Uzyskaj dostęp do tej i ponad 240000 książek od 14,99 zł miesięcznie
Dwadzieścia dwie litery, trzydzieści dwie ścieżki mądrości i tajemnica stworzenia świata. „Sefer Jecira”, czyli „Księga Formowania”, od stuleci inspiruje kabalistów, mistyków i adeptów zachodniej tradycji ezoterycznej. David Rankine odkrywa jej praktyczny wymiar, ukazując, jak symbolika hebrajskiego alfabetu może stać się podstawą medytacji i pracy rytualnej.
Autor prowadzi czytelnika przez trzy litery matki, siedem liter podwójnych, dwanaście pojedynczych oraz trzy litery ojcowskie. Omawia znaczenia wszystkich dwudziestu dwóch liter, ich wartości liczbowe i powiązania z żywiołami, planetami, zodiakiem oraz ludzkim ciałem. Tabele korespondencji ułatwiają poruszanie się po tym systemie i wykorzystywanie go w praktyce.
Objaśnieniom towarzyszą ćwiczenia obejmujące wyciszenie umysłu, wizualizację, konsekrację przestrzeni i wzmacnianie ciała subtelnego. Szczególne miejsce zajmuje praca z 231 Bramami — układem połączeń liter hebrajskich. Rankine przybliża również rolę modlitwy, rytualnego oczyszczenia, kadzideł i olejów, osadzając proponowane praktyki w szerszym kontekście tradycji kabalistycznej.
Polskie wydanie w przekładzie Marcina Piątkowskiego wzbogacają przedmowa Hekateiona oraz liczne przypisy tłumacza, wyjaśniające pojęcia i przywołujące polskie przekłady tekstów źródłowych. „Magia Sefer Jecira”, wydana w serii „Librarium Grimoriorum”, jest propozycją dla czytelników zainteresowanych kabałą, symboliką liter i praktycznymi aspektami zachodniej magii.
Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:
Liczba stron: 203
Rok wydania: 2026
Odsłuch ebooka (TTS) dostepny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacjach Legimi na:
David Rankine
Sepher Yetzirah Magic:Magic and Meditation derived from the first and greatest Qabalistic Work
Copyright © 2020 David Rankine
Copyright for the Polish edition © Fosforos 2026
Tłumaczenie: Marcin Piątkowski
Redaktor prowadzący: Hekateion
Redakcja: Joanna Górska-Milewska
Korekta: Marta Zielińska
Skład i oprawa graficzna: Damian Velkan Mełgieś
Wydanie elektroniczne
ISBN 978-1-995773-25-4
Wydawnictwo Fosforos
www.fosforos.pl
Lydney 2026
Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji.
Chciałbym podziękować Rosie Laguna za projekt okładki i za korektę; Benowi Thistle’owi z Labyrinth Books za jego zachętę do napisania tej książki, a także wszystkim osobom, które uczestniczyły w warsztatach i spotkaniach grupowych, które prowadziłem w Abergavenny, Berlinie, Glastonbury i w Londynie testując praktyki zawarte w tej publikacji.
Sefer Jecira (hebr. ) należy do najbardziej tajemniczych i fascynujących tekstów żydowskiej tradycji mistycznej. Niewielkich rozmiarów traktat, złożony zaledwie z kilku rozdziałów, wywarł ogromny wpływ na późniejszą kabałę, hermetyzm i szeroko rozumiane dzieje idei. Jego treść, pozornie lapidarna, zawiera jeden z pierwszych systematycznych opisów boskiego aktu stworzenia świata poprzez język — litery alfabetu i liczby stanowiące narzędzia formowania rzeczywistości. Sefer Jecira nie jest więc opowieścią o stworzeniu w sensie biblijnym (creatio ex nihilo) ale raczej próbą opisania kosmicznego procesu, który łączy słowo, dźwięk, liczbę i kształt w jedną całość bytu.
