John Grisham

Bez większej przesady można powiedzieć, że John Grisham to obecnie już prawdziwa ikona światowej literatury popularnej. Jest on jednym z najbardziej znanych i bestsellerowych autorów w historii, jednym z trzech pisarzy (obok Toma Clancy’ego i J.K. Rowling), którzy sprzedali 2 miliony egzemplarzy pierwszego wydania. John Grisham to klasyk (i de facto twórca) gatunku, a konkretnie thrillera prawniczego. Jest to o tyle naturalne, że zanim zaczął pisać książki, John Grisham był praktykującym prawnikiem. Ale nie jest to jedyny element biografii pisarza, który odcisnął swoje piętno na jego twórczości.

John Grisham przyszedł na świat w 1955 r. w Jonesboro w stanie Arkansas jako drugi z pięciorga rodzeństwa w skromnej, ale porządnej rodzinie anabaptystów. Jego matka zajmował się domem i dziećmi, natomiast ojciec był robotnikiem, pracował na budowie i plantacji bawełny. Po licznych przeprowadzkach rodzina na stałe osiadła w Southaven w stanie Missisipi, gdzie młody John Grisham ukończył szkołę średnią. Następnie, na stanowej uczelni, zrobił dyplom prawnika i przez wiele lat prowadził własną praktykę adwokacką w rodzinnym Southaven. Jak sam mówi, nigdy nie zostałby pisarzem, gdyby nie był wcześniej prawnikiem.

Pierwsze książki Johna Grishama

To właśnie dzięki sądowej praktyce zetknął się Grisham ze sprawą gwałtu na dziewczynce, która zainspirowała go do napisania pierwszej fabuły. Swoją debiutancką powieść pt. Czas zabijania, John Grisham wydał w 1988 r. w oszałamiającym nakładzie 5000 egzemplarzy. Publikacja przeszła bez większego echa i nie przyniosła, póki co, autorowi sławy ani pieniędzy. Jednak, od razu po ukończeniu Czasu zabijania, na fali pisarskiego entuzjazmu, autor rozpoczął pracę nad kolejną powieścią i mimo braku rynkowego sukcesu debiutanckiej książki, John Grisham doprowadził swój projekt do końca. Na szczęście, ponieważ za sprawą tej właśnie książki John Grisham został zawodowym pisarzem. Firma, bo o niej właśnie mowa, była przełomem, który zmienił całe życie nikomu nie znanego adwokata z Southaven. Kiedy Paramount Pictures zakupił prawa filmowe do firmy za 600000 dolarów, nazwisko Johna Grishama wywołało wielki zainteresowanie wydawców. Stało się jasne, że pisarskie hobby może stać się zawodem.

Od tego czasu John Grisham książki wydawał mniej więcej z częstotliwością jedna rocznie i większość z nich z miejsca stawało się bestsellerami, poczynając od Firmy, najlepiej się sprzedającej premiery 1991 r. Kolejna powieść pt. Raport Pelikana była niekwestionowanym hitem, a następny w kolejce, Klient, Johna Grishama uczynił jednym z najpoczytniejszych pisarzy Ameryki. Wszystkie wczesne książki Johna Grishama dość szybko doczekały się ekranizacji, co z pewnością umocniło jego pozycję w szeroko pojętym amerykańskim przemyśle rozrywkowym.

John Grisham pisarz amerykańskiego Południa

Akcje swoich powieści John Grisham bardzo często umieszcza na amerykańskim Południu, szczególnie w Ford County, drugiej połowy XX w. Czasy dzieciństwa i dorastania w tej części Ameryki odcisnęły na twórczości pisarza widoczne piętno również w kwestii doboru tła i problematyki utworów. Autor wielokrotnie w swoich fabułach wraca do specyfiki stosunków społecznych i rasowych Południa USA. Warto tu wymienić debiutancki Czas zabijania i, będący jego kontynuacją, a jednocześnie narracją o najostrzej nakreślonym wątkiem konfliktu rasowego w twórczości Johna Grishama, Czas zapłaty. Jedyny w bibliografii Grishama zbiór opowiadań, pod wiele mówiącym tytułem Powrót do Ford County: opowieści z Missisipi, poświęcony jest również rodzinnym stronom pisarza. Z kolei, w powieści Góra Bezprawia John Grisham opuszcza, co prawda, rejon Missisipi, ale umieszczając główne wydarzenia w Wirginii, pozostaje w klimacie obyczajowym Południa.

Pisarz niejednokrotnie czerpie z własnej biografii, choć najczęściej nie na zasadzie bezpośrednio przeniesionych do literatury postaci czy wydarzeń. Jednym z takich tytułów jest, zupełnie wyjątkowy w dorobku autora, Malowany dom. Powieść ta jest historią dorastania wśród pól bawełny na amerykańskim Południu i nie ma nic wspólnego z konwencją thrillera prawniczego. Za pewien eksperyment można również uznać powieść Calico Joe Johna Grishama. Poza zawiłościami i pytaniami natury psychologicznej, które autor w narracji mocno eksponuje, John Grisham Calico Joe poświęca swojej największej, po literaturze i prawie, pasji – bejsbolowi.

Jako że w swojej twórczości pisarz bardzo rzadko zapuszcza się na Północ, wartą odnotowania staje się bez wątpienia w tym kontekście powieść Johna Grishama Bar pod kogutem. Tym razem wydarzenia toczą się bowiem w Waszyngtonie i tamtejszym środowisku prawniczym. Również powieść, którą w ręce polskich czytelników odda niedługo John Grisham, Wyspa Camino, rozgrywa się w zupełnie dla niego egzotycznej lokalizacji europejskiej.

Seria Theodore Boone, John Grisham dla młodzieży

Nowe tysiąclecie przyniosło wiele nowych trendów na rynku wydawniczym, w tym modę na odmianę literatury młodzieżowej tzw. young adults. Podążając za prawem popytu i podaży, stworzył John Grisham cykl Theodore Boone, serię thrillerów prawniczych z nastoletnim bohaterem i dla nastoletnich czytelników. Już pierwsza część pod znaczącym tytułem Młody prawnik odniosła duży sukces. Dotychczas ukazało się sześć tomów przygód Teo Boona, dwie najnowsze Zbieg i Afera John Grisham wydał w 2015 i 2016 r. Na maj 2019 r. oficjalnie zapowiadana jest premiera nowej odsłony cyklu.