Zimna wojna. Hit na klasówkę. 8g. ebook

Zimna wojna

@mz_learning_know

Tytuł: Zimna wojna

Tytuł serii: Hit na klasówkę

Autor: @mz_learning_know

Copyright © 2026 Magdalena Zelmańska-RecławISBN: 978-83-68832-24-2

Gdańsk, 2026

Spis treści

Zimna wojna

Świat po II wojnie światowej

Podzielone Niemcy

Na Zachodzie i za żelazną kurtyną

Dekolonizacja po II wojnie światowej

Konflikty zimnej wojny

Konflikt na Bliskim Wschodzie

Chiny i Japonia po II wojnie światowej

@mz_learning_know

Bibliografia / Warto przeczytać

Zimna wojna

Świat po II wojnie światowej

Najważniejsze daty

1939 – 1 IX

– wybuch II wojny światowej

1945 – 8 V

– kapitulacja Trzeciej Rzeszy

1945 – VI

– powstanie ONZ

1945

– konferencja poczdamska

1947

– doktryna Trumana; początek zimnej wojny (do 1991 r.)

1948

– uchwalenie Powszechnej deklaracji praw człowieka

1950–1953

– wojna w Korei

Skutki II wojny światowej

II wojna światowa pochłonęła około 60 milionów ofiar i przyniosła długotrwałe skutki społeczne, gospodarcze, kulturowe i polityczne.

Skutki społeczne

Dotyczyły życia i organizacji społeczeństw.

Miliony ludzi wymagały

stałej opieki

(inwalidzi, sieroty, osoby po traumach wojennych).

Powszechne były

bezdomność, niedożywienie i choroby

.

Wojna

rozdzieliła

miliony

rodzin

.

Miliony osób zostały

przesiedlone

lub

zmuszone do migracji

.

Kobiety

, które podczas wojny pracowały w zastępstwie mężczyzn, stały się bardziej

samodzielne

i częściej podejmowały

pracę

oraz

studia

.

Skutki gospodarcze

Dotyczyły produkcji, dóbr materialnych i finansów.

Ogromne

zniszczenia

i wydatki wojenne spowodowały

kryzys gospodarczy

oraz

spadek produkcji rolnej i przemysłowej

we wszystkich walczących państwach (z wyjątkiem USA).

Stany Zjednoczone

stały się

największą potęgą gospodarczą

świata, ponieważ ich

terytorium nie zostało zniszczone

, a

zamówienia wojskowe

przyczyniły się do

rozwoju przemysłu i rolnictwa

.

Skutki kulturowe

Dotyczyły zmian w sposobie myślenia ludzi.

Zatarły się granice między

dobrem a złem

.

Ludzie

zobojętnieli na cierpienie

innych.

Nastąpił

kryzys autorytetów

; część osób uznała Józefa Stalina za przywódcę budującego sprawiedliwy świat.

Użycie

broni atomowej

uświadomiło zagrożenie

konfliktem nuklearnym

.

Skutki polityczne

Dotyczyły ustrojów państw i stosunków międzynarodowych (omówione w dalszej części).

Konferencja poczdamska

W 1945 r. w Poczdamie odbyło się spotkanie przywódców USA, ZSRR i Wielkiej Brytanii (17 VII – 2 VIII).

Uczestnicy:

Harry

Truman

(USA),

Józef

Stalin

(ZSRR),

Winston

Churchill

, a następnie Clement

Attlee

(Wielka Brytania).

Było to ostatnie spotkanie wielkiej trójki.

Przewaga Stalina w negocjacjach

Armia Czerwona zajmowała Europę Środkowo-Wschodnią

.

Państwa

zachodnie nie zamierzały prowadzić wojny o te tereny

.

Postanowienia

Polska

otrzymała tymczasowo

ziemie po Odrę, Nysę Łużycką i Bałtyk

;

Prusy Wschodnie

podzielono

między Polskę i ZSRR

.

Miliony

Niemców

z Polski i ZSRR miały zostać

przymusowo przesiedlone do Niemiec

.

Niemcy

podzielono na

cztery strefy okupacyjne

: amerykańską, brytyjską, francuską i radziecką.

ZSRR

miał otrzymać

reparacje wojenne

w postaci maszyn i urządzeń.

Niemcy

poddano

denazyfikacji

i

demilitaryzacji

.

Konferencja potwierdziła

podział Europy

ustalony wcześniej w

Jałcie

.

ONZ

Organizacja Narodów Zjednoczonych powstała w czerwcu 1945 r. z inicjatywy prezydenta Franklina D. Roosevelta. Początkowo należało do niej 51 państw, w tym Polska (kilka miesięcy później).

Cele:

utrzymanie

pokoju

na świecie,

rozwój

współpracy między narodami

.

Główne organy

Zgromadzenie Ogólne

tworzą je przedstawiciele wszystkich państw członkowskich,

podejmuje decyzje większością głosów,

może wydawać zalecenia państwom.

Rada Bezpieczeństwa

decyduje o sprawach pokoju i bezpieczeństwa,

może wysyłać siły pokojowe i nakładać sankcje,

składa się z 5 członków stałych (USA, ZSRR/Rosja, Chiny, Wielka Brytania, Francja) i 10 niestałych,

członkowie stali mają prawo weta.

W 1948 r. uchwalono Powszechną deklarację praw człowieka, gwarantującą m.in. prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa.

Ustrój zwycięzców

W wyniku II wojny światowej ZSRR powiększył swoje terytorium m.in. o:

Litwę, Łotwę i Estonię

,

wschodnie ziemie

Polski

,

część

Finlandii, Czechosłowacji, Rumunii, Niemiec i Japonii

.

Ponadto Stalin narzucił ustrój komunistyczny państwom zajętym przez Armię Czerwoną: Albania, Bułgaria, Czechosłowacja, Jugosławia, Polska, Rumunia, Węgry, Korea Północna.

Ustrój ten nazwano demokracją ludową.

Cechy demokracji ludowej

Niepodzielne

rządy partii komunistycznej

i zakaz działalności partii opozycyjnych.

Rozbudowany

aparat bezpieczeństwa

.

Nacjonalizacja

przemysłu i ziemi.

Centralne sterowanie gospodarką

.

Rozbudowa

armii

.

Cenzura

i

propaganda

.

Państwa te stały się satelitami ZSRR, czyli państwami od niego zależnymi.

Początek zimnej wojny

Po zakończeniu wojny narastał konflikt między Wschodem a Zachodem.

W 1946 r. Winston Churchill użył pojęcia żelazna kurtyna na określenie granicy oddzielającej państwa komunistyczne od świata zachodniego oraz polityki izolacji prowadzonej przez komunistów.

W 1947 r. prezydent Harry Truman ogłosił doktrynę Trumana:

powstrzymywanie rozprzestrzeniania się komunizmu,

wspieranie państw zagrożonych jego ekspansją.

Skutki

Rozpoczęła się

zimna wojna

(1947–1991).

Świat stał się dwubiegunowy

–

wokół

USA

i

ZSRR

skupili się ich

sojusznicy

.

USA objęły przywództwo w świecie zachodnim.

Państwa zachodnie nie zamierzały odzyskiwać krajów podporządkowanych ZSRR.

Plan Marshalla

Amerykański program pomocy gospodarczej dla Europy.

przyjęty przez państwa Europy Zachodniej,

odrzucony przez Stalina i, z jego nakazu, przez państwa zależne od ZSRR.