Tytuł najczęściej tłumaczy się jako Księga Formowania. W języku hebrajskim istnieją trzy podstawowe czasowniki określające proces stwarzania: liwro’a (tworzyć z niczego), licor (nadawać kształt, formować) i la’asot (czynić, tworzyć). Autor księgi niespecjalnie się przejmuje tymi rozróżnieniami i stosuje je w tekście zamiennie, aczkolwiek samo tytułowe słowo jecira pochodzi od czasownika licor (nadawać kształt, formować) i w Księdze Rodzaju odnosi się zarówno do stworzenia zwierząt jak i człowieka oraz do przebiegu jego własnego procesu mentalnego. Ponadto, słowo jecira sugeruje pewnego rodzaju modelowanie, nadawanie kształtu temu, co już istnieje w swojej potencjalności. Boski akt tworzenia, który jest przedmiotem traktatu może się zatem jawić w tym świetle jako proces nadawania formy, struktury i kształtu w oparciu o kreacyjną i porządkującą własność języka.
Ortodoksyjna tradycja żydowska przypisuje autorstwo Sefer Jecira patriarsze Abrahamowi, lokując ów tekst w możliwie najstarszym dla judaizmu kontekście religijnym i historycznym. Niektórzy średniowieczni komentatorzy (krąg kabalistów skupionych wokół rabina Mosze Kordowero) sugerowali, że autorem księgi mógł być słynny rabbi Akiwa, jeden z najwybitniejszych mędrców Talmudu, znany z zamiłowania do mistycznej egzegezy liter hebrajskich (zob. Litery Rabiego Akiwy, Otiot de-Rabbi Akiwa). Niemniej zgodnie ze współczesną krytyką tekstu powyższe przypisania mają charakter pseudoepigraficzny, dość powszechny nie tylko w tradycji żydowskiej (m.in. Księga Henocha, Księga Jubileuszy, Testamenty Dwunastu Patriarchów, literatura Hejchalot, czy kabalistyczne Sefer HaRazim, Sefer HaBahir lub Zohar) ale też w chrześcijańskiej (m.in. listy apostolskie, apokryfy, apokalipsy) czy hermetycznej (Corpus Hermeticum, Asklepios, Kore Kosmu lub Tabula Smaragdina). Badacze, stosujący kryteria wewnętrzne analizy Sefer Jecira, lokują powstanie księgi w pierwszych wiekach naszej ery (Epstein, Hayman). Ci zaś, którzy skupiają się na kryteriach zewnętrznych, takich jak ślady historyczne i świa- dectwa obecności tekstu w kulturze, datują ją dopiero na drugą połowę pierwszego tysiąclecia n.e. (Gruenwald, Dan). Gershom Scholem wskazuje okres II-IV w. n.e. jako moment powstania księgi. Polscy badacze (Brojer, Doktór, Kos) opowiadają się za drugą połową II w. lub początkami III w. n.e., opierając swoje wnioski na analizie powiązań ideowych między traktatem a myślą Filona Aleksandryjskiego oraz niektórymi koncepcjami Plotyna. Ponadto wysuwają przypuszczenie jakoby Sefer Jecira była żydowską odpowiedzią na myśl gnostycką stwarzającą w II w. n.e. realne zagrożenie dla ortodoksji judaistycznej.
Różnie też lokuje się miejsce spisania księgi. Większość badaczy opowiada się za Palestyną (Bar-Ilan) lub Babilonią (Scholem, Jellinek, Lieberman, Hayman, Altmann). Są jednak także i tacy, którzy uważają, że Sefer Jecira powstała pośród aleksandryjskich Żydów (Steinschneider, Graetz, Secret, Mopsik, Brojer, Doktór, Kos). Przy dowodzeniu geograficznego rodowodu badacze zwracają uwagę na strukturę księgi, język, określone toposy czy koncepcje, zapożyczenia, a także podobieństwa do innych tekstów.
Tekst traktatu zachował się w dwóch wersjach: krótszej i dłuższej. Pierwsze hebrajskie drukowane wydanie SeferJecira w oparciu o krótszą wersję pojawiło się w 1562 r. w Mantui. Dołączono do niej, w charakterze załącznika, wersję dłuższą. Wydanie to było opatrzone licznymi komentarzami, m.in. Saadji Gaona z przełomu IX i X wieku oraz Dunasza ben Tamima i Szabtaja Donnolo z X wieku. Stało się ono wzorcową, można by powiedzieć „kanoniczną” wersją traktatu wznawianą w kolejnych wiekach.
