BHP a pierwsza pomoc w firmie ebook

Bezpieczeństwo i zdrowie pracowników to fundament prawidłowo funkcjonującego zakładu pracy. W ramach systemu BHP niezwykle istotną rolę odgrywa umiejętność szybkiego i skutecznego udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku lub nagłego zachorowania. To właśnie od właściwej reakcji w pierwszych minutach często zależy życie oraz dalsze zdrowie poszkodowanego.

Niniejsza książka, „BHP a pierwsza pomoc w pracy”, powstała z myślą o wszystkich osobach odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w miejscu pracy — zarówno pracownikach, jak i specjalistach ds. BHP, służbach medycznych oraz menedżerach. Praktyczne podejście do tematu i jasny przekaz mają pomóc w zrozumieniu najważniejszych zasad oraz przygotować czytelnika do podejmowania właściwych działań w sytuacjach zagrożenia.

W kolejnych rozdziałach omówione zostały kluczowe zagadnienia dotyczące udzielania pierwszej pomocy, ze szczególnym uwzględnieniem najczęściej występujących wypadków i urazów w środowisku pracy. Dowiesz się, jak prawidłowo postępować w przypadku ran, oparzeń, urazów kończyn, głowy i kręgosłupa oraz jak reagować w sytuacjach zakrztuszenia.

Znajomość tych podstawowych zasad oraz umiejętność ich zastosowania nie tylko zwiększa bezpieczeństwo w zakładzie pracy, ale również buduje świadomość i odpowiedzialność wszystkich pracowników. Pamiętajmy, że skuteczna pierwsza pomoc to często pierwszy, ale kluczowy etap w ratowaniu życia i zdrowia.

Życzymy miłej lektury

Redakcja

Ten e-book jest zgodny z wymogami Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA)

Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy, każdy powinien posiadać umiejętność ratowania osób znajdujących się w stanie zagrożenia życia i zdrowia. Ale nie tylko przepisy powinny nas do tego skłaniać. Zapewne wszyscy słyszeliśmy historie, kiedy to udzielając przez telefon wskazówek dotyczących pierwszej pomocy, uratowane zostało życie osoby oczekującej na karetkę pogotowia. A jeśli zdarzyłby się jakiś problem z łącznością? Lepiej liczyć na własne umiejętności.

„Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3” art. 162 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. 2025.383 t.j.).

Na wstępie należy przytoczyć definicję udzielania pierwszej pomocy pochodzącą z art. 3 pkt 7 ustawy z 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U.2025.91 t.j. ze zm.): „pierwsza pomoc – zespół czynności podejmowanych w celu ratowania osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego wykonywanych przez osobę znajdującą się w miejscu zdarzenia (…)”.

Najprościej można określić pierwszą pomoc jako zabezpieczenie poszkodowanego do czasu przyjazdu pogotowia. Oznacza to, że wykonując te czynności, naszym głównym celem jest niedopuszczenie do pogorszenia się stanu poszkodowanego do czasu przejęcia przez służby zawodowe.

Oznacza to, że pierwszej pomocy może udzielać każdy w zależności od posiadanych umiejętności. Dodatkowo w Polsce obowiązuje bezpośredni nakaz udzielania pierwszej pomocy, o którym mówi wspomniany powyżej art. 162 § 1 Kodeksu karnego.

Plan działania

Ratowanie jest sytuacją stresującą, dlatego dobrze jest stosować proste schematy, które pomagają działać nawet w bardzo nietypowych warunkach. Zwykle działania ratownicze powinny przebiegać według następujących etapów:

1) Ocena sytuacji i zabezpieczenie miejsca zdarzenia.

2) Ocena stanu poszkodowanego.

3) Wezwanie pomocy.

4) Dalsze udzielanie pierwszej pomocy.

Ocena sytuacji i zabezpieczenie miejsca zdarzenia

Przed przystąpieniem do udzielania pierwszej pomocy należy zadbać o bezpieczeństwo. Nie można dopuścić do sytuacji, w której osoba udzielająca pierwszej pomocy sama doznaje urazów i staje się kolejnym poszkodowanym. Podstawowym elementem zadbania o własne bezpieczeństwo jest rozejrzenie się, czy jest bezpiecznie, i usunięcie z miejsca zdarzenia przedmiotów niebezpiecznych np. ostrych, ciężkich i gorących. W przypadku zbyt dużych zagrożeń, np. pożarów, wycieków chemicznych, bójek czy ataków terrorystycznych, należy odejść od miejsca zdarzenia na bezpieczną odległość i powiadomić odpowiednie służby.

