Joanna Olech

Polska ilustratorka i pisarka. Autorka popularnych książek dla dzieci i młodzieży. Ponadto krytyczka literacka i recenzentka nowości wydawniczych, członkini Polskiej Sekcji IBBY. Za swoje książki Joanna Olech został doceniona wieloma nagrodami, m.in.: nagrodą Naszej Księgarni, nagrodą im. Kornela Makuszyńskiego, nagrodą specjalną Polskiej Sekcji IBBY. Jej pierwszym mężem był grafik Piotr Młodożeniec.

Joanna Olech urodziła się w 1955 r. w Warszawie jako córka dziennikarza telewizyjnego Jerzego Wunderlicha i Janiny Wunderlich redaktorki popularnonaukowych wydawnictw. Jak przyznaje Joanna Olech, książki pisać zaczęła właściwie przez przypadek i nigdy nie marzyła o karierze literackiej. Od dziecka za to wykazywała uzdolnienia plastyczne i to właśnie z rysunkiem związane były jej najwcześniejsze fascynacje, a później życiowe plany. W rodzinnej Warszawie ukończyła najpierw liceum plastyczne, a następnie Akademię Sztuk Pięknych. Przez wiele lat tworzyła ilustracje do książek, które pisali inni. W swoim dorobku ma blisko 50 zilustrowanych tytułów. Jej ulubioną książką od dzieciństwa pozostaje niezmiennie Kubuś Puchatek, w którym uwielbia wszystko, łącznie z absolutnie klasycznymi ilustracjami E.H. Sheparda. Mimo upływu lat wciąż chętnie czyta Joanna Olech książki dla dzieci i, jak przyznaje, chociaż podejmowała takie próby, nie umie napisać niczego dla dorosłych. W końcu zaniechała wszelkich wysiłków w tym kierunku, dochodząc do wniosku, ze dorosłym po prostu nie ma nic do powiedzenia. Zdaniem pisarki, czytanie razem z dziećmi ma sens w każdym wieku, nie tylko we wczesnym dzieciństwie, bowiem wspólnie poznawana i przeżywana historia może być wspaniałą płaszczyzną porozumienia miedzy pokoleniami. Sama bezwstydnie czytała swoim córkom nawet, gdy te były już licealistkami.

Zanim sama zaczęła pisać książki, Joanna Olech ilustrowała oraz recenzowała twórczość innych autorów. Jej teksty pojawiały się w Świecie Młodych, Tygodniku Powszechnym, Rzeczypospolitej, Gazecie Wyborczej czy Nowych Książkach.

Joanna Olech i Dynastia Miziołków

Karierę pisarską rozpoczęła Joanna Olech Dynastią Miziołków, książką wielokrotnie wznawianą dziś już w zasadzie kultową. Jak sama mówi, jej powstanie miało źródło w kompletnym przypadku. Pierwotnie została ona poproszona o stworzenie komiksu. Ponieważ praca nad komiksem ją przerosła, napisała zamiast tego krótką i zabawną historyjkę. Opowiastka się spodobała i dała początek kolejnym, które razem złożyły się na prześmieszny, obraz pewnej rodziny z trójką dzieci. Jak przyznaje Joanna Olech, Dynastia Miziołków bazuje w dużej mierze na jej własnych doświadczeniach rodzicielskich, a pierwowzorem głównych bohaterów jest trójka dzieci pisarki. W 1993 r. kolejne odcinki perypetii Miziołków ukazywały się w Świecie Młodych. W następnym roku wydawnictwo Egmont opublikowało całość w serii małych książeczek. Za Dynastię Miziołków Joanna Olech został szybko doceniona i to nie tylko przez czytelników, ale i krytykę. W 1995 r. książka zdobyła Nagrodę im. Kornela Makuszyńskiego, a później tytuł Dziecięcego Bestsellera Roku. W ciągu ponad ćwierćwiecza od premiery ukazały się jej liczne wznowienia (do 2013 r. osiem), a raczej aktualizacje, ponieważ przy każdym kolejnym wydaniu Dynastii Miziołków Joanna Olech stara się nieco dostosować tekst do zmieniających się realiów. W 1997 r. na podstawie książki planowano nawet nakręcenie serialu dla dzieci, powstał jednak jedynie odcinek pilotażowy i projekt zarzucono. W 2002 r. w ręce swoich młodych fanów oddała Joanna Olech Trudne słówka. Niepoważny słowniczek rodziny Miziołków, kontynuację Dynastii Miziołków.

Pozostałe książki Joanny Olech

Chociaż mimo upływu lat Dynastia Miziołków pozostaje bez wątpienia najsłynniejszą książką pisarki, w swoim dorobku ma ona także inne popularne tytuły. W 1997 r. ukazał się Gdzie diabeł mówi: Do usług, jej druga po debiucie propozycja dla młodych odbiorców. Serca wszystkich dzieci zdobyła autorka również serią o przygodach sympatycznych smoków. Pierwszą część ich przygód zatytułowaną Pompon w rodzinie Fisiów Joanna Olech wydała w 2007r., a kontynuacja historii, pt. Pulpet i Prudencja. Smocze pogotowie przygodowe, pojawiła się w księgarniach trzy lata później. W 2013 r. tomem Pompon na wakacjach Joanna Olech dopełniła smoczej trylogii. Ważnym tytułem w dorobku pisarki jest również książka Mam prawo i nie zawaham się go użyć przybliżająca dzieciom ich prawa.