Co ciekawe pierwsze łacińskie wydanie Sefer Jecira pojawiło się 10 lat wcześniej. Przygotował je w Paryżu Guil- laume Postel i opatrzył własnym komentarzem. Sam tekst najprawdopodobniej po raz pierwszy został przełożony na ten język ok. 1486 roku przez konwertytę Samuela Abulafradża, z inspiracji Pico della Mirandolli. Dzięki tym przekładom traktat wszedł do kanonu kabały chrześcijańskiej, łączącej doktrynę chrześcijańską z tradycją hermetyczną, kabałą żydowską i mistyką arabską. Od XIX wieku zaczęto opracowywać tłumaczenia na języki nowożytne. W Polsce ukazały się dwa przekłady dzieła. Pierwsze tłumaczenie z 1994 roku było autorstwa Mariusza Prokopowicza i opierało się na edycji traktatu Ithamara Gruenwalda z 1971 r. Drugie wydanie — dwujęzyczne (hebrajskie i polskie) — z 1995 roku zostało przełożone i skomentowane przez Wojciecha Brojera, Jana Doktóra i Bohdana Kosa w oparciu o grodzieńskie wydanie traktatu, opracowane na podstawie krótszej wersji edycji mantuańskiej.
Zasadniczą strukturę Sefer Jecira tworzy opis boskiego aktu formowania świata za pomocą „trzydziestu dwóch cudownych ścieżek mądrości”. Składają się na nie liczby, określone mianem sefirot (10) i litery alfabetu hebrajskiego (22). Litery i liczby nie są jedynie narzędziami opisu ale elementami samej struktury rzeczywistości. Bóg formuje świat nie poprzez akt fizyczny ale przez kombinacje i permutacje znaków. Warto podkreślić, że wspomniane sefiroty nie są tu boskimi emanacjami — jak zostało to rozwinięte w późniejszej kabale — ale dość abstrakcyjnymi zasadami czy wymiarami istnienia o cechach zbliżonych do cyfry. Pierwsza część księgi opisuje dziesięć liczb pozbawionych substancji, dziesięć bezkresnych „sefirot nicości” (sefirot belimah), w których nieprzerwanie panuje Bóg wyłaniający się „z siedziby swojej świętości”. Budują one podstawowe wymiary przestrzeni, czasu i wartości, w obrębie których ma dokonać się akt stwórczy. Druga część poświęcona jest literom hebrajskiego alfabetu, które zostają pogrupowane jako „litery matki” (3), litery podwójne (7) i litery zwykłe (12). Trzy „litery matki” odpowiadają trzem pierwotnym żywiołom: powietrzu, wodzie i ogniowi, z których powstają pozostałe formy bytu. Siedem liter podwójnych może nam się słusznie kojarzyć z siedmioma klasycznymi planetami tzw. porządku chaldejskiego i z siedmioma dniami tygodnia. Dwanaście liter zwykłych odpowiada natomiast miesiącom roku i znakom zodiaku. Cały alfabet hebrajski stanowi zatem mapę wszechświata, która ukazuje konkretne duchowe siły o określonej funkcji kosmicznej. Bóg łączy w pary litery, które są cząstkami jego energii, poddaje je permutacji, porządkuje i formuje przy ich pomocy wszystko, co istnieje wiążąc dwugłoskowe rdzenie w sekwencje trójgłoskowe. Dalsza część traktatu opisuje bardziej szczegółowo proces formowania rzeczywistości z pierwotnego boskiego tchnienia oraz ukazuje miejsce człowieka w strukturze istnienia. Jest on bowiem odbiciem wszechświata, swoistym mikrokosmosem, a jego fizyczne organy, zmysły i fundamentalne doświadczenia odpowiadają sferom i żywiołom makrokosmosu.
