Futhark. Podręcznik magii runicznej ebook

Edred Thorsson

Futhark: A Handbook Of Rune Magic

Copyright © 2020 Edred Thorsson

Published by Red Wheel Weiser, LLC

65 Parker Street, Suite 7 Newburyport, MA 01950, USA

https://redwheelweiser.com

Tłumaczenie: Katarzyna Zielińska

Redakcja: Marta Zielińska

Korekta: Joanna Górska-Milewska, Dawid Rudziński,

Katarzyna Zielińska

Skład: Damian „Velkan” Mełgieś

Ilustracje: © Dawid Rudziński

Grafika na okładce: :InTheSearchOfOrder: © Dawid Rudziński

Fotografia autora: © Angie Holm

Wydanie elektroniczne

ISBN 978-1-995773-33-9

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji.

Spis treści

Przedmowa

Lista skrótów

Transkrypcje terminów staronordyckich

Przedmowa do wydania z roku 2019

Przedmowa do wydania z roku 1984

Wprowadzenie

Rozdział 1 — Wiedza o runach

Definicje

Magiczne definicje

Pochodzenie run

Historia run

Pisanie i sztuka

Gmerki i heraldyka

Uwaga na temat Tarota i run

Praktyki runiczne

Odrodzenie runiczne

Tradycyjna wiedza o runach i Ásatrú

Rozdział 2 — Wiedza Futharku Starszego

1. Fehu

2. Uruz

3. Thurisaz

4. Ansuz

5. Raidho

6. Kenaz

7. Gebo

8. Wunjo

9. Hagalaz

10. Naudhiz

11. Isa

12. Jera

13. Eihwaz

14. Perthro

15. Algiz

16. Sowilo

17. Tiwaz

18. Berkano

19. Ehwaz

20. Mannaz

21. Laguz

22. Ingwaz

23. Dagaz

24. Othala

Rozdział 3 — Teoria magii runicznej

Runiczny Świat

Manifestacja Rzędu Run

Żywioły

Strumienie

Koncepcje duszy i mocy osobistej

Podstawowe teorie magii runicznej

Rozdział 4 — Praca z runami

Podstawy magii runicznej

Ćwiczenia wstępne

Magiczne narzędzia

Strój

Różdżka

Nóż

Rytownik

Narzędzia do kolorowania

Magiczna przestrzeń

Magiczny czas

Inne magiczne narzędzia

Kreślenie i wysyłanie run

Rytuały ochrony

Rytuał Młota

Rytuał otwarcia

Rytuał zamknięcia

Medytacja runiczna

Magia talizmanów

Bindruny

Symbolika numeryczna

Symbolika kolorów

Symbolika piktograficzna

Konstrukcja talizmanu

Cięcie drewna na talizmany runiczne

Rytuał ładowania talizmanu runicznego

Inne formuły talizmaniczne

Miłość

Zemsta i obrona

Eliksir Mądrości

Dalsze formuły runiczne

Śmierć talizmanu

Stadhagaldr

Teoria i zastosowanie

Pobieranie mocy ze strumieni świata i ziemi

Formuła otwarcia w Stadhagaldr

Proste rytuały

Talizman rytualny

Magia kreślenia

Inne formy magii

Dodatek A — Wymowa języka staronordyckiego

Dodatek B — O transliteracji współczesnego języka angielskiego na runy

Dodatek C — O poetyce

Dodatek D — Tablice korespondencji runicznych

Słowniczek

BIBLIOGRAFIA

Wilcza Pełnia

Przypisy

Przedmowa

Po raz pierwszy usłyszałem o runach dawno temu, w latach 60. albo wczesnych 70. w telewizyjnym spektaklu na podstawie opowiadania M. R. Jamesa pod tytułem Casting the runes (Rzucając runy), gdzie nikczemny antykwariusz używał ich, aby rzucać śmiertelne klątwy na swoich wrogów. Po takim nieprzyjaznym wstępie przez długi czas nie potrafiłem w inteligentny sposób określić, czym runy naprawdę są. Dla mnie były zaledwie prymitywnymi znaczkami, dawno temu rytymi w kamieniu czy drewnie przez dłonie barbarzyńców. I tyle właśnie znaczyłyby wtedy dla przeciętnej osoby — jeśli znaczyłyby w ogóle cokolwiek. Literatury na ten temat po angielsku było bardzo niewiele, z wyjątkiem ściśle naukowych pozycji napisanych przez runologów i lingwistów zajmujących się staronordyckim. Około roku 1980, gdy z runami zapoznała się szersza publiczność, sytuacja zaczęła się zmieniać. Ta książka, wydana po raz pierwszy w 1984 roku, odegrała w tym kluczową rolę. Inne książki, które przyczyniły się do runicznego odrodzenia to Rune Book (Księga run) Ralpha Bluma na temat dywinacji (1982) i Leaves of Yggdrasil (Liście Yggdrasila)Freyi Aswynn (1988).