Ocena stanu poszkodowanego

Po ocenie bezpieczeństwa można przejść do kolejnego etapu udzielania pierwszej pomocy, jakim jest ocena stanu poszkodowanego, polegająca na zebraniu podstawowych informacji o stanie poszkodowanego. Zaczyna się od nawiązania kontaktu słownego, poprzez zadanie pytania i wydanie polecenia. Jeżeli poszkodowany nie reaguje, dodatkowo sprawdza się, czy zareaguje na kontakt dotykowy (np. poklepanie poszkodowanego po ramieniu). W przypadku braku reakcji uznaje się taką osobę za nieprzytomną.

W tej sytuacji na pewno przyda się pomoc dodatkowej osoby, więc należy wołać głośno o pomoc lub, jeśli są w pobliżu osoby, prosić kogoś o przygotowanie telefonu w celu wezwania pogotowia.

Brak przytomności jest stanem zagrożenia życia, ze względu na pojawiającą się niedrożność dróg oddechowych u osób leżących na plecach, wynikającą ze zwiotczenia mięśni poszkodowanego, w tym języka, który osuwa się na tylną ścianę gardła i prowadzi do zablokowania dróg oddechowych.

Ważne

W celu udrożnienia dróg oddechowych należy położyć 2 palce na części twardej (kostnej) bródki, całą rękę położyć na czole nad brwiami, następnie odchylić głowę poszkodowanego do tyłu, tak żeby broda była najwyższym punktem twarzy.

Na udrożnionych drogach oddechowych sprawdza się oddech poszkodowanego poprzez przyłożenie ucha i policzka w pobliże ust i nosa poszkodowanego, jednocześnie obserwując ruchy klatki piersiowej, tak aby:

• Usłyszeć – szmer z dróg oddechowych.

• Poczuć – ciepło wydychanego powietrza.

• Zobaczyć – ruchy klatki piersiowej.

Oddech kontroluje się przez 10 sekund. Jest to czas wystarczający do oceny, czy oddech występuje i czy jest prawidłowy. Gdy poszkodowany oddycha prawidłowo, wyczuje się 2–3 oddechy.

Po ocenie stanu poszkodowanego należy wezwać pomoc. W tym celu informuje się osobę, która ma wezwać pomoc, o stanie poszkodowanego i prosi się o przekazanie informacji dyspozytorowi pogotowia.

Gdy nie występują widoczne urazy, dalsze udzielanie pierwszej pomocy polega na:

• utrzymaniu drożnych dróg oddechowych – po odchyleniu głowy poszkodowanego do tyłu należy utrzymać ją w takiej pozycji do czasu przyjazdu pogotowia,

• kontroli oddechu co 1 minutę – po pierwszej kontroli oddechu i wezwaniu pogotowia należy co minutę ponownie kontrolować oddech,

• dbaniu o komfort termiczny poszkodowanego – należy go przykryć kocem termicznym lub innym materiałem,

• dbaniu o komfort psychiczny – warto mówić do poszkodowanego przyjemne rzeczy i opisywać czynności, które się wykonuje.

Z uwagi na możliwość występowania urazów wewnętrznych, w tym urazów kręgosłupa, nie należy niepotrzebnie poruszać poszkodowanym i zmieniać jego pozycji. Są jednak 2 sytuacje, kiedy trzeba poszkodowanym poruszyć i zastosować pozycję boczną bezpieczną u poszkodowanego leżącego na plecach i oddychającego:

1) Konieczność pozostawienia poszkodowanego w celu wezwania pogotowia lub ratowania innych osób.

2) Poszkodowany wymiotuje lub zaczyna się krztusić innymi wydzielinami (krew, ślina).

Pozycja bezpieczna – zasady postępowania

Jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny, ale oddycha, należy ułożyć go na boku w pozycji bezpiecznej (o ile nie ma on innych obrażeń ciała wymagających natychmiastowego opatrzenia). Pozycja boczna umożliwia naturalne udrożnienie górnych dróg oddechowych oraz zabezpiecza przed ewentualnym zachłyśnięciem przy wymiotach.

Układanie poszkodowanego w pozycji bezpiecznej:

1) Rękę ratowanego bliższą sobie należy ułożyć pod kątem prostym w stosunku do ciała, a następnie zgiąć w łokciu pod kątem prostym tak, aby dłoń ręki była skierowana do góry. Dalszą rękę przełożyć w poprzek klatki piersiowej i przytrzymać stroną grzbietową przy najbliższym tobie policzku.