W średniowiecznych kręgach kabalistycznych SeferJecira służyła za przewodnik w ćwiczeniach duchowych o charakterze kontemplacyjnym. Adepci medytowali nad symboliką liter, ich wzajemnymi relacjami i powiązaniami z liczbami aby poznać duchową strukturę universum i dostąpić doświadczenia mistycznej jedności z Bogiem przejawiającym się w świecie. Widać to szczególnie w komentarzach Abrahama Abulafii, twórcy złożonego systemu kabalistycznej medytacji lub w pismach Mosze Kordowero czy Icchaka Lurii. Mimo, że nie wszystkie szkoły kabalistyczne uznawały Sefer Jecira za tekst autorytatywny, to właśnie z tego traktatu zaczerpnięto podstawowe pojęcia kabały, zwłaszcza sefirot jako emanacyjnych mocy stworzenia, bezkresnej boskości pozbawionej substancji, biegunowych hipostaz połączonych zawsze trzecim niezbędnym elementem, czy pełnej odpowiedniości między wymiarem mikro- a makrokosmicznym.
Choć Sefer Jecira nie była traktowana jako podręcznik magii, istnieją ślady podejmowania prób jej praktycznego wykorzystania przez środowiska żydowskie. Najbardziej barwnym przykładem jest idea stworzenia golema, czyli żywej istoty uformowanej z nieożywionej materii, zazwyczaj z gliny lub ziemi. W Talmudzie (traktat Sanhedrin 65b) pojawia się wzmianka o dwóch rabinach, Chaninie i Oszaji, którzy „stworzyli jagnię w szabat” poprzez recytację KsięgiFormowania,a następnie spożyli je podczas wieczerzy. W średniowieczu, w XIII wieku, należący do kręgu Hasidej Aszkenaz (niemieckich pobożnych), Eleazar z Wormacji informował w swojej Praktyce Formowania (Peullat ha-Jecira), że ukoronowaniem studiów nad księgą miała być ceremonia stwarzania i późniejszego niszczenia golema. W nowożytności pojawiła się legenda o praskim rabinie Jehudzie Loewie ben Becalelu, który miał w XVI w. wywieźć potężnego golema z liter hebrajskich i mistycznej mądrości zawartej w alfabecie oraz w imionach Bożych. Miał on najpierw uformować postać z ziemi, wypowiedzieć kombinacje liter zgodnie z zasadami opisanymi w SeferJecira, a następnie na czole istoty napisać słowo emet (prawda) celem jej ożywienia. Proces odebrania życia tak uformowanemu stworzeniu miał nastąpić poprzez usunięcie z jego czoła litery Alef przypisanej żywiołowi powietrza, sprowadzające na niego śmierć (met). Tego typu praktyki uprawiano w kręgach Żydów Aszkenazyjskich aż po wiek XIX. Na przykład istnieją źródła potwierdzające podejmowanie prób stworzenia golema przez słynnego rabina wileńskiego, Elijahu ben Szlomo Zalmana, później zwanego Gaonem z Wilna. Wspomniany wcześniej Abraham Abulafia uczył, że właściwe łączenie i wizualizacja liter oraz imion Bożych pozwalają osiągnąć stany prorocze i ekstazę mistyczną. W takim ujęciu Sefer Jecira stawała się podręcznikiem tworzenia wewnętrznego, duchowego człowieka zjednoczonego z boskością. Zawarte w niej praktyki medytacyjne obejmowały rytmiczne oddechy, wizualizację liter, ich permutację, rotacje oraz recytacje. Niektóre kręgi kabalistów z Palestyny wykorzystywały Sefer Jecira w rytuałach ochronnych i przywołania aniołów. W tekstach takich jak Sefer Szimmusz Tehillim (Księgamagicznego zastosowania psalmów) pojawiają się wzory kombinacji liter pochodzących z omawianego traktatu.