Kiedy lepiej poznałem runy, zrozumiałem, jak zdumiewającym są systemem. Ich wygląd, podobnie jak litery celtyckiego alfabetu Ogham, z którym mają pewne cechy wspólne, ma w sobie uderzającą, lakoniczną prostotę. Jednak ta prostota wskazuje na ich głębokie wyrafinowanie. Odnosząc się do znajomych rzeczy, takich jak bydło, pochodnia, grad, podarunek, lód, brzoza czy jezioro, wskazują na pierwotną esencją. Prowadzą nas przez to, co codzienne i konkretne ku temu, co uniwersalne. Przyjrzyjmy się pierwszej literze alfabetu runicznego, Fehu. Jej nazwa oznacza „bydło”, co dla dawnych Nordyków było innym sposobem na określenie bogactwa i jest jedną z możliwych interpretacji tej litery, gdy używamy run do dywinacji. Na bardziej pierwotnym poziomie, jak wspomina Edred Thorsson, ta runa jest „surową, archetypową energią ruchu i ekspansji w wieloświecie”. Forma Fehu składa się z trzech kresek — jednej pionowej i dwóch ukośnych, podczas gdy pozostałe runy składają się z od jednej do pięciu kresek. Jak wykazał norweski naukowiec Halvard Harklau, kreski też mają swoje znaczenie. W złożonym procesie ich liczenia i układania run w grupach i kolumnach odkrył niespodziewane numerologiczne symetrie, pitagorejskie proporcje oraz, co najbardziej zdumiewające, korespondencje z trygramami chińskiego systemu dywinacyjnego Ba-Gua.

Stopień wyrafinowania zastosowany przy tworzeniu run wraz z faktem, że pojawiły się dość nagle około dwóch tysięcy lat temu, wskazuje na to, że były systematycznie tworzone przez jedną osobę lub, co bardziej prawdopodobne, przez grupę starszyzny, bardów lub mędrców, a następnie przekazywane od plemienia do plemienia. Być może dowiemy się tutaj czegoś z historii alfabetu Ogham, stworzonego podobno przez irlandzkiego barda o imieniu Ogma. Jeśli pochodzenie run jest podobne, to wyjaśnia, dlaczego rozprzestrzeniły się we względnie stałej formie po dużej części Europy Północnej. Oryginalny alfabet runiczny składa się z 24 liter i jest znany pod nazwą Starszego Futharku. Około siedmiu wieków później powstał Futhark Młodszy, zredukowany do 16 liter. Nazwa Futhark pochodzi od pierwszych sześciu liter.

Podobnie jak Odyn, który odkrył ich sekrety, runy mają wiele oblicz, a ich użycie wykracza daleko poza dywinację. Istnieją różne systemy tego, co można nazwać runiczną jogą, gdzie każdej runie odpowiada konkretna pozycja ciała. Można ich używać jako mantr, tematów medytacji, talizmanów lub kapsuł energii w pracy magicznej. Opisując każdą runę, Edred Thorsson podaje korespondujące z nią słowa kluczowe, dźwięki, pozycje ciała i właściwości do wykorzystania w działaniach magicznych. Jest wybitnie dobrze wykwalifikowany do pisania na ten temat, jako że jest zarówno Mistrzem Run, jak i uczonym specjalizującym się w germańskich językach, w tym staronordyckim, posiada też głęboką wiedzę na temat odpowiedniej literatury i mitów.

