspiracjami zaczerpniętymi z folkloru, dawnych wierzeń i literatury magicznej.
Pierwsza część, „Pieśń Krwi”, przybliża duchowe podstawy Kunsztu. Autor omawia obcowanie z duchami, składanie ofiar, rozpoznawanie miejsc mocy oraz znaczenie kamieni, wody, ognia i wiatru. Pisze również o ciałach niebieskich, magicznych metalach i relacjach ze światem zwierząt. W centrum tych rozważań pozostają uważność, osobiste doświadczenie i odpowiedzialność za własne działania.
Druga część, „Pieśń Zieleni”, poświęcona jest magicznej pracy z roślinami. Czytelnik poznaje korespondencje żywiołów i planet, zasady zbioru ziół, potrzebne narzędzia oraz sposoby przygotowywania i przechowywania mikstur. Obszerny zbiór receptur obejmuje proszki, sole, piaski, pyłki, popioły, kadzidła, olejki, maści, octy, wody zapachowe, napary i nastójki. Opisy składników oraz ich przypisywanych właściwości pomagają zrozumieć założenia poszczególnych mieszanek i autorskie podejście do Zielonej Magii.
Książkę otwiera przedmowa dr Joanny Mality-Król, a całość uzupełniają liczne fotografie, glosariusz, bibliografia i skorowidz nazw roślin. To propozycja dla osób zainteresowanych czarostwem tradycyjnym, magią ludową i duchowością natury, które chcą poznać praktykę opartą na relacji z otaczającym światem.
Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:
Liczba stron: 446
Rok wydania: 2026
Odsłuch ebooka (TTS) dostępny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacjach Legimi na:
Nyx Kainos
Smoczy Skarb
Vademecum Czarostwa Tradycyjnego
Copyright © Nyx Kainos
Redakcja: Wiktoria Zacharz
Korekta: Joanna Górska-Milewska
Skład i okładka: Damian „Velkan” Mełgieś
Fotografia na okładce: © Anna Kępa
Fotografie wewnątrz książki: © Anna Kępa, Jakub Kapica
Wydanie elektroniczne
ISBN 978-1-995773-35-3
Wydawnictwo Fosforos
www.fosforos.pl
Lydney 2026
Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji.
Nyx Kainos, Magister Kowenu Nocnego Ognia
Szlachetnym duchom, które wiodą mnie po Krętej Ścieżce
i towarzyszą mi na nocnym szlaku, książkę tę poświęcam.
Hej, cienie moje, wilki moje!
Hej wierzby, upiorne siostrzyce!
Strojne w stulistnych zaklęć zdroje,
Targane wichrem pod księżycem.
Hej, cienie moje, nocne ptaki,
Bzie czarny — węźle dzikich czarów.
W mgłach zaplątany, kiedy na kij
Wsiadam, by wzlecieć w nieba parów.
Hej, cienie moje, sny i widma.
Paktem rozstajnym zaprzysięgła
Hałastro nocna: czarne skrzydła
Sięgają tam, gdzie wzrok nie sięga.
Dedykacja
Pakt Nocy
Krocząc Krętą Ścieżką
Podziękowania
Wstęp
Smoczy Skarb
Część I. Pieśń Krwi
Kręta Ścieżka
Cudowny świat
Prawo Polaryzacji
Obcowanie z Duchami
Składanie Ofiar
Mądrość Przychodzi z Ziemi
Miejsca Mocy
Lokalne Duchy
Kamienie Kunsztu
Wiedźmie Wody
Prawidła Magii Akwatycznej
Podwójny Nurt
Święta Woda
Rytuały Akwatyczne
O Płomieniu i Wichrze
Wiedźmi Ogień
Ścieżki Wichrów
Światła Niebieskie
Magiczne Metale
Zwierzęca Nekromancja
Postępowanie z Duchami Zwierzęcymi
Rodzaje Elementów Zwierzęcych
Zaklęte Zwierzęta
Glosariusz
Część II. Pieśń Zieleni
Ziołowy Skarbiec
Korespondencje Elementarne
Korespondencje Planetarne
Tajemny Język Zieleni
Zrozumieć Rośliny
Magiczne Żniwa
Ora et labora
Zielone Zaklęcia
Ukryci Nauczyciele
Utensylia Magiczne
Mikstury Magiczne
Przechowywanie Mikstur
Rodzaje Substancji
Klasyfikacja Formalna
Klasyfikacja Praktyczna
Tworzenie Receptur
Wykonywanie Mikstur
Skład Receptur
Rodzaje Receptur
Mikstury Osobiste
Zielone Receptury
Czary w Proszku
Proszki
Receptury
Diabelski Urok
Jary Proszek
Korona Sukcesu
Krasny Puklerz
Niebieski Proszek Snów
Oczy Nocy
Słoneczny Proszek
Srebrna Zasłona
Proszek Krasnej Róży
Uroczny Proszek
Wiedźmia Ostroga
Żelazna Ściana
Sole
Receptury
Biała Sól Czarownic
Czarna Sól Czarownic
Czerwona Sól Czarownic
Kryształowa Krew
Niebieskie Ukojenie
Trójsól
Zielona Sól Czarownic
Piaski
Receptury
Piach Rozstajny
Pogrzeb Serca
Wiedźmi Piach
Zwierciadlany Piach
Pyłki
Receptury
Duchny Pył
Grobowy Pył
Mąka Meluzyny
Wiosenny Pył
Popioły
Receptury
Pokutny Proch
Popiół Przebaczenia
Sól Erebosu
Spalone Życie
Ziarno Ognia
Wonności Kunsztu
Kadzidła Sypkie
Receptury
Czarne Kadzidło
Dobry Dym
Domowy Mir
Ewokacyjny Dym
Kadzidło Gromowe
Kadzidło Labiryntu
Wyzwolenie Duszy
Kadzidła Kulkowe
Receptury
Kadzidło Odnowy
Księżycowy Ogień
Mistyczna Mgła
Pokój Cieniom
Szkarłatny Dym
Mazidła Czarownic
Olejki Magiczne
Receptury
Czterolistny Olejek
Olejek Abramelina
Olejek Czarnego Kota
Olejek Mocy
Olejek Pojednania
Olejek Pokuszeń
Olejek Posłańca
Olejek Sanktuarium
Olejek Wiedźmiego Ognia
Olejek Wyzwolenia
Szkarłatny Olejek Supremacji
Wężowy Olej
Złotonośny Olejek
Magiczne Maści
Receptury
Maść Mellonowa
Maść Widzenia
Mazidło Sabatowe „Dziewięć Mocy”
Mazidło Upiora
Żelazny Pancerz
Magiczne Esencje
Octy
Receptury
Kłująca Woda
Krwawy Ocet
Ocet Odnowy
Ocet 7 Złodziei
Ratunek Druhów
Wody Zapachowe
Receptury
Cienista Wódka
Duchna Wódka
Felix Domus
Woda Florydka
Woda Kananga
Woda Pokoju
Woda Wiktorii
Zaklęte Eliksiry
Napary
Receptury
Herbatka We Dwoje
Modry Świt
Napar Czarownic
Siedem Kwiatów
Zimowe Słońce
Nastójki
Receptury
Eliksir Sabatu
Mikstura Energii
Mikstura Witalności
Piorunowa Wódka
Szkarłatne Krople Miłości
Zakończenie
Bibliografia
Skorowidz nazw roślin
Przypisy
Okładka
Strona tytułowa
Spis treści
Początek tekstu
Bibliografia
Skorowidz nazw roślin
Współczesne praktyki magiczne są fenomenem, który trudno zawrzeć w jednej definicji lub w jednym podejściu zarówno na poziomie naukowym i teoretycznym, jak i z perspektywy osób praktykujących. Możemy natomiast szukać konkretnych nurtów w ramach tej magicznej rzeki, w której znajdzie się miejsce i dla wysokiej magii, i dla magii typu ludowego, i religii czarownic, jaką jest brytyjska wicca tradycyjna. I, rzecz jasna, także dla krętej ścieżki współczesnego czarostwa tradycyjnego, o którym traktuje niniejsza książka.
Sama definicja osoby zaangażowanej w czary też może być rozpatrywana na wielu poziomach. Jeszcze do lat 70. w historiografii i dyskursie antropologicznym funkcjonowało przede wszystkim rozumienie czarownicy jako tej, która podejmuje działania magiczne na czyjąś szkodę. Robert Needham pisał o czarownicy jako o „kimś, kto powoduje krzywdę innych poprzez mistyczne środki”1. Jednak w słowach „czarownica” i „czarownik” kryje się splot złożonych znaczeń. Podstawowe ich warstwy odkodował znany historyk i badacz czarostwa, Ronald Hutton, w swojej monografii zatytułowanej The Witch: A History of Fear, from Ancient Times to the Present. Po pierwsze, czarownica jest rozumiana jako postać, która poprzez czary przynosi nieszczęścia na innych. Po drugie, nieco szerzej, czarownica to po prostu osoba, która podejmuje praktyki magiczne w różnych celach. Trzeci sposób rozumienia słowa „czarownica” odnosi się do osób praktykujących jakąś formę współczesnej pogańskiej religii, najczęściej opartej na naturze i jej cyklach. Po czwarte i ostatnie, czarownica może być też rozumiana jako symbol niezależnej kobiecej władzy i oporu wobec patriarchalnej męskiej dominacji2.