2) Drugą swoją ręką należy złapać za dalszą kończynę dolną tuż powyżej kolana i pociągnąć ją ku górze nie odrywając stopy od podłoża.

3) Przytrzymując dłoń dociśniętą do policzka należy pociągnąć za dalszą kończynę dolną tak, by ratowany obrócił się na bok w kierunku ratownika.

4) Ułożyć kończynę, za którą przetaczało się poszkodowanego w ten sposób, aby zarówno staw kolanowy jak i biodrowy były zgięte pod kątem prostym.

5) Należy odgiąć głowę ratowanego do tyłu, aby udrożnić drogi oddechowe. Jeżeli to konieczne ułożyć rękę ratowanego pod policzkiem tak, aby utrzymać głowę w odgięciu.

Zmiana ułożenia ciała

Technikę układania opracowano z myślą o słabym ratowniku i ciężkim poszkodowanym. Jeżeli to konieczne należy ułożyć rękę ratowanego pod policzkiem tak, aby utrzymać głowę w odgięciu. Jeżeli nieprzytomny wymaga długotrwałego ułożenia, należy zmieniać ułożenie ciała co 1–2 godz. na drugi bok (lustrzane odbicie pierwotnej pozycji). Długotrwałe utrzymywanie pozycji bocznej ustalonej na jednym boku może prowadzić do niedokrwienia ramienia lub nawet przejściowego porażenia nerwów splotu barkowego.

Wezwanie pomocy

Wezwanie pomocy jest to 3. etap udzielania pierwszej pomocy następujący po ocenie stanu poszkodowanego. Od tej reguły występują wyjątki, w których pomoc wzywa się natychmiast:

1) Sytuacje, w których jest niebezpiecznie – czyli nie ma możliwości oceny stanu poszkodowanego, ponieważ niemożliwe jest zabezpieczenie miejsca wypadku.

2) Nie ma dostępu do poszkodowanego – poszkodowany znajduje się w takim miejscu, w którym niemożliwa jest ocena jego stanu.

3) Jest więcej niż 2 poszkodowanych – w takiej sytuacji należy najpierw wezwać pomoc, a następnie postarać się udzielić pierwszej pomocy jak największej liczbie poszkodowanych.

TELFONY ALARMOWE OBOWIĄZUJĄCE W POLSCE

112 – Centrum powiadamiania ratunkowego

999 – Pogotowie ratunkowe

998 – Straż pożarna

997 – Policja

Numer alarmowy 112 to System Powiadamiania Ratunkowego, funkcjonujący na terenie kraju, który składa się z 17 Centrów Powiadamiania Ratunkowego – po jednym w każdym mieście wojewódzkim oraz w Radomiu.

Zgłoszenia z numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999 trafiają do operatorów zatrudnionych w Centrach Powiadamiania Ratunkowego. Operatorzy przekazują drogą elektroniczną, wszystkie zebrane o zdarzeniu informacje do odpowiednich dyspozytorów ratownictwa medycznego, Państwowej Straży Pożarnej i Policji, którzy decydują o zaangażowaniu odpowiednich jednostek.

W trakcie wezwania należy podać następujące informacje:

• imię i nazwisko zgłaszającego wypadek – uwiarygodni to wezwanie pomocy.

• dokładne miejsce zdarzenia – lokalizacja wypadku powinna być określona możliwie dokładnie z uwzględnieniem adresu administracyjnego – (miasta, adresu, dojazdu do miejsca, ewentualnie piętra, możliwości dojścia itd.), punktów charakterystycznych lub innych informacji zapewniających dojazd służb.

• typ zdarzenia i zagrożenia znajdujące się na miejscu wypadku – na przykład: wypadek drogowy z udziałem cysterny, pożar, wyciek chemiczny. Pozwoli to dyspozytorowi na powiadomienie innych służb niezbędnych na miejscu wypadku.

• liczbę poszkodowanych – ta informacja umożliwi zadysponowanie odpowiedniej ilości służb ratowniczych.

• stan poszkodowanych – oprócz parametrów typu przytomność, oddech należy opisać w jak najdokładniejszy sposób, co się dzieje z poszkodowanym, np. widzę dużo krwi itd. Pozwoli to na wysłanie odpowiednio wyposażonych wozów ratowniczych.

• wiek i płeć poszkodowanych – umożliwi to przygotowanie zespołu ratowniczego na szczególne, z uwagi na wiek i płeć, zachorowania.