W świecie chrześcijańskim i pośród zwolenników myśli hermetycznej Sefer Jecira zaczęła funkcjonować od renesansu jako źródło żydowskiej wiedzy tajemnej. Tacy humaniści jak Pico della Mirandola czy Johann Reuchlin traktowali ją jako klucz do zrozumienia boskiego języka, wspólnego dla różnych tradycji religijnych i filozoficznych, zwłaszcza judaizmu, chrześcijaństwa i myśli platońskiej. U alchemików, np. Christiana Knorra von Rosenrotha z XVII wieku koncepcja „trzydziestu dwóch cudownych ścieżek mądrości” została powiązana z procesami transmutacji i formowania alchemicznej substancji. Od XVIII wieku Sefer Jecira zaczęła nabierać znaczenia w kręgach okultystycznych: różokrzyżowych, teozoficznych czy później pośród adeptów takich organizacji jak Hermetyczny Zakon Złotego Brzasku. Z czasem pojawiły się próby magicznego wykorzystania doktryny traktatu. Już Mirandola twierdził, że zakodowany w księdze matematyczny plan stworzenia można wykorzystać do wywierania wpływu na świat duchowy (magia teurgiczna). Reuchlin traktował litery alfabetu hebrajskiego jako klucze do poznania imion aniołów, umożliwiające bezpośredni kontakt z nimi. Agrippa wyprowadził z liter hebrajskich kilka pokrewnych alfabetów (Transitus Fluvii, alfabet niebiański czy alfabet Malachim), które miały być stosowane w komunikacji z istotami anielskimi. Uważał, że dzięki znajomości tajemnych hebrajskich znaków adept jest w stanie odtworzyć w miniaturze cały proces stworzenia. W XIX wieku Eliphas Lévi uznał, że zasady wyłożone w Sefer Jecira można wykorzystać w praktycznej magii symbolicznej do tworzenia sigili, talizmanów i wiarygodnych systemów korespondencji magicznych. Powiązał też litery alabetu hebrajskiego z 22 Wielkimi Arkanami Tarota. Niemniej najpełniejsze praktyczne zastosowanie w zachodnim okultyzmie SeferJecira zyskała w naukach i metodach Hermetycznego Zakonu Złotego Brzasku. „Trzydzieści dwie cudowne ścieżki mądrości” zinterpretowano jako pomosty łączące sefirot na kabalistycznym Drzewie Życia, z którymi można pracować w medytacjach, podróżach astralnych i rytuałach. Litery hebrajskie wraz z analizą ich kształtów (wymiarów), wartości liczbowych i dźwięków wykorzystywano w tworzeniu przedmiotów rytualnych oraz magicznych formuł. Wiele praktyk i studiów oparto na powiązaniach alfabetu hebrajskiego z astrologią i Tarotem. Fragmenty traktatu wykorzystywano w ceremoniach, zwłaszcza w kontekście pracy z czterema żywiołami. Aleister Crowley zinterpretował Sefer Jecira w duchu magii enochiańskiej i stworzonego przez siebie systemu thelemy. W jego rytuałach (np. Rytuał Nienarodzonego, Liber Samekh), pismach filozoficznych (np. Beraszit) i kabalistycznych (np. 777, Sepher Sephiroth), a także w Świętych KsięgachThelemy można znaleźć echa językowych form teurgicznych inspirowanych hebrajską magią liczb lub odwołujących się do niej bezpośrednio.
Niniejsza książka stanowi próbę rozwinięcia magicznego i transformacyjnego potencjału Sefer Jecira. Z jednej strony obejmuje omówienie podstawowych pojęć oraz figur stosowanych przez autora traktatu, przybliżając ich znaczenie poprzez umiejscowienie ich w szerszym kontekście literatury kabalistycznej, zwłaszcza Księgi Zohar. Z drugiej strony proponuje szereg ćwiczeń praktycznych umożliwiających doświadczenie stwórczej mocy liczb, liter i powiązanych z nimi korespondencji. Może służyć za podręcznik duchowych eksploracji odsłaniających przed nami tajemnice stworzenia i zbliżających nas do poznania prawdy na temat nas samych i naszego miejsca w świecie. Posiada także potencjał taumaturgiczny, dostarczając szeregu ćwiczeń służących konsekracji przestrzeni, wzmacniania ciała subtelnego, przyciągania określonych właściwości do naszego życia i odsuwania niechcianych wpływów zewnętrznych. Bardzo ciekawy jest także dodatek poświęcony oczyszczeniu, kąpielom rytualnym i zastosowaniu kadzideł, perfum oraz olejków, zawierający wiele praktycznych wskazówek, które mogą zostać wy- korzystane zarówno przez osoby parające się praktykami rytualnymi jak i te, które nie są ich adeptami.
Tekst książki został opatrzony przez tłumacza licznymi przypisami wyjaśniającymi stosowane pojęcia i umiejscawiającymi je w szerszym kontekście. Wiele cytatów z materiałów źródłowych stosowanych przez autora zostało uzupełnionych przykładami pochodzącymi ze współczesnych tłumaczeń. Zależało nam zwłaszcza na korzystaniu ze źródeł oryginalnie żydowskich. Cytaty z Sefer Jecira zostały wzbogacone o tłumaczenia pochodzące ze wspomnianych polskich przekładów traktatu: autorstwa Mariusza Prokopowicza z 1994 roku i z wydania dwujęzycznego (hebrajskiego i polskiego) z 1995 roku w przekładzie, opracowaniu i z komentarzami Wojciecha Brojera, Jana Doktóra i Bohdana Kosa.
Autor książki, David Rankine jest znanym brytyjskim badaczem i pisarzem zajmującym się tradycjami zachodniej magii, kabałą i historią grymuarów. Od lat 80. XX wieku aktywnie uczestniczy w rozwoju współczesnych studiów nad magią ceremonialną, łącząc perspektywę historyczną z praktyką okultystyczną. Jego zainteresowania obejmują m.in. kabałę żydowską, kabałę hermetyczną, magię grecko-egipską, tradycje renesansowych i średniowiecznych grymuarów, symbolikę anielską i demonologiczną, a także analizę rozwoju rytuałów w zmieniającym się kontekście kulturowym. Jako wykładowca i praktyk, Rankine prowadził liczne prezentacje i warsztaty poświęcone historii magii i duchowym tradycjom Zachodu. Jego działalność koncentruje się na badaniu rozwoju zachodniej ezoteryki od starożytności po współczesność oraz na przybliżaniu trudno dostępnych źródeł i manuskryptów w formie opracowań krytycznych. Wraz ze Stephenem Skinnerem współtworzył serię Sourceworks of Ceremonial Magic, poświęconą edycjom dawnych rękopisów magicznych. W jego dorobku znajdują się także m.in. Claves Intelligentiarum (2024), The Grimoire Encyclopaedia (2023), Heka:The Practices of Ancient Egyptian Ritual and Magic (2006), The Keys to the Gateway of Magic (2005), Climbing theTree of Life: A Manual of Practical Magickal Qabalah (2005) oraz współautorskie Practical Elemental Magick (2008) czy Keys to the Gateway of Magic: Summoning the SolomonicArchangels & Demon Princes (2005).
Niniejsze twórcze rozwinięcie koncepcji wywodzących się z Sefer Jecira wpisuje się w tradycję komentarzy do tego starożytnego traktatu i ukazuje go jako niewyczerpane źródło natchnienia. Książka ta jest próbą zrozumienia mocy języka i jego pośredniczącego charakteru jako medium łączącego emanację z jej esencją. Dostarcza wielu kluczy umożliwiających badanie natury i charakteru wszechświata, a także roli jednostki w dynamicznym akcie stworzenia. Oferuje narzędzia umożliwiające nie tylko samą obserwację, ale także aktywne uczestnictwo w tym niezwykłym procesie. Cieszymy się, że możemy przybliżyć ją polskim czytelnikom.
HEKATEION
Redaktor prowadzący
Współczesna kabała magiczna, podobnie jak wiele innych tego typu tradycji, znacznie odbiegła od swoich korzeni, czyli od żydowskiej kabały1. Mówię, że odbiegła, a nie wyewoluowała, ponieważ powszechna prezentacja kabały zawęziła swój zakres do tego stopnia, że wykluczyła ogromną część ważnych dzieł i materiałów, tracąc tym samym wiele przydatnych technik, idei i perspektyw.