W myśl tego rozumienia praktyki opisane w Smoczym Skarbie plasują się gdzieś w okolicach drugiego znaczenia, może z lekką domieszką trzeciego. Tradycyjne czarostwo w ujęciu Nyxa Kainosa to działania magiczne, ale opierające się na szczególnym sposobie patrzenia na świat: zakorzenionego w naturze, sięgającego do dawnych wierzeń i rytuałów. Acz nie tylko, bo Nyx sięga do różnych źródeł europejskiego czarostwa czy szeroko pojętej zachodniej tradycji ezoterycznej. Znajdziemy tu odwołania do brytyjskiego folkloru i praktyk czarowniczych, do wierzeń słowiańskich, praktyk hoodoo, a nawet do starożytnych źródeł takich jak Greckie Magiczne Papirusy. Sam Smoczy Skarb to przede wszystkim ze wszech miar tekst emiczny, czyli napisany z perspektywy osoby podążającej Krętą Ścieżką. Ten ostatni termin stanowi dość znany synonim tradycyjnego czarostwa, znajdziemy go choćby w tytule (i treści) książki Keldena, The Crooked Path3. Krętość ścieżki w myśl Keldena wywodzi się z kilku aspektów. To po pierwsze pewnego rodzaju ambiwalencja wynikająca z praktyk magicznych, które mogą przynieść czyjąś szkodę lub pożytek. Po drugie, kręta ścieżka odzwierciedla skomplikowany charakter światopoglądu osób praktykujących tradycyjne czarostwo, które pozwala im na dostrzeżenie ukrytego świata duchów. Po trzecie, to odniesienie do lawirowania między dzikim, naturalnym krajobrazem a tajemniczym Innym. I na koniec — krętość to też trudność uchwycenia ostatecznej definicji… Nyx odwołuje się jeszcze do jednego znaczenia — inicjacyjnej symboliki4.
Przyjmijmy więc, że ten, kto podąża Krętą Ścieżką (czy też praktykuje Kunszt, Rzemiosło — to też terminy emiczne), robi to na swój sposób, opierając się na zgromadzonej wiedzy i tradycji oraz na własnym doświadczeniu. Tak właśnie jest w przypadku Nyxa Kainosa. Autor Smoczego Skarbu rzemiosłem magicznym zajmuje się od trzydziestu lat, a sama książka mocno opiera się na jego osobistej praktyce zarówno indywidualnej, jak i w kowenie. Autor definiuje tradycyjne czarostwo jako „sposób na wchodzenie w interakcje z wszechświatem”5. To właśnie ten sposób, swego rodzaju postawa wobec świata stanowi kluczowy czynnik różnicujący, nie zaś konkretne techniki magiczne. Te bowiem mogą być i są podobne w różnych gałęziach praktyk magicznych. Niemniej tradycyjne czarostwo sytuuje się bardziej w obrębie magii niskiej — praktycznej, związanej z uzyskiwaniem konkretnych efektów konkretnych działań magicznych — niż wysokiej, ceremonialnej, skierowanej bardziej w stronę duchowego rozwoju wspomaganego złożonymi rytuałami. Ale czarostwo tradycyjne prezentowane w tej książce mocno opiera się również na lokalnym folklorze, na połączeniu z konkretną ziemią, z konkretnymi lokalnymi duchami. Ma w sobie też przestrzeń na adaptację i zmiany, nie stanowi bowiem ściśle skodyfikowanego systemu jednakowego dla wszystkich zainteresowanych w różnych zakątkach całego świata.
Nyx w swojej książce wskazuje też wymiar działania, chciałoby się powiedzieć, wręcz aktywistycznego, zachęcającego do wskrzeszania pewnych praktyk — co jest naturalną konsekwencją przekonania o relacji, jaką czarownik i czarownica mają z ziemią. Głosy o tym, że ludzkość utraciła połączenie z ziemią, z naturą, słychać w magicznej społeczności od dekad. Dość wspomnieć brytyjską autorkę Marion Green, która już ponad trzydzieści lat temu pisała o tym oderwaniu i możliwościach nawiązania połączenia na nowo: „To poprzez ponowne odkrycie naszych magicznych połączeń z naturą będziemy mogli odzyskać naszą więź z mocami Stworzenia”6. Przekonanie o świętości całej otaczającej natury, o braku rozróżnienia na sacrum i profanum, a także o tym, że otaczają nas różne byty duchowe o właściwych sobie charakterach i celach — to właśnie na tej bazie wyrasta praktyka tradycyjnego czarostwa opisywana w Smoczym Skarbie. Znajdziemy tu bardzo wiele różnych aspektów składających się na pracę magiczną, jak choćby znaczenie żywiołów — ziemi, wody, ognia i powietrza — ciał niebieskich czy zwierząt. Część druga książki poświęcona jest „Zielonej Magii”, którą Nyx definiuje jako część czarostwa tradycyjnego opierającą się na kontakcie z duchami roślin i wykorzystującą magiczne właściwości ziół. Autorska klasyfikacja roślin czy szczegółowy przegląd narzędzi użytecznych w praktykowaniu Kunsztu, porady dotyczące przygotowywania kadzideł, proszków czy naparów to tylko niektóre elementy obecne w tej części.
Bardzo ciekawym postulatem wysuwanym przez Nyxa jest dbałość o tłumaczenia poszczególnym terminów. Faktycznie, anglojęzyczne narracje miały i mają ogromny wpływ na polski dyskurs magiczny i czarowniczy, co rodzi pewne problemy natury translatorskiej. Czasem szybciej i łatwiej dokonać spolszczenia albo dosłownego przekładu angielskich nazw, nie tylko wszakże w aspektach magicznych. Nyx stara się od tego odchodzić, proponując konkretne tłumaczenia terminów i zwrotów, uważa bowiem, że dbałość o język ojczysty również wpisuje się w założenia jego praktyk. Jak przekonuje czytelników i czytelniczki w przedmowie do glosariusza: „Słowa bowiem mają swoją moc i wibrację, której używamy, tkając zaklęcia”7.
Smoczy Skarb nie jest zatem typowym poradnikiem dla początkujących czarownic, ale zaproszeniem od Nyxa, by lepiej poznać meandry Krętej Ścieżki na bazie jego własnego doświadczenia. To zasadniczo pierwsza książka traktująca o tradycyjnym europejskim czarostwie napisana po polsku i z polskiej perspektywy i jako taka będzie wartościowa zarówno dla osób praktykujących w różnych współczesnych magicznych nurtach, jak i dla tych zainteresowanych perspektywą teoretyczną.
dr Joanna Malita-Król
Pisanie książki rzadko kiedy jest samotną drogą i często wymaga współpracy i pomocy wielu osób z otoczenia autora. Słowa te kieruję do tych, którzy w tym angażującym okresie byli dla mnie oparciem, którzy służyli mi radą i asystą w powstawaniu Smoczego Skarbu, a także niejednokrotnie stanowili inspirację i wskazywali nowe horyzonty myśli i ducha. Piszę je także dla tych, którzy wykazywali się cierpliwością i wyrozumiałością, pomimo iż proces twórczy zmieniał mnie czasami w gburowatego samotnika. Dziękuję przede wszystkim członkom Kowenu Nocnego Ognia. Zaiste praca z Wami jest dla mnie źródłem ustawicznego natchnienia i weny. Szczególnie chciałbym wymienić tutaj Vylkura i Żmijżara, którzy dostarczali mi motywacji i wspierali w chwilach zwątpienia. Dziękuję także Damie za jej wsparcie, cierpliwość i zrozumienie, a także wspólną pracę na polu Zielonej Magii. Ogromne wyrazy wdzięczności należą się też Stelli, M. oraz A., które z uwagą czytały każdy fragment rękopisu, nie szczędząc uwag i wskazówek. Dziękuję także mojemu wydawcy, Velkanowi, który służył mi pomocą w różnych momentach powstawania dzieła i który nigdy nie piętrzył przede mną problemów, lecz umiał sprawić, by każda trudność znajdywała pozytywne rozwiązanie. Dziękuję także Annie Kępie za przepiękne, profesjonalne fotografie, które możecie podziwiać na kolejnych stronach. Dziękuję również fanom skupionym wokół kanału Kuchnia Czarownika, którzy jako pierwsi wpadli na pomysł, abym napisał tę książkę. Wasza obecność zawsze znaczyła dla mnie wiele i w chwilach zwątpienia niejednokrotnie wskazywała mi, iż szerzenie wiedzy o Czarostwie Tradycyjnym ma sens, są bowiem ludzie, poprzez których tradycja ta może się odrodzić. Dziękuję także mojej babci Halinie i cioci Genowefie, bez których Kręta Ścieżka byłaby dla mnie martwa, a które zmieniły na zawsze moje postrzeganie, otwierając mnie na świat cudów i czarów. Dziękuję także mojej zmarłej siostrze w Kunszcie: A. Wiem, że niezmiernie ucieszyłaby się, widząc, iż nasza wieloletnia praca nad wskrzeszeniem czarostwa przyjęła wreszcie postać literacką. Dla Was wszystkich zarówno obecnych, jak i nieobecnych, żywych i umarłych, zapisuję te słowa, mając nadzieję, iż Smoczy Skarb nie zawiedzie Waszych oczekiwań, obdarzając Was swym bogactwem.