• numer telefonu, pod którym jesteśmy dostępni – standardowo numer telefonu, z którego wykonywane jest połączenie, jest wyświetlany u dyspozytora, zdarzają się jednak sytuacje, w których samo wezwanie pomocy jest wykonywane z telefonu, który nie znajduje się na miejscu zdarzenia (np. w biurze w innym pokoju), dlatego należy podać numer, pod którym jest się dostępnym.

Niezależnie od przekazanych informacji istnieje duże prawdopodobieństwo, że dyspozytor będzie zadawał pytania, na które należy odpowiadać w możliwie pełny sposób.

Celem zarówno dyspozytora, jak i ratownika pierwszej pomocy, jest jak najszybszy dojazd odpowiednich służb na miejsce zdarzenia, należy o tym pamiętać w trakcie wezwania pomocy, postarać się opanować emocje i przekazać niezbędne informacje dyspozytorowi.

Podstawowe podtrzymywanie życia (PPŻ)

Poniżej przedstawione zostało postępowanie w przypadku niewykrycia oddechu u poszkodowanego. PPŻ jest 4. etapem udzielania pierwszej pomocy. Przed przystąpieniem do czynności trzeba mieć pewność, że pomoc jest wezwana.

Schemat Podstawowego Podtrzymywania Życia

Ważne

W przypadku, gdy osoba udzielająca pierwszej pomocy nie wykryje w trakcie kontroli oddechu trwającej 10 sek. minimum 2 oddechów, oznacza to brak oddechu u poszkodowanego. Jeżeli poszkodowany nie oddycha, należy wezwać pomoc, a następnie natychmiast podjąć PPŻ. W przypadku nie wykonania PPŻ poszkodowany jest narażony na niedotlenienie mózgu, co może prowadzić do trwałych uszkodzeń tego narządu.

Czynności składające się na PPŻ to: uciśnięcia na klatkę piersiową i wdechy ratownicze.

Uciśnięcia na klatkę piersiową

Poszkodowany musi znajdować się na twardym płaskim podłożu, uciśnięcia należy wykonać na środku odsłoniętej klatki piersiowej. Ich głębokość powinna wynosić przynajmniej 5 cm maksymalnie 6 cm, w celu uzyskania wysokiej skuteczności należy pochylić się nad poszkodowanym i wyprostować ręce w łokciach. Częstotliwość uciśnięć powinna wynosić 100 do 120 uciśnięć na minutę.

Wdechy ratownicze (sztuczne oddychanie)

W celu wykonania wdechów należy założyć maseczkę na twarz poszkodowanego, a następnie udrożnić jego drogi oddechowe. Aby wykonać prawidłową wentylację, należy także zatkać nos poszkodowanego i swoimi ustami objąć szczelnie usta poszkodowanego.

W trakcie prawidłowo wykonanego wdechu klatka piersiowa poszkodowanego powinna się unieść.

Czynności należy kontynuować do czasu:

• przyjazdu pogotowia lub zmiany przez innego ratownika pierwszej pomocy,

• skrajnego wyczerpania sił ratownika,

• powrotu oddechu u poszkodowanego – w mo­­mencie, kiedy poszkodowany na przykład kaszlnie, przełknie ślinę lub się poruszy, należy dokonać ponownej oceny oddechu.

Automatyczny Zewnętrzny Defibrylator

W Europie co 45 sekund dochodzi do zatrzymania krążenia, a skala tego problemu dotyczy od 300 000 do 700 000 osób rocznie. Z uwagi na tak częste występowanie NZK, czyli nagłego zatrzymania krążenia, coraz więcej instytucji publicznych i firm prywatnych wyposaża swoje budynki, a nawet samochody służbowe w AED, czyli automatyczny defibrylator zewnętrzny (ang. Automatic External Defibrylator). Szybkie użycie AED (ok. 1–2 min) od NZK może zwiększyć szanse na przeżycie poszkodowanego nawet powyżej 60%. Dlatego tak ważne jest popularyzowanie idei wyposażania miejsc pracy i instytucji publicznych w takie właśnie urządzenia.