Podobnie jak w przypadku wielu innych magów, moje studia nad kabałą rozpoczęły się od takich prac jak Mistyczna Kabała2 Dion Fortunei Kabbalah Denudata3 Mathersa. To pierwsze dzieło i długie wprowadzenie Mathersa do drugiej pozycji, w połączeniu z tabelami korespondencji spopularyzowanymi przez Crowleya w 7774, stały się podstawą większości współczesnej kabały, skupionej wokół glifu Drzewa Życia i nadmiernie skoncentrowanej na „pracy ze ścieżkami” (czyli na prowadzonych medytacjach po wewnętrznych krajobrazach mentalnych).5
Nieustające badania nieuchronnie prowadzą do wcześniejszych tekstów kabalistycznych, takich jak Zohar6, Bahir7 i Sefer Jecira8. Sefer Jecira posiada szczególne znaczenie, nie tylko ze względu na bogactwo i jakość tekstu ale także dlatego, że poprzedza o wiele stuleci inne pisma kabalistyczne, będąc pierwszym znanym dziełem na temat kabały. Studiowanie takich tekstów pozwala wyjść poza wąskie ramy współczesnej kabały i właśnie to jest przyczyną powstania tej pracy.
W swoim Komentarzu do Sefer Jecira, Izaak Ślepy (1160-1236 n.e.)9, jeden z wielkich kabalistów, opisuje język jako narzędzie pozwalające prześledzić ścieżkę emanacji, tj. postuluje wykorzystanie liter hebrajskich jako metody dostąpienia boskości. Szem Tow (1698-1760 n.e.)10 również pisze o tym boskim związku z literami w swoim Komentarzu do Sefirot11: „Należy powiedzieć, że litery wyryte na tablicach ręką Boga są dziełem boskiej mocy nadającej im formę, dzięki której będzie on w stanie dokonywać cudów, a swoją siłę czerpią z boskich mocy, które [sobą] wyrażają”12.
Język jest liminalnym medium, które łączy emanację z manifestacją.13 Boska siła przyjmuje postać języka pisanego, a znaki liter są boskimi formami, które działają jak zbiorniki boskiej mocy. Werbalizacja języka aktywuje ową boską siłę w niezliczonych permutacjach, w których dualizm formy i energii dźwięku odzwierciedla podwójną naturę światła jako cząstki i fali14. Ta współzależność przywołuje na myśl ustęp z Księgi Rodzaju: „I rzekł Bóg: ‘Niech się stanie światło!’”15 (Księga Rodzaju 1,3).
Jeśli, podobnie jak Szem Tow postrzegamy język jako boski kanał, wówczas zaklęcia, modlitwy, mantry, pieśni i rytualne intonacje stają się drogami do boskości, zarówno wewnątrz nas, jak i na zewnątrz. Angażujemy się w praktyki rytualne, które wprowadzają nas w stan liminalny, potocznie symbolizowany przez rozdroże, na którym wydajemy z siebie głos lub emanujemy boską siłą języka aby osiągnąć pożądane zmiany. W przypadku rytuału można powiedzieć, że „zatrzymujemy się na rozdrożu, rozglądamy się i pytamy o odwieczne ścieżki”16.
W nawiązaniu do powyższych obserwacji sugeruję, że wiele technik wykorzystujących litery hebrajskie ma zasadniczo charakter teurgiczny, ponieważ dążą one do połączenia się z niewysłowioną boskością, a aby to osiągnąć najpierw wykorzystują, a następnie przekraczają granice intelektu i umysłu. Jeśli doświadczyłeś głębokiego stanu mistycznego, wiesz, że nie da się go wyrazić słowami — litery są odwiecznymi ścieżkami, ale celem podróży jest osiągnięcie boskiej błogości.
Przypisy do tabeli:
17
,
18
,
19
Tabela z rozdziału Wprowadzenie
Litera
Jęz. hebrajski
Znaczenie
Jęz. polski17
Liczba
Alef
א
Wół
A
1
Bet
ב
Dom
B
2
Gimel
ג
Wielbłąd
G
3
Dalet
ד
Drzwi
D
4
He
ה
Okno
H, E, A
5
Waw
ו
Gwóźdź
W, U, O18
6
Zajin
ז
Miecz
Z
7
Chet
ח
Płot19
Ch
8
Tet
ט
Wąż
T
9
Jod
י
Ręka
I, J, Y
10
Przypisy do tabeli:
20
,
21
,
22
,
23
,
24
Tabela z rozdziału Wprowadzenie
Kaf
כ (ך końcowe)
Dłoń
K
20 (500)
Lamed
ל
Oścień do poganiania wołu
L
30
Mem
מ (ם końcowe)
Woda
M
40 (600)
Nun
נ (ן końcowe)
Ryba
N
50 (700)
Samek
ס
Podpora
S
60
Ajin
ע
Oko
Aa, O
70
Pe
פ (ף końcowe)
Usta
P, F20
80 (800)
Cade
צ (ץ końcowe)
Haczyk wędkarski
C21
90 (900)
Kof
ק
Tył głowy
Q, K22
100
Resz
ר
Głowa
R
200
Szin
ש
Ząb
Sz23
300
Taw
ת
Krzyż
T, Th24
400
Dwadzieścia dwa podstawowe znaki:
Trzy matryce,
siedem podwójnych
i dwanaście pojedynczych [zwykłych].25
Alfabet hebrajski jest pismem o wielkim pięknie i sile wyrazu. Aby naprawdę zagłębić się w kabałę współczesną (oraz kabałę żydowską) i wydobyć z niej klejnoty mądrości, konieczne jest przyswojenie sobie przynajmniej podstawowej wiedzy na jego temat.
Składa się on z dwudziestu dwóch liter, które zazwyczaj dzieli się na trzy grupy. Są to trzy litery matki26, siedem liter podwójnych i dwanaście liter pojedynczych, znanych również jako litery zwykłe. Grupy te odpowiadają trzem żywiołom27, siedmiu klasycznym planetom i dwunastu znakom zodiaku.
Jednak litery można również podzielić na pięć grup w zależności od sposobu ich wymawiania, co wykazano w Sefer Jecira. Są to litery gardłowe (wybrzmiewające w gardle), litery podniebienne (na podniebieniu), litery językowe (na języku), litery zębowe (w zębach) i litery wargowe (dzięki wargom)28.
„Dwadzieście dwa podstawowe litery
Wyrył je głosem
Wyciosał je oddechem
Ustanowił je w ustach
W pięciu miejscach
Alef, Chet, He, Ajin w gardle
Gimel, Jod, Kaf, Kof na podniebieniu
Dalet, Tet, Lamed, Nun, Taw na języku
Zajin, Samek, Szin, Resz, Cade na zębach
Bet, Waw, Mem, Pe na ustach”29
Tabela z rozdziału Alfabet hebrajski
Typ
Matka
Podwójna
Pojedyncza
Gardłowa
Alef
He, Chet, Ajin
Podniebienna
Gimel, Kaf
Jod, Kof
Językowa
Dalet, Taw
Tet, Lamed, Nun
Zębowa
Szin
Resz
Zajin, Samek, Cade
Wargowa
Mem
Bet, Pe
Waw
Istotne jest, że każda grupa ma swoje odzwierciedlenie w pierwszym słowie Tory, tj. Bereszit (BRASzITh), „na początku”. Składa się ono z Bet (litery wargowej), Resz (litery zębowej), Alef (litery gardłowej), Szin (litery zębowej), Jod (litery podniebiennej) i Taw (litery językowej). W ten sposób cała mowa zamknęła się w pierwszym stwórczym słowie Tory. Każda litera hebrajska posiada własne znaczenie i przypisaną sobie liczbę. Odpowiadające im liczby stanowią podstawę technik gematrii30 stosowanych w kabale31