Nie jestem w stanie nauczyć cię Czarostwa Tradycyjnego. Tak naprawdę nikt nie jest w stanie Cię tego nauczyć. Jednak, skoro już sięgnąłeś po tę książkę, zapewne poszukujesz informacji dotyczących wspomnianego tematu. Być może prowadzi Cię jedynie ciekawość, w takim przypadku odłożysz ją dość szybko zniechęcony brakiem intelektualnych spekulacji, które można by ułożyć w rozbudowany i ścisły system. Dla tych jednak, którzy szukają dopełnienia pieśni, którą czują w sobie, ta książka stanowić będzie cenny drogowskaz na Ścieżce. Jednakże to musi być właśnie tak: najpierw w Twym sercu musi zbudzić się pewien oddźwięk, rezonans podobny temu, jaki rozlega się, gdy ostrze uderza o metal. Ten tajemniczy ton, z początku cichy, poprowadzi Cię, jeśli pozwolisz mu wzrastać. Wzbudzi w tobie tęsknotę, której celu nie będziesz umiał nazwać: pragnienie tego, co zapomniane i tajemne, miłość do tej ziemi otulonej mgłami, siekanej zimnym deszczem, porośniętej najeżonymi kępami ziół, traw i cierni…
Oddaję do Twych rąk praktyczny przewodnik po dziedzinie pradawnej i dzikiej jak sama natura. Pisząc go, nierzadko opierałem się na materiałach etnograficznych oraz dotyczących zachodniej ezoteryki, badaniach nad rodzimym folklorem i mitologią, a także studiach porównawczych z Tradycyjnym Czarostwem Angielskim. Źródła, które wydawały mi się wnosić coś istotnego do tematu znajdziesz w biografii, na końcu książki. Przede wszystkim jednak wyjściem do rozważań nad Kunsztem jest dla mnie perspektywa praktyczna i osobiste doświadczenie obejmujące ostatnie trzy dekady mojego życia. Właściwie wszystko, co tutaj prezentuję, stanowi pokłosie mojej własnej magicznej empirii. Książka ta nie jest więc kolejnym wypisem z dzieł innych autorów czy kopią niesprawdzonych i dyskusyjnych metod odświeżonych i uporządkowanych na nowo. W zasadzie nie skłania się ona zupełnie ku odtwórstwu tego, co zostało już napisane. Uważam bowiem, iż każda poszukująca osoba, która umie czytać, wie, jak trafić do biblioteki i jaki może zrobić z niej użytek. Miast tego pragnę Wam przekazać coś absolutnie wyjątkowego: relację z pierwszej ręki kogoś, kto dotknął i przetestował każdą z rzeczy, o której pisze. W mojej pracy opieram się oczywiście na literaturze tematu, jednakże nie stanowi ona dla mnie jedynej perspektywy, a raczej jest jej cennym uzupełnieniem. Posiadam co prawda bardzo duży szacunek do tradycji i historii, staram się jednak pojąć ją w sposób żywy, unikając dogmatyzmu. Zresztą książka ta nie rości sobie pretensji do stania się pozycją naukową. Jest to dzieło na wskroś okultystyczne, które przez etnologów może być traktowane najwyżej jako tekst źródłowy, w żadnym wypadku zaś nie polemiczny. Nie przypisuję sobie także nieomylności, ni nie twierdzę, iż uda mi się tutaj wyczerpać ten jakże bogaty temat. Pragnę jedynie ukazać tą wyjątkową, osobistą perspektywę, która tak naprawdę staje się udziałem każdego, kto wstępuje na Krętą Ścieżkę. I która w pewien sposób jest jej sercem. Cóż, tylko tyle i aż tyle.
W tym momencie zapewne wypadałoby się także pokrótce przedstawić. Historię moją pragnę jednak naszkicować jedynie powierzchownie, zwracając głównie uwagę na te aspekty, które doprowadziły mnie do takiego, a nie innego rozumienia sztuki magicznej. Pochodzę ze związanych z czarostwem rodów zarówno po kądzieli, jak i po mieczu. Pierwsza z tych linii posiada talent naturalnego wchodzenia w kontakt z duchami i rozumienia mocy roślin. Mój pradziadek znany był z doskonałej znajomości ziół, prócz tego czytywał dziwne książki Gothic shreiben zapisane. W zabużańskiej linii mego ojca z kolei występowały Szeptuchy umiejące zyskiwać wizje i zamawiać choroby. Tradycja ta wszakże została zerwana w czasach wojny, gdy moi przodkowie zmuszeni byli opuścić ziemię, na której żyli. Moja podróż zaczęła się już w zasadzie we wczesnym dzieciństwie, które w dużej mierze miałem szczęście spędzić pod opieką niesamowitej osoby: mojej babci. Była ona zaiste skarbnicą opowieści o duchach, czarach czy samej naturze. Znała na pamięć także ogromną liczbę wierszy, które recytowała przy wielu okazjach, otwierając mnie zarówno na świat poezji, jak i zaklęć. Wiersze te bowiem potrafiły uzdrawiać ludzi i usuwać kłopoty. Służyły także jako swoiste wehikuły do królestwa duchów. Z babcią odwiedzałem także często jej mieszkającą na wsi siostrę, która posiadała wyjątkowe zdolności medialne. Obie sięgały także często po zioła. Niemniej żadna z nich nie nazywała tego co czyniły magią. Dla nich była to zwyczajna część życia: coś, co się po prostu dzieje. Po wielu latach doszedłem do wniosku, iż właśnie to podejście stanowiło największy skarb, jaki mi przekazały: zdolność akceptowania magicznego wymiaru jako całkowicie naturalnego aspektu rzeczywistości. W pewien sposób wzrastałem więc w świecie czarów i duchów, w którym nie było rozdzielenia między tym, co subtelne, a tym, co namacalne. Jako dziecko chłonąłem to wszystko niczym gąbka, jednakże, będąc nieco starszy, poczułem potrzebę własnej eksploracji. Szczęście sprzyjało mi tutaj, bowiem moja rodzina przeprowadziła się, zamieszkując zaledwie pięć minut od lasu. Właśnie w lesie owym począłem spędzać wkrótce każdą wolną chwilę, ku wielkiemu zaniepokojeniu moich rodziców. Te niezależne wyprawy nauczyły mnie samemu wchodzić do świata duchów, one zaś zaczęły uczyć mnie i prowadzić. Mając więc lat trzynaście znałem już podstawy medytacji, potrafiłem osiągać trans, komunikować się z duchami natury i wzywać je; wiedziałem, jak biegać bez zmęczenia czy przejść niezauważonym obok innych ludzi. Umiałem też rozpoznawać rośliny trujące i jadalne, a także rozumieć naturę niektórych z nich. Znałem też imiona kilku duchów.
Wszystkie te działania były bardzo intuicyjne, jednak po jakimś czasie zacząłem dowiadywać się także, jak wykonywać rytuały. Pierwszy z nich zrobiłem na wysepce na bagnach mniej więcej we wspomnianym czasie. I po latach, gdy moja wiedza na ten temat rozwinęła się, musiałem przyznać, iż wykonałem go całkowicie poprawnie. W tym czasie wczesnej młodości nie korzystałem w zasadzie z książek: tego typu publikacje w latach dziewięćdziesiątych były bowiem w Polsce rzadkie i pozostawały całkowicie poza moim zasięgiem. Pierwsze tomy na temat magii ukradłem z biblioteki w okresie nastoletniego buntu. Były to dwa tanie wydania grimuarów magicznych, z których jednym był Czerwony Smok. Oczywiście wtedy nie byłem w stanie zbyt wiele z tego rozumieć. Z wiekiem jednak coraz częściej udawało mi się dopaść jakąś okultystyczną publikację. Zacząłem więc studiować wszystko, na czym mogłem położyć ręce. Nie byłem też specjalnie wybredny: pozycje traktujące o hermetyzmie mieszały się z książkami o tarocie, neoszamanizmie, wykorzystaniu kryształów czy ludowych wierzeniach. W dużej mierze pragnąłem w tym czasie zrozumieć, co tak naprawdę jest mym udziałem i jak mogę sklasyfikować i uporządkować swoje doświadczenia. Zacząłem także praktykować magię, z początku przede wszystkim w ujęciu Magii Wysokiej. Tego typu opracowania były bowiem najlepiej dostępne, wyboru więc praktycznie nie miałem. Zapewne dziś trudno sobie wyobrazić świat bez komputerów czy Internetu, w którym każdy zdobyty skrawek wiedzy był na wagę złota. Moje informacje składały się więc z dość chaotycznego zbioru wiadomości, jednakże pomoc duchów umożliwiała mi często sprawdzenie tej wiedzy. Dziś myślę, że bez niej z pewnością zagubiłbym się na tych mętnych wodach. Studia na kierunku humanistycznym umożliwiły mi dostęp do biblioteki akademickiej, a także do Internetu, który szybko stał się dla mnie kopalnią cennej wiedzy. Gdzieś w tym czasie także, po raz pierwszy, natrafiłem na ludzi, których pociągały te same dziedziny. I którzy szukali sposobu, by zrozumieć siebie oraz ten dziwny rodzaj głodu, jaki odczuwaliśmy. Gnała nas pewnego rodzaju tęsknota ukryta w naszej krwi. Chociaż z pewnością nie potrafiliśmy jej wtedy nazwać. Magia, którą uprawialiśmy, jednakże zawsze była bliska naturze i to właśnie z niej: z rytuałów odbywanych na zboczach porośniętych lasem i nad brzegami jezior, z porannych wędrówek we mgle w poszukiwaniu ziół, z wpatrywania się godzinami w ogień, syczący i wijący się na podobieństwo węża — powstała nasza ścieżka. Praktykowaliśmy Czarnoksięstwo, Nekromancję i Magię Wysoką, zwłaszcza w astralnym aspekcie. Zaczęliśmy eksperymentować także z Czarostwem, z początku nieśmiało, nie wiedząc właściwie, czego sami szukamy. I była to trudna droga szlakiem cieni: pełne skupionego wysiłku poszukiwanie ulotnych znaków, przedzieranie się przez kolejne zasłony strachu i niewiedzy. W tamtym czasie temat ten stanowił właściwie zupełne tabu. W miarę jednak jak nasze zrozumienie rosło, rozpoznawaliśmy w tym, co leżało jeszcze przed nami okryte całunem tajemnicy, jakiś kształt znajomy i bliski. Wiele lat badań zajęło nam odtworzenie pierwotnej formuły inicjacyjnej. I mówiąc prawdę, miałem szczęście być jednym z pierwszych, którzy przetestowali ją na własnej skórze. Efekty… okazały się doprawdy niesamowite. Jednak, podobnie jak Lucjusz Tesalczyk, bohater Złotego Osła, nie mogę wszakże powiedzieć tutaj wiele więcej. Z perspektywy osobistej jednakże mógłbym określić to jako przejście przez próg zmieniające na zawsze sposób widzenia i partycypacji w świecie. Było to niczym połączenie z tą pierwotną i dziką świadomością, która skrywa się w najbardziej cudownych snach i zapomnianych obrazach dzieciństwa. Ten klucz pozwolił nam ustanowić Kowen Nocnego Ognia realizujący rodzimą ścieżkę Tradycyjnego Czarostwa poprzez ścisłą pracę z duchami i pierwotnymi siłami wszechświata. Wszyscy członkowie kręgu, podobnie jak ja, wywodzą się z rodów obdarzonych pewnego rodzaju talentem w tej dziedzinie. Można więc powiedzieć, iż dla każdego z nas Kunszt jest korzeniem, z którego wyrasta to, kim jesteśmy. Kolejne lata praktyki pozwoliły mi otrzymać wtajemniczenie w sekrety Zielonej Magii, a także wyższe inicjacje, dzięki którym otrzymałem tytuł Magistra i Pana Sabatu. Nie piszę wszakże tego po to, by uświadomić Ci, jak wielkim i strasznym Gargamelem jestem, a raczej, by pokazać, iż do mojego poziomu zrozumienia Krętej Ścieżki doprowadziło mnie wiele lat doświadczeń, z których część była z pewnością cudowna, większość żmudna, stosunkowo duża część zaś bolesna i przerażająca. Moje życie od wielu lat podporządkowane jest przede wszystkim magii, co łączy się z tak prozaicznymi aspektami jak dobór odpowiedniej diety, sposób spędzania wolnego czasu czy znajomości, jakie utrzymuję. Z pewnością współcześnie niewielu adeptów ma to szczęście, iż może wieść życie w podobny sposób, nie rozpraszając swej uwagi i energii. Ta okoliczność oraz moja codzienność, w której ogromną rolę gra przygotowywanie mikstur magicznych, rytuały czy kontakty z duchami, sprawia, iż mogę mieć coś bardzo cennego do powiedzenia w temacie. Coś, co wydaje mi się, iż mogło zostać pominięte w okultystycznym dyskursie w Polsce skupionym głównie wokół bardziej inteligibilnych ścieżek. Pozostaje mi w tym miejscu mieć tylko nadzieję, iż okaże się to wartościowe także i dla Ciebie.
W publikacji tej nie znajdziesz jednak rytuałów, tekstów zaklęć czy opisu wierzeń i filozofii powiązanej z Tradycyjnym Czarostwem. Te rzeczy pozostawiam za zasłoną, nie będąc tym, którego ręka naruszy ją, powodowana głupotą lub pychą. Tajemnice należące do mojej Tradycji pozostaną niewypowiedziane. Chcę wszakże mówić o tym, o czym mówić mogę. O podejściu do wszechświata, o relacji z duchami, o świadomości świętości w ziarnku piasku i unoszonym na wietrze liściu. I o tym, jak i Ty możesz nauczyć się powrotnej drogi do tego magicznego świata, który z jakiś powodów opuściłeś, lecz który wciąż czeka na Ciebie. Pragnę także przedstawić teoretyczne i praktyczne podstawy Zielonej Magii. Zaproponowane przeze mnie rozwiązania i terminologia mają za zadanie przede wszystkim uczynić tą dziedzinę bardziej klarowną i bliższą praktyce. Przedstawione receptury są czasem inspirowane obcymi tradycjami jak hoodoo czy espiritysmo, jednakże za każdym razem traktuję je z punktu widzenia rodzimego czarownika: co niejednokrotnie prowadzi do ogromnych różnic w składzie czy samym wykonaniu mikstury. Prawdziwa sztuka, nieważne w jakiej wyrażona dziedzinie, nie gardzi bowiem żadną inspiracją, lecz każdą z nich traktuje twórczo i rozwija się poprzez nią.
Tak więc pozwoliłem sobie określić, już na wstępie, czym moja książka nie jest. I być może niektóre z tych deklaracji nieco Cię rozczarowały. Jeśli jednak dotarłeś ze mną aż tutaj, kierując się tą cichą melodią, która wibruje gdzieś wewnątrz Ciebie, pozwól mi zaprosić Cię na wyprawę. Ta podróż nauczy Cię chodzić na nowo po ziemi i na nowo spoglądać w gwiazdy. Tak jak nauczyła tego i mnie. I właśnie ta zmiana perspektywy i spojrzenia jest darem, którym chcę się z Tobą podzielić i momentem, w którym rodzi się magia.
Nyx
10 II 2023
Popod głazem, gdzie niczyje
Złoty smok swe gniazdo wije.
I z żył ziemi, raz za razem,
Mądrość spija, popod głazem.
W czarnej ziemi, pod kamieniem
Wzrasta jadem i płomieniem,
Skórę zmienia, szepce z cieni,
Z krzów splątanych, z czarnej ziemi.
Jedna jeno wiedzie Ścieżka
Kręta tam, gdzie smok ów mieszka,
Co z żył ziemi, raz za razem,
Wzrasta bylicą i ślazem.
Bluszczem, rozchodnikiem, głogiem
Kreśli swą tajemną drogę.
Cierniem wzrasta z ziemi czarnej,
Makiem kwitnie z krwi ofiarnej.
A Ty szukaj drogowskazu,
By pieśń ziemi znać i głazu:
Zejdź w swe żyły, zejdź głęboko,
Otwórz w sercu złote oko.
In Nobis Regnat Ignis
Czarostwo to sposób na wchodzenie w interakcje z wszechświatem — to proste zdanie zawiera wszystko: zarówno esencję, jak i metodę Krętej Ścieżki. Dla mnie osobiście stanowi także jej najlepszą definicję. Niemniej myślę, że potrzeba tutaj więcej niż tych kilku słów, by móc w pełni zrozumieć, co właściwie to oznacza i jakie wynikają z tego przesłanki. Stoimy teraz na początku pewnej wyprawy, stąpajmy więc ostrożnie.
Istnieje wiele nieporozumień odnośnie do tego, czym Czarostwo Tradycyjne jest, a czym nie jest. Bywa ono często mylone zarówno z bardziej współczesnymi ścieżkami magii naturalnej, nawiązującymi często do symboliki i rytmiki kultów agrarnych, jak i z wiejską magią ludową. W historii zachodniego okultyzmu także co rusz różne osoby podejmują się udowodnienia, iż jest ono reliktem dawnych cywilizacji: egipskiej, aryjskiej, greckiej czy jakikolwiek innej. Zdarza się również, iż w ferworze odrodzenia rodzimowierstwa niektórzy utożsamiają je z wierzeniami pogańskimi. Jednakże to, o czym opowiadam na kartach tej książki, nie należy tak naprawdę do żadnej z tych dziedzin i stanowi odrębną drogę magiczną: z własnym spojrzeniem na świat, symboliką i przewodem inicjacyjnym. Odłóżmy więc wszelkie błędne utożsamienia na bok, aby nie przesłaniały nam wzroku. A ja postaram się wyjaśnić, co stanowi o odrębności tej ścieżki.
Jedną z przyczyn, dla których Kręta Ścieżka bywa mylona z innymi starożytnymi formami magii czy religii, jest to, iż jej korzenie sięgają naprawdę głęboko. Czarostwo kieruje nas ku poznaniu tej samej pierwotnej duchowości, która towarzyszyła ludzkości od jej zarania. Jest otwarciem się na obecność sacrum w świecie. Objawia się ono ustawicznie, wokoło nas, umożliwiając doświadczenie epifanii. Ta perspektywa znana była ludziom pierwotnym zanim jeszcze człowiek wymyślił bogów, na swe podobieństwo, aby chronili go i otaczali opieką. Możemy przypuszczać, iż była powszechna wśród koczowniczych ludów paleolitu przemierzających rozległe trawiaste przestrzenie rozciągające się pod niebem usianym gwiazdami. To pierwotne odczucie sacrum towarzyszyło zresztą ludziom wszystkich czasów, czego odbicie znaleźć możemy w magii, religii i sztuce. W naszej epoce zostało niestety zmarginalizowane w wyniku zerwania świętego związku z ziemią. Jednakże są także ci, którzy wciąż o nim pamiętają i którzy szukają drogi powrotu. Jednostki te wciąż są w stanie dostrzec tę archaiczną moc płynącą z blasku płonącego ognia, szepczącą w wietrze lub zaczajoną w mroku, między gwiazdami. Jest to świadomość potężnych i ukrytych sił, które nie mają wiele wspólnego z panteonami bóstw stworzonymi jako odwzorowanie ludzkich hierarchii społecznych. Pragnienie dotknięcia samej osnowy wszechświata i wyczucia jej tętna, rozwijania się i wzrastania w zgodnie z nią. Z tej naturalnej potrzeby wyrosło wiele różnorodnych tradycji duchowych — niestety sporo z nich utraciło pamięć o swych korzeniach. Inne zaś powstały jedynie po to, aby zarzucić zasłonę na ową świadomość powszechnej świętości: rozdzielając świat na sacrum i profanum. Stało się tak, by ukryć przed człowiekiem ten przerażający, lecz jakże prosty fakt: że nie znaczy w obliczu wszechświata więcej niż każdy inny element kosmosu. A jego życie jest warte tyle samo, co życie każdego innego stworzenia, nieważne, jak małe czy nieznaczące może się zdawać z punktu widzenia ludzkości.
To właśnie ta podstawowa potrzeba uczestniczenia w pierwotnej epifanii stanowi kompas, który nas prowadzi. Niemniej sposoby jej realizacji zmieniały się w czasie. Archaiczna ludzka duchowość wyrażała się w większości kultur poprzez szamanizm, który Mircea Eliade bardzo trafnie określił jako pierwotną technikę ekstazy. W pewnym momencie jednak nastąpiło pewnego rodzaju rozdzielenie. Część utalentowanych duchowo osób zaczęła służyć rosnącym potrzebom plemiennych wspólnot: uzdrawiać, znajdować pożywienie, zachowywać opowieści i mity. Tych często w legendach i mitach określa się jako szamanów per se. Z drugiej strony istniała pewna grupa jednostek, zapewne mniej liczna, lecz niepozbawiona magicznych mocy, która pozostawała w stosunku antagonistycznym do społeczności. Tego rodzaju osoby zwane były często czarownicami i wśród plemion pierwotnych są uważane, do dziś, za zagrożenie. Dość wspomnieć, iż u wielu ludów obowiązkiem szamanów jest zresztą owe czarownice zwalczać, czego przykładem mogą być chociażby praktyki afrykańskiego ludu Azande lub indyjskich Sorów. Sam konflikt wszakże wynika raczej z przeciwstawności interesów niż odmienności sztuki. Aby przetrwać, dana społeczność musiała w taki czy inny sposób przekształcić naturę wokół siebie. Czarownik zaś czerpie swą siłę z jedności z nią i, w przeciwieństwie do szamana, staje po stronie duchów, nie ludzi. Z jego perspektywy ekspansja człowieka stanowi zagrożenie dla naturalnego porządku, który on sam stara się chronić. Postawa taka oczywiście prowadzi do generowania sporów z lokalnymi szamanami czy kapłanami będącymi duchowymi obrońcami danej społeczności. Przykładów historycznych tego rodzaju jest zresztą wiele, pozwolę sobie przytoczyć tutaj chociażby nocne bitwy benandante z czarownikami mające miejsce w XVI i XVII-wiecznych realiach włoskiej wsi. Odbywały się one nocami, na płaszczyźnie snów, i miały za zadanie zapewnić urodzaj plonów. Oczywiście pod warunkiem zwycięstwa benandante.
Rozwój cywilizacyjny zepchnął jednakże praktyków czarostwa na margines. Przy czym często działo się to przy użyciu ognia, miecza i stryczka. I chociaż stosy płonące w XV i XVII wieku pochłonęły zapewne wiele niewinnych istnień — istniała przecież także część ofiar, która faktycznie praktykowała Kunszt. A to poczytywane było za zbrodnię. Z punktu widzenia rozrastającej się ludzkiej społeczności rozumienie takie nie było całkowicie bezpodstawne, a jedynie boleśnie jednostronne. Jednostki, które opowiadały się za pierwotnym porządkiem świata, w którym wszakże zanurzone było także i pogaństwo, musiały być w tym czasie postrzegane jako zagrożenie dla chrześcijańskiego status quo. Można jednak zauważyć, iż zredukowanie populacji czarowników do zaledwie kilku ocalałych szczęśliwców sprawiło, iż ludzkość jako taka zagubiła swoją świadomość duchową i ekologiczną. Była to zbrodnia popełniona na sobie i swoich potomkach — której efekty możemy obserwować dzisiaj w postaci wyjałowionej ziemi, zatrutych rzek i konających lasów.
Podsumowując przedstawiony wyżej wachlarz przemyśleń, warto zwrócić uwagę na dwie rzeczy — ciągłość archaicznego doświadczenia duchowości oraz orientację ku naturze, nie kulturze. Zwłaszcza ta ostatnia cecha wytycza tu istotny kierunek, który odróżnia ją od wielu innych ścieżek magicznych. Większość z nich bowiem dąży do ochrony takiej czy innej społeczności i spełniania jej potrzeb. Służy temu zarówno magia ludowa, jak i pogańskie praktyki obrzędowe podtrzymujące np. cykl płodności upraw. Czarostwo jednak nigdy nie było kultem agrarnym. Jego celem jest bezpośredni kontakt z sacrum przejawiającym się poprzez wszechświat. Otwarcie się na głosy duchów natury przemawiające z ziemi, szepczące w poszumie drzew, niesione nocnym wiatrem… To właśnie stanowi esencję Kunsztu. Warto wszakże podkreślić, iż wykształcił się on w podobnych warunkach jak inne magiczne i duchowe paradygmaty, będąc odpowiedzią na prosty fakt istnienia we wszechświecie.
Użyte techniki magiczne nie stanowią więc w tym przypadku kryterium rozróżnienia, jest nim raczej postawa względem świata. Tak naprawdę bowiem te same metody mogą być i często są stosowane w szamanizmie, czarostwie, magii ludowej czy praktykach pogańskich. Różni je jednakowoż cel i kierunek realizacji praktykującego. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy omawianym paradygmatem a religiami pogańskimi, która współcześnie często bywa pomijana. Działania magiczne w obrębie religii pogańskiej stanowiły jej żywotną część: były elementem rytuału oraz ludzkiej codzienności. Można założyć, że kult bóstw realizował się poprzez nie. Odmiennie ma się sprawa w przypadku Kunsztu. Czarownica od czasów najdawniejszych była postacią liminalną, żyjącą poza społecznością i religijnym kultem. Jawiła się jako zamglona sylwetka, na granicy legendy i rzeczywistości, należąca bardziej do świata duchów i natury niż prozy życia. Budziła częściej strach niż jakiekolwiek inne emocje. W Skandynawii, dla przykładu, pierwotne czarostwo nosi nazwę Trolldom, co w sposób definitywny odróżnia je od wszelkich pobożnych praktyk. Słowo troll używane jest zwykle jako prefiks podkreślający związek danej rzeczy z czymś niezwykłym, magicznym, ale także groźnym i niepokojącym. W tym znaczeniu spotykamy je także w sagach. Tak więc czarownica, nawet w czasach pogańskich, była osobą spoza „bezpiecznego” paradygmatu. Kimś, kto utrzymywał podejrzane stosunki z jakimiś niezidentyfikowanymi siłami kryjącymi się w dziczy i niebędącymi bóstwami. A, co za tym idzie, była to osoba potencjalnie niebezpieczna. Oczywiście więc musiała także umieć ukrywać swój Kunszt przed resztą społeczności. Kręta Ścieżka zawsze była otoczona tajemnicą i mrokiem. Jednak, aby przetrwać, jej adepci nauczyli się adoptować inne, poprawnie polityczne paradygmaty. O ile więc chrześcijaństwo nie wpłynęło znacząco na zmianę praktyk pogańskich, a jedynie wytępiło je lub przejęło, o tyle miało ogromny wpływ na Tradycyjne Czarostwo. Miała tutaj miejsce sytuacja nieco analogiczna do transformacji, jaką przeszły Tradycyjne Religie Afryki po przesadzeniu ich na amerykański grunt. Zmiany, które zaszły, nie są jednakże postrzegane przez nas jako przekłamanie czy coś, czego należy się pozbyć. Stanowią raczej dowód możliwości transformacji. W czasach dominacji krzyża dostosowaliśmy się, ucząc się czerpać moc z elementów świętych dla chrześcijaństwa i omijając jego ograniczenia. Jest to więc także część naszej tradycji, której nie można dziś odrzucić. Aczkolwiek, wspominając o nim, nie mam bynajmniej na myśli apoteozy magii chrześcijańskiej, która jest mi tak odległa, jak tylko być może. Chcę jedynie zaznaczyć, iż użycie takich elementów jak: modlitwy, cyna kościelna, ogarki gromnic czy opłatek, które spotyka się w niektórych zaklęciach i rytuałach, posiada swoje historyczne uzasadnienie. Tego rodzaju zachowania często nie są do końca zrozumiane przez magię ludową, gdzie pokutują na zasadzie pewnego rodzaju skamielin. Aczkolwiek obdarzony wiedzą o Kunszcie czarownik może pojąć ich prawdziwy sens.
I tu dochodzimy do kolejnej ciekawej cechy Czarostwa Tradycyjnego. Jest ono bowiem ścieżką nieustannie ewoluującą. Co ponownie odróżnia je od czarów ludowych, w których tradycja stanowi nienaruszalną świętość. Sercem Krętej Ścieżki jednakże jest połączenie z duchami i ziemią. Formy, w jakich ono się wyraża, mogą więc zmieniać się z uwagi na geograficzne i historyczne ograniczenia czy też wiedzę czerpaną od samych duchów. Jest to wiec podejście mocno dynamiczne, które nie przekreśla wagi własnej tradycji, lecz nie traktuje jej dogmatycznie. Podobnie jak wąż, wzrastając, zrzuca swą skórę. Głównym wykładnikiem zawsze jednak pozostaje skuteczność. Oznacza to, iż nowe metody i rozwiązania muszą służyć celom duchowym ścieżki, a także zwiększać efektywność magiczną. Właściwie zrozumienie tego zagadnienia tłumaczy, iż praktyka ta nie ma nic wspólnego z dowolnością i eklektycznością współczesnych ścieżek magicznych. Wprowadzane zmiany wyrastają z faktycznych duchowych potrzeb, co ponownie zbliża nas do niektórych tradycji diaspory afrykańskiej, jak choćby Quimbandy.
Wspomniana dynamika czarostwa sprawiła zresztą, iż jego elementy przenikały do wielu innych tradycji, ono samo zaś miejscami mieszało się z podobnymi praktykami, tworząc zupełnie nową jakość. Z tej przyczyny jego elementy odnaleźć możemy w starogreckich tradycjach goes czy misteriach Dionizosa. Odnajdujemy je także w praktykach tak odległych jak tantryzm hinduski czy egipskie Zaklęcia Wężowe wyryte na ścianach Piramidy Unisa. Jednak żadną miarą nie powinno to stanowić podstawy do historycznego utożsamiania wszystkich tych zjawisk kulturowych, są one bowiem odrębne zarówno w czasie, jak i przestrzeni. Także i samo czarostwo pozostaje ogromnie zróżnicowane w obrębie własnego paradygmatu. Wpływ na to mają zarówno przyczyny historyczne, jak i duchy samej ziemi, z którymi adept pracuje, kształtując swoją wiedzę o świecie duchowym. Charakter bytów subtelnych różni się zależnie od geografii danego terenu. Inaczej zachowują się także duchy stałego lądu, rzek, mórz, wysp, etc. Warto zrozumieć, iż czarownik pozostaje z nimi w ścisłym związku, tak jak i z ziemią, na której żyje. Oto prawdziwy fundament jego mocy. Dlatego bezkrytyczne importowanie obcych odmian czarostwa na zupełnie inne tereny jest działaniem całkowicie chybionym. Nie przyniesie bowiem ono spodziewanego efektu i nie umożliwi komunii duchowej z własną ziemią.
Warto tutaj zatrzymać się na chwilę i zastanowić nad wszystkim, co zostało powiedziane. Być może niektóre z tych rzeczy rozbijają mocno romantyczne spojrzenie na postać czarownicy, która z pewnych światopoglądowych powodów bywa współcześnie postrzegana jako ikona feminizmu lub też starożytna pogańska kapłanka. Obrazy te jednak, choć z pewnością zajmują istotne miejsce w popkulturze, nie mogą być utożsamiane z Czarostwem Tradycyjnym. My bowiem nie jesteśmy bynajmniej potomkami dawnych szamanów i żerców otoczonych czcią i szacunkiem. Jesteśmy dziećmi nocy, wyklętymi i budzącymi strach. A nasza Ścieżka pozostaje niezrozumiana, otoczona uprzedzeniami i lękiem. Być może jednak, paradoksalnie, nadszedł wreszcie właściwy czas na odrodzenie Czarostwa Tradycyjnego. I na zrozumienie, co tak naprawdę się za nim kryje. Ludzkość utraciła kontakt z ziemią i światem ducha. To rozdzielenie powoli zabija nie tylko ją, ale rani i samą naturę. Być może więc my, którzy wywodzimy się z Wiedźmiej Krwi, powinniśmy zabrać w tym momencie głos, ukazując ludziom drogę powrotu. Być może należy przypomnieć o świętości wszystkiego, co nas otacza i o tym, że wszechświat stanowi żyjącą pełnię. Być może powinniśmy przemówić w imieniu duchów, które nauczają nas, aby uświadomić ludzkości to, o czym wiedziała ongiś: że nie jest w tym świecie sama. Każdy kamień i każde źdźbło trawy posiada także i subtelną naturę. Człowiek ma obowiązek szanować świat, który jest naszym wspólnym domem. Jesteśmy potomkami czarownic, których nie udało się spalić. Jest to zarówno nasze brzemię, jak i bogactwo. Dzięki niemu bowiem rozumiemy cierpienie, które stało się także udziałem ziemi i duchów, gdy zabrakło tych, którzy potrafili wysłuchać ich głosów. W tych mrocznych czasach wszakże warto zrozumieć, iż żal i pielęgnowanie uraz nie są rozwiązaniem. Nasza rzeczywistość potrzebuje uzdrowienia. A ziemia wymaga go teraz bardziej niż czegokolwiek innego. Mam więc nadzieję, iż słowa, które tutaj zapisuję, mogą stać się zarzewiem nowego początku. I mam nadzieję, iż ze zgliszczy — zarówno wygasłych stosów, jak i spalonych lasów — raz jeszcze może odrodzić się życie.
Wróćmy jednak na chwilę do zdania, od którego zacząłem: Czarostwo Tradycyjne jest sposobem wchodzenia w interakcje z wszechświatem. Na poprzednich stronach starałem się wyjaśnić jego historyczne i filozoficzne implikacje. Teraz jednak chciałbym pochylić się nad jego praktycznym sensem. Co ta fraza tak naprawdę znaczy?
Wszechświat kojarzy się na ogół z czymś potężnym i nieograniczonym. A jednak wszechświat jest także tuż obok nas, na co dzień, z całą swoją złożonością i bogactwem. Oddychamy wiatrem, stąpamy po ziemi, spoglądamy w oko słońca i księżyca, wymawiamy słowa, które rozchodzą się jako drgania cząsteczek powietrza… To wszystko, co składa się na naszą egzystencję, już stanowi uczestnictwo w większej całości. Sztuką wszakże jest uświadomienie sobie tego prostego faktu. Magia nie jest czymś, co dzieje się gdzieś na wysokościach, w sferze oddzielonej od naszych powszednich trosk i pragnień. Magia dzieje się ustawicznie wokół nas i wyrasta z naszego życia, karmiąc się zarówno marzeniami, jak i koszmarami. Nie jest to droga ucieczki od rzeczywistości, lecz raczej ponownego w niej osadzenia. Jest ona drzwiami ku temu, kim naprawdę jesteś.
Oczywiście tego typu postrzeganie wymaga przemodelowania pewnego spojrzenia na świat. Większość ludzi Zachodu jest bowiem programowana w taki sposób, by uczynić ich ślepymi na wszelkie cudowne aspekty rzeczywistości. Wmawia im się, że racjonalność jest czymś istotniejszym niż prawda, którą czują w swoim sercu. Podczas gdy jest to tylko kolejny, nowoczesny mit dowodzący wyższości umysłu nad duchem. Mit, który ma stanowić pocieszającą kompensację w epoce, w której to właśnie błędy umysłu doprowadziły ludzkość do globalnego kryzysu ekologicznego. Mimo to najsilniejszą reakcją na nabierającą tempa destrukcję jest poklepywanie się nawzajem po plecach i powtarzanie uspokajających racjonalistycznych mantr, które mają nas przekonać o nieomylności intelektu. Mało osób jednak uświadamia sobie, iż wyraz racjonalny nabiera odmiennego sensu zależnie od tego, jaki sens przyznamy słowu ratio.
Droga powrotu nie jest jednak trudna dla tych, którzy czują w sobie tęsknotę ku czemuś więcej niż sterylna klatka cywilizacji. Ta tęsknota w istocie stanowi drogowskaz, który pomaga uwolnić się z labiryntu błędnych wyobrażeń. Można więc zapytać: czym tak naprawdę jest świadome wchodzenie w interakcje z wszechświatem? Cóż, sztuka ta zaczyna się tu i teraz.
Kluczem do tego procesu jest pokora względem wszechświata. Zrozumienie, iż my sami nie jesteśmy bynajmniej ani kimś wyjątkowym ani wartym większej uwagi niż płatek śniegu czy ziarnko piasku. Każde z nich jest przecież unikalne na swój sposób. Dar rozumności nie jest ani bardziej, ani mniej niesamowity niż inne cuda natury. Jest po prostu czymś, co wyłania się z jej bogactwa. W oparciu o niego nie możemy stawiać się ponad innymi stworzeniami czy żądać specjalnego traktowania. Powinniśmy raczej używać go dla korzyści naszej i innych.
Otwarcie się na wszechświat to zrozumienie, iż każdy element natury jest ożywiony przez ducha, który jest równie wyjątkowy i realny, co każdy z nas. To przyznanie zwierzętom, roślinom, kamieniom i zjawiskom atmosferycznym należnego im szacunku. To rozpoznanie, iż ziemia jest święta, a nasz duch wzrasta w harmonii z nią. Każda rzecz, którą czynimy, oddziałuje na rzeczywistość wokoło nas, także i na planie duchowym. Mądrze jest więc pojąć te implikacje i działać, rozumiejąc, iż jesteśmy tylko elementami ogromnej sieci życia i światła. To co czynimy pozostawia konsekwencje, które dotykają innych istnień. I nie jest to nauka oparta o dobro czy zło, czy o prosty czarno-biały moralizm.
Wszechświat nie ma nic wspólnego z ludzką moralnością. Istnieją jednak pewne prawa, których, dla własnego rozwoju, warto przestrzegać. To trochę tak samo, jakbyś płynął kajakiem po wzburzonej rzece. Jeśli jesteś zręczny i sprytny, wykorzystasz jej siłę, aby przeniosła Cię nad przeszkodami. Jeśli jednak ustawisz kajak w poprzek nurtu lub spróbujesz zrobić coś nierozsądnego, woda go zatopi. Nie dlatego, iż to co zrobiłeś jest moralnie „złe” czy grzeszne. Rzeka nikogo nie osądza; nawet jeśli się utopisz, sąd ryb nie wyśle Twojej duszy do piekła gnijących wodorostów. Niemniej, jeśli popełnisz błąd — zapłacisz za niego. Takie są po prostu prawa natury. Ich niezrozumienie tworzy cierpienie, które czasami bywa dobrym nauczycielem, czasami zaś niszczy tych, którzy nie potrafią pojąć tego rodzaju lekcji. Te prawa są wszakże uniwersalne i obejmują każdego. Istnieją także dłużej niż wszelkie sny ludzkości na temat sądu ostatecznego, dobra i zła, zbawienia i potępienia, nieba i piekła.
Można nauczyć się ich, obserwując uważnie przyrodę także i na planie duchowym. Wymaga to pewnej szczerości względem siebie i wszechświata, a także pozbycia się lęku. Przy okazji jednak także wyzwala z wielu błędnych wyobrażeń. Ja osobiście nazywam to Etyką Naturalną — stanowi ona pewien filar, na którym opiera się Kręta Ścieżka. Uczy nas także, iż jesteśmy odpowiedzialni przede wszystkim za siebie. Nie ma bowiem innego zbawiciela niż my sami. A, co za tym idzie, nie ma także sensu zajmowanie się sumieniami innych istot. Każdy zostaje rozliczony wedle swych działań przez wszechświat, w którym żyjemy. Idea, aby być strażnikiem dusz innych ludzi, jest jedynie objawem arogancji. Zakłada bowiem, iż wiemy coś, czego inni nie widzą. Podczas gdy może być zupełnie odwrotnie: to inni mogą wiedzieć coś, czego my nie umiemy jeszcze pojąć. Tego typu nieporozumienia przez wieki prowadziły do wojen i rozlewu krwi. Czy nie lepiej więc skupić się na sobie, starając się wejść w harmonijny kontakt z wszechświatem zarówno na planie materialnym, jak i duchowym? Tego wszakże uczy nas natura: współistnienia z bytami całkowicie różnymi od nas samych.
Zrozumienia, że każda roślina, kamień czy owad mają do opowiedzenia swoją historię, a my możemy pogłębiać własne zrozumienie świata, wysłuchując ich. Czarostwo uczy nas kroczenia przez świat w harmonii, nie czyniąc zamętu. Uczy także tego, byśmy nie odrzucali elementów, które nas przerażają, lecz starali się je zrozumieć. Wszechświat jest różnorodny i nie powstał po to, aby podobać się człowiekowi. Jesteśmy tylko jednym pasmem w tym zawiłym splocie. Warto więc, jak sądzę, starać się, by współbrzmiało ono z innymi, tworząc coś piękniejszego i większego od siebie. Człowiek posiada naukę, sztukę, religię i magię, dzięki którym przekształca wszechświat wokół siebie. Lecz, gdy zamyka serce, wszystkie te wspaniałe dziedziny zaczynają sprowadzać jedynie podzielenie i ból. Jednak wciąż jesteśmy odpowiedzialni za to, co siejemy. Jeśli ziarno będzie złe, wzrosną z niego tylko nieszczęścia. Dlatego właśnie Czarostwo Tradycyjne uczy nas, jak, wchodząc w interakcje z wszechświatem, działać w sposób odpowiedzialny i świadomy. Nie potrzeba tutaj lęku przed karą czy diabłem, gdyż tym, co prowadzi adepta, powinna być tak naprawdę miłość. Ona otwiera nas nie tylko na głos naszego własnego serca, ale i na rozliczne wołania duchów wypełniające przestrzeń wokół nas. Czarownik czyniąc swój Kunszt odpowiada więc na ich rozliczne potrzeby, rozumiejąc doskonale, iż to co posiał, przyjdzie mu zebrać.
Ten sposób widzenia świata uczy nas, iż wszystko wokoło jest święte. Podział na sfery sacrum i profanum okazuje się tutaj kolejną iluzją sprzeczną z duchową integralnością wszechświata. W naturze nie ma niczego, co byłoby niskie, niegodne czy grzeszne. Zbyt często jednak człowiek odrzuca te jej elementy, które nie pasują do wybranego przez niego modelu rzeczywistości. Tego typu postrzeganie jednak jest niezwykle ograniczone i prowadzi do uznawania części natury za złą, co istotnie czasami się dzieje. Istnieją dla przykładu religie uznające za grzeszne zwierzęta drapieżne lub rośliny trujące i czekające na ich ostateczne wytępienie przez bóstwo czy zbawiciela. Z punktu widzenia czarostwa jest to pogląd nie tylko omylny, ale i szkodliwy duchowo, oddziela bowiem jednostkę od pełni, jaką jest wszechświat. A przez to uniemożliwia jej samej nawiązanie z nim zdrowej relacji. Wszakże jeśli rozumie się, iż sacrum przenika wszystko: zarówno rzeczy niskie, jak i wysokie, samo życie staje się uczestnictwem w tym wielkim misterium. Otwiera to przed nami kolejny wymiar duchowego doświadczenia, który wcale nie musi być odseparowany od codziennej egzystencji. Przeciwnie, właśnie ona staje się sposobem realizacji ducha, dzięki czemu wszystko, nawet najprostsze czynności, nabierają dodatkowego magicznego sensu. Zaczynamy rozumieć, że wszystko, co robimy, może stanowić kanwę magicznego splotu, w związku z czym nawet czynności tak, zdawałoby się, prozaiczne, jak sprzątanie, gotowanie, szycie, uprawa roślin czy rozpalanie ognia mogą być potężnymi działaniami magicznymi.
Buduje to nowego rodzaju świadomość, która sięga głębiej niż powierzchowny materializm, a przez to odsłania ukryte relacje w świecie wokoło nas. Nie jest to jednak tak naprawdę odkrywaniem niczego nowego czy niesamowitego. A raczej powrotem do tego spojrzenia na świat, które stanowiło podstawę postrzegania większości kultur pierwotnych, także w Europie, i w którym zanurzeni byli nasi przodkowie. Jest to więc niejako ponowne przyjęcie naszego duchowego dziedzictwa, które może uleczyć współczesnego człowieka z ran zadanych przez cywilizację. Dlatego też Czarostwo często opisywane jest jako Ścieżka Idąca Wspak. Pozwala ona bowiem powrócić do naturalnego sposobu życia i postrzegania i odbudować utraconą więź z wszechświatem.
Dlatego też kroczenie tą drogą nie rozpoczyna się od nauki zaklęć i imion duchów. Niczego w tym rodzaju zresztą nie znajdziecie w tej książce. Wstąpienie na Krętą Ścieżkę rozpoczyna się od zrozumienia, iż wszystko co nas otacza, jest święte. I ta świadomość dopiero uczy nas prawdziwego szacunku do natury. Dopiero bowiem, gdy nauczymy się szacunku, nauczymy się także słuchać, co otaczający nas świat ma nam do powiedzenia. Duch przemawia wieloma głosami: czasem jest to śpiew ptaka, czasem błysk rosy na liściu, wizja zesłana przez duchy lub piosenka zaśpiewana przez kogoś, kogo kochamy… Jednakże, zanim nie zauważymy sacrum, które mówi do nas nieustannie, nie dostrzeżemy znaków, którymi się posługuje. Cudowność zaczyna się tutaj i teraz. Największą sztuką jest dostrzec to i otworzyć się na treści, które wszechświat ma nam do przekazania. To jest prawdziwa nauka Czarostwa: dotknięcie gołą ręką niewidzialnego tętna, które przenika całość natury. Tak naprawdę, jeśli tego się nauczysz, nie trzeba będzie Ci wiele więcej. Bowiem sam kontakt z pierwotnymi mocami natury poprowadzi Cię dalej w Kunszcie i wskaże Ci właściwą drogę. Być może nie będzie ona łatwa, nie będzie także zawsze taka, jakiej się spodziewałeś. W końcu nie bez przyczyny zwie się ją Krętą Ścieżką. Będzie jednak prawdziwa, a wobec kłamstw i iluzji, na których opiera się współczesna cywilizacja, już sam ten fakt ma ogromną wartość.
Zanim jednak przejdę do opisu poszczególnych królestw, z których Czarownik Tradycyjny czerpie wiedzę o swoim Kunszcie, pozwolę sobie powiedzieć słów kilka o pewnych prawach natury, na których opiera się przedstawiany przeze mnie paradygmat. Być może mogą się one wydać wielu czytelnikom archaiczne; taka jednak jest właśnie nasza Ścieżka, której prastary korzeń wyrasta z samej tajemnicy życia. Krocząc nią, nie próbujemy zmieniać jej zasad, lecz zrozumieć je i wykorzystać w jak najbardziej efektywny sposób. Głęboki szacunek do natury uczy nas także poszanowania tych podstawowych mechanizmów. Wyzbycie się arogancji w kontaktach z wszechświatem skłania do jego zrozumienia, nie zaś narzucania subiektywnej, a więc i ograniczonej, perspektywy.
Tajemnica dynamiki życia opiera się na jego polaryzacji przejawiającej się jako biegun aktywny i pasywny. W tradycji magicznej zwykło też się je określać jako męski i żeński, posiadają one bowiem także widomy związek z płciowością. I choć historycznie bywał on błędnie interpretowany, zwłaszcza w kontekście wiktoriańskiej Magii Wysokiej, na naszej Drodze staramy się ująć te różnice w najbardziej pierwotny, a więc i zdrowy sposób. Zakłada on, iż oba wymienione nurty są sobie równe i tak samo istotne, oba także posiadają swoje miejsce, a jeden nie może istnieć bez drugiego. Ich dynamika jest podstawą wszelkiego istnienia. Te dwie siły przeplatają się w naturze ustawicznie, zaś różnica energii pomiędzy nimi tworzy potężną siłę przyciągania, która stanowi istotę magii naturalnej. W czarostwie wykorzystujemy tą moc, podobnie jak to się czyni w alchemii, nie sprzeciwiając się naturalnym prawom, lecz akceptując je i przyjmując.
Rozważmy teraz przez chwilę charakter mocy aktywnych i pasywnych, które wszakże dla większej klarowności chciałbym określić jako biegun elektryczny i magnetyczny. W ciągu wieków narosło wokół nich bowiem wiele nieporozumień i przekłamań zarówno ze strony zwolenników patriarchalnej religii monoteistycznej, jak i magicznych feministek.
I choć nie jest tutaj bynajmniej mym celem wchodzić w polemiki ze zwolennikami obu tych ideologii, chciałbym, dla klarowności mego wywodu, ukazać rzeczy w świetle, w jakim widzimy je na Krętej Ścieżce:
Biegun Elektryczny: zwany też tradycyjnie aktywnym lub męskim, ma moc tworzenia impulsów zarówno na poziomie energii, jak i informacji. Posiada więc w sobie potencjał nagłej zmiany, kreacji i destrukcji — działania i akcji. Jest związany z narodzinami światła z ciemności, wyklarowaniem woli, siłą osobistą oraz pokonywaniem przeszkód. Na poziomie psyche równoznaczny z inteligencją, bowiem mężczyzna jest elektryczny, a więc aktywny mentalnie: tworzy idee i prawa, następnie manipuluje nimi, kobieta zaś magnetyczna: przyjmuje je i zgłębia poprzez mądrość.
Biegun Magnetyczny: zwany pasywnym lub żeńskim, posiada zdolność pochłaniania impulsów i energii. Charakteryzuje się także mocą podtrzymującą i przyciągającą. O ile działanie elektryczne opiera się na impulsie, charakter magnetyczny podtrzymuje, łączy i tworzy kanwę rzeczywistości, a także anihiluje to, co zbędne. Jest związany trwaniem stworzenia, pierwotną ciemnością, która rodzi światło, wzorcami losu oraz zrozumieniem tajemnic. Na poziomie psyche równoznaczny z uczuciami, bowiem kobieta jest aktywna astralnie: tworzy emocje, transformuje je i działa poprzez nie, podczas gdy mężczyzna, pasywny na tym poziomie, popada w stany emocjonalne i pojmuje je za pomocą inteligencji.
Z powyższych przemyśleń żadną miarą nie należy wyciągać wniosków, iżbym w jakikolwiek sposób odmawiał kobietom intelektu czy mężczyznom mądrości. Chodzi tutaj jedynie o to, iż pewne rzeczy dane nam są przez naturę, inne zaś zdobywamy własną pracą. Co więcej, cnoty, które posiadamy z przyrodzenia, mogą stać się wadami, jeśli nie będą równoważone przez wszechstronny i harmonijny rozwój. Nadmiar myśli może szybko prowadzić do oderwanego od rzeczywistości przeintelektualizowania, zaś nadmiar uczuciowości daje charakter niestały i chimeryczny. W obu przypadkach łatwo o nieszczęście. Dlatego też na Ścieżce kobieta powinna rozwijać się poprzez wzmacnianie cech męskich — inteligencji i niezależności — mężczyzna zaś powinien rozwijać cechy kobiece — mądrość oraz troskę. W ten sposób oboje mogą odnaleźć wewnętrzną równowagę, umacniając to, co z natury słabsze. To, co silniejsze bowiem, mniejszej wymaga pracy. Warto tutaj także zauważyć, iż dojrzałe kobiety zawsze posiadają błyskotliwość i siłę działania, dojrzały mężczyzna zaś rozumie swoje emocje i posiada mądrość, która równoważy przyrodzoną gwałtowność. Wszystko to ma ogromne znaczenie dla rozwoju jednostki. Choć oczywiście natura nie znosi sztywnych ram, dlatego czasami zdarzają się wyjątki: są bowiem mężczyźni o cechach kobiecych czy niewiasty o cechach męskich. Jednakże podział, który tutaj omawiam, wskazuje na pewne przyporządkowanie archetypowe mówiące o naturalnym, duchowym porządku. Powinien być więc traktowany z odpowiednim dystansem jako matryca pozwalająca zrozumieć pewne zasady magiczne — niekoniecznie zaś zasada dyktująca komukolwiek, w jaki sposób ma żyć.
Choć to, co napisałem powyżej, odnosi się do indywidualnego rozwoju, w którym celem jest uzyskanie harmonijnej osobowości, w samej praktyce czarostwa cele są zgoła inne. Nie dąży się tu do wygaszenia potencjału przez zrównoważenie, lecz do jego wzmocnienia i wykorzystania nagromadzonej mocy. Z tego tytułu prawo polaryzacji ma oczywiście ogromny wpływ na naszą praktykę i zachowania rytualne. I na tej płaszczyźnie pozostaje bardzo istotne. Zarówno bowiem kobiety, jak i mężczyźni, posiadają swoje domeny działania oraz zakres czynności właściwy jedynie im. Podział ten nie służy wszakże ograniczaniu kogokolwiek, lecz raczej wzmocnieniu w jednostce rezonansu właściwego jej płci. Czynności, które mogłyby go osłabić, pozostają tabu lub są wykonywane jedynie wtedy, gdy nie ma innego wyjścia (np. kobiety rozpalają ogień, gdy brak w kręgu mężczyzny). I muszę przyznać, że, z uwagi na naturę kobiecych mocy, działania te często mniej szkodzą czarownicom niż czarownikom. Moc męską bowiem łatwiej jest rozproszyć i osłabić. Moce żeńskie zaś z uwagi na swój magnetyczny charakter potrafią zaabsorbować niemal każdą inną własność bez szkody dla siebie. Często więc tabu dla niewiast pozostają czynności związane z danymi przedmiotami magicznymi, poświęconymi mocom męskim, które mogłyby zostać osłabione poprzez wpływ magnetyczny.
Opisane praktyki pozwalają zbudować dwa silne bieguny w kowenie, dzięki którym działania magiczne uzyskują wielką efektywność. Tak więc zarówno rola kobiet, jak i mężczyzn jest tutaj kluczowa. I chociaż współczesne nurty inspirowane czarostwem czasami prezentują je jako jakiś rodzaj magicznego feminizmu, historyczna oraz aktualna praktyka w kręgach tradycyjnych przebiega zgoła inaczej. Żadna płeć nie jest mniej istotna ani mniej poważana w magicznym kole. Czarownica jest naczyniem Świętej Żeńskości, mocy stwarzającej i pożerającej życie, a także władającej losem. Czarownik reprezentuje Świętą Męskość: pierwotną siłę i impuls kreacji, do niego należą także dzieła śmierci i zniszczenia. Kiedy te dwie siły pozostają w równowadze, żadna nie zagraża drugiej, lecz wręcz przeciwnie: obie wzrastają dzięki sobie nawzajem. Silne kobiety nie muszą bowiem lękać się silnych mężczyzn i odwrotnie. Wzajemne poszanowanie swojej odmienności jest tutaj fundamentem wszelkiego działania.