Jeszcze do niedawna wykonywanie defibrylacji kojarzyło się z czynnością zarezerwowaną dla lekarzy czy ratowników medycznych. Konstrukcja AED i zasady jego działania pozwalają skutecznie nauczyć użytkowania tego urządzenia na krótkim 4–5-godzinnym kursie wykonywania PPŻ i użycia AED. Ważne jest, aby taki kurs był przeprowadzany w małych grupach (ok. 6 osób na 1 instruktora), gdyż zapewnia to możliwość faktycznego przećwiczenia użycia AED w różnych, nawet nietypowych sytuacjach. Tak więc decydując się na zakup AED, należy wziąć pod uwagę także przeszkolenie osób wyznaczonych do jego użycia. W momencie, kiedy ktoś decyduje się na zakup sprzętu za ok. 6–10 tys. złotych, nie może zapominać o odpowiednim kursie. Często dystrybutorzy oferują tak zwaną „prezentację AED”, która niestety nie umożliwia odpowiedniego przyswojenia wiedzy i umiejętności przez osoby wyznaczone do obsługi AED. W przypadku takiej sytuacji AED często staje się „magiczną” skrzynką, która wisi na ścianie w biurze i po 1–2 latach nikt już nie pamięta, do czego miała służyć, a nawet jeśli pracownicy są świadomi, że jest to defibrylator automatyczny, często boją się go wykorzystać, ponieważ nie ćwiczyli sposobu jego użycia, pamiętając jednocześnie, że jest to bardzo drogie urządzenie.

Jak sama nazwa wskazuje, AED jest urządzeniem automatycznym, które przeprowadza ratownika przez cały proces pomocy poszkodowanemu, wydając mu proste i wyraźne polecenia głosowe. Niektóre modele AED posiadają także wyświetlacze lub podświetlające się piktogramy, które dodatkowo informują użytkownika o kolejnych czynnościach, które powinien wykonać.

W przypadku stwierdzenia braku oddechu osoba udzielająca pomocy oprócz wezwania pomocy powinna także poprosić kogoś o przyniesienie AED, po czym przystąpić do PPŻ. W momencie, kiedy zostanie dostarczone AED, należy je natychmiast uruchomić poprzez naciśnięcie przycisku ON lub otworzenie klapki defibrylatora.

Następnie należy dokładnie wykonywać polecenia defibrylatora. W zależności od producenta sprzętu sformułowania wypowiadane przez AED mogą się różnić, jednakże co do zasady będą miały to samo znaczenie. Bardzo ważne jest dokładne wykonywanie poleceń AED, nie należy ich wyprzedzać.

↓

W pierwszej kolejności po uruchomieniu AED każe wezwać pomoc.

↓

Następnie poda polecenie wyjęcia elektrod.

↓

Po czym defibrylator poinformuje, jak należy przykleić elektrody do poszkodowanego, najczęściej na każdej z elektrod jest rysunek, zgodnie z którym należy ją przykleić.

↓

W momencie kiedy, elektrody zostaną przyklejone, AED przeprowadzi automatyczną kontrolę rytmu serca, po czym zadecyduje, czy wyładowanie jest zalecane. Użytkownik nie ma możliwości podjąć tej decyzji za defibrylator, cały proces odbywa się auto­matycznie. Bardzo ważne w tym momencie jest niedotykanie poszkodowanego.

↓

Jeżeli rytm serca będzie wymagał defibrylacji, pojawi się taka informacja. W tym momencie warto jest zaznaczyć, że AED dzielą się na 2 typy: automatyczne i półautomatyczne, a różnica polega na mechanizmie wyzwalania wstrząsu. W przypadku pierwszego typu AED poinformuje o konieczności niedotykania poszkodowanego i wykona wstrząs, natomiast drugi typ poinformuje, że wstrząs jest zalecany i każe nacisnąć przycisk wyładowania. Pomimo tych różnic oba typy automatycznie analizują, dobierają odpowiednie natężenie prądu, czuwają także nad tym, żeby nikt nie dotykał poszkodowanego, w przypadku wykrycia ruchu AED wyda odpowiednią komendę.

↓

Po wykonanej defibrylacji osoba udzielająca pierwszej pomocy zostanie poinstruowana o dalszych czynnościach, jakie ma wykonywać, czyli defibrylator np. wyda komendę „dotykanie poszkodowanego bezpieczne, rozpocznij resuscytację” – dokładne komendy zależą od producenta urządzenia. Po pewnym czasie AED ponownie skontroluje stan poszkodowanego i podejmie decyzję, czy kolejny wstrząs jest potrzebny, i tak do czasu przyjazdu pogotowia.