Główna część książki, opisująca poszczególne runy, jest poprzedzona wartościowym podsumowaniem ich pochodzenia, historii i wiedzy na ich temat. Wspomina też niektóre ważne postacie runicznego odrodzenia, takie jak austriacki autor literatury mistycznej i folklorysta Guido von List, który na początku dwudziestego wieku zaproponował alfabet runiczny składający się z 18 liter, zamiast 24 Starszego i 16 Młodszego Futharku. To, że kolejni runolodzy tworzyli coraz to nowsze teorie na temat pochodzenia liter i ich autentycznej kolejności może być miarą żywotności run. Kolejne rozdziały dotyczą wykorzystania run w magii, w książce znajdują się też wartościowe załączniki z wymową słów w języku staronordyckim oraz z tabelą korespondencji runicznych.

Futhark zajmuje uzasadnioną pozycję pośród klasycznych prac na temat run od niemal czterech dziesięcioleci od pierwszego wydania, a nowa, poprawiona wersja jest gorąco wyczekiwana. W epoce Internetu i globalnej wioski runy przemawiają do ludzi z różnych stron świata. Jak autor wspomina w elokwentnym wierszu na końcu książki, runy nadal „rozkwitają, ryczą swą pieśń”.

Christopher McIntosh,

autor Beyond the North Wind

Lista skrótów

Wszystkie tłumaczenia ze staronordyckiego, staroangielskiego i innych starych języków występujących w tej książce są tłumaczeniami autora. Podjął próbę znalezienia równowagi między tłumaczeniem poetyckim i dosłownym, ale wiele razy wybrał dosłowność dla prawidłowego zrozumienia. W takich przypadkach dodano notatki.

A-S anglosaski (OE)

GMC germański

GO gocki

MS manuskrypt

OE staroangielski

ON staronordycki

Transkrypcje terminów staronordyckich

W tej książce dokonano transliteracji niektórych znaków germańskich. Następujące zasady są zgodne z pewnymi konwencjami pisowni obowiązującymi w średniowieczu:

ð dh

þ th

Ǫ ö

Przedmowa do wydania z roku 2019

Książka ma życie, ma swoje przeznaczenie (ørlög) i chwałę słowa. Futhark jako książka, przypomina dawnego wojownika z bliznami po bitwie, który wciąż jest wśród nas, aby opowiadać o zwyczajach z minionych czasów. Nie ma nic bardziej autentycznego wobec esencji wiedzy przesiąkniętej entuzjazmem młodości niż lektura słów młodego pioniera. To nowe wydanie naszego starego przyjaciela, książki Futhark: Podręcznik magii runicznej, ukazuje się ponad czterdzieści lat po ukończeniu tekstu w 1979 roku.

Po raz pierwszy zacząłem szukać tajemnic run po tym, jak pewnego letniego dnia 1974 roku „usłyszałem” słowo „RUNA”. Miałem zaledwie dwadzieścia jeden lat. Moje badania i praca wewnętrzna doprowadziły mnie do ukończenia w 1975 roku odręcznego rękopisu na temat magii runicznej. Było to niedojrzałe dzieło, które zatytułowałem „Podstawy magii runicznej” i spróbowałem opublikować. Popularne wydawnictwo wyraziło zainteresowanie i obiecało kontrakt, ale ostatecznie redaktor napisał i poinformował mnie, że dział marketingu stwierdził, że „runy się nie sprzedają”. Możesz sobie wyobrazić moje rozczarowanie. Uznałem to jednak za znak od mojego nieziemskiego mentora, Wodena, że powinienem kontynuować pracę i zweryfikować ją w świetle nowych, wspaniałych rzeczy, których uczyłem się w środowisku akademickim. Do roku 1979 ukończyłem tekst Futharku w wersji, w jakiej ostatecznie ukazał się w roku 1984. Jednak wyzwania związane z tą książką jeszcze się nie skończyły. Szanowany wydawca dał mi na nią kontrakt, ale z różnych powodów nie był w stanie jej wydać. U podstaw tych problemów leżała zapewne idea, że „runy” to kategoria rzeczy kompletnie nieznanej zwykłym ludziom.

W 1981 roku było już jasne, że książka nie zostanie opublikowana. Otrzymałem umowę z powrotem i zwróciłem się do Donalda Weisera. Futhark w końcu trafił do wydawnictwa z wystarczającą odwagą, zdolnościami i wizją, aby wypuścić go w świat.

Futhark miał w sobie świeżego, młodzieńczego ducha, a jednocześnie czerpał z najlepszych źródeł akademickich. W nowym wydaniu zwrócono uwagę na zachowanie całej pierwotnej energii, skorygowanie wszelkich błędów faktograficznych i poszerzenie informacji w niektórych punktach. Tę nową edycję należy uznać za Futhark na miarę współczesnych czasów.

Po opublikowaniu Futharku napisałem później niezbędne rozszerzenia na temat moich ezoterycznych badań nad runami, które obejmowały Runelore (Wiedza o runach) [Weiser, 1987], Runecaster’s Handbook (Podręcznik rzucającego runy) [Weiser, 1988], a ostatnio Alu (Weiser, 2012). Inną znaczącą kontynuacją fundamentów położonych w Futhark pozostaje systematyczny program runiczny zawarty w książce Nine Doors of Midgard (Dziewięć bram Midgardu), opublikowanej po raz pierwszy w 1991 roku. Pod wieloma względami wszystko, co napisałem (obecnie ponad pięćdziesiąt książek), było wynikiem tego jednego słowa: RUNA, które usłyszałem latem 1974 roku, a wcześniej obserwacji okultacji Wenus z 11 marca 1959 roku w Denison w Teksasie, którą obserwowałem mając pięć lat.

Dwie istotne zmiany w treści pierwotnego wydania Futhark obejmują bardziej precyzyjne informacje na temat transliteracji współczesnego języka angielskiego na runy oraz rewizję korespondencji Tarota w Dodatku D na podstawie wyników moich badań opublikowanych w The Magian Tarok (Tarok Magian) [Inner Traditions, 2019].

Książka Futhark pozostaje tekstem magicznym na wielu poziomach. Stanowiła pierwsze rzetelne, autentyczne i dogłębne wprowadzenie do ezoterycznej runologii w XX wieku. Takie jest znaczenie tytułu: f.u.th.a.r.k jako przedstawienie początku uporządkowanych badań.

Magiczny jest także wiersz umieszczony na końcu głównego tekstu, być może w dużej mierze niezauważony na poziomie świadomym przez większość czytelników oryginalnego wydania. W nowym wydaniu zamieściłem komentarz na temat pierwotnego celu i znaczenia tego wiersza.

Moim największym życzeniem dla starszych uczniów Futhark, a także dla tych, którzy czytają książkę po raz pierwszy, jest to, żeby ten tekst otworzył ich oczy na to, co ukryte, co zmotywuje do poszukiwania tajemnic i rozkwitania w mądrości i dobrym samopoczuciu.

Przedmowa do wydania z roku 1984

Niniejsza książka jest drugą wersją manuskryptu ukończonego w 1976 roku, pierwotnie dotyczącego systemu Armanen. Wkrótce po napisaniu go odkryłem głębszą, długo ukrytą moc Starszej Runicznej Tradycji — transpersonalną i w zasadzie niezależną od błędnych interpretacji i manipulacji niedoinformowanych jednostek. Niestety, błędne interpretacje są znakiem rozpoznawczym prawie wszystkich książek na temat praktycznej runologii, jakie ukazały się w ostatnich latach. Uzupełniony rękopis Futharku był gotowy w 1979 roku, jednak znalezienie wydawcy, który byłby w stanie przedstawić tę książkę czytelnikom, zajęło kolejne cztery lata. W międzyczasie kontynuowałem swoje badania nad runami na wszystkich poziomach, a niektóre z moich idei ewoluowały w oparciu o prace egzoteryczne i ezoteryczne. Mimo to nie wprowadzałem prawie żadnych zmian do wersji Futharku z 1979 roku, ponieważ ta książka była i jest rzetelna z powodu swojego oparcia w odwiecznym tradycyjnym systemie. Mam nadzieję, że te bardziej rozwinięte idee również znajdą drogę do szerszego grona czytelników. Właśnie w tym celu w 1980 roku założono Instytut Studiów Runicznych, Ásatrú i Rune-Gild. W swej obecnej formie Futhark pozostaje pierwszym krokiem w nauce „abecadła” ezoterycznej mądrości naszego germańskiego dziedzictwa.

EDRED

Wprowadzenie

W wielu wydanych ostatnio książkach pojawiają się nawiązania do run i ich magicznej mocy, jednak żadna z tych prac nie zgłębia praktycznego magicznego zastosowania pradawnych germańskich run i systemu, którego są zawartością i ucieleśnieniem jednocześnie. Celem, który przyświecał mi w czasie pisania tej książki, było poprawienie tej fatalnej sytuacji i zajęcie się praktyczną stroną tego na wpół zapomnianego i niemal porzuconego runicznego systemu magii i mistycyzmu. Po dziś dzień jest to jedna z najpotężniejszych form myśli metafizycznej dostępnej dla człowieka Zachodu, którą też sam rozwinął.

Korzenie tradycji runicznej były ukryte przed naszym wzrokiem przez kilkaset lat, ale w końcu nadeszła długo oczekiwana epoka ponownego objawienia mocy runicznych tajemnic. Wśród anglojęzycznych magów wiedza o runach zanikała od czasów króla Knuta Wielkiego, ale nie wygasła całkowicie, zwłaszcza w Skandynawii, gdzie zaklęcia runiczne (galdrar) były praktykowane aż do całkiem niedawnych czasów. Ta książka ma na celu przywołanie mocy runicznej w umysłach wszystkich mężczyzn i kobiet, aby wiedzai tajemnicza moc run mogły się ponownie narodzić i powrócić do poziomu swojej dawnej świetności w anglojęzycznym świecie. Runy ucieleśniają największe i najmniejsze tajemnice natury i są do nich kluczami, ponieważ same w sobie są tajemnicami. Zbyt długo pozwalaliśmy na to, by te wspaniałe magiczne narzędzia więdły w zakurzonych księgach. Dziś znów ujawniają się tym, którzy pragną zdobyć wiedzę.

Wiedza o runach stanowi ważną część najstarszej tradycji inicjacyjnej mądrości — magii znanej światu germańskiemu. Starożytni Goci, Skandynawowie, Niemcy i Anglicy znali moc run i byli związani razem przez potężną gildię mistrzów, którzy nauczali swego rzemiosła we wszystkich plemionach północnej Europy. Mądrze byłoby, gdyby potomkowie tych przodków zwrócili się do mocy runicznej, aby odzyskać głębię swojej pradawnej mądrości. Jeśli wierzyć legendom, to przodkowie nigdy nie umarli, ale raczej odradzali się, pokolenie po pokoleniu, niosąc ze sobą swoje tajemnice, aż po dziś dzień, kiedy to oni stali się nami. Używając runicznych kluczy, możemy teraz ponownie otworzyć tajemne zakamarki duszy, a tym samym wyzwolić mądrość i magiczną moc na nasz własny użytek.

Runy i system runiczny są odwiecznym wyrazem praw rządzących światem i jako takie mogą być nieustannie wykorzystywane na nowe sposoby, co w żaden sposób nie narusza ich ponadczasowych i archaicznych cech. Dlatego też można ich teraz używać w systemach integracji psychologicznej i badaniach kosmologicznych, które, jak się okazuje, są mocno zakorzenione w zasadach zawartych w Eddach.

Jednym z najpotężniejszych aspektów runicznego systemu magii i filozofii jest jego otwartość i brak dogmatyzmu. Informacje podane w tej książce mają być wstępnym przewodnikiem dla utalentowanych i pomysłowych czarowników (vitki), na drodze do utworzenia ich własnej, prawdziwej filozofii. Powtarzam, że tradycje Edd i sag są najlepszymi wskaźnikami duchowych kierunków, które powinni obrać vitki dla najlepszych efektów. W starożytnych czasach każdy wolny człowiek był swoim własnym kapłanem — tak powinno być i dzisiaj. Jeśli chodzi o plan rozwoju i inicjacji, warto, aby aspirujący vitki przeczytał całą książkę i opracował swoją osobistą wersję na podstawie kompletnego systemu przedstawionego na następnych stronach. Nawet w obecnych czasach istnieje gildia runiczna, która zapewnia bardziej systematyczną inicjację zdeterminowanym vitki. Jej program znajduje się w książce Nine Doors of Midgard [The Rune-Gild, 2016]. Niniejsza książka jest podzielona na trzy główne części, zawierające wiedzę, teorię i praktykę runicznego rzemiosła. To, w połączeniu z innymi wartościowymi książkami o magii, tworzy podstawę dla osiągnięcia całkiem zaawansowanego poziomu wtajemniczenia. Systemy tak wszechogarniające, jak kabała czy literatura wedyjska są niemożliwe do zawarcia w książce tej lub jakiejkolwiek innej długości. Dość trudno jest opisać nawet tak podstawowy system praktycznej magii runicznej w jednym tomie. Mam nadzieję, że rozpali on zainteresowanie, tak by w przyszłości mogły powstać kolejne książki dotyczące wróżbiarstwa, kosmologii, tradycji i tak dalej.

W ciągu ostatnich kilku lat napisano kilka książek i artykułów, które łączyły ruch narodowo-socjalistyczny w Niemczech z kultem i magią run. Faktycznie, naziści używali form runicznych w ich najbardziej zewnętrznych i manipulacyjnych aspektach, w sposób, który przypomina wykorzystywany w naszych czasach „branding”. Współcześni początkujący vitki mogą czerpać dziwne pocieszenie z faktu, że runy okazały się tak potężnymi symbolami w XX wieku! Należy jednak mocno podkreślić, że runy i sam germański duch nie leżały u podstaw tego „biurokratycznego bluźnierstwa”. Duszą partii nazistowskiej władał raczej jakiś rodzaj pseudochrześcijańskiego mesjanistycznego manicheizmu. W pierwszym rozdziale tej książki omówię historyczne tło runicznych aspektów ruchu nazistowskiego, ponieważ dzięki zrozumieniu tego, w jaki sposób wypaczył on nasze najświętsze skarby, możemy raz na zawsze odegnać jego niepożądane widmo!

W całej tej książce podjęto starania, aby pozostać jak najbliżej tradycyjnej formy i ducha tradycji runicznej oraz przedstawić system tak wolny od jakichkolwiek wpływów judeochrześcijańskich, jak to tylko możliwe. Zbyt długo człowiek Zachodu cierpiał, „niosąc krzyż obcych owoców”. Chrześcijanie mieli swoją szansę i raz po raz ponosili porażkę w swoich płonnych wysiłkach zaspokojenia głębi indoeuropejskiej duszy. Ich eon dobiegł końca, nadszedł czas na ponowne pojawienie się mądrości Eriloz vitki! Przełom świętej mocy musi nastąpić w duszy każdego człowieka — i taka nadzieja przyświecała temu dziełu.

Aby uzyskać więcej informacji na temat Rune-Gild, założonej przez autora, można wysłać wiadomość na www.rune-gild.org

Rozdział 1Wiedza o runach

Definicje

Pierwszym krokiem w zrozumieniu tradycji runicznej jest zrozumienie samego pojęcia runy. Runa to nie tylko litera w starym alfabecie germańskim, jej pierwotna definicja to raczej „sekret” lub „misterium”. To podstawowe znaczenie można łatwo porównać do terminu arkana w odniesieniu do Tarota. Dlatego właśnie runa jest przede wszystkim tajemną, świętą koncepcją lub ideą, którą powinno się zajmować i wyrażać w ukryciu. W niniejszej książce „runa” to przede wszystkim tajemne i święte pojęcie.

Słowo to pochodzi z grupy języków germańskich i występuje we wszystkich starożytnych germańskich dialektach. Patrz tabela 1.1 na stronie 24.

Współczesnym niemieckim słowem pokrewnym jest raunen, oznaczające szept. Występuje również w starych językach celtyckich, rún w staroirlandzkim, rhin w średniowalijskim — oba słowa oznaczają misterium i sekret. Być może Celtowie zapożyczyli jakość semantyczną tego słowa z języków germańskich. „Runa” rozwinęła się z praindoeuropejskiego rdzenia *reu-, oznaczającego ryk.

Tabela 1.1. Germańskie definicje słowa runa

Dialekt

Słowo

Znaczenie

Staronordycki

rún

sekret, wiedza tajemna, mądrość, znaki magiczne, znaki pisane

Gocki

rúna

sekret, misterium, Wulfilas w swoim gotyckim przekładzie Biblii z IV wieku używa tego terminu, by przetłumaczyć greckie słowo μυστήριον

Staroangielski

rún

tajemnica, tajna rada

Starosaksoński

rúna

tajemnica, sekret

Staro-wysoko-niemiecki

rúna

tajemnica, sekret

Później to znaczenie zostało zastosowane do każdego hieroglificznego znaku przedstawiającego runę — jednostkę tajemnej wiedzy. W tę właśnie formę wpisano „symbol bezkształtnej i ponadczasowej idei”. Jeszcze później symbol ten został włączony do systemu pisma, który nadał każdej jego formie wartość fonetyczną. Wtedy, błędnie, runa stała się synonimem pojęcia „litera”, wyrażonego w innych językach.

Tylko nieliczne z wielu form wykorzystywanych run miały swoje reprezentacje fonetyczne (które będziemy nazywać runami literowymi), podczas gdy duża liczba pozostawała raczej w strefie czysto ideograficznej. Tę grupę możemy nazwać runami glifowymi. Niniejsza książka zajmuje się przede wszystkim runami literowymi i systemem magicznym, w którym się rozwinęły, chociaż runy glifowe także są integralną częścią tego systemu. Należy pamiętać, że obie grupy są jednakowo runiczne. Runy literowe zostały „ujednolicone” w systemie futharku przez ówczesne gildie magiczne, według określonych kryteriów numerologicznych i konceptualnych.

Magiczne definicje

Według większości uczonych runy były starożytnymi symbolami używanymi do pisania głównie na kamieniu lub metalu. Symbole te miały też znaczenie religijne lub magiczne dla ludzi, którzy je zapisywali, czemu nie może zaprzeczyć nawet najposępniejszy z uczonych.

Jednak dla zajmującego się runami czarownika — vitki, znaki te nabierają znacznie bogatszego i bardziej rozbudowanego znaczenia, które ujawnia zarówno ich prawdziwą naturę i moc, jak i ich historyczne i kosmiczne znaczenie. Vitki widzi w kształtach run hieroglify o bardzo złożonej naturze. Badania w intelektualnych i magicznych dziedzinach ukazały runy jako ideogramy wyrażające proces i przepływ siły i energii.

Każda runa ma trojaką naturę, która jest jednocześnie potrójną esencją drzemiącego w niej sekretu. Jej elementy to:

Forma (ideogram i wartość fonetyczna)

Idea (treść symboliczna)

Liczba (dynamiczny charakter, ukazujący jej związek z innymi runami).

Runy opisują przepływy i stany energii związane z jaźnią, z planetą i ostatecznie z wieloświatem. Podsumowują i wyrażają w formie graficznej odrębne koncepcje świata, których można użyć (pojedynczych, jak i połączonych ze sobą) jako punktów skupienia dla magicznych i mistycznych operacji.

Pochodzenie run

Tutaj opowiem raczej o pochodzeniu kształtów runicznych niż o pochodzeniu tajemnic, które reprezentują. Te tajemnice są ponadczasowe i zostały stworzone — a właściwie „powstały” — w chwili wyłonienia się Dziewięciu Światów z Ginnungagap. Runy są tak naprawdę istotnymi czynnikami w tym procesie „tworzenia” lub „kształtowania” i poprzedzają pojawienie się ożywionych istot w Światach. Ich formy możemy omówić w bardziej historycznym kontekście. Kształty te zrodziły się ze świętych znaków, powstałych w umysłach kapłanów i magów z epoki brązu (i prawdopodobnie znacznie wcześniej) jako abstrakcyjne, graficzne wyrażenia najgłębszych treści ich religijnych i magicznych nauk (ilustracja 1.1). Obficie występują na najstarszych rzeźbach skalnych Skandynawii. Rudolf John Gorsleben opisał „pierwotnego człowieka” siedzącego na szczycie góry, doznającego konceptualnych olśnień i wyrażającego je w emocjonalny sposób poprzez znaki, które następnie stają się tymi koncepcjami.

W najwcześniejszym okresie te tak zwane znaki „przedruniczne” były całkowicie ideograficzne, czyli hieroglificzne. Jednakże, po nawiązaniu kontaktu z kulturami śródziemnomorskimi na terytoria germańskie powoli zaczęło wkraczać pojęcie fonetycznego przedstawiania języka za pomocą symboli. Wielu uczonych uważa, że ten proces rozpoczął się w II wieku p.n.e., kiedy Cymbrowie i Teutoni najechali Półwysep Apeniński i zetknęli się z alfabetem północnoetruskim i łacińskim, podczas gdy inni uważają, że runy zostały ostatecznie sformułowane przez Gotów w I i II wieku n.e., gdy plemię to przebywało jeszcze na wybrzeżu Bałtyku. Wszystkie te teorie są bardzo interesujące i mają w sobie dużo prawdy, ale nie tym się tutaj zajmujemy. Należy zauważyć, że kiedy ludy germańskie wybierały runę (znak kultowy) do wyrażenia dźwięku w swoim języku, zwykle (ale nie zawsze) wybierały kształt, który w jakiś sposób przypominał odpowiedni etruski, łaciński lub grecki symbol. To z całą pewnością odegrało ważną rolę w formułowaniu galdrarów (formuł liczbowych) i ich powiązań z pewnymi formami runicznymi.

1.1. Przykłady ideograficznych konfiguracji symboli wyrytych w epoce brązu, które później wyewoluowały w kształty runiczne

Wewnętrzna struktura, uporządkowanie, nazewnictwo i symboliczna treść tych glifów są całkowicie niezależne od kultur śródziemnomorskich. Tymi czynnikami rządzi głęboka magiczna struktura, dobrze znana kapłanom i magom kultu germańskiego, którzy starannie sformułowali runiczną ideologię i przekazali ją innym plemionom przez istniejące wcześniej kanały kultowe. Dzięki tej starożytnej gildii mistrzów runicznych system runiczny utrzymywał wysoki poziom wewnętrznej integralności, nawet gdy przez kilka stuleci przekraczał niezliczone plemienne granice. Już w I wieku n.e. Tacyt opisuje w pełni rozwinięte systemy wróżbiarskie oparte na runach.

Wiem, że wisiałem na wiatrem owianym drzewie

przez dziewięć nocy,

oszczepem zraniony, Odinowi ofiarowany

sam sobie samemu.

Na tym drzewie, o którym nikt nie wie,

z jakich wyrasta korzeni.

Chlebem mnie nie karmiono, ni napojem z rogu,

wypatrywałem ku dołowi,

przyjąłem runy — wołając przyjąłem,

spadłem potem stamtąd.

(Tłumaczenie Apolonia Załuska-Strömberg)

Opisuje to proces inicjacyjny szamańskiego typu, w którym wtajemniczony przechodzi przez Dziewięć Światów Drzewa Świata aż do królestwa Hel (Śmierci) i na chwilę wkracza w jej sferę. W tym momencie całość runicznej mądrości zostaje mu przekazana i wyryta w jego istocie. W następnej chwili inicjowany wraca do Midgardu, zabierając runiczną mądrość, trwale zakodowaną w sobie i gotową do użycia i przekazania innym.

Historia run

System runiczny mógł być w pełni rozwinięty już nawet w 200 roku p.n.e. Z całą pewnością magiczno-religijne praktyki starożytnego germańskiego kapłaństwa były wspomagane przez użycie wielu znaków runicznych lub przedrunicznych, dowodem na to są kamienie z wyrytymi znakami w całej Skandynawii.

Ideograficzny etap rozwoju runicznego jest kolebką magii runicznej. W tym najwcześniejszym okresie pojawiały się same ideogramy. Wkrótce jednak zaczęto tworzyć też formuły dźwiękowe i liczbowe (galdrar