Ważne

Reasumując, AED jest urządzeniem, które ratuje życie i powinno być użyte tak szybko jak tylko jest to możliwe. Odpowiednie szkolenie zapewnia nie tylko umiejętność posługiwania się urządzeniem, ale także umiejętności udzielania pierwszej pomocy poszkodowanemu. Pomimo że AED jest bardzo zaawansowanym technicznie urządzeniem, nie jest w stanie udrożnić dróg oddechowych lub wykonać innych czynności, które są także niezbędne poszkodowanemu. Tak więc AED jest urządzeniem, które pomaga osobie udzielającej pierwszej pomocy i nie jest w stanie jej zastąpić.

8 zasad udzielania pierwszej pomocy we wszystkich sytuacjach

W trakcie udzielania pierwszej pomocy można napotkać wiele różnego typu sytuacji. Żeby poradzić sobie w każdej z nich, warto stosować zasady udzielania pierwszej pomocy, które pozwalają na skuteczne działanie nawet w nietypowych sytuacjach.

1. Zapewnić poszkodowanemu komfort termiczny

Osoby, które doznały urazu czy zachorowania, bardzo często mają zaburzone procesy termoregulacji, dlatego należy zapewnić im komfort termiczny. Każda apteczka/punkt udzielania pierwszej pomocy powinien być zaopatrzony w folię termiczną. W większości sytuacji należy opatulić poszkodowanego folią, kierując jej srebrną stronę w stronę ciała poszkodowanego. Wyjątkiem jest sytuacja, w której poszkodowany leży bezpośrednio na słońcu i temperatura przekracza 36 stopni, wtedy należy rozłożyć folię srebrną stroną w stronę otoczenia i trzymać ją nad poszkodowanym.

2. Zagwarantować poszkodowanemu komfort psychiczny

Często poszkodowany po wypadku jest zdezorientowany i zdenerwowany, dlatego ważną rolą ratownika pierwszej pomocy jest życzliwa i spokojna rozmowa z poszkodowanym. Informowanie go np. o tym, jaki opatrunek i dlaczego zakładamy, dlaczego powinien usiąść itd. Należy także unikać drażliwych tematów, takich jak np. polityka, sport itd.

3. Pozostać przy poszkodowanym

Ratownik pierwszej pomocy powinien pozostać przy poszkodowanym do czasu przyjazdu pogotowia. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, w której trzeba oddalić się w celu wezwania pomocy lub jest drugi poszkodowany.

4. Nie przenosić poszkodowanego

Poszkodowanego nie należy przenosić z miejsca na miejsce, np. z chodnika na trawę, myśląc, że tam będzie poszkodowanemu wygodniej. Wyjątkiem jest oczywiście ewakuacja poszkodowanego, którą wykonuje się tylko w sytuacji, gdy miejsce zdarzenia jest niebezpieczne i nie ma możliwości zabezpieczenia lub poszkodowany nie oddycha i znajduje się w miejscu, które uniemożliwia wykonanie skutecznego PPŻ (Podstawowego Podtrzymywania Życia), np. w samochodzie lub na łóżku.

5. Nie poruszać poszkodowanym

Dobrą praktyką jest ograniczanie ruchów poszkodowanego. Jeżeli ratownik pierwszej pomocy nie musi np. poruszać ręką poszkodowanego czy zmienić jego pozycji, nie powinien tego robić.

6. Nie sprawiać bólu

Wszystkie czynności wykonywane przez ratownika pierwszej pomocy powinny być wykonywane w sposób, który możliwie minimalizuje ból u poszkodowanego. Oczywiście, jeżeli poszkodowany odczuwa ból niezależnie od naszych czynności, nie ma się na to wpływu.

7. Nie podawać niczego do jedzenia i picia

Ratownik pierwszej pomocy nie może podawać żadnych pokarmów czy płynów poszkodowanemu, nawet wody. Jest to spowodowane możliwością zakrztuszenia/zachłyśnięcia się poszkodowanego oraz możliwością uczulenia na pokarm lub płyn. Ważnym aspektem jest także możliwość, lub nie, wykonania interwencji chirurgicznej, która powinna być wykonywana na czczo.

8. Nie podawać leków

Ratownik pierwszej pomocy nie ma prawa do podawania leków żadnego typu. W sytuacji, gdy poszkodowany ma przy sobie leki przepisane przez lekarza, który zapisał je na wypadek zachorowania, np. astmy, ataku serca itd., ratownik pierwszej pomocy może pomóc w przyjęciu leku, czyli podać go z torby poszkodowanemu, pomimo tego to poszkodowany powinien dany lek przyjąć zgodnie z instruktażem i zaleceniami lekarza.

Ten e-book jest zgodny z wymogami Